გადაწყვეტილება № 26382/2/2025

№ 26382/2/2025

10 თებერვალი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: „------“ (ს/ნ -----)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 29.01.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება ------ 24.12.2025 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26382/2/2025).

 

დავის საგანი:

1. დამატებით განხორციელებული სატრანსპორტო მომსახურების გაწევის დადგენა და მიღებული შემოსავლების დაბეგვრა;

2. ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვითი ხარჯების შემცირება ძირითად საშუალებაზე გაწეული დოკუმენტურად დაუდასტურებელი ხარჯების და ამორტიზაციის თანხის ნაწილში;

3. საწვავის შეძენაზე და სატრანსპორტო საშუალების რემონტზე გაწეული ხარჯის განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით;

4. ქონების გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 7.10.2025 წლის №065-28 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 3.12.2025 წლის №26555 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 70 533,79 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 39 626

საშემოსავლო გადასახადი - 39 366,95

ქონების გადასახადი - 259,05

ჯარიმა - 16 648,7

საურავი - 12 149,54

გადასახდელად დარიცხული გადასახადი, რომლის გადახდის ვადა მოთხოვნის გამოცემის

თარიღისთვის არ დამდგარა:

საშემოსავლო გადასახადი - 2 109,55 ლარი.

 

პროცედურული გარემოებები

მომჩივნის საქმიანობაა სატრანსპორტო მომსახურების გაწევა. გადაზიდვებს ახორციელებს ძირითადად, ----, ------ და ------ ტერიტორიაზე.

აუდიტის დეპარტამენტის 29.09.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია 1.01.2022 წლიდან 29.01.2025 წლის ჩათვლით პერიოდი, ხოლო 2024 წლის წლიური საშემოსავლო გადასახადის მიზნებისთვის 1.04.2025 წლამდე პერიოდი. შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 7.10.2025 წლის №065-28 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 3.12.2025 წლის №26555 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. დამატებით განხორციელებული სატრანსპორტო მომსახურების გაწევის დადგენა და მიღებული შემოსავლების დაბეგვრა

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

შემოწმების ფარგლებში გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი იქნა შესაბამისი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, მათ შორის სხვადასხვა პერიოდში მიღებული ინვოისები. დამუშავდა შემოსავლების სამსახურის ერთიან ელექტრონულ ბაზებში არსებული მონაცემები მათ შორის, მიღებული და გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები და საბაჟო საზღვრის კვეთები. წარმოდგენილი და შემოსავლების სამსახურის ბაზებში არსებული ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე გამოირკვა, რომ შემოსავლის მიღება და ხარჯების გაწევა ხორციელდება როგორც ნაღდი, ისე უნაღდო ანგარიშსწორებით. გადასახადის გადამხდელი ახორციელებდა დამატებით სატრანსპორტო მომსახურებებს, რაზეც შესაბამისი წესით გამოწერილი ინვოისი ან/და საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა დოკუმენტი შემოწმებისათვის წარმოდგენილი არ არის, მათ შორის არც საბანკო ამონაწერებში ფიქსირდება ჩარიცხვები. შესაბამისად, იმ სატრანსპორტო მომსახურებებზე, რომლებზეც გადასახადის გადამხდელის მიერ არ იქნა წარმოდგენილი შემოსავლის მიღების დამადასტურებელი დოკუმენტი, განხორციელდა დოკუმენტურად დადასტურებული შემოსავლის, ინვოისების, საშუალო ფასის გაანგარიშება და გავრცელება, რამაც შესამოწმებელ პერიოდებზე გამოიწვია მიღებული ერთობლივი შემოსავლების გაზრდა.

საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის 25-ე ნაწილის, მე-100, 102-ე, 104-ე მუხლების და საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების მიხედვით, მომჩივნის მიერ ტვირთის გადაზიდვის მომსახურების გაწევის შედეგად მიღებული შემოსავალი ჩაითვალა საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავლად. ამასთან საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის გათვალისწინებით, ტრანსპორტირების მომსახურების იმ ნაწილზე, რომელზეც საგადასახადო ორგანოში არ იქნა წარმოდგენილი შესაბამისი დოკუმენტები, შემოსავლის გაანგარიშება განხორციელდა არაპირდაპირი მეთოდით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

პირველ, მე-2 და მე-3 სადავო საკითხებთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, მე-80 მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-100 მუხლის პირველ ნაწილზე და მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ჟ“ ქვეპუნქტზე, მე-8 მუხლის 25-ე ნაწილზე, 105-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 72-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 112-ე მუხლის მე-2 და მე-4 ნაწილებზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე.

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლის მიხედვით, შემოწმების პროცესში დადგინდა, რომ გადამხდელი ახორციელებდა დამატებით სატრანსპორტო მომსახურებებს, რომლებზეც შესაბამისი წესით გამოწერილი ინვოისი ან/და საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა დოკუმენტი შემოწმებისათვის წარდგენილი არ არის, ასევე, საბანკო ამონაწერებშიც არ ფიქსირდება ჩარიცხვები. შესაბამისად, გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის

გამოყენებით, კერძოდ, იმ სატრანსპორტო მომსახურებებზე, რომლებზეც გადამხდელის მიერ არ იქნა წარდგენილი შემოსავლის მიღების დამადასტურებელი დოკუმენტი, შემოწმების მიერ განხორციელდა დოკუმენტურად დადასტურებული შემოსავლის, ინვოისების, საშუალო ფასის გაანგარიშება და გავრცელება, რამაც შესამოწმებელ პერიოდებზე გამოიწვია მიღებული ერთობლივი შემოსავლების გაზრდა.

იმის გათვალისწინებით, რომ გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ხოლო მისი სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შემოწმებისთვის შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ აუდიტის დეპარტამენტი უფლებამოსილია არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით განსაზღვროს საგადასახადო ვალდებულებები.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

შესამოწმებელ პერიოდში ეწეოდა სატრანსპორტო მომსახურებას, კონკრეტულად გადაზიდვების მომსახურებას აწარმოებდა ძირითადად ----- ------ და ------ ტერიტორიაზე.

მეწარმეს სრულად აქვს აღრიცხული მისი შემოსავლები და ხარჯები, სწორად აქვს დათვლილი გადასახადები. აუდიტორები აღნიშნავენ აქტში, რომ შემოწმების მიერ განხორციელდა დოკუმენტურად დადასტურებული შემოსავლის, ინვოისის, საშუალო ფასის გაანგარიშება და გავრცელება. შესაბამისად შემოსავლები და ინვოისები დოკუმენტურად დადასტურებულია.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი ეხება იმ შემთხვევას როცა პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. მეწარმესთან ასეთ შემთხვევას ადგილი არ აქვს. აუდიტორებს არ უნდა გამოეყენებიათ შემოსავლის გაანგარიშების არაპირდაპირი მეთოდი. ასევე საინტერესოა თუნდაც ამ მეთოდის გამოყენებისას რას დაეყრდნენ აუდიტორები? შესაბამისად აუცილებელია საჩივრის განხილვისას მოპასუხე მხარემ წარმოადგინოს ის საინფორმაციო ბაზა, საიდანაც მიღებული ინფორმაციის ანალიზით გამოირკვა, რომ გადასახადის გადამხდელი ვითომდა ახორციელებდა დამატებით სატრანსპორტო მომსახურებას.

მომჩივანი მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლზე და აღნიშნავს, რომ შემოსავლების სამსახურს ეკისრება მტკიცების ტვირთი, წარმოადგინოს ყველა ის ინფორმაცია თუ როგორ მოახდინა არაპირდაპირი მეთოდით გადასახადების განსაზღვრა და რატომ გამოიყენა არაპირდაპირი მეთოდი.

დავების საბჭოს დამკვიდრებული პრაქტიკის შესაბამისად საგადასახადო ორგანო ვალდებულია წარმოადგინოს გადასახადის დარიცხვის გამოთვლის დეტალური მექანიზმი რაც მოცემულ შემთხვევაში არ შესრულებულა, რის გამოც ადმინისტრაციული აქტი არ აკმაყოფილებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მოთხოვნებს.

გადასახადის დარიცხვა გამოთვლის განმარტების გარეშე არღვევს საქართველოს კონსტიტუციის 31- ე მუხლით გარანტირებულ სამართლიანი ადმინისტრაციული წარმოების უფლებას და სამართლებრივი განსაზღვრულობის პრინციპს, რაც დადასტურებულია როგორც კონსტიტუციური, ისე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკით.

გასაჩივრებული აქტი და აქტში დაფიქსირებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს ნაწილობრივ (ნაწილობრივ ბათილად იქნას ცნობილი), ვინაიდან ის არამართლზომიერია ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების გამო, რაც მითითებულია როგორც 5 ნოემბრის №175335/21 საჩივარში, ისე წინამდებარე საჩივარში.

სადავო საკითხებთან მიმართებით ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ გამოიკვლია საქმისთვის მნიშვნელოვანი ყველა გარემოება.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.

საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

შემოწმების შედეგად დადგენილია, რომ გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა სატრანსპორტო მომსახურების გაწევა. გადაზიდვებს ახორციელებს ძირითადად, -------, ----- და ----- ტერიტორიაზე. გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის შემოსავლების სამსახურის ბაზებში არსებული ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე დგინდება, რომ გადასახადის გადამხდელი ახორციელებდა დამატებით სატრანსპორტო მომსახურებებს, რაზეც კანონმდებლობით გათვალისწინებული რაიმე დოკუმენტი წარმოდგენილი არ არის, მათ შორის არც საბანკო ამონაწერებში ფიქსირდება ჩარიცხვები. იმ სატრანსპორტო მომსახურებებზე, რომლებზეც გადასახადის გადამხდელის მიერ არ იქნა წარმოდგენილი შემოსავლის მიღების დამადასტურებელი დოკუმენტი, განხორციელდა დოკუმენტურად დადასტურებული შემოსავლის (ინვოისების საშუალო ფასის) გაანგარიშება და გავრცელება.

აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებით, ფიქსირდებოდა საზღვრის კვეთები, რომელზეც მომჩივანს წარმოდგენილი არ ჰქონდა შესაბამისი დოკუმენტები. აღნიშნულზე გავრცელდა მომჩივნის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტების მიხედვით დაფიქსირებული მონაცემები. ასევე გათვალისწინებულია ტრანზიტურლი მოძრაობის დროს საზღვრის კვეთები, რადგან არ მომხდარიყო გაორმაგებული მონცემებით დაბეგვრა. დამატებით გამოვლენილი საზღვრის კვეთების მიხედვით გადასახადის გაანგარიშების მონაცემები გაგზავნილია გადასახადის გადამხდელთან ელექტრონული ფოსტის მეშვეობით.

საბჭო მიუთითებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და აღნიშნავს, რომ ვინაიდან გამოვლენილია საზღვრის კვეთები, რომლის თაობაზეც მომჩივნის მიერ საგადასახადო ორგანოსთვის დოკუმენტაცია წარდგენილი არ არის, მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრა მართლზომიერია. ამასთან, საბჭო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლითაც დადგინდება შემოწმების შედეგად დადგენილისგან განსხვავებული გარემოებები, საჩივარი ამ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

2. ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვითი ხარჯების შემცირება ძირითად საშუალებაზე გაწეული დოკუმენტურად დაუდასტურებელი ხარჯების და ამორტიზაციის თანხის ნაწილში

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

გადასახადის გადამხდელმა შემოწმების პროცესში წარადგინა ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში გაწეული ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტების ნაწილი. არსებული მონაცემების ანალიზის საფუძველზე ირკვევა, რომ გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდებში შეძენილი აქვს ავტოსატრანსპორტო საშუალებები, მისაბმელები, რომლებიც მის მიერ აღრიცხულია როგორც ძირითად საშუალებად. მოცემული ხარჯები კი გამოქვითულია საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული წესით, სრულად გამოქვითვის მეთოდის გამოყენებით, თუმცა შემოწმების ფარგლებში გამოირკვა, რომ გადასახადის გადამხდელს ზედმეტად აქვს გამოქვითული შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯები, მათ შორის ძირითად საშუალებასთან დაკავშირებული ხარჯები, კერძოდ, გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში, 2023 წელს ძირითად საშულებაზე გაწეულ ხარჯად დაფიქსირებული აქვს 18 500 ლარი, რაზეც შემოწმებისათვის სრულად ვერ იქნა წარმოდგენილი ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები. გარდა აღნიშნულისა შემოწმების შედეგად, საგადასახადო კოდექსის 105-ე და 112-ე მუხლების მიხედვით, დამატებით დაკორექტირდა ამორტიზაციით დარიცხული თანხები, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელის განმარტებით იგი იყენებს სრულად გამოქვითვის მეთოდს, შესაბამისად აღნიშნული ხარჯებიც შესაბამისი წესით დაექვემდებარა კორექტირებას/შემცირებას.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდებში შეძენილი აქვს ავტოსატრანსპორტო საშუალებები, რომლებიც წარმოადგენს ძირითად საშუალებას, ხოლო გაწეული ხარჯები გამოქვითული აქვს კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესით, სრულად გამოქვითვის მეთოდის გამოყენებით, თუმცა, შემოწმების ფარგლებში გაირკვა, რომ გადასახადის გადამხდელს ზედმეტად აქვს გამოქვითული შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯები, მათ შორის, ძირითად საშუალებასთან დაკავშირებული ხარჯები, კერძოდ, გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში, 2023 წელს ძირითად საშუალებაზე გაწეულ ხარჯად დაფიქსირებული აქვს 18 500 ლარი, რომელზეც შემოწმებისათვის სრულად ვერ იქნა წარდგენილი ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები. საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებულია გადამხდელთა შესაძლებლობა, რომ ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითონ ყველა ხარჯი, რომელიც მის მიღებასთან არის დაკავშირებული, შესაბამისად, თუ გადასახადის გადამხდელს ძირითადი საშუალებების მიმართ გამოქვითვის სრული მეთოდი აქვს არჩეული, საგადასახადო კოდექსის მიხედვით, აღარ აქვს უფლება გამოიყენოს საამორტიზაციო ანარიცხების მეთოდით გამოქვითვის შესაძლებლობა.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

აუდიტორების შეფასებით გადასახადის გადამხდელს გამოქვითული აქვს შეძენილი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების ღირებულება სრულად გამოქვითვის მეთოდით და დამატებით ასევე გამოქვითული აქვს ძირითად საშუალებასთან დაკავშირებული ხარჯები.

ხარჯებთან დაკავშირებით გადასახადის გადამხდელს გამოქვითული აქვს სატრანსპორტო საშუალებებთან (ძირითადი საშუალებები) დაკავშირებული ხარჯები. ის, რომ საგადასახადო მიზნებისათვის სრულად გამოიქვითა შეძენილი ძირითადი საშუალებები არ ნიშნავს, რომ ეს ძირითადი საშუალებები აღარ არსებობს და მათზე გაწეული ხარჯები (რემონტი და სხვა) ხარჯების ნაწილში აღარ უნდა ჩაერთოს. გამომდინარე იმ გარემოებიდან, რომ მეწარმის საქმიანობის საგანია სატრანსპორტო მომსახურების გაწევა, მათ შორის და ძირითადად საზღვარგარეთ, წარმოდგენილი იქნა ხარჯის დამადასტურებელი შესაბამისი დოკუმენტაცია აუდიტორებისათვის. შესაბამისად, ეს საკითხი დამატებით შესწავლას საჭიროებდა აუდიტორების მხრიდან.

საჩივარში წარმოდგენილი არგუმენტაცია არ იქნა გაზიარებული და აქაც შემოსავლების სამსახურმა იგივე ფორმულირება გამოიყენა: მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებს თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად.

შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

მიუხედავად იმისა, რომ სრულად არის გამოქვითული ძირითადი საშუალების შეძენის ხარჯები, რადგან ისინი ფიზიკურად კვლავ ექსპლუატაციაშია სრული უფლება აქვს გამოქვითოს ძირითადი საშუალების ექსპლუატაციისას მასზე გაწეული ხარჯები.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.

საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 112-ე მუხლის პირველი და მე-4 ნაწილების თანახმად, ძირითადი საშუალებების მიმართ, გარდა საწარმოს კაპიტალში შეტანილისა, გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს, სრულად გამოქვითოს ამ აქტივების ღირებულება იმ საგადასახადო წელს, როდესაც ძირითადი საშუალებები ექსპლუატაციაში შევიდა. ძირითადი საშუალებების ღირებულების სრულად გამოქვითვის შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს უფლება არ აქვს, არჩეული გამოქვითვის ნორმა შეცვალოს 5 წლის განმავლობაში.

შემოწმების შედეგად დადგენილია, რომ გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდებში შეძენილი აქვს ავტოსატრანსპორტო საშუალებები, მისაბმელები, რომლებიც მის მიერ აღრიცხულია როგორც ძირითად საშუალებად. ხარჯები გამოქვითულია საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული წესით, სრულად გამოქვითვის მეთოდის გამოყენებით. გადასახადის გადამხდელს 2023 წელს ძირითად საშულებაზე გაწეულ ხარჯად დაფიქსირებული აქვს 18 500 ლარი, რაზეც სრულად ვერ იქნა წარმოდგენილი ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები. შემოწმების შედეგად დაკორექტირდა ამორტიზაციით დარიცხული თანხები, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელის განმარტებით იგი იყენებს სრულად გამოქვითვის მეთოდს.

საბჭო მიუთითებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და აღნიშნავს, რომ ვინაიდან მომჩივნის მიერ არჩეულია ძირითადი საშუალებების სრულად გამოქვითვის მეთოდი, ძირითად საშუალებათა მიხედვით გამოქვითული საამორტიზაციო ანარიცხების შემცირება განხორციელდა კანონმდებლობის მოთხოვნათა გათვალისწინებით. ამასთან, 2023 წელს ძირითად საშულებაზე გაწეულ ხარჯად დაფიქსირებულ თანხასთან დაკავშირებით გადასახადის გადამხდელმა საგადასახადო შემოწმების დროს ვერ წარადგინა ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები და არც საჩივარს ერთვის მტკიცებულებები, რომლითაც დადგინდება შემოწმების შედეგად დადგენილისგან განსხვავებული გარემოებები, საბჭო მიიჩნევს, რომ საჩივარი ამ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

3. საწვავის შეძენაზე და სატრანსპორტო საშუალების რემონტზე გაწეული ხარჯის განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

გადასახადის გადამხდელის მიერ შემოწმებისთვის არ არის წარდგენილი ბუღალტრული აღრიცხვის პროგრამა ან/და ელექტრონული რეესტრი შემოსავლებისა და ხარჯების შესახებ. გადასახადის გადამხდელის განმარტებით, ვინაიდან მისი მომსახურების სფეროს წარმოადგენს ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით საქართველოდან ტვირთის ტრანსპორტირება სხვადასხვა ქვეყანაში, მის მიერ საწვავის ხარჯების გარკვეული ნაწილი გაწეულია უცხო ქვეყნებში. წარმოდგენილი იქნა საწვავის შესყიდვის სხვადასხვა დოკუმენტები/ჩეკები. შემოწმების ფარგლებში გამოირკვა, რომ წარმოდგენილ ჩეკებში/დოკუმენტებში ვერ იდენტიფიცირდება საქონლის სახეობა, ოპერაციის განხორციელების თარიღი და ოპერაციის განხორციელების ზუსტი ადგილმდებარეობა, რაც დაადასტურებდა იმას, რომ ნამდვილად შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯი იქნა გაწეული. ამასთან, შემოწმებისას იდენტიფიცირებულ ჩეკებში ფიქსირდება არაეკონომიკური ხარჯის ჩეკიც, რომელიც არ ექვემდებარება გამოქვითვას ერთობლივი შემოსავლიდან. გარდა ამისა, შემოწმების ფარგლებში ასევე დაკორექტირდა ძირითადი საშუალებების რემონტისათვის შეძენილ სხვადასხვა მასალებზე გაწეული ხარჯის თანხები, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელის მიერ სრულად არ იქნა წარმოდგენილი აღნიშნული ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები, მათ შორის მიღება-ჩაბარების აქტი ან/და საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებული სხვა დოკუმენტები.

აღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, საკუთარი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების საწვავებზე და სარემონტო სამუშაოებზე, როგორც საქართველოში ასევე საქართველოს ფარგლებს გარეთ გადახდილი თანხის განსაზღვრა განხორციელდა სხვა მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების მიერ შესაბამისი შემოსავლის მიღებასთან, საწვავებზე და სარემონტო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯის პროპორციული წილის შესაბამისად. აღნიშნულ ავტომანქანებისათვის შეძენილ საწვავზე გადახდილი ხარჯის თანხა განისაზღვრა, სრული, ერთობლივი შემოსავლის მიღებასთან საჭირო/გონივრული საწვავის მოხმარებისა და მის შეძენაზე გადახდილი თანხის ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვის შესაძლებლობით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელის განმარტებით, ვინაიდან მომსახურების საგანს წარმოადგენს ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით საქართველოდან ტვირთის ტრანსპორტირება სხვადასხვა ქვეყანაში, მეწარმის მიერ საწვავის ხარჯების გარკვეული ნაწილი გაწეულია უცხო ქვეყნებში. გადასახადის გადამხდელის მიერ შემოწმებისთვის წარდგენილ იქნა საწვავის შესყიდვის სხვადასხვა დოკუმენტები/ჩეკები, რომლებითაც ვერ იდენტიფიცირდება საქონლის სახეობა, ოპერაციის განხორციელების თარიღი და ოპერაციის ზუსტი ადგილმდებარეობა, რაც დაადასტურებდა, რომ ნამდვილად შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯი იქნა გაწეული. ამასთან, შემოწმებისას იდენტიფიცირებულ ჩეკებში ფიქსირდება არაეკონომიკური ხარჯის ჩეკიც, რომელიც არ ექვემდებარება გამოქვითვას ერთობლივი შემოსავლიდან. გარდა აღნიშნულისა, შემოწმების ფარგლებში დაკორექტირდა ძირითადი საშუალებების რემონტისთვის შეძენილ სხვადასხვა მასალებზე გაწეული ხარჯის თანხები, რადგან გადასახადის გადამხდელის მიერ სრულად არ იქნა წარდგენილი აღნიშნული ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები, მათ შორის, მიღება-ჩაბარების აქტი ან/და კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა დოკუმენტები. აღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ, შემოწმების ფარგლებში, გადასახადის გადამხდელის მიერ საკუთარი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების საწვავებზე და სარემონტო სამუშაოებზე, როგორც საქართველოში, ასევე საქართველოს ფარგლებს გარეთ გადახდილი თანხის განსაზღვრა განხორციელდა სხვა მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების მიერ შესაბამისი შემოსავლის მიღებასთან საწვავებზე და სარემონტო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯის პროპორციული წილის შესაბამისად.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, საჩივარი აღნიშნულ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

აუდიტორების შეფასებით იმის გამო, რომ მეწარმე მომსახურებას ახორციელებს უცხო ქვეყნებშიც, წარმოდგენილი საწვავის შესყიდვის დოკუმენტებით ვერ იდენტიფიცირდება საქონლის სახეობა, ოპერაციის განხორციელების თარიღი და ოპერაციის ზუსტი ადგილმდებარეობა. აუდიტორებმა, შემოწმების ფარგლებში საწვავზე და სარემონტო სამუშაოებზე გადახდილი თანხების განსაზღვრა განხორციელეს სხვა მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების მიერ შესაბამისი შემოსავლის მიღებასთან საწვავებზე და სარემონტო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯის პროპორციული წილის შესაბამისად.

შემოსავლების სამსახურმა აქაც იდენტური მიდგომა გამოიჩინა და მიუთითა: მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებს თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად.

შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

შემმოწმებლებმა სრულად არ გამოიკვლიეს საქმისთვის მნიშვნელოვანი გარემოებანი. მათ ერთის მხრივ გაზარდეს შემოსავალი და მეორეს მხრივ შეამცირეს ხარჯები, როცა გამოიყენეს პროპორციული წილის განსაზღვრება.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.

საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო შემოწმების დრო მომჩივნის მიერ არ არის წარდგენილი ბუღალტრული აღრიცხვის პროგრამა ან/და ელექტრონული რეესტრი შემოსავლებისა და ხარჯების შესახებ. გადასახადის გადამხდელის განმარტებით საწვავის ხარჯების გარკვეული ნაწილი გაწეულია უცხო ქვეყნებში. წარმოდგენილი იქნა საწვავის შესყიდვის სხვადასხვა დოკუმენტები/ჩეკები, რომლითაც ვერ იდენტიფიცირდება საქონლის სახეობა, ოპერაციის განხორციელების თარიღი და ოპერაციის განხორციელების ზუსტი ადგილმდებარეობა. ამასთან, იდენტიფიცირებულ ჩეკებში ფიქსირდება არაეკონომიკური ხარჯის ჩეკიც. დაკორექტირდა ძირითადი საშუალებების რემონტისათვის შეძენილ სხვადასხვა მასალებზე გაწეული ხარჯის თანხები, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელის მიერ სრულად არ იქნა წარმოდგენილი აღნიშნული ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები. ავტოსატრანსპორტო საშუალებების საწვავებზე და სარემონტო სამუშაოებზე, როგორც საქართველოში ასევე საქართველოს ფარგლებს გარეთ გადახდილი თანხის განსაზღვრა განხორციელდა სხვა მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების მიერ შესაბამისი შემოსავლის მიღებასთან, საწვავებზე და სარემონტო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯის პროპორციული წილის შესაბამისად.

აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებით, ავტოსატრანსპორტო საშუალებების საწვავებზე და სარემონტო სამუშაოებზე გაწეული ხარჯების განსაზღვრისთვის გამოყენებულია ანალოგიური საქმიანობის განმახორციელებელი პირის მიერ გაწეული ხარჯების პროპორცია, ვინაიდან მომჩივნის მიერ გაწეული ხარჯების იდენტიფიცირება ვერ ხერხდება იმ შემთხვევებშიც კი, რომელ საზღვრის კვეთებზეც წარმოდგენილია ინვოისები.

მომჩივნის წარმომადგენლის განმარტებით, საგადასახადო ორგანოს უნდა გამოეკვლია ავტოსატრანსპორტო საშუალებების მოძრაობის მარშრუტები, ტვირთით და ტვირთის გარეშე მოძრაობისას საწვავის ხარჯის მონაცემები, ასევე უნდა გაეთვალისწინებინათ მძღოლის საკვების შეძენაზე გაწეული ხარჯები. ამ ეტაპზე არ წარმოადგენს გაანგარიშებას, თუმცა გააჩნია მონაცემები რომელ ქალაქში სრულდებოდა რეისი, რომელი მიმართულებით იყო სატრანსპორტო საშუალება ტვირთით და რომელი მიმართულებით იყო ტვირთის გარეშე.

საბჭო მიუთითებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და აღნიშნავს, რომ ვინაიდან საწვავის შეძენასთან დაკავშირებით და ძირითადი საშუალებების რემონტისთვის გაწეული ხარჯების შესახებ მომჩივნის მიერ წარდგენილი არ არის სრულყოფილი დოკუმენტაცია, მომჩივნის მიერ განხორციელებულ ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული ხარჯის არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრა მართლზომიერია. ამასთან, საბჭო მიიჩნევს, რომ ვინაიდან არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლითაც დადგინდება შემოწმების შედეგად დადგენილისგან განსხვავებული გარემოებები, საჩივარი ამ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

4. ქონების გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

შესამოწმებელ პერიოდში გადასახადის გადამხდელს საკუთრებაში, ძირითად საშუალებად გააჩნია როგორც მსუბუქი ავტოსატრანსპორტო საშულებები, ასევე სატვირთო ავტომობილები. გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში არ აქვს დეკლარირებული შესაბამისი ქონების გადასახადი, რაც გამოწვეულია იმით, რომ მის მიერ დეკლარირებული დასაბეგრი შემოსავალი არ სცდებოდა, საგადასახადო კოდექსით გათვალისწინებულ 40 000 ლარიან ზღვარს, თუმცა ვინაიდან შემოწმების ფარგლებში გაიზარდა დასაბეგრი შემოსავალი, აქედან გამომდინარე შემოწმების ფარგლებში განხორციელდა შესაბამისი გადასახადის გამოანგარიშება და დარიცხვა.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 202-ე მუხლის მე-5 ნაწილზე, 205-ე მუხლის პირველ, მე-12 და მე-14 ნაწილებზე და 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე.

დადგენილი გარემოებაა, რომ შესამოწმებელ პერიოდში გადამხდელს საკუთრებაში ძირითადი საშუალების სახით გააჩნია როგორც მსუბუქი ავტოსატრანსპორტო საშუალებები, ასევე სატვირთო ავტომობილები, რომელთან დაკავშირებით საგადასახადო ორგანოში არ არის წარდგენილი ქონების გადასახადის დეკლარაციები, რადგან გადამხდელის მიერ დეკლარირებული დასაბეგრი შემოსავალი არ აჭარბებდა 40 000 ლარიან ზღვარს. ვინაიდან შემოწმების ფარგლებში გაიზარდა მეწარმის დასაბეგრი შემოსავალი, შედეგად, გადამხდელს დაერიცხა ქონების გადასახადი.

შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მეწარმის მიერ ზუსტად იყო გაანგარიშებული შემოსავლები და ხარჯები, შემოსავლები არ ცდებოდა წლიურ 40 000 ლარს და შესაბამისად ქონების გადასახადის დეკლარირების ვალდებულება არ წარმოშობილა.

ამ საკითხის გადაწყვეტა სრულად არის დამოკიდებული საჩივრის პირველ საკითხთან. შესაბამისად მისი გადაწყვეტა გავლენას იქონიებს ამ საკითხის გადაწყვეტასთან.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ.ა“ და „გ.ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, ქონების გადასახადის გადამხდელია ფიზიკური პირი მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე (მათ შორის, დაუმთავრებელ მშენებლობაზე, შენობა-ნაგებობაზე ან მათ ნაწილზე), იახტებზე (კატარღებზე), შვეულმფრენებზე, თვითმფრინავებსა და საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის 8703 კოდით განსაზღვრულ მსუბუქ ავტომობილებზე. ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების შემთხვევაში, მის ბალანსზე ძირითად საშუალებად აღრიცხულ აქტივებზე, დაუმონტაჟებელ მოწყობილობებზე, აგრეთვე მის მიერ ლიზინგით გაცემულ ქონებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 202-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ფიზიკური პირის დასაბეგრ ქონებაზე გადასახადის წლიური განაკვეთი დიფერენცირებულია გადასახადის გადამხდელის ოჯახის მიერ საგადასახადო წლის განმავლობაში მიღებული შემოსავლების მიხედვით და განისაზღვრება 100 000 ლარამდე შემოსავლის მქონე ოჯახებისათვის – საგადასახადო პერიოდის ბოლოსთვის დასაბეგრი ქონების საბაზრო ღირებულების არანაკლებ 0.05 პროცენტისა და არა უმეტეს 0.2 პროცენტისა.

საგადასახადო კოდექსის 202-ე მუხლის მე-6 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კარის მიზნებისათვის, ამ მუხლის მე-7 ნაწილის გათვალისწინებით, ფიზიკური პირის ოჯახის მიერ საგადასახადო წლის განმავლობაში მიღებულ შემოსავლებში შეიტანება ყველა შემოსავალი, მათ შორის, სარგებელი საგადასახადო შეღავათების გაუთვალისწინებლად, კერძოდ ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი, გარდა ამ ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა.

საგადასახადო კოდექსის 206-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, შესაბამისი დაბეგვრის ობიექტის მიხედვით ქონების გადასახადისაგან გათავისუფლებულია ფიზიკური პირის დასაბეგრი ქონება (გარდა მიწისა), თუ ამ პირის ოჯახის მიერ მიმდინარე კალენდარული წლის წინა წლის განმავლობაში მიღებული შემოსავლები არ აღემატება 40 000 ლარს.

შემოწმების შედეგად დადგენილია, რომ შესამოწმებელ პერიოდში გადასახადის გადამხდელს საკუთრებაში, ძირითად საშუალებად გააჩნია როგორც მსუბუქი ავტოსატრანსპორტო საშულებები, ასევე სატვირთო ავტომობილები. გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში არ აქვს დეკლარირებული შესაბამისი ქონების გადასახადი.

საბჭო მიუთითებს იმ გარემოებებზე, რომ მომჩივანი სადავოდ არ ხდის დასაბეგრი ქონების არსებობას და არ ეთანხმება საგადასახადო შემოწმებით განსაზღვრულ ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ დასაბეგრ შემოსავალს. ვინაიდან მომჩივნის დასაბეგრი შემოსავლის გაანგარიშება საგადასახადო შემოწმების შედეგად განხორციელდა კანონმდებლობის შესაბამისად და წარმოდგენილი არგუმენტების გათვალისწინებით, არ დგინდება მისი კორექტირების საფუძველი, საბჭო მიიჩნევს, რომ ქონების გადასახადის გაანგარიშება განხორციელებულია კანონმდებლობის შესაბამისად, ამ ნაწილში საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

1. დამატებით განხორციელებული სატრანსპორტო მომსახურების გაწევის დადგენა და მიღებული შემოსავლების დაბეგვრა;

2. ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვითი ხარჯების შემცირება ძირითად საშუალებაზე გაწეული დოკუმენტურად დაუდასტურებელი ხარჯების და ამორტიზაციის თანხის ნაწილში;

3. საწვავის შეძენაზე და სატრანსპორტო საშუალების რემონტზე გაწეული ხარჯის განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით;

4. ქონების გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

ემოწმების პროცესში დადგინდა, რომ გადამხდელი ახორციელებდა დამატებით სატრანსპორტო მომსახურებებს, რომლებზეც შესაბამისი წესით გამოწერილი ინვოისი ან/და საგადასახადო კანონმდებლობით გათვალისწინებული სხვა დოკუმენტი შემოწმებისათვის წარდგენილი არ არის, ასევე, საბანკო ამონაწერებშიც არ ფიქსირდება ჩარიცხვები. შესაბამისად, გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით.

გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდებში შეძენილი აქვს ავტოსატრანსპორტო საშუალებები, რომლებიც წარმოადგენს ძირითად საშუალებას, ხოლო გაწეული ხარჯები გამოქვითული აქვს კანონმდებლობით გათვალისწინებული წესით, სრულად გამოქვითვის მეთოდის გამოყენებით, თუმცა, შემოწმების ფარგლებში გაირკვა, რომ გადამხდელს ზედმეტად აქვს გამოქვითული შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯები, მათ შორის, ძირითად საშუალებასთან დაკავშირებული ხარჯები.

მეწარმის მიერ საწვავის ხარჯების გარკვეული ნაწილი გაწეულია უცხო ქვეყნებში. გადამხდელის მიერ შემოწმებისთვის წარდგენილ იქნა საწვავის შესყიდვის სხვადასხვა დოკუმენტები/ჩეკები, რომლებითაც ვერ იდენტიფიცირდება საქონლის სახეობა, ოპერაციის განხორციელების თარიღი და ოპერაციის ზუსტი ადგილმდებარეობა, რაც დაადასტურებდა, რომ ნამდვილად შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული ხარჯი იქნა გაწეული. ამასთან, შემოწმებისას დაიდენტიფიცირებულ ჩეკებში ფიქსირდება არაეკონომიკური ხარჯის ჩეკიც, რომელიც არ ექვემდებარება გამოქვითვას ერთობლივი შემოსავლიდან. გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით.

შესამოწმებელ პერიოდში გადამხდელს საკუთრებაში ძირითადი საშუალების სახით გააჩნია როგორც მსუბუქი ავტოსატრანსპორტო საშუალებები, ასევე სატვირთო ავტომობილები, რომელთან დაკავშირებით საგადასახადო ორგანოში არ არის წარდგენილი ქონების გადასახადის დეკლარაციები, რადგან გადამხდელის მიერ დეკლარირებული დასაბეგრი შემოსავალი არ აჭარბებდა 40 000 ლარიან ზღვარს. ვინაიდან, შემოწმების ფარგლებში გაიზარდა მეწარმის დასაბეგრი შემოსავალი, შედეგად, გადამხდელს დაერიცხა ქონების გადასახადი.

 

გადაწყვეტილება

საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს; 73(5);105;112;205;