გადაწყვეტილება №26417/2/2026

№26417/2/2026

03 თებერვალი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს „------“ (ს/ნ 445731708)

მოპასუხე: საბაჟო დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 29.01.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს „-----“-ის 4.01.2026 და 5.01.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივრებზე (რეგისტრაციის №-----/2026; №----/2/2026).

 

დავის საგანი:

დეკლარირებული და საგადასახადო შეღავათის გამოყენებით გაფორმებული საქონლის დაბეგვრა იმპორტის გადასახადით.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. საბაჟო დეპარტამენტის 9.10.2025 წლის №ა99-21-10 საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლის შემოწმების აქტი;

2. საბაჟო დეპარტამენტის 16.10.2025 წლის №21930 ბრძანება;

3. საბაჟო დეპარტამენტის 16.10.2025 წლის №081-269 საგადასახადო მოთხოვნა;

4. შემოსავლების სამსახურის 16.12.2025 წლის №27641 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 289 153.82 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 235 828.38

დღგ - 38 273.67

იმპორტის გადასახადი - 197 554.71

საურავი - 53 325.44

 

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

კომპანიის საქმიანობაა საბითუმო ვაჭრობა სამშენებლო მასალებით. საბაჟო დეპარტამენტის 18.09.2025 წლის №20464 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა №----- (29.01.2024წ.), №----- (8.02.2024წ.), №----- (17.02.2024წ.), №----- (18.03.2024წ.), №----- (19.03.2024წ.),№----- (30.05.2024წ.), №----- (22.08.2024წ.), №----- (30.09.2024წ.) და №----- (13.12.2024წ.) საბაჟო დეკლარაციებით იმპორტირებული საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლი. შემოწმების შედეგები აისახა 9.10.2025 წლის №ა99-21-10 საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლის შემოწმების აქტში, საიდანაც ირკვევა რომ:

14.03.2025 წლის №---21-10 წერილით ---ის საბაჟო უწყებიდან მიღებულია მასალები, რომელიც შეეხება კომპანიის მიერ ---დან №-----(29.01.2024წ.), №----- (8.02.2024წ.), №----- (17.02.2024წ.), №----- (18.03.2024წ.), №----- (19.03.2024წ.), №----- (30.05.2024წ.), №----- (22.08.2024წ.), №----- (30.09.2024წ.) და №----- (13.12.2024წ.) საბაჟო დეკლარაციებით იმპორტირებულ საქონელს.

აღნიშნული სსდ-ებით ქვეყანაში ჯამურად შემოტანილია 597 578.06 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების 491.961 ტონა ლითონის კონსტრუქცია, მათ შორის სეს ესნ-ის მიხედვით:

- 4010 ჯგუფის - 0.426 ტ. რეზინის ღვედი - საბაჟო ღირებულებით - 372.97 აშშ დოლარი;

- 7208 ჯგუფის - 155.476 ტ. ლითონის ფურცლები და ბრტყელი ნაგლინი - საბაჟო ღირებულებით - 188 227.30 აშშ დოლარი;

- 7216 ჯგუფის - 118.330 ტ. ლითონის პროფილი - საბაჟო ღირებულებით - 141 993.24 აშშ დოლარი;

- 7306 ჯგუფის - 30.308 ტ. ლითონის პროფილი - საბაჟო ღირებულებით - 36 233.99 აშშ დოლარი;

- 7308 ჯგუფის - 184.336 ტ. ლითონის სხვადასხვა კონსტრუქცია - საბაჟო ღირებულებით - 227 226.82 აშშ დოლარი;

- 7318 ჯგუფის - 3.085 ტ. ჭანჭიკი, ქანჩი, საყელური - საბაჟო ღირებულებით - 3 523.74 - აშშ დოლარი.

7308 და 7318 სასაქონლო ჯგუფის - 230 750.56 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 187.421 ტონა საქონელზე გადასახადის გადამხდელმა წარადგინა ------ის უფლებამოსილი სამსახურების მიერ გაცემული საქონლის გადაადგილების (წარმოშობის) სერტიფიკატები (EUR.1) №-----, ---, ----- (16.02.2024წ.), EU----, EU---, EU---, EU-- (20.08.2024წ.), EU---, EU--- და ისარგებლა საგადასახადო შეღავათით იმპორტის 12%-იანი გადასახადის ნაწილში.

გადასახადის გადამხდელს ჯამურად დაეკისრა იმპორტის გადასახდელი, დღგ - 293 618.22 ლარის ოდენობით.

სსდ-ებისა და თანმხლები დოკუმენტაციის თანახმად, №----- (25.01.2024წ.), №----- (6.02.2024წ.), №----- (16.02.2024წ.), №----- (18.03.2024წ.), №----- (16.03.2024წ.), №----- (28.05.2024წ.), №----- (20.08.2024წ.), №----- (11.12.2024წ.) და №----- (26.09.2024წ.) ინვოისებით საქონელი შეძენილია ოთხი ---ი კომპანიისაგან („--------“, „--------“, „-------“, „---------“), ხოლო ----ის საბაჟო უწყებიდან, ზემოთ მითითებული საბაჟო დოკუმენტაციის გადამოწმების საპასუხოდ გამოგზავნილი მასალების ანალიზის შედეგად გაირკვა, რომ საქონელი სრული მოცულობით შეძენილია ---ში, კომპანია - „----“-ისაგან (№-- (24.01.2024წ.), №-- (24.01.2024წ.), №-- (24.01.2024წ.), №-- (31.01.2024წ.), №-- (31.01.2024წ.), №-- (1.02.2024წ.), №-- (28.02.2024წ.), №-- (28.02.2024წ.), №-- (28.02.2024წ.), №-- (11.05.2024წ.), №-- (19.05.2024წ.), №-- (17.08.2024წ.), №-- (9.12.2024წ.), №-- (9.12.2024წ.), №-- (9.12.2024წ.) №-- (23.09.2024წ.), №-- (23.09.2024წ.), №-- (23.09.2024წ.), №-- (23.09.2024წ.), №-- (23.09.2024წ.) და №-- (23.09.2024წ.) ინვოისებით).

----ი და -----ი დოკუმენტაციის ურთიერთშედარებისას გაირკვა, რომ საქონლის ჯამური ოდენობა ორივე ქვეყნის ინვოისებში იდენტურია და შეადგენს - 491.961 ტონას. ასევე, იდენტურია საქონლის დასახელებები ან/და შინაარსი საქონლის პოზიციების მიხედვით, მხოლოდ უმნიშვნელო განსხვავებით (ლითონის პროფილებისა და ფურცლების ზომები ზოგიერთ ინვოისში მითითებული არაა). ---- ინვოისებში საქონლის ჯამური ღირებულება შეადგენს - 558 658.45 აშშ დოლარს, ხოლო ---ში - 555 168.45 აშშ დოლარს. ღირებულებებს შორის - 3 490 აშშ დოლარიანი სხვაობა განაპირობა მხოლოდ ერთი ----ი ინვოისისა და მისი შესაბამისი ---ი ინვოისის (№-----, 26.09.2024წ. და №--, 23.09.2024წ.) ერთი კონკრეტული სასაქონლო პოზიციის („--“ - „--“) ღირებულებებს შორის არსებულმა სხვაობამ (სსდ №----). სხვა სასაქონლო პოზიციებს შორის ფასთა სხვაობა არ გამოვლენილა.

შემოწმების შედეგად ასევე დადგინდა, რომ --- ინვოისებში საქონლის ტრანსპორტირების ჯამური ღირებულება შეადგენს - 38 200 აშშ დოლარს, ხოლო ----ში - 25 700 აშშ დოლარს. ამ კუთხით, საქონლის საბაჟო ღირებულება ----თან შედარებით გაზრდილია - 12 500 აშშ დოლარით.

საგულისხმოა ასევე, რომ 21 ---ი ინვოისიდან 19 ინვოისში საქონლის მიმღებად მითითებულია - შპს „----“ (ს/ნ ----), ხოლო სამ ინვოისში (№--, №--, №--) საქონლის მიმღებ მხარედ ფიგურირებს შპს „---“ (№----- და №----- სსდ-ები).

საბაჟო დეპარტამენტის მოთხოვნით, გადასახადის გადამხდელმა წარადგინა საქონლის საბაჟო ღირებულების ანაზღაურების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია (სალაროს გასავლის 9 ორდერი), საიდანაც ირკვევა, რომ ანაზღაურება წარმოებდა უნაღდო ანგარიშსწორებით, სადაც გადახდილი თანხის ჯამური მოცულობა (ტრანსპორტირების ღირებულების ჩათვლით) შეადგენს - 603 162.45 აშშ დოლარს. შესაბამისად, ანაზღაურებულ და საინვოისო ჯამურ საბაჟო ღირებულებებს შორის სხვაობამ შეადგინა - 5 584.39 აშშ დოლარი, რომლის ძირითადი ნაწილის (5 580.39 აშშ დოლარი) მეტობით გადახდა თარიღის მიხედვით, იდენტიფიცირებულია ერთ-ერთ სსდ-ში (№-----) გაცხადებული საბაჟო ღირებულების დაფარვასთან. შესაბამისად, ხსენებული თანხა დამატებული უნდა იყოს სსდ-ის საბაჟო ღირებულებაში.

ამასთან, ანაზღაურების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის ანალიზის შედეგად გაირკვა, რომ თანხები გაიცემოდა არარეზიდენტ პირებზე (სატვირთო მანქანების მძღოლებზე), თუმცა ერთ-ერთი სალაროს ორდერის (№--, 9.02.2024წ.) მონაცემით - 58 705.28 აშშ დოლარის ექვივალენტი თანხა ლარებში 156 109 ლარი გაცემულია პიროვნებაზე (----, პ/ნ -------), რომელიც შემოსავლების სამსახურის ერთიანი საინფორმაციო ბაზის მონაცემების თანახმად, ორდერის გაცემის თარიღისთვის არ იმყოფებოდა საქართველოს ტერიტორიაზე.

დამატებით, შესაბამისი ახსნა-განმარტება ჩამოერთვა შპს „----“-ის დირექტორს, რომელმაც უარყო 2024 წლის განმავლობაში ----ი კომპანია „-----“-ისაგან ხსენებული 19 ინვოისით საქონლის შეძენის ფაქტი. ამდენად, შემოწმების ეტაპზე გაურკვეველი დარჩა ---- ექსპორტიორსა და ქართველ იმპორტიორს შორის რეალურად შესრულებული სავაჭრო ოპერაციების დეტალები და მათში მონაწილე სუბიექტების ვინაობა.

ზემოთ აღწერილ გარემოებათა გათვალისწინებით, საბაჟო ორგანომ მიიჩნია, რომ სსდ-ებით დეკლარირებული საქონლის ექსპორტიორ ქვეყანას ----ის ნაცვლად წარმოადგენს ---ი, ხოლო ექსპორტიორ კომპანიას - ----ში რეგისტრირებული იურიდიული პირი. შესაბამისად, აღნიშნული პროდუქცია არ წარმოადგენს -----ი წარმოშობის საქონელს და მასზე არ უნდა გაცემულიყო ----ი წარმოშობის დამადასტურებელი საქონლის გადაადგილების (წარმოშობის) სერტიფიკატები.

უნდა ითქვას, რომ ზემოაღნიშნული საკითხების გარდა, შესწავლილი იქნა გადასახადის გადამხდელის მიერ სსდ-ებით მიღებული საქონლის რეალიზაციასთან დაკავშირებული, შემოსავლების სამსახურის ერთიან საინფორმაციო ბაზაში არსებული ინფორმაცია. როგორც ირკვევა, იმპორტირებული საქონელი გადასახადის გადამხდელს იმავე სატრანსპორტო საშუალებებით, სრული მოცულობით (491.961 ტონა) მიწოდებული აქვს სამი რეზიდენტი კომპანიისთვის: შპს „----“ (ს/ნ ----); შპს „---“ (ს/ნ ---) და შპს „---“ (ს/ნ ----). აქედან, საყურადღებოა ორი კომპანიისათვის მიწოდებული რამდენიმე სასაქონლო პოზიციის (304.540 ტ.) სარეალიზაციო დასახელება და მიზნობრივი გამოყენების შინაარსი, რითაც ეჭვის ქვეშ დადგა ხსენებულ საქონელზე სსდ-ებში გაცხადებული სეს ესნის კოდების მინიჭების სისწორე.

შპს „-----“-სათვის მიწოდებულია:

- 7208 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული 137.778 ტ. ლითონის ფურცელი (სატრ/ზედ: №-----, №-----, №-----, №-----, №-----, №-----, №----- და №-----);

- 7216 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული 2.465 ტ. ლითონის ფურცელი (სატრ/ზედ №-----) და 67.999 ტ. ლითონის პროფილი (სატრ/ზედ: №-----, №-----, №-----, №-----, №-----, №-----), სარეალიზაციო დასახელებით - „ლითონის პროფილი 100*200“ და „ზღუდარის ბოძი ლითონის პროფილისაგან 100*200“.

შპს „-----თვის“ მიწოდებულია:

- 4010 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული 0.426 ტ. რეზინის ღვედი (სატრ/ზედ: №-----, №-----);

- 7208 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული 17.698 ტ. ლითონის ფურცელი და ჭანჭიკი (სატრ/ზედ: №----- და №-----), სადაც - 17.600 ტ. ფურცლის სარეალიზაციო დასახელებად მითითებულია - „ბრტყელი ნაგლინი შავი ლითონის საგზაო ზღუდარი 350*250“.

- 7216 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული 47.866 ტ. ლითონის პროფილი (სატრ/ზედ: №----- და №-----), სარეალიზაციო დასახელება - „მეტალოკონსტრუქცია შავი ლითონისგან პროფილი საგზაო ზღუდარი 100*200“;

- 7306 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული 30.308 ტ. ლითონის პროფილი (სატრ/ზედ:№----- და №-----), სარეალიზაციო დასახელება - „მეტალოკონსტრუქცია შავი ლითონისგან პროფილი საგზაო ზღუდარი 100*200“.

დეკლარირებული და რეალიზებული საქონლის დასახელებებს შორის არსებული შეუსაბამობის მიზეზის გასარკვევად, შესაბამისი ახსნა-განმარტება ჩამოერთვა შპს „---“-ისა და შპს „----ის“ უფლებამოსილ წარმომადგენელს, რომელმაც განმარტა, რომ გადასახადის გადამხდელისაგან შესყიდული, ზემოთ ხსენებული საქონელი წარმოადგენს საგზაო ზღუდარის შემადგენელ ელემენტებს და გამოყენებული იქნა საგზაო ზღუდარების მოსაწყობად სხვადასხვა ობიექტებზე. ამასთან, - 4010 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული საქონელი - „BELT“ - წარმოადგენს „საყელურს“, ნაცვლად მითითებული - „რეზინის ღვედისა“.

წარდგენილი მასალების გაანალიზების შედეგად გაირკვა, რომ სსდ-ებში - 7208, 7216, 7306 სასაქონლო პოზიციებზე გაფორმებული და ორივე კომპანიისათვის ჯამურად მიწოდებული - 304.114 ტონა საქონელი წარმოადგენს საგზაო ზღუდარის შემადგენელ ელემენტებს, რომელიც სეს ესნ-ის ძირითადი წესების შესაბამისად, კლასიფიცირდება - 7308 9098000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში, ხოლო - 4010 სასაქონლო პოზიციაში დეკლარირებული - 0.426 ტონა საქონელი (საყელური) - 7318 2200000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში.

საბოლოოდ შემოწმების შედეგებიდან გამომდინარე - 7308 და 7318 სასაქონლო ჯგუფში დეკლარირებული და საგადასახადო შეღავათის გამოყენებით გაფორმებული - 230 750.56 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 187.421 ტონა მეტალის პროდუქცია, ასევე - 4010, 7208, 7216, 7306 სასაქონლო ჯგუფებში დეკლარირებული და შემოწმების მიერ სხვა სასაქონლო ჯგუფებში (7308; 7318) იდენტიფიცირებული - 366 827.50 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 304.540 ტონა ლითონის კონსტრუქცია არ წარმოადგენს -----ი წარმოშობის საქონელს და იბეგრება იმპორტის გადასახადის - 12%-იანი განაკვეთით.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, გადასახადის გადამხდელს ----დან იმპორტირებულ ლითონის პროდუქციაზე დამატებით დაერიცხა იმპორტის გადასახდელი - 235 828.38 ლარის ოდენობით, მათ შორის იმპორტის გადასახადი - 197 554.71 ლარი და დღგ - 38 273.67 ლარი.

შემოწმების აქტი, შემოწმების სხვა მასალებთან ერთად შემდგომი რეაგირებისათვის გაეგზავნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურს და საბაჟო კოდექსის 167-ე მუხლით განსაზღვრული სანქციის დაკისრების შესახებ გადაწყვეტილება მიღებული იქნება აღნიშნულ საქმეზე გამოძიებო სამსახურის მიერ მიღებული საბოლოო დასკვნის შესაბამისად.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა საბაჟო დეპარტამენტის 16.10.2025 წლის №21930 ბრძანება და ამავე თარიღის №081-269 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 16.12.2025 წლის №27641 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საბაჟო კოდექსის მე-13 მუხლის მე-2 ნაწილზე, 27-ე მუხლის პირველი ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტზე, 30-ე მუხლის მე-2, მე-6, მე-9 და მე-10 ნაწილებზე, 34-ე მუხლზე, 35-ე მუხლის პირველ, მე-2, მე-3 და მე-4 ნაწილებზე, „საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის (სეს ესნ) დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 26 იანვრის №21 ბრძანებით დამტკიცებული „საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურა (სეს ესნ)“ პირველ მუხლზე, მე-3 მუხლზე, საბაჟო კოდექსის 36-ე მუხლის პირველ, მე-5 და მე-6 ნაწილებზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე და მე-2 ნაწილზე, საგადასახადო კოდექსის 64-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, 272-ე მუხლზე.

საქმის მასალებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე ნათელია, რომ სსდებით დეკლარირებული საქონლის ექსპორტიორ ქვეყანას -----ის ნაცვლად წარმოადგენს ---ი, ხოლო ექსპორტიორ კომპანიას - ---ში რეგისტრირებული იურიდიული პირი. გამომდინარე აქედან, იმპორტირებული პროდუქცია არ წარმოადგენს ---ი წარმოშობის საქონელს და მასზე გაცემულიყო ----ი წარმოშობის დამადასტურებელი საქონლის გადაადგილების (წარმოშობის) სერტიფიკატების გამოყენება და იმპორტის გადასახდელების შემცირება არამართლზომიერია.

დადგენილია ასევე, რომ სსდ-ებში - 7208, 7216, 7306 სასაქონლო პოზიციებზე გაფორმებული და კომპანიებისთვის ჯამურად მიწოდებული - 304.114 ტონა საქონელი წარმოადგენს საგზაო ზღუდარის შემადგენელ ელემენტებს, რომელიც კლასიფიცირდება - 7308 9098000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში, ხოლო - 4010 სასაქონლო პოზიციაში დეკლარირებული - 0.426 ტონა საქონელი (საყელური) - 7318 2200000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში.

შემოწმების შედეგებიდან გამომდინარე - 7308 და 7318 სასაქონლო ჯგუფში დეკლარირებული და საგადასახადო შეღავათის გამოყენებით გაფორმებული - 230 750.56 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 187.421 ტონა მეტალის პროდუქცია, ასევე - 4010, 7208, 7216, 7306 სასაქონლო ჯგუფებში დეკლარირებული და შემოწმების შედეგად სხვა სასაქონლო ჯგუფებში (7308; 7318) იდენტიფიცირებული - 366 827.50 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 304.540 ტონა ლითონის კონსტრუქცია არ წარმოადგენს ----ი წარმოშობის საქონელს და იბეგრება იმპორტის გადასახადის - 12%-იანი განაკვეთით. შესაბამისად, მომჩივანს არამართლზომიერად აქვს გამოყენებული საგადასახადო შეღავათი, რომლის საფუძველზე საქონელი გათავისუფლებული იქნა იმპორტის გადასახადისგან.

ყოველივე აღნიშნული საბაჟო დეკლარაციაზე დამატებით გადასახდელად იმპორტის გადასახდელის დარიცხვის საფუძველია და ვინაიდან კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ვადაში საბაჟო დეკლარაციის წარდგენის დროს არ განხორციელებულა გადასახდელი თანხის დარიცხვა და გადახდა, საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის შესაბამისად კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისთვის საურავის დარიცხვაც მართლზომიერად უნდა ჩაითვალოს.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს, რომ საჩივარში წარმოდგენილი არგუმენტაცია ძირითადად ეხება ----სა და ----ის არარეზიდენტ პარტნიორებთან გადასახადის გადამხდელის მიერ შეთანხმებული კომერციული ოპერაციის სქემას და შინაარს, რომლის შესაბამისადაც განხორციელდა ----ი პროდუქციის მიწოდება საქართველოში ---ი შუამავლის მეშვეობით, თუმცა საგულისხმოა, რომ საქონლის წარმოშობის ქვეყნის სტატუსს განაპირობებს მხოლოდ „------სა და საქართველოს შორის თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმებით“ განსაზღვრული მოთხოვნები, რომელიც არ არის დამოკიდებული მოვაჭრე სუბიექტებს შორის შეთანხმებული კომერციული ოპერაციების ფორმასა და შინაარსზე. ამასთან, შემოწმების აქტში მოყვანილი დასკვნები ეფუძნება მხოლოდ შემოწმების პროცესში მოპოვებულ ფაქტებსა და მტკიცებულებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ სადავო აქტები და მათ საფუძველზე დარიცხული თანხები შეესაბამება საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

შემმოწმებელი მიუთითებს, რომ სსდ-ებისა და თანმხლები დოკუმენტაციის თანახმად, საქონელი შეძენილია ოთხი -----ი კომპანიისგან („-----“, „-----“, „-----“, „-------“) ინვოისებით, ხოლო ----ის საბაჟო უწყებიდან, ზემოთ მითითებული საბაჟო დოკუმენტაციის გადამოწმების საპასუხოდ გამოგზავნილი მასალების ანალიზის შედეგად გაირკვა, რომ საქონელი სრული მოცულობით შეძენილია ----ში. საპასუხოდ განმარტავს, რომ კომპანია მართლაც აწარმოებდა --- კომპანია „----“-თან მოლაპარაკებას სხვადასხვა სახის პროდუქციის შეძენასთან დაკავშირებით და რაღაც ეტაპზე შეთანხმებასაც მიაღწია, მაგრამ მოვლენები განვითარდა ისე, რომ წარმოიქმნა ფორსმაჟორული გარემოებები, რამაც განაპირობა ის, რომ კომპანიამ დათქმულ ვადებში ვერ მოახერხა ფინანსური ვალდებულებების იმ დროში შესრულება რაც გახლდათ შეთანხმების აპრიორი პირობა, ამ გარემოებებიდან გამომდინარე, ----ა კომპანიამ გადაწყვიტა, რომ პირდაპირ არ ეთანამშრომლა მათთან, რადგან მათთვის კომპანიის მხრიდან ვალდებულების დროულად ვერ შესრულებამ გამოიწვია უნდობლობის ფაქტორის გააქტიურება და შესაბამისად, მათ გადაწყვიტეს მოლაპარაკების ფარგლებში გადასაცემი პროდუქცია გადაეცათ ---- კომპანიებისთვის, რომლებთანაც მათ ხშირად ჰქონდათ საქმიანი ურთიერთობები და 4 ----ი კომპანიის მხრიდან მომხდარიყო შემდეგში უშუალოდ საქმიანი ურთიერთობის გაგრძელება, ხოლო მათ თავის მხრივ აირიდეს რისკი და გადაწყვიტეს, რომ პირდაპირი თანამშრომლობა მათთვის არ იყო მისაღები, -----მა „-----“ და -----მა „--------“, „-------“, „---------“, „--------“ კომპანიებმა ამ თემასთან დაკავშირებით შიდა შეთანხმებებიც გააკეთეს და ამის წარმოდგენა დავის ნებისმიერ ეტაპზე შესაძლებელია.

რაც შეეხება კომპანიის მხრიდან გადადგმულ ნაბიჯებს, ფაქტობრივად სხვა ალტერნატივა არ ჰქონდა და თანამშრომლობა გააგრძელა ---- კომპანიებთან. შესაბამისად, იმპორტიც უნდა განხორციელებულიყო მათგან, რადგანაც ეს რეალურად არაფერს არ ცვლიდა და პირიქით კომფორტულიც იყო, საკმაოდ დიდ თანხებთან და დიდი ოდენობის პროდუქციასთან ჰქონდა საქმე და შესაბამისად კომპანია ყველა მხრივ შეეცდებოდა, რომ ასეთი მასშტაბების ბიზნეს-ურთიერთობების გაგრძელებისთვის არ შეეშალა ხელი და გამოეყენებინა ყველა არსებული ლეგალური გზა მისი განხორციელებისთვის.

აღსანიშნია ის გარემოება, რომ კომპანიის მხრიდან არანაირი სახის არაკეთილსინდისიერებას არ ჰქონია ადგილი, გადასახადის გადამხდელი მიუთითებს 12%-იანი შეღავათის საკითხზე, რომელიც კონკრეტული ქვეყნებიდან იმპორტის განხორციელების შემთხვევაში ავტომატურად უქმდება, საგადასახდო ორგანო მიიჩნევს, რომ თავი აარიდა კომპანიამ გადასახადს და ამ მიზეზით გააფორმა ---- კომპანიასთან შეთანხმება, თუ კი დეტალურად არ იქნება შესწავლილი კომპანიის მდგომარეობა ან/და ის მიზეზები, რის გამოც იმპორტი განახორციელა არა ----ი, არამედ ----ი კომპანიებისაგან, ისე დასკვნის გამოტანა და კომპანიის არაკეთილსინდისიერად ჩათვლა რა თქმა უნდა არ იქნება სწორი და მართებული.

მომჩივანი მიუთითებს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილზე, ითხოვს მოცემული ფაქტობრივი გარემოებების უკეთ შესწავლას და ზუსტ გაანგარიშებას და აღნიშნავს, რომ აქამდე სამეწარმეო საქმიანობაში არ დაფიქსირებულა არანაირი არაკეთილსინდისიერი ან/და არამართლზომიერი ქმედება, ყოველთვის არის კარგი საგადასახადო პოლიტიკის ირგვლივ და შესაბამისად ზემოთხსენებული ფაქტორები არ შეიძლება პირდაპირ ჩაითვალოს იმ კონტექსტად, რომ თითქოსდა შეეცადა რაიმე ვალდებულების შესრულებისგან თავის არიდებას და ამისთვის შეიმუშავა სტრატეგია, ეს გამოიწვია მხოლოდ და მხოლოდ კომპანიის რაღაც პერიოდში არსებულმა ფინანსურმა არამდგრადობამ, რაც მალე გამოსწორდა და სამეწარმეო საქმიანობაც სტაბილურად გაგრძელდა.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივრები არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საბაჟო კოდექსის 36-ე მუხლის პირველი, მე-5 და მე-6 ნაწილების თანახმად, საქონლის წარმოშობა განისაზღვრება საქონლის საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე შემოტანისას ან/და საქონლის საქართველოს საბაჟო ტერიტორიიდან გატანისას ვაჭრობაში დამცავი ღონისძიებების განხორციელების მიზნით. საქონლის პრეფერენციული წარმოშობის განსაზღვრის კრიტერიუმები და წესი, აგრეთვე საქონლის პრეფერენციული წარმოშობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ფორმა და მისი შევსების წესი განისაზღვრება საქართველოს შესაბამისი საერთაშორისო ხელშეკრულებით. თუ საბაჟო დეკლარაციაში/რეექსპორტის დეკლარაციაში მითითებულია ინფორმაცია საქონლის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ, საბაჟო ორგანომ დეკლარანტს შეიძლება საქონლის წარმოშობის დადასტურება მოსთხოვოს.

მომჩივანი განმარტავს, რომ კომპანია მართლაც აწარმოებდა ---- კომპანია „-----“-თან მოლაპარაკებას სხვადასხვა სახის პროდუქციის შეძენასთან დაკავშირებით და გარკვეული გარემოებებიდან გამომდინარე, მათ გადაწყვიტეს რომ პირდაპირ არ ეთანამშრომლათ ქართულ კომპანიასთან და მოლაპარაკების ფარგლებში გადასაცემი პროდუქცია გადაეცათ ---- კომპანიებისთვის, რომლებთანაც მათ ხშირად ჰქონდათ საქმიანი ურთიერთობები. კომპანიას ფაქტობრივად სხვა ალტერნატივა არ ჰქონდა და თანამშრომლობა გააგრძელა --- კომპანიებთან. საგადასახდო ორგანო მიიჩნევს, რომ კომპანიამ თავი აარიდა გადასახადს და ამ მიზეზით გააფორმა --- კომპანიასთან შეთანხმება, თუ კი დეტალურად არ იქნება შესწავლილი კომპანიის მდგომარეობა ან/და ის მიზეზები, რის გამოც იმპორტი განახორციელა არა ----ი, არამედ ----ი კომპანიებისაგან, ისე დასკვნის გამოტანა და კომპანიის არაკეთილსინდისიერად ჩათვლა რა თქმა უნდა არ იქნება სწორი და მართებული.

საბაჟო დეპარტამენტის 14.01.2026 წლის №----21-10 წერილში მომჩივნის არგუმენტაციაზე მითითებულია, რომ საქონლის წარმოშობის ქვეყნის სტატუსს განაპირობებს მხოლოდ „-------სა და საქართველოს შორის თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმებით“ განსაზღვრული მოთხოვნები, რომელიც არ არის დამოკიდებული მოვაჭრე სუბიექტებს შორის შეთანხმებული კომერციული ოპერაციების ფორმასა და შინაარსზე.

საბჭოს სხდომაზე, საჩივრის ზეპირი განხილვისას, მომჩივნის წარმომადგენელმა მიუთითა ასევე, შემოწმების შედეგად სეს ესნ-ის კოდის და საქონლის დასახელებების ცვლილებაზე, რაზეც საბაჟო დეპარტამენტის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ 7308 და 7318 სასაქონლო ჯგუფის საქონელი, რეალიზაციის დოკუმენტებში მითითებული იყო სხვა დასახელებით და სხვა სასაქონლო კოდით. დეკლარირებული და რეალიზებული საქონლის დასახელებებს შორის არსებული შეუსაბამობის მიზეზის გასარკვევად, შესაბამისი ახსნა-განმარტება ჩამოერთვა შპს „---“-ისა და შპს „----ის“ უფლებამოსილ წარმომადგენლებს, რომლებმაც განმარტეს, რომ გადასახადის გადამხდელისაგან შესყიდული, ზემოთ ხსენებული საქონელი წარმოადგენს საგზაო ზღუდარის შემადგენელ ელემენტებს და გამოყენებული იქნა საგზაო ზღუდარების მოსაწყობად სხვადასხვა ობიექტებზე. ამასთან, - 4010 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული საქონელი - „BELT“ - წარმოადგენს „საყელურს“, ნაცვლად მითითებული - „რეზინის ღვედისა“. წარდგენილი მასალების გაანალიზების შედეგად გაირკვა, რომ სსდებში - 7208, 7216, 7306 სასაქონლო პოზიციებზე გაფორმებული და ორივე კომპანიისათვის ჯამურად მიწოდებული - 304.114 ტონა საქონელი წარმოადგენს საგზაო ზღუდარის შემადგენელ ელემენტებს, რომელიც სეს ესნ-ის ძირითადი წესების შესაბამისად, კლასიფიცირდება - 7308 9098000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში, ხოლო - 4010 სასაქონლო პოზიციაში დეკლარირებული - 0.426 ტონა საქონელი (საყელური) - 7318 2200000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში. საბოლოოდ შემოწმების შედეგებიდან გამომდინარე - 7308 და 7318 სასაქონლო ჯგუფში დეკლარირებული და საგადასახადო შეღავათის გამოყენებით გაფორმებული - 230 750.56 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 187.421 ტონა მეტალის პროდუქცია, ასევე - 4010, 7208, 7216, 7306 სასაქონლო ჯგუფებში დეკლარირებული და შემოწმების მიერ სხვა სასაქონლო ჯგუფებში (7308; 7318) იდენტიფიცირებული - 366 827.50 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 304.540 ტონა ლითონის კონსტრუქცია არ წარმოადგენს ----ი წარმოშობის საქონელს და იბეგრება იმპორტის გადასახადის - 12%-იანი განაკვეთით.

ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭოს მიაჩნია, რომ საბაჟო დეპარტამენტის მიერ მომჩივნის ვალდებულებები, ---დან იმპორტირებულ ლითონის პროდუქციაზე იმპორტის გადასახდელის დარიცხვა, განსაზღვრულია მართებულად და არ არსებობს გადასახადის გადამხდელის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრების დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

დეკლარირებული და საგადასახადო შეღავათის გამოყენებით გაფორმებული საქონლის დაბეგვრა იმპორტის გადასახადით.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

საბაჟო დეპარტამენტის №20464 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა საბაჟო დეკლარაციებით იმპორტირებული საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლი. შემოწმების შედეგები აისახა №ა99-21-10 საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლის შემოწმების აქტში, საიდანაც ირკვევა რომ საბაჟო უწყებიდან მიღებულია მასალები , რომელიც შეეხება მომჩივანის მიერ საბაჟო დეკლარაციებით იმპორტირებულ საქონელს. სსდ-ებით ქვეყანაში ჯამურად შემოტანილია - 597,578.06 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 491.961 ტონა ლითონის კონსტრუქცია. აქედან, სეს ესნ-ის:- 4010 ჯგუფის - 0.426 ტ. რეზინის ღვედი - საბაჟო ღირებულებით - 372.97 აშშ დოლარი;- 7208 ჯგუფის - 155.476 ტ. ლითონის ფურცლები და ბრტყელი ნაგლინი - საბ.ღირებ. - 188,227.30 აშშ დოლარი;- 7216 ჯგუფის - 118.330 ტ. ლითონის პოროფილი - საბაჟო ღირებულება - 141,993.24 აშშ დოლარი;- 7306 ჯგუფის - 30.308 ტ. ლითონის პროფილი - საბაჟო ღირებულება - 36,233.99 აშშ დოლარი;- 7308 ჯგუფის - 184.336 ტ. ლითონის სხვადასხვა კონსტრუქცია - საბაჟო ღირებულება - 227,226.82 აშშ დოლარი;- 7318 ჯგუფის - 3.085 ტ. ჭანჭიკი, ქანჩი, საყელური - საბაჟო ღირებულება - 3,523.74 - აშშ დოლარი.

ხსენებული 7308 და 7318 სასაქონლო ჯგუფის - 230,750.56 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 187.421 ტონა საქონელზე გადამხდელმა წარმოადგინა უფლებამოსილი სამსახურების მიერ გაცემული საქონლის გადაადგილების (წარმოშობის) სერტფიკატები და ისარგებლა საგადასახადო შეღავათით იმპორტის 12%-იანი გადასახადის ნაწილში.სსდ-ებში გადამხდელს ჯამურად დაეკისრა იმპორტის გადასახდელი - დღგ - 293,618.22 ლარის ოდენობით.

საქმის მასალებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე ნათელია, რომ მომჩივანის მიერ იმპორტირებულ პროდუქციაზე წარმოდგენილი დოკუმენტაცია არ წარმოადგენს იმპორტის გდასახდელების შემცირების საფუძველს .

დადგენილია ასევე, რომ სსდ-ებში - 7208, 7216, 7306 სასაქონლო პოზიციებზე გაფორმებული და კომპანიიებისთვის ჯამურად მიწოდებული - 304.114 ტონა საქონელი წარმოადგენს საგზაო ზღუდარის შემადგენელ ელემენტებს, რომელიც კლასიფიცირდება - 7308 9098000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში, ხოლო - 4010 სასაქონლო პოზიციაში დეკლარირებული - 0.426 ტონა საქონელი (საყელური) - 7318 2200000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში.

შემოწმების შედეგებიდან გამომდინარე - 7308 და 7318 სასაქონლო ჯგუფში დეკლარირებული და საგადასახადო შეღავათის გამოყენებით გაფორმებული - 230,750.56 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 187.421 ტონა მეტალის პროდუქცია, ასევე - 4010, 7208, 7216, 7306 სასაქონლო ჯგუფებში დეკლარირებული და შემოწმების მიერ სხვა სასაქონლო ჯგუფებში (7308; 7318) იდენტიფიცირებული - 366,827.50 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 304.540 ტონა ლითონის კონსტრუქცია იბეგრება იმპორტის გადასახდის - 12%-იანი განაკვეთით.აღნიშნულიდან გამომდინარე, გადასახადის გადამხდელს იმპორტირებულ ლითონის პროდუქციაზე დამატებით დაერიცხა იმპორტის გადასახდელი - 235 828.38 ლარის ოდენობით, მათ შორის იმპორტის გადასახადი - 197 554.71 ლარი და დღგ - 38 273.67 ლარი.

შემოწმების აქტი, შემოწმების სხვა მასალებთან ერთად შემდგომი რეაგირებისათვის გაეგზავნა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურს და საბაჟო კოდექსის 167-ე მუხლით განსაზღვრული სანქციის დაკისრების შესახებ გადაწყვეტილება მიღებული იქნება აღნიშნულ საქმეზე გამოძიებო სამსახურის მიერ მიღებული საბოლოო დასკვნის შესაბამისად.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა საბაჟო დეპარტამენტის №21930 ბრძანება და №081-269 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის №27641 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

გადაწყვეტილება

საბჭოს მიაჩნია, რომ საბაჟო დეპარტამენტის მიერ მომჩივნის ვალდებულებები, იმპორტირებულ ლითონის პროდუქციაზე იმპორტის გადასახდელის დარიცხვა, განსაზღვრულია მართებულად და არ არსებობს გადასახადის გადამხდელის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრების დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

დასაბუთება

შემოსავლების მამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საბაჟო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 13(2); 27(1 „თ“); 30(2.6.9.10); 34; 49(1 „ა“ .2); 167;