ბრძანება N 5636

N 5636

13 მარტი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

შპს „---ის“ (ს/ნ ---)

(მის.:----) 2026 წლის 9 თებერვლის საჩივრის

დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 5 მარტის სხდომაზე (ოქმი №20) განიხილა შპს „---ის“ (ს/ნ ---) 2026 წლის 9 თებერვლის №100663/1/2026 საჩივარი, აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 26 დეკემბრის №006-589 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხები:

1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება დღგ-ის დარიცხვას. აცხადებს, რომ ფიზიკურ პირს მიწის სანაცვლოდ კომპანიამ გადასცა ფართები მშენებარე კორპუსებში და არა უკვე დასრულებულ კორპუსებში. განმარტავს, რომ აღნიშნული კორპუსები არ არის ექსპლუატაციაში მიღებული, რადგან არ იყო დასრულებული სამშენებლო სამუშაოები. კომპანია გეგმავდა კორპუსების მშენებლობის დასრულებისა და ექსპლუატაციაში მიღების შემდეგ აღნიშნული ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრას. ითხოვს გაუქმდეს ფიზიკურ პირზე მიწის სანაცვლოდ მიწოდებული ფართების საბაზრო ფასზე დარიცხული დღგ.

2. გადასახადის გადამხდელი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე მითითებით ითხოვს სანქციისგან გათავისუფლებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 19 ნოემბრის №25452 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა შპს „---ს“ (ს/ნ ----) საქმიანობის გასვლითი საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი მაისიდან 2025 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდები. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 25 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 26 დეკემბრის №28621 ბრძანება და ამავე თარიღის №006-589 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 220 436 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 110 766 ლარი, ჯარიმა 72 508 ლარი, საურავი 37 162 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებებით:

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის სფეროს წარმოადგენს მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლების მშენებლობა (ს/კ ----). მშენებლობა დაწყებულია ძირითადად 2017-2019 წლებში, ხოლო ექსპლუატაციაში გაშვებულ იქნა 2024-2025 წლებში. შესამოწმებელ პერიოდში რეალიზებულია 87 ფართი (მათ შორის, ავტოფარეხი, ბინა, კომერციული ფართი). დღეის მდგომარეობით საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით კომპანიის სახელზე ირიცხება 3 კომერციული ფართი და 4 ავტოფარეხი, რომელიც იჯარით აქვს გაცემული სს „----ზე“, ასევე, 16 ავტოფარეხი საჯარო რეესტრის მონაცემებით კვლავ შპს „---ის“ სახელზეა. გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საბუღალტრო პროგრამის, საბანკო ამონაწერებისა და პირველადი დოკუმენტების დამუშავების შედეგად დადგინდა, რომ შესამოწმებელ პერიოდში მიღებული ავანსების ნაწილი გადამხდელის მიერ სრულყოფილად არ არის დეკლარირებული, კერძოდ, 199 989 ლარის ოდენობით დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. 2025 წლის თებერვალში რეალიზებული ფართის (ს/კ ---) ღირებულება შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სრულად არ არის დაფარული, ხოლო აღნიშნული კორპუსი 2025 წლის აგვისტოს თვეში მიღებულ იქნა ექსპლუატაციაში.

სარეალიზაციო ფასსა და მიღებულ თანხებს შორის სხვაობა დაიბეგრა 2025 წლის აგვისტოს თვეში (14 390 ლარი). გადამხდელმა 2023 წლის დეკემბერში ფ/პ --- ბარტერით მიიღო 606 კვ.მ მიწა (ს/კ ---). მიწის სანაცვლოდ გადამხდელმა ფიზიკურ პირს გადასცა 2 ფართი საკუთარ აშენებულ კორპუსებში (ს/კ ---) და ასევე, ერთი ბინა (ს/კ ---), რომელიც გადამხდელმა შეიძინა შპს „---სგან“. 2023 წლის 5 დეკემბერს ნოტარიულად დადასტურებული გაცვლის ხელშეკრულების შესაბამისად მიწის საბაზრო ღირებულებას წარმოადგენს 175 700 აშშ დოლარი (473 389 ლარი). გადამხდელმა სახელმწიფოსგან აუქციონის გზით, 525 973 ლარად, შეიძინა 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთი იგივე მისამართზე და აღნიშნული მიწები 2025 წლის აპრილში გაყიდა შპს „---“-ზე იმავე ღირებულებით, თუმცა, დღეის მდგომარეობით გადახდილი აქვს 291 191 ლარი. გადამხდელს ბარტერის ფარგლებში ფიზიკურ პირზე გადაცემული ფართები არ აქვს დაბეგრილი. შესაბამისად, შემოწმებით გაიზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. ამასთან, 2023 წლის თებერვალში სს „---ის“ მიერ გამოწერილია ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, რომელზეც საბოლოო საგადასახადო ანგარიშფაქტურა გამოწერილია 2023 წლის ივნისის თვეში. გადამხდელის მიერ არ არის განაშთული საბოლოო საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურით, რაც იწვევს ჩათვლის დუბლირებას.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 160-ე და 163-ე მუხლების საფუძველზე, განისაზღვრა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა, ასევე, დაკორექტირდა დღგ-ის ჩასათვლელი თანხა. შედეგად, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში.

 

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, საქონლის მიწოდებად ითვლება პირის მიერ სხვა პირისათვის საქონელზე საკუთრების უფლების გადაცემა სასყიდლით (მათ შორის, საქონლის რეალიზაცია, გაცვლა, ხელფასის ან ნატურალური ფორმით ანაზღაურება) ან უსასყიდლოდ. ხოლო მომსახურების გაწევად განიხილება პირის მიერ სხვა პირისთვის მისივე ნებით, კომპენსაციის სანაცვლოდ ან უსასყიდლოდ ისეთი მოქმედების შესრულება, რომელიც არ არის საქონლის მიწოდება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-18 მუხლის მე-10 ნაწილის თანახმად, საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერული) ოპერაცია საქონლის/მომსახურების მიმწოდებელი თითოეული მხარისათვის ითვლება საქონლის/მომსახურების საბაზრო ფასით რეალიზაციად, ხოლო საქონლის/მომსახურების თითოეული მიმღებისათვის – საქონლის/მომსახურების იმავე საბაზრო ფასით შეძენად.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და ,,ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. ამავე მუხლის მე-6 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, თუ არ დადგა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული პირობა, დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება: გარდა ამ კოდექსის 160-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა, უძრავი ნივთის მიწოდებისას, საკუთრების უფლების რეგისტრაციისთვის მარეგისტრირებელ ორგანოში წარსადგენი საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის შედგენის მომენტში, ხოლო, თუ საკუთრების უფლების რეგისტრაცია (გადაცემა) დამოკიდებულია ამ დოკუმენტის მხარის (მხარეების) მიერ გარკვეული ვალდებულების შესრულებაზე ან/და პირობის დადგომაზე - ასეთი ვალდებულების შესრულების/პირობის დადგომის მომენტში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 168-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული დასაბეგრი პირი ვალდებულია საგადასახადო ორგანოს წარუდგინოს დღგ-ის დეკლარაცია არაუგვიანეს საანგარიშო პერიოდის მომდევნო თვის 15 რიცხვისა და ამავე ვადაში გადაიხადოს გადასახადი. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 7 ივნისის №195 საჯარო გადაწყვეტილების თანახმად, რომელიც განმარტავს, გაცვლის (ბარტერული) ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის საკითხს, როდესაც ამ გარიგების ფარგლებში ხორციელდება უძრავი ნივთის მიწოდება, 2024 წლის პირველ იანვრამდე დადებულ გარიგებებზე, ბარტერული ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში. შესაბამისად, თუ 2024 წლის 1 იანვრამდე დადებული გარიგების მიხედვით, ფიზიკური პირი საწარმოს საკუთრებაში გადასცემს მიწის ნაკვეთს, ხოლო სანაცვლოდ, საწარმოსგან საკუთრებაში იღებს ამავე მიწის ნაკვეთზე აშენებული შენობა-ნაგებობის ნაწილს, საწარმოს მიერ, აღნიშნული ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება ფიზიკური პირისთვის შენობა-ნაგებობის მიწოდების საანგარიშო პერიოდში.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ გადამხდელმა 2023 წლის დეკემბერში ფ/პ ----გან ბარტერით მიიღო 606 კვ.მ მიწა (ს/კ ----). მიწის სანაცვლოდ გადამხდელმა ფიზიკურ პირს გადასცა 2 ფართი საკუთარ აშენებულ კორპუსებში (ს/კ ---) და ასევე, ერთი ბინა (ს/კ ----), რომელიც გადამხდელმა შეიძინა შპს „---სგან“. 2023 წლის 5 დეკემბერს ნოტარიულად დადასტურებული გაცვლის ხელშეკრულების შესაბამისად მიწის საბაზრო ღირებულებას წარმოადგენს 175 700 აშშ დოლარი (473 389 ლარი).

გადამხდელს ბარტერის ფარგლებში ფიზიკურ პირზე გადაცემული ფართები არ აქვს დაბეგრილი. შესაბამისად, შემოწმებით გაიზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა.

აუდიტის დეპარტამენტის მიერ სადავო საკითხთან დაკავშირებით მოწოდებული ინფორმაციის მიხედვით, დგინდება, რომ შემოწმების მიმდინარეობისას შესწავლილ იქნა კომპანიის მიერ გაწეული ხარჯები მშენებარე კორპუსთან დაკავშირებით (ს/კ ---), კერძოდ, სახარჯთაღრიცხვო მონაცემებით კორპუსის მშენებლობის თვითღირებულება შეადგენს 5 954 597 ლარს. შემოწმების ხელთარსებული ინფორმაციის მიხედვით, 2023 წლის დეკემბრის მდგომარეობით, აღნიშნულ ობიექტზე გაწეული ხარჯების ჯამური ღირებულებაა 4 260 106 ლარი. ბუღალტრულად აღნიშნულ დაუმთავრებელ მშენებლობაზე გაწეულია 4 000 ლარის ხარჯები (საჯარო რეესტრში გადაფორმების ხარჯები). კომპანიის მიერ 2024-2025 წლებში გაწეული ხარჯები (შეძენილი საქონელი და მომსახურება) ბუღალტრულად არ იქნა მიკუთვნებული დაუმთავრებელ მშენებლობას, თუმცა, რეალურად ზემოხსენებულ მშენებლობაზეა გაწეული, რაც დასტურდება სასაქონლო ზედნადებების დასრულების ადგილის მიხედვით, რაც ჯამურად წარმოადგენს 246 000 ლარს, ასევე, სახელფასო ხარჯი 200 000 ლარის ოდენობით, რაც ძირითადად მოხმარდა სადარბაზოსა და ღობის მოსაპირკეთებელ სამუშაოებს (მოაჯირები, საევაკუაციო კარები, ლიფტი). აღსანიშნავია, რომ გადაცემული ბინები განთავსებულია მეორე და მესამე სართულებზე, ხოლო დღეის მდგომარეობით ფ/პ ----- არ ცხოვრობს აღნიშნულ მისამართზე (არ იყენებს ფართებს), შესაბამისად, კომუნალური ხარჯების განსაზღვრა ვერ ხერხდება, ასევე, ბინების რეალიზაციის დროს აბონირებას თავად მფლობელები ახორციელებენ, შესაბამისად, კომპანიას არ უფიქსირდება შესაბამისი ხარჯი.

საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით აღნიშნულ კორპუსს აქვს მშენებარე სტატუსი (დღეის მდგომარეობითაც). ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოწმებით ჩაითვალა რომ 2023 წლის გაცვლის ხელშეკრულების ყველა პირობა შესრულებულია, კერძოდ, ფაქტობრივად ფ/პ ---ს გადაეცა მიწის სანაცვლოდ გადამხდელის მიერ აშენებულ კორპუსში 2 ფართი (ს/კ ---) და მათი დანიშნულებისამებრ გამოყენებისათვის ყველა საჭირო უფლება, რომელიც მას ანიჭებდა ფაქტობრივი ფლობის, სარგებლობისა და განკარგვის შესაძლებლობას. შესაბამისად, შემოწმებით გაიზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა 2023 წლის დეკემბრის საანგარიშო პერიოდზე.

გადასახადის გადამხდელის არგუმენტთან, ფიზიკურ პირთან გაფორმებული გაცვლის (ბარტერის) ოპერაციის კორპუსების ექსპულატაციაში მიღების შემდეგ დღგ-ით დაბეგვრასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის მე-6 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე და განმარტავს, რომ ზემოაღნიშნული ოპერაცია დღგ-ით დაბეგვრას ექვემდებარება საკუთრების უფლების რეგისტრაციისთვის მარეგისტრირებელ ორგანოში წარსადგენი საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის შედგენის მომენტში, ხოლო, თუ საკუთრების უფლების რეგისტრაცია (გადაცემა) დამოკიდებულია ამ დოკუმენტის მხარის (მხარეების) მიერ გარკვეული ვალდებულების შესრულებაზე ან/და პირობის დადგომაზე - ასეთი ვალდებულების შესრულების/პირობის დადგომის მომენტში.

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს იმ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ამონაწერების მიხედვით, გადამხდელსა და ფიზიკურ პირს შორის დადებული გაცვლის (ბარტერის) ხელშეკრულების საფუძველზე (2023 წლის 5 დეკემბერი) 2023 წლის 11 დეკემბერს ფიზიკურ პირს საკუთრებაში გადაეცა ფართები (ს/კ----). ამასთან, 2023 წლის დეკემბრის მდგომარეობით, ობიექტზე გაწეული ხარჯების ჯამური ღირებულებაა 4 260 106 ლარი, ხოლო 2024-2025 წლებში გაწეული ხარჯები შეადგენს 246 000 ლარს, შესაბამისად, დგინდება, რომ 2024-2025 წლებში საწარმოს აღარ უფიქსირდება მშენებლობაზე გაწეული არსებითი ხარჯი.

შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ როდესაც ექსპლუატაციაში მიღებამდე ფიზიკურ პირს ფაქტობრივად გადაეცემა შესაბამისი ფართების დანიშნულებისამებრ გამოყენებისთვის საჭირო ყველა უფლება, რომელიც მას ანიჭებს ფაქტობრივი ფლობის, სარგებლობისა და განკარგვის შესაძლებლობას, კომერციული და ეკონომიკური რეალობის გათვალისწინებით, ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრა უნდა განხორციელდეს არა უგვიანეს ამ მომენტისა. ამ შემთხვევაში, გასათვალისწინებელია, რომ ასეთი უფლებების გადაცემის მომენტად მიჩნეული უნდა იქნას მომენტი, როდესაც მიმწოდებლის მიერ შესრულდება ხელშეკრულებით ნაკისრი ყველა ის ვალდებულება, რომელიც შემძენს შესაძლებლობას აძლევს მხარეთა შორის შეთანხმებულ მდგომარეობამდე მიყვანილი უძრავი ნივთი გამოიყენოს შეხედულებისამებრ და უშუალოდ ამ უძრავ ნივთთან დაკავშირებით მიმწოდებელი აღარ გასწევს დამატებით ხარჯებს.

შესაბამისად, იმის გათვალისწინებით, რომ 2024-2025 წლებში ფაქტობრივად დასრულებულია მშენებლობა (რაც დასტურდება ობიექტზე გაწეული არარსებითი ხარჯებით), ასევე, ფიზიკურ პირს საკუთრებაში გადაცემული აქვს ზემოაღნიშნული ფართები (რაც დასტურდება საჯარო რეესტრის ამონაწერით), შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ მართლზომიერია გაცვლის (ბარტერის) ოპერაციის დაბეგვრა 2023 წლის დეკემბერში, ფართების საკუთრებაში გადაცემის მომენტში.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.

ამავე კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის;

2. საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის თანახმად:

1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.

2 1 .საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2 2 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით. შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას).

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების შესრულებისას მოქმედებდა საქმიანობისთვის დამახასიათებელი თანმდევი გულისხმიერებით, სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :

 

1. შპს „---ის“ (ს/ნ ---) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხები:

1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება დღგ-ის დარიცხვას. აცხადებს, რომ ფიზიკურ პირს მიწის სანაცვლოდ კომპანიამ გადასცა ფართები მშენებარე კორპუსებში და არა უკვე დასრულებულ კორპუსებში.

2. გადასახადის გადამხდელი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე მითითებით ითხოვს სანქციისგან გათავისუფლებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის სფეროს წარმოადგენს მრავალბინიანი საცხოვრებელი სახლების მშენებლობა. გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საბუღალტრო პროგრამის, საბანკო ამონაწერებისა და პირველადი დოკუმენტების დამუშავების შედეგად დადგინდა, რომ შესამოწმებელ პერიოდში მიღებული ავანსების ნაწილი გადამხდელის მიერ სრულყოფილად არ არის დეკლარირებული, კერძოდ, 199 989 ლარის ოდენობით დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. 2025 წლის თებერვალში რეალიზებული ფართის ღირებულება შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სრულად არ არის დაფარული, ხოლო აღნიშნული კორპუსი 2025 წლის აგვისტოს თვეში მიღებულ იქნა ექსპლუატაციაში.

სარეალიზაციო ფასსა და მიღებულ თანხებს შორის სხვაობა დაიბეგრა 2025 წლის აგვისტოს თვეში (14 390 ლარი). გადამხდელმა 2023 წლის დეკემბერში ბარტერით მიიღო 606 კვ.მ მიწა. მიწის სანაცვლოდ გადამხდელმა ფიზიკურ პირს გადასცა 2 ფართი საკუთარ აშენებულ კორპუსებში და ასევე, ერთი ბინა. 2023 წლის 5 დეკემბერს ნოტარიულად დადასტურებული გაცვლის ხელშეკრულების შესაბამისად მიწის საბაზრო ღირებულებას წარმოადგენს 175 700 აშშ დოლარი (473 389 ლარი). გადამხდელმა სახელმწიფოსგან აუქციონის გზით, 525 973 ლარად, შეიძინა 600 კვ.მ მიწის ნაკვეთი იგივე მისამართზე და აღნიშნული მიწები 2025 წლის აპრილში გაყიდა იმავე ღირებულებით, თუმცა, დღეის მდგომარეობით გადახდილი აქვს 291 191 ლარი. გადამხდელს ბარტერის ფარგლებში ფიზიკურ პირზე გადაცემული ფართები არ აქვს დაბეგრილი. შესაბამისად, შემოწმებით გაიზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. ამასთან, გადამხდელის მიერ არ არის განაშთული საბოლოო საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურით, რაც იწვევს ჩათვლის დუბლირებას.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, განისაზღვრა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა, ასევე, დაკორექტირდა დღგ-ის ჩასათვლელი თანხა.

 

გადაწყვეტილება

შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

დასაბუთება

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 16; 18; 159 (1); 163; 164 (1); 269 (7).