გადაწყვეტილება №26478/2/2026

№26478/2/2026

12 თებერვალი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: "-------" (ს/ნ "-------")

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ,5.02.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება "-------"-ის 19.01.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26478/2/2026).

 

დავის საგანი:

საგადასახადო ვალდებულების გაანგარიშება არაპირდაპირი მეთოდით.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 29.10.2025 წლის №031-8 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 29.12.2025 წლის №28704 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 24 632,26 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 13 216,38

დღგ - 9 168,17

საშემოსავლო გადასახადი - 906,21

ქონების გადასახადი - 3 142,00

ჯარიმა - 6 630,80

საურავი - 4 785,08

 

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა სახელმწიფო შესყიდვების ფარგლებში გამოცხადებული ტენდერების/გამარტივებული შესყიდვების საფუძველზე სხვადასხვა დაწესებულების საკვები პროდუქტებით მომარაგება. გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2006 წლის 24 მარტს, ხოლო 2018 წლის 18 იანვრიდან - დღგ-ის გადამხდელად. 1.01.2020 წლიდან მინიჭებული აქვს მცირე ბიზნესის სტატუსი.

აუდიტის დეპარტამენტის 27.10.2025 წლის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია მომჩივნის საქმიანობის 1.01.2022 წლიდან 1.04.2025 წლამდე პერიოდი. შემოწმების აქტიდან ირკვევა, რომ სადავო დარიცხვა გამოწვეულია შემდეგი გარემოებებით:

გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში განხორციელებულ ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებით ბუღალტრული აღრიცხვის ჩანაწერები ნაწარმოები არ აქვს. შესამოწმებელ პერიოდში მეწარმეს შესრულებული აქვს 60-ზე მეტი ხელშეკრულება, რომელთა ფარგლებში მიწოდებულია როგორც დღგ-ის 18% განაკვეთით დასაბეგრი, ასევე დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებული (სოფლის მეურნეობის) საქონელი.

შემოწმების პროცესში განხორციელდა საქონლის მოძრაობის შესწავლა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემებისა და გადამხდელის მიერ მოწოდებული შესყიდვის აქტების საფუძველზე. კერძოდ, შესწავლილ იქნა პერიოდის (თვის) განმავლობაში გადამხდელის მიერ შეძენილი და დოკუმენტურად რეალიზებული სმფ-ის ოდენობა თითოეული საქონლის ჭრილში (საქონლის ვარგისიანობის ვადების გათვალისწინებით), რის შედეგად გამოვლინდა ისეთი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების შეძენის ფაქტი, რომელიც არ ფიქსირდებოდა ნაშთად და ასევე არ მონაწილეობდა დოკუმენტურ რეალიზაციაში. აღნიშნული სხვაობები ჩაითვალა შესაბამის პერიოდებში (თვეებში) რეალიზებულად, რამაც გამოიწვია როგორც დღგის 18%-ით დასაბეგრი ბრუნვის, ასევე გათავისუფლებული ბრუნვის გაზრდა. არსებული ფაქტობრივი გარემოებებისა და საკანონმდებლო ნორმების გათვალისწინებით, დღგ-ის 18% განაკვეთით დასაბეგრი ბრუნვა გაანგარიშდა არაპირდაპირი მეთოდით. ამასთან, შესამოწმებელ პერიოდში მცირე ბიზნესის სტატუსის ფარგლებში დასაბეგრი შემოსავალი ასევე გაანგარიშდა არაპირდაპირი მეთოდით. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა გადასახადი და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 29.10.2025 წლის №031-8 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. შემოსავლების სამსახურის 29.12.2025 წლის №28704 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, 136-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე, 163-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, 83-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 88-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 90-ე მუხლის პირველ, მე-2 მე და მე-3 ნაწილებზე, 93-ე მუხლის 11 ნაწილზე და 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის ,,სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების გამოყენების შესახებ“ №999 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის მე-13 მუხლზე, დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, გადასახადის გადამხდელის არგუმენტზე, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის პოზიციაზე და იმის გათვალისწინებით, რომ გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ხოლო მისი სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შემოწმებისთვის შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, მიიჩნევს, რომ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა, კერძოდ, ისეთი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების, რომლებიც არ ფიქსირდებოდა ნაშთად და არ მონაწილეობდა დოკუმენტურ რეალიზაციაში, შესაბამის პერიოდებში (თვეებში) რეალიზებულად ჩათვლა, დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის და ერთობლივი შემოსავლის განსაზღვრა განხორციელდა მართლზომიერად.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

1. მომჩივანი მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 პუნქტზე, აუდიტორების პოზიციაზე და აღნიშნავს, რომ საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 პუნქტის არცერთი დებულება არ არის სახეზე რადგან, იმის გათვალისწინებით, რომ მიწოდებას ახორცილებდა მხოლოდ ელექტრონული სასაქონლო ზედნადებებით, რომლითაც სრულიად სწორადაა შესაძლებელი დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. აუდიტორებს შემოწმების აქტის შედგენისას, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრის მიზნით, არ უნდა გამოეყენებინათ საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლი (არაპირდაპირი მეთოდი), რადგან 1.01.2020 წლიდან მინიჭებული აქვს მცირე ბიზნესის სტატუსი, საგადასახადო კოდექსის XII თავის შესაბამისად მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე სუბიექტები სარგებლობენ სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმით, საგადასახადო კოდექსის 91-ე მუხლის მიხედვით განსაზღვრულია მცირე ბიზნესის შემოსავლებისა და ხარჯების აღრიცხვის პრინციპები. ამ მუხლის თანახმად მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირი ვალდებულია საქონლის ტრანსპორტირებისას ან/და მიწოდებისას ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში გამოიყენოს სასაქონლო ზედნადები, რომელიც მომჩივანის მხრიდან ზედმიწევნითა დაცული და მისი დარღვევა არ გამოვლენილა. ხოლო მიწოდებული პროდუქციის ანგარიშსწორების მიზნით იყენებდა მხოლოდ საბანკო ანგარიშს და ნაღდი ანგარიშსწორებას ადგილი არ ჰქონია. საგულისხმოა ის გარემოებაც, რომ შესამოწმებელ პერიოდში (2022-2025 წწ) საგადასახადო ორგანოების მხრიდან მეწარმის მიმართ არცერთი სამართალდარღვევის ფაქტი არ დაფიქსირებულა.

2. შემოწმების პროცესში განხორციელდა ინდ. მეწარმეს საბანკო ანგარიშების შესწავლა. აგრეთვე საქონლის მოძრაობის შესწავლა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემებისა და გადამხდელის მიერ მოწოდებული შესყიდვის აქტების საფუძველზე. კერძოდ, შესწავლილ იქნა პერიოდის (თვის) განმავლობაში გადამხდელის მიერ შეძენილი და დოკუმენტურად რეალიზებული სმფ-ის ოდენობა თითოეული საქონლის ჭრილში. მომჩივანი მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლზე: „დანაკლისი – გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრულ ჩანაწერებთან შედარებისას გამოვლენილი (მათ შორის, ინვენტარიზაციის საშუალებით) სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ან/და ძირითადი საშუალებების ნაკლებობა. ისეთი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების მიმართ, რომელთა დასაწყობება ფიზიკურად შეუძლებელია (ელექტრო და თბოენერგია, გაზი და წყალი), დანაკლისად ითვლება სხვაობა შეძენილ (შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტის მიხედვით) და რეალიზებულ (გადასახადის გადამხდელისგან ფაქტობრივად გასულ) სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა შორის, თუ ვერ დგინდება დებიტორი (ამნაზღაურებელი) ან/და მიმთვისებელი“. აუდიტორები შემოწმების აქტში აფიქსირებენ, რომ გამოვლინდა ისეთი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების შეძენის ფაქტი, რომელიც არ ფიქსირდებოდა ნაშთად და ასევე არ მონაწილეობდა დოკუმენტურ რეალიზაციაში ანუ გამოვლენილი იქნა დანაკლისი, თუმცა არ არის დაკონკრეტებული თუ რომელი პროდუქციის დანაკლისი და რა რაოდენობით.

ამასთან მხედველობაში არ მიიღეს ის გარემოება, რომ მომჩივნის მიერ გადმოცემული საწყობში არსებული ზედნადებებით შეძენილი პროდუქციების ჯამური თვითღირებულების თანხა 5 229 ლარი, მოიცავდა შემდეგ პროდუქციას წიწიბურა 690 კგ- 910,8 ლარი, მაკარონი 971 კგ- 1456,5 ლარი, რძის ფხვნილი 104კგ. 1331,2 მანის ბურღული 245 კგ -372,4 ლარი, ჯემი 235 კგ. – 1158,55 ლარი.

აუდიტორებმა არასწორად, არაპირდაპირი მეთოდით, მოახდინეს გამოვლენილი დანაკლისის დაბეგრა, რომლის გაანგარიშების საფუძველი-მეთოდიკა სრულიად მიუღებელია მრავალი გარემოებების გამო, მათ შორის დანაკლისად მიჩნეულია ის საქონელი, რომლის რეალიზაცია სრულად არ მომხდარა შეძენის თვეებში, მაშინ როდესაც მეწარმის მიერ ტენდერით გათვალისწინებული შესყიდვები, შემდგომი მიწოდების მიზნით გათვლილია ხანგრძლივ პერიოდზე (1 წელზე მაინც) და მეწარმის მიერ ხდება ე.წ. სასაწყობო რეზერვების შექმნა. აუდიტის დეპარტამენტის მიერ აღნიშნული მიდგომა არასწორია, არასამართლიანია და უსაფუძვლოდ აზარალებს მეწარმის კანონიერ ინტერესებს.

ამასთან საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დღგ-ის მიზნებისათვის საგადასახადო კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 პუნქტის „თ“ ქვეპუნქტის, 163-ე მუხლის მე-3 პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად დანაკლისი ითვლება საქონლის მიწოდებად და მისი დაბეგვრა ხდება დანაკლისის გამოვლენის მომენტში, ხოლო გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად და დამატებით შეიძლება დაჯარიმდეს ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტის ოდენობით. (მუხლი 286. პუნქტი 9) 3. დავების საბჭო განმარტავს, რომ:

• შემოწმების მიერ დანაკლისის გამოვლენასთან დაკავშირებით განმარტა, რომ: „დამატებით რეალიზებულად მიჩნეული საქონელი გამოვლენილია დოკუმენტების ანალიზით და არა ინვენტარიზაციის გზით, შესაბამისად, შემოწმების მიერ დანაკლისი არ გამოვლენილა“-ო.

• „შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემებისა და გადამხდელის მიერ მოწოდებული შესყიდვის აქტების საფუძველზე. აღნიშნულის შესაბამისად, გაანალიზდა პერიოდის (თვის) განმავლობაში გადამხდელის მიერ შეძენილი და დოკუმენტურად რეალიზებული სმფ-ის ოდენობა თითოეული საქონლის ჭრილში (საქონლის ვარგისიანობის ვადების გათვალისწინებით), რომლის შედეგად გამოვლინდა ისეთი სასაქონლომატერიალური ფასეულობების შეძენის ფაქტი, რომელიც არ ფიქსირდებოდა ნაშთად და ასევე, არ მონაწილეობდა დოკუმენტურ რეალიზაციაში. აღნიშნული სხვაობები შემოწმების მიერ ჩათვლილ იქნა შესაბამის პერიოდებში (თვეებში) რეალიზებულად, რამაც გამოიწვია როგორც დღგ-ის 18%-ით დასაბეგრი ბრუნვის, ასევე, გათავისუფლებული ბრუნვის გაზრდა.“ მაშინ როდესაც მაგალითად ზეთის, წიწიბურას შეძენა-რეალიზაცია ხდებოდა შესამოწმებელი პერიოდში სისტემატურად, 2023 წლის მარტის თვეში შეძენილი 1 050 ლიტრი ზეთიდან 280 ლ არაპირდაპირ მეთოდით ჩათვლილ იქნა იმავე 2023 წლის მარტის თვეში რეალიზებულად, ხოლო 2024 წლის მარტის თვეში შეძენილი 995 კგ. წიწიბურიდან 403,35 კგ არაპირდაპირი მეთოდით ჩათვლილ იქნა 2024 წლის მარტის თვეში რეალიზებულად.

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭოს მიერ არ იქნა გაზიარებული მომჩივნის არგუმენტები, სიღრმისეულად არ შეისწავლა რევიზიის დროს გამოვლენილი ფაქტები, დაეყრდნო მხოლოდ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მიწოდებულ ინფორმაციას. დავების განხილვის საბჭოს მიერ აღნიშნული მიდგომა არასწორია, არასამართლიანია და უსაფუძვლოდ აზარალებს მეწარმის კანონიერ ინტერესებს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე უნდა გაუქმდეს 27.10.2025წ. საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული გადასახადები (დღგ, საშემოსავლო) და შესაბამისი ჯარიმა საურავები. მომჩივანი ითხოვს ზემოთ აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით

1. გაუქმდეს 27.10.2025 წელს გამოცემული საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული გადასახადები, კერძოდ

 

2. გაუქმდეს სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 29 ოქტომბრის №23796 აუდიტის დეპარტამენტის ბრძანება გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ;

3. გაუქმდეს სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 29 ოქტომბრის საგადასახადო მოთხოვნა №031-8;

 

4. გაუქმდეს 2025 წლის 29 დეკემბერს შემოსავლების სამსახურის ბრძანება №28704, რომლის თანახმადაც მომჩივანის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, დღგით დასაბეგრი ოპერაციაა დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.

საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საგადასახადო კოდექსის 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი.

საგადასახადო კოდექსის 83-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმი ვრცელდება მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკურ პირებზე.

საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, მცირე ბიზნესის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს.

საგადასახადო კოდექსის 90-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 1 პროცენტით, გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა.

საგადასახადო კოდექსის 90-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 3 პროცენტით, თუ ამ პირის ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებულმა მისმა ერთობლივმა შემოსავალმა 500 000 ლარს, ხოლო ღვინის ტურიზმის საქმიანობის სუბიექტისა და აგროტურისტული საქმიანობის სუბიექტის შემთხვევაში − 700 000 ლარს გადააჭარბა. მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირი ამ ნაწილის მიხედვით დადგენილი განაკვეთით იბეგრება შესაბამისი თვის (ერთობლივი შემოსავლის 500 000-ლარიანი ზღვრის, ხოლო ღვინის ტურიზმის საქმიანობის სუბიექტისა და აგროტურისტული საქმიანობის სუბიექტის შემთხვევაში − 700 000-ლარიანი ზღვრის გადაჭარბების დაფიქსირების თვის) დასაწყისიდან კალენდარული წლის დასრულებამდე.

საგადასახადო კოდექსის 90-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის დასაბეგრი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავლებისაგან, გარდა ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლისა და ამ კოდექსის 88-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად განსაზღვრული შემოსავლის სახიდან მიღებული შემოსავლისა.

საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

სადავო საკითხზე წარმოდგენილია აუდიტის დეპარტამენტის 4.02.2026 წლის №------ წერილი, საიდანაც ირკვევა, რომ გადასახადის გადამხდელს ბუღალტრული აღრიცხვა ნაწარმოები არ ჰქონდა, შესაბამისად, შემოწმების მიერ განხორციელდა საქონლის მოძრაობის ცხრილის აწყობა და შეძენარეალიზაციის შესწავლა თითოეული საქონლის ჭრილში, ყოველთვიურად. უდოკუმენტო რეალიზაციად მიჩნეული საქონლის გამოვლენისას, მიმდინარე თვის ჭრილში შემოწმებამ ასევე გაითვალისწინა მონაცემები შემდგომ პერიოდებში განხორციელებული შეძენა-რეალიზაციების შესახებ, ასევე გადამხდელის მიერ მოწოდებული საქონლის საბოლოო ნაშთები. კერძოდ, ისეთ შემთხვევებში, როდესაც მიმდინარე თვეში საქონლის შეძენა აჭარბებდა რეალიზაციას, თუმცა მომდევნო პერიოდებში რეალიზაცია მეტი იყო შეძენაზე, მიმდინარე შეძენის შესაბამისი წილები მიკუთვნებულ იქნა მომდენო პერიოდების დოკუმენტურ რეალიზაციას და შესაბამისად, აღნიშნული მეტობა შემოწმებით დასაბეგრ ბრუნვაში არ მოხვედრილა. გადამხდელი აცხადებს, რომ შემოწმებით გამოვლენილია დანაკლისი, რაც მიჩნეულ უნდა იქნეს გამოვლენის მომენტში საბაზრო ფასით მიწოდებად და დაჯარიმდეს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის შესაბამისად, 10%-იანი ჯარიმით. საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის თანახმად, დანაკლისი არის გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრულ ჩანაწერებთან შედარებისას გამოვლენილი (მათ შორის, ინვენტარიზაციის საშუალებით) სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ან/და ძირითადი საშუალებების ნაკლებობა. ამასთანავე, საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მიხედვით, თუ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი საგადასახადო ორგანოს მიერ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა, პირი დამატებით ჯარიმდება ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტის ოდენობით. გადამხდელს ბუღალტრული აღრიცხვა ნაწარმოები არ აქვს. დამატებით რეალიზებულად მიჩნეული საქონელი გამოვლენილია დოკუმენტების ანალიზით და არა ინვენტარიზაციის გზით. ამასთან, საფუძველს მოკლებულია არგუმენტი იმასთან დაკავშირებით, რომ მისთვის უცნობია, რა საქონელში გამოვლინდა „დანაკლისი“ და რა რაოდენობით, რადგან შემოწმების პროცესში მიმდინარეობდა გადამხდელთან უწყვეტი კომუნიკაცია, როგორც სატელეფონო გზით, ასევე წერილობით. რამდენჯერმე იქნა გაგზავნილი საანალიზო ცხრილი, რომლითაც ყოველი საქონლის ჭრილში შესაძლებელი იყო დადგენა - რომელ საანგარიშო პერიოდში, რა სახეობის და რა ოდენობის საქონელი იქნა მიჩნეული დამატებით რეალიზებულად. სატელეფონო კომუნიკაციით კი არაერთხელ იქნა ახსნილი, თუ რა პრინციპებზე დაყრდნობით განხორციელდა გაანგარიშება. შემოწმების შედეგების ფორმირებისას გათვალისწინებული იქნა გადამხდელის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს არსებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთების შესახებ და გაურკვეველია მისი პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ აღნიშნული შემოწმებაში გათვალისწინებული არ ყოფილა.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე, ასევე მომჩივნის არგუმენტაციაზე და მიიჩნევს, რომ მომჩივანი ვერ უთითებს თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად, ხოლო დავის წარმოების პროცესში მომჩივანს არ წარმოუდგენია რაიმე მტკიცებულება, რაც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

მომჩივანი მიჩნევს,რომ უნდა გაუქმდეს:

27.10.2025 წელს გამოცემული საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული გადასახადები;

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 29 ოქტომბრის №23796 აუდიტის დეპარტამენტის ბრძანება გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ;

სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 29 ოქტომბრის საგადასახადო მოთხოვნა №031-8;

2025 წლის 29 დეკემბერს შემოსავლების სამსახურის ბრძანება №28704.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

გადამხდელის საქმიანობაა სახელმწიფო შესყიდვების ფარგლებში გამოცხადებული ტენდერების/გამარტივებული შესყიდვების საფუძველზე სხვადასხვა დაწესებულების საკვები პროდუქტებით მომარაგება. გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2006 წლის 24 მარტს, ხოლო 2018 წლის 18 იანვრიდან - დღგ-ის გადამხდელად. 1.01.2020 წლიდან მინიჭებული აქვს მცირე ბიზნესის სტატუსი.

გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში განხორციელებულ ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებით ბუღალტრული აღრიცხვის ჩანაწერები ნაწარმოები არ აქვს. შესამოწმებელ პერიოდში მეწარმეს შესრულებული აქვს 60-ზე მეტი ხელშეკრულება, რომელთა ფარგლებში მიწოდებულია როგორც დღგ-ის 18% განაკვეთით დასაბეგრი, ასევე დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებული საქონელი.

შესწავლილ იქნა პერიოდის განმავლობაში გადამხდელის მიერ შეძენილი და დოკუმენტურად რეალიზებული სმფ-ის ოდენობა თითოეული საქონლის ჭრილში,რის შედეგად გამოვლინდა ისეთი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების შეძენის ფაქტი, რომელიც არ ფიქსირდებოდა ნაშთად და ასევე არ მონაწილეობდა დოკუმენტურ რეალიზაციაში. აღნიშნული სხვაობები ჩაითვალა შესაბამის პერიოდებში რეალიზებულად, რამაც გამოიწვია როგორც დღგის 18%-ით დასაბეგრი ბრუნვის, ასევე გათავისუფლებული ბრუნვის გაზრდა. შესამოწმებელ პერიოდში მცირე ბიზნესის სტატუსის ფარგლებში დასაბეგრი შემოსავალი ასევე გაანგარიშდა არაპირდაპირი მეთოდით. გადამხდელს დაერიცხა გადასახადი და დაეკისრა ჯარიმა

 

გადაწყვეტილება

საბჭოს მიაჩნია, რომ მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს :

73(5),83,88,90,159,164,286