ბრძანება N 5321
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 5321
11 მარტი 2026
ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა
ი/მ ------- (ს/ნ -------)
(მის.: -------, -------)
2026 წლის 26 თებერვლის საჩივრის
დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე
შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 5 მარტის სხდომაზე (ოქმი №20) განიხილა ი/მ ------- (ს/ნ -------) 2026 წლის 26 თებერვლის №101044/1/2026 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 24 დეკემბრის №001-302 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.
სადავო საკითხი:
გადასახადის გადამხდელი განმარტავს, რომ შემოწმების მიერ დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში ჩართულ იქნა პირადი გზავნილები, მათ შორის ოჯახის წევრების მხრიდან განხორციელებული პირადი ჩარიცხვები. აცხადებს, რომ ოჯახის წევრების მიერ მიღებული პირადი ჩარიცხვები არ წამოადგენს მის შემოსავალს და არ არის დაკავშირებული ეკონომიკურ საქმიანობასთან. შესაბამისად, ითხოვს აღნიშნული თანხების ამორიცხვას დასაბეგრი შემოსავლიდან.
ფაქტობრივი გარემოებები:
საქმის მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 17 ოქტომბრის №22163 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა ი/მ ------- (ს/ნ -------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდების დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის სისწორის განსაზღვრის მიზნით. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 16 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 24 დეკემბრის №28253 ბრძანება და ამავე თარიღის №001-302 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 38 045 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 21 728 ლარი, ჯარიმა 10 794 ლარი, საურავი 5 523 ლარი.
საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებით:
ი/მ ------- საგადასახადო შემოწმება მიმდინარეობდა დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის სისწორის განსაზღვრის მიზნით. როგორც შემოწმების პროცესში გაირკვა 2022 წლის დეკემბრის თვის საანგარიშო პერიოდში მეწარმემ განახორციელა „-------“ 110 000 ლარის ღირებულების პროდუქციის მიწოდება. განხორციელებული რეალიზაციები დასტურდება სასაქონლო ზედნადებების საშუალებითაც. გარდა ამისა, გადასახადის გადამხდელს უფიქსირდება საბანკო ჩარიცხვები ფოტოაპარატების, ფირების და ფოტოს გადაღების მომსახურებიდან, რაც ასევე ჩართული იქნა მეწარმის საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავალში. შემოწმების მიერ ი/მ ------- დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღად განესაზღვრა 2022 წლის 24 დეკემბერი. აღნიშნული თარიღიდან მის მიერ მიღებული შემოსავლები დაბეგრილ იქნა დღგ-ით. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის მომენტში არსებულ სმფ-ების ნაშთზე, რომლის რეალიზაციაც გადამხდელმა განახორციელა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის შემდგომ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 174-ე და 175-ე მუხლების შესაბამისად, ჩასათვლელი დღგ გათვალისწინებულ იქნა საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით. შედეგად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე, 160-ე და 1601 მუხლების შესაბამისად, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა ამავე კოდექსის 282-ე მუხლის მიხედვით.
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში. ამავე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.
სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.
ამავე კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 92-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელსაც წარმოეშვა დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის ვალდებულება, ამ კოდექსის 165-ე მუხლის შესაბამისად ვალდებულია გატარდეს რეგისტრაციაში.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ − დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 165-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დასაბეგრი პირი, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ვალდებულია მის მიერ ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის ოპერაციების ჯამური თანხის 100 000 ლარისთვის გადაჭარბების დღიდან, არაუგვიანეს 2 სამუშაო დღეში დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის მიზნით, მიმართოს საგადასახადო ორგანოს. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დასაბეგრ პირს დღგ-ის გამოანგარიშებისა და გადახდის ვალდებულება წარმოეშობა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების მომენტიდან (ამ ოპერაციის ჩათვლით), რომლის მიხედვითაც დასაბეგრი ოპერაციების ჯამურმა თანხამ 100 000 ლარს გადააჭარბა.
ამავე კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:
1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების მიხედვით, შესამოწმებელ პერიოდში გადასახადის გადამხდელმა განახორციელა 110 000 ლარის ღირებულების პროდუქციის მიწოდება, აღნიშნული რეალიზაციები ასევე დასტურდება სასაქონლო ზედნადებების საშუალებითაც. გარდა ამისა, გადასახადის გადამხდელს უფიქსირდებოდა საბანკო ჩარიცხვები ფოტოაპარატების, ფირების და ფოტოს გადაღების მომსახურებიდან, რაც შემოწმების მიერ ჩართული იქნა მეწარმის საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავალში. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, ი/მ ------- დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღად განესაზღვრა 2022 წლის 24 დეკემბერი. ამასთან, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის მომენტში არსებულ სმფ-ების ნაშთზე განხორციელდა დღგ-ის ჩათვლა.
გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციასთან, პირადი ჩარიცხვების დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში ასახვასთან მიმართებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებაზე, რომლის მიხედვითაც შემოწმების პროცესში გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება თავად გაემიჯნა პირადი ჩარიცხვები ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლისგან. შედეგად, შემოწმებამ სრულად გაითვალისწინა პირის მიერ იდენტიფიცირებული პირადი ჩარიცხვები, რომელიც არ ჩართულა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის გაანგარიშებაში.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:
1. ი/მ ------- (ს/ნ -------) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხები:
დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში ჩართული პირადი გზავნილები, მათ შორის ოჯახის წევრების მხრიდან განხორციელებული პირადი ჩარიცხვები.
ფაქტობრივი გარემოებები
მომჩივანის საგადასახადო შემოწმება მიმდინარეობდა დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის სისწორის განსაზღვრის მიზნით. როგორც შემოწმების პროცესში გაირკვა 2022 წლის დეკემბრის თვის საანგარიშო პერიოდში მეწარმემ განახორციელა 110 000 ლარის ღირებულების პროდუქციის მიწოდება. განხორციელებული რეალიზაციები დასტურდება სასაქონლო ზედნადებების საშუალებითაც. გარდა ამისა, გადასახადის გადამხდელს უფიქსირდება საბანკო ჩარიცხვები ფოტოაპარატების, ფირების და ფოტოს გადაღების მომსახურებიდან, რაც ასევე ჩართული იქნა მეწარმის საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავალში. შემოწმების მიერ განისაზღვრა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღი. აღნიშნული თარიღიდან მის მიერ მიღებული შემოსავლები დაბეგრილ იქნა დღგ-ით. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის მომენტში არსებულ სმფ-ების ნაშთზე, რომლის რეალიზაციაც გადამხდელმა განახორციელა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის შემდგომ, ჩასათვლელი დღგ გათვალისწინებულ იქნა საბაჟო დეკლარაციის მიხედვით. შედეგად, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა.
გადაწყვეტილება
სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
დასაბუთება
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 159; 165;