ბრძანება N 6645

N 6645

26 მარტი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

ი/მ -----------ის (ს/ნ -------------)

(მის.: ------------------------------)

2026 წლის 27 იანვრის საჩივრის

დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 19 მარტის სხდომაზე (ოქმი №24) განიხილა ი/მ -----------ის (ს/ნ -------------) 2026 წლის 27 იანვრის №---/21 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 26 დეკემბრის №056-111 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხები:

1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების მიერ განსაზღვრულ ფასნამატს. აღიარებს, რომ მის მიერ დეკლარირებული 3%-იანი ფასნამატი არ შეესაბამება რეალობას, თუმცა მიუთითებს, რომ აღნიშნული გამოწვეულია საგადასახადო კანონმდებლობის სათანადო არცოდნითა და შემოწმების პროცესში ნაკლები ჩართულობით. ამასთან, აცხადებს, რომ მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, არც შემოწმების მიერ განსაზღვრული 49%-იანი ფასნამატი არის რელევანტური. განმარტავს, რომ პროდუქციის ფასი მუდმივად განიცდის ცვლილებას და დამოკიდებულია მოდასა და საზოგადოების გემოვნებაზე. მიუთითებს, რომ საბითუმო ვაჭრობისას მისი ფასნამატი შეადგენს 20-26%, რაც დასტურდება ამორტყმული ჩეკებითაც. აღნიშნულის გათვალისწინებით, ითხოვს საგადასახადო ვალდებულებების გადაანგარიშებას.

2. გადასახადის გადამხდელი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე ითხოვს სანქციისგან გათავისუფლებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 21 ოქტომბრის №22915 და 18 დეკემბრის №27798 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა ი/მ -----------ის (ს/ნ -------------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდები, ხოლო სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის მიზნებისთვის 2025 წლის 26 ნოემბრის ჩათვლით საანგარიშო პერიოდები. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 25 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 26 დეკემბრის №28536 ბრძანება და ამავე თარიღის №056-111 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 1 253 549 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 826 807 ლარი, ჯარიმა 295 910 ლარი, საურავი 130 832 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებით:

. ი/მ ---ის გადასახადის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღია 2004 წლის 11 მარტი. დღგ-ის გადამხდელად კი რეგისტრირებულია 2007 წლის პირველი აპრილიდან. იურიდიული მისამართს წარმოადგენს -- რაიონი, სოფელი ---. მეწარმის საქმიანობის საგანია იმპორტირებული (--ი, --ი და ---დან) პროდუქციით, კერძოდ, ტანსაცმლით, ავტონაწილებით, ზეთებით, ფეხსაცმელებითა და სხვადასხვა კატეგორიის პროდუქტებით ვაჭრობა, ძირითადად საბითუმოდ. გადასახადის გადამხდელს არ უფიქსირდება ადგილობრივი შეძენები. საქმიანობის განხორციელების ადგილია -- რაიონი,სოფელი--. შესამოწმებელ პერიოდში მეწარმეს ბუღალტრული აღრიცხვა ნაწარმოები არ აქვს, არ ხდება კონტროლი სასაქონლო მარაგების მოძრაობაზე, არ ხდება რეალიზებული საქონლის ჩამოწერის აღრიცხვა, შესაბამისად სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. შესამოწმებელ პერიოდში ძირითადად რეალიზება ხდება საკონტროლო-სალარო აპარატის მეშვეობით. დოკუმენტური ფასნამატი 2022, 2023 და 2024 საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაციის მიხედვით შეადგენს 3%-ს. შესამოწმებელ პერიოდში, იმპორტირებული პროდუქციის თვითღირებულება შეადგენს 4 262 587 ლარს. იმპორტირებული პროდუქციის წილობრივი შემადგენლობა არის შემდეგი: ტანსაცმელი 60.1%, ავტომობილის ნაწილები 16,22%, ზეთები 13,28%, ფეხსაცმელები 3,55% და დანარჩენი 7%-მდე შედგება სხვადასხვა კატეგორიის პროდუქციისგან. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემასა და საბაჟო დეპარტამენტში არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, შესწავლილი იქნა იმპორტირებული პროდუქციასთან დაკავშირებული ხარჯის დოკუმენტები, რომლის მიხედვითაც ირკვევა, მეწარმის მიერ იმპორტირებულ პროდუქციაზე საბაჟო დეპარტამენტის მიერ განხორციელებულია საქონლის ღირებულების განსაზღვრა (აფასება), ასევე იკვეთება, რომ ზოგიერთ პროდუქციაზე მეწარმეს არ აქვს ინვოისი/ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები. პროდუქციაზე თანდართული დოკუმენტებზე დაყრდნობით დადგინდა პროდუქციის თვითღირებულება. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 25 ნოემბრის ბრძანების №25830-ის შესაბამისად 2025 წლის 26 ნოემბერს ჩატარებული იქნა ი/მ ----ის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვა, რომლის მიხედვითაც გამოვლინდა 146 835 ლარის სარეალიზაციო ნაშთი თვითღირებულებით 85 393 ლარი (აუდირებული ფასნამატის მიხედვით). შემოწმების პროცესში დახარისხებული იქნა იმპორტირებული საქონლის კატეგორიები, რომელზეც მოძიებული იქნა შესაბამისი კატეგორიის აუდირებული ფასნამატები და შესამოწმებელ პერიოდში მოხდა აღნიშნული ნაშთის რეალიზება აუდირებული ფასნამატის შესაბამისად. შემოწმების მიერ საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა მოხდა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ განხორციელდა რეალიზებული საქონლის დაყოფა კატეგორიებად, რომელზეც გავრცელდა აუდირებული ფასნამატები შესაბამისი კატეგორიების მიხედვით (საშუალოდ 49%), ნაცვლად დეკლარირებული ფასნამატისა, რომელიც შეადგენდა 3%. შესაბამისად, მეწარმეს განესაზღვრა შესამოწმებელ პერიოდში დღგ-თი დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც დაიბეგრა პერიოდის მიხედვით. შედეგად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე, 73-ე და 159-ე მუხლების გათვალისწინებით პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

. გადასახადის გადამხდელის მიერ შესამოწმებელ პერიოდში განსაზღვრულია გამოქვითვები ერთობლივი შემოსავლიდან, კერძოდ, შეძენილი საქონლის, მასალების და ნედლეულის ნაწილში, თუმცა აღნიშნული არ შეესაბამება საბაჟო მონაცემებში ასახულ საინვოისო თვითღირებულებას. ხარჯებზე,რომლებიც არ დასტურდებოდა პირველადი დოკუმენტებით, შემოწმების მიერ გამოყენებული იქნა შემოსავლების სამსახურის №0256 სიტუაციური სახელმძღვანელო და შესაბამისად გათვალისწინებული იქნა გამოსაქვით ხარჯებში წლების შესაბამისად. „დაქირავებულისათვის გადახდილი სამივლინებო ხარჯების ნორმების განსაზღვრის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 5 აპრილის №220 ბრძანების მიხედვით კი ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვას დაექვემდებარა სამივლინებო ხარჯები. შედეგად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის გათვალისწინებით, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში. პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. ხოლო, მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

ამავე კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ - დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.

ამავე კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან. ხოლო, მე-3 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება.

2. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ გადასახადის გადამხდელი შესამოწმებელ პერიოდში არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას, არ ხდებოდა კონტროლი სასაქონლო მარაგების მოძრაობაზე, არ ხდებოდა რეალიზებული საქონლის ჩამოწერის აღრიცხვა, შესაბამისად სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შემოწმებისთვის შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. ამასთან, 2022, 2023 და 2024 წლების საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაციების მიხედვით, პირის მიერ დეკლარირებული ფასნამატი შეადგენდა 3%-ს. აქედან გამომდინარე, შემოწმება დაეყრდნო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლს და საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ, განხორციელდა რეალიზებული საქონლის დაყოფა კატეგორიებად, რომელზეც გავრცელდა აუდირებული ფასნამატი 49%, შესაბამისი კატეგორიების მიხედვით. ასევე, შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემასა და საბაჟო დეპარტამენტში არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, შესწავლილი იქნა იმპორტირებულ პროდუქციასთან დაკავშირებული ხარჯის დოკუმენტები. ხარჯებზე, რომლებიც არ დასტურდებოდა პირველადი დოკუმენტებით, შემოწმების მიერ გამოყენებული იქნა შემოსავლების სამსახურის №0256 სიტუაციური სახელმძღვანელო და შესაბამისად გათვალისწინებული იქნა გამოსაქვით ხარჯებში წლების შესაბამისად. „დაქირავებულისათვის გადახდილი სამივლინებო ხარჯების ნორმების განსაზღვრის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 5 აპრილის №220 ბრძანების მიხედვით კი ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვას დაექვემდებარა სამივლინებო ხარჯები.

იმის გათვალისწინებით, რომ გადასახადის გადამხდელს არ გააჩნდა ბუღალტრული აღრიცხვა და შემოწმებისთვის შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა, კერძოდ, კომპანიის მიერ რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე აუდირებული ფასნამატის გავრცელება კატეგორიების შესაბამისად, რამაც გამოიწვია მიღებული შემოსავლების გაანგარიშება, დეკლარირებული დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის პროპორციულად და შედეგად, დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვისა და საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრი ბაზის განსაზღვრა განხორციელდა მართლზომიერად.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის თანახმად:

1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.

2 1 .საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2 2 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:

 

1. ი/მ -----------ის (ს/ნ -------------) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების მიერ განსაზღვრულ ფასნამატს.ითხოვს საგადასახადო ვალდებულებების გადაანგარიშებას და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე სანქციისგან გათავისუფლებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის №22915 და №27798 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა მომჩივანის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდები, ხოლო სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის მიზნებისთვის 2025 წლის 26 ნოემბრის ჩათვლით საანგარიშო პერიოდები. შემოწმების შედეგებზე შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა №28536 ბრძანება და №056-111 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 1 253 549 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 826 807 ლარი, ჯარიმა 295 910 ლარი, საურავი 130 832 ლარი.

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით ირკვევა, რომ შესამოწმებელ პერიოდში მეწარმეს ბუღალტრული აღრიცხვა ნაწარმოები არ აქვს, არ ხდება კონტროლი სასაქონლო მარაგების მოძრაობაზე, არ ხდება რეალიზებული საქონლის ჩამოწერის აღრიცხვა, შესაბამისად სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. შესამოწმებელ პერიოდში ძირითადად რეალიზება ხდება საკონტროლო-სალარო აპარატის მეშვეობით. დოკუმენტური ფასნამატი 2022, 2023 და 2024 საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაციის მიხედვით შეადგენს 3%-ს. აქედან გამომდინარე, შემოწმება დაეყრდნო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლს და საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ განხორციელდა რეალიზებული საქონლის დაყოფა კატეგორიებად, რომელზეც გავრცელდა აუდირებული ფასნამატები შესაბამისი კატეგორიების მიხედვით (საშუალოდ 49%). საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე, 73-ე და 159-ე მუხლების გათვალისწინებით პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით. ასევე გადასახადის გადამხდელის მიერ შესამოწმებელ პერიოდში განსაზღვრულია გამოქვითვები ერთობლივი შემოსავლიდან, კერძოდ, შეძენილი საქონლის, მასალების და ნედლეულის ნაწილში, თუმცა აღნიშნული არ შეესაბამება საბაჟო მონაცემებში ასახულ საინვოისო თვითღირებულებას. ხარჯებზე,რომლებიც არ დასტურდებოდა პირველადი დოკუმენტებით, შემოწმების მიერ გამოყენებული იქნა შემოსავლების სამსახურის №0256 სიტუაციური სახელმძღვანელო და შესაბამისად გათვალისწინებული იქნა გამოსაქვით ხარჯებში წლების შესაბამისად. „დაქირავებულისათვის გადახდილი სამივლინებო ხარჯების ნორმების განსაზღვრის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 5 აპრილის №220 ბრძანების მიხედვით კი ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვას დაექვემდებარა სამივლინებო ხარჯები. შედეგად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის გათვალისწინებით, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

 

გადაწყვეტილება

შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ხოლო,საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

დასაბუთება

შემოსავლების მამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5„ა“); 79(„ა“); 80(1); 158(1); 100(1); 102(1„ა“); 105(1.2); 159(1 „ა“ და „ბ“); 163(1.2); 164(1); 269(7); 275;