ბრძანება N 5348

N 5348

11 მარტი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

შპს „---ის“ (ს/ნ ---)

(ფაქტ. მის.:---) 2025 წლის 8 და 10 დეკემბრის

საჩივრების ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 16 იანვრის და 26 თებერვლის სხდომებზე (ოქმები №3; №18) განიხილა შპს „---ის“ (ს/ნ ---) 2025 წლის 8 დეკემბრის №CA00412518044736 (რეგ. №196584/21) და 10 დეკემბრის №198390/21 საჩივრები, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 11 ნოემბრის №002-161 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხები:

1. გადამხდელი არ ეთანხმება საგადასახადო შემოწმებით დღგ-ში განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აღნიშნავს, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებულია უკვე შემოწმებული პერიოდის ხელახალი შემოწმება სასამართლოს ბრძანების გარეშე, კერძოდ, 2025 წლის 26 ივნისის №13644 ბრძანებით საგადასახადო შემოწმება უნდა შეხებოდა მხოლოდ 2025 წლის პირველი მარტიდან 2025 წლის პირველ ივნისამდე საანგარიშო პერიოდს, ვინაიდან 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ მარტამდე პერიოდი დღგ-ის ნაწილში მოცული იყო წინა შემოწმებით სრულად, ხოლო თუ აუდიტის დეპარტამენტი ჩათვლიდა, რომ აღნიშნული პერიოდი მაინც უნდა დაქვემდებარებოდა შემოწმებას, უნდა ეხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 255-ე მუხლის მე-6 ნაწილით, რომლის თანახმად, „მოსამართლის ბრძანების გარეშე აკრძალულია პირის საქმიანობის უკვე შემოწმებული საკითხის იმავე პერიოდის ხელახალი შემოწმება, გარდა იმ საკითხებისა, რომელთა მიხედვითაც პირი უკვე შემოწმებულ პერიოდზე შესწორებულ საგადასახადო დეკლარაციას წარადგენს.“ შესაბამისად, შემოწმებული პერიოდის ხელახალი შემოწმება უნდა მომხდარიყო სასამართლოს ბრძანების საფუძველზე, რაც განსახილველ შემთხვევაში არ განხორციელებულა აუდიტის დეპარტამენტის მიერ. შესაბამისად, უკვე შემოწმებულ პერიოდზე დამატებით დარიცხული თანხები დღგ-ის ნაწილში არამართლზომიერია და უნდა გაუქმდეს.

2. გადამხდელი არ ეთანხმება საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრას არაპირდაპირი მეთოდით. აცხადებს, რომ სრულყოფილად ახდენდა რეალიზებული პროდუქციის დეკლარირებას და კუთვნილი დღგ-ის თანხების გადახდას ბიუჯეტში. აღნიშნულზე მიუთითებს ის გარემოებაც, რომ შესამოწმებელ პერიოდზე (41 თვე) დეკლარირებული დასაბეგრი ბრუნვა შეადგენ 1 055 810 ლარს, დეკლარირებული ფასნამტი კი 230%-ს. შემოწმებით კი დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა მთელს შესამოწმებელ პერიოდზე (41 თვეზე) არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრული 248%-იანი ფასნამატის გამოყენებით გაზრდილია სულ 57 684 ლარით და შეადგენს 1 113 494 ლარს. შესაბამისად, არაპირდაპირი მეთოდით ყოველთვიურად ბიუჯეტში დამატებით გადასახდელი დღგ-ის თანხები გაზრდილია საშუალოდ 220 ლარით, რაც არაარსებითია და შემოწმების მიერ დღგ-ის ნაწილში საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრისას არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება არამართლზომიერია. რაც შეეხება შემოწმების აქტში მითითებულ ინფორმაციას, რომ გადამხდელს არ აქვს მოწესრიგებული ბუღალტრული აღრიცხვა და „ორის 5“-ის საბოლოო ნაშთები არ ემთხვევა, პროგრამა ,,ორის 7“-ის საწყის ნაშთებს, საწარმოს მიერ განხორციელდა ანალიზი და „ორის 5“-ისა და „ორის 7“-ის ნაერთ ნაშთებს შორის სხვაობა არ დგინდება.

ამასთან, გადამხდელს მიაჩნია, რომ 2023-2025 წლებზე კომპანიის ბუღალტრული მონაცემები იძლევა საკმარის ინფორმაცია, რათა არ მოხდეს ამ პერიოდზე საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით.

3. გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმებით გაანგარიშებული ფულის ნაშთის ოდენობას და აღნიშნული თანხის საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვას. აცხადებს, რომ შემოსავალიდან გამოსაქვით ხარჯებში არ არის გათვალისწინებული გადამხდელის მიერ გაწეული რიგი ხარჯები, შესაბამისად, დარიცხული საშემოსავლო გადასახადი უნდა დაექვემდებაროს შემცირებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 26 ივნისის №13644 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა შპს „---ს“ (ს/ნ ---) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ ივნისამდე საანგარიშო პერიოდები, გარდა აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 21 მარტის №5280 ბრძანებით მოცული საკითხებისა. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 5 ნოემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 11 ნოემბრის №24789 ბრძანება და ამავე თარიღის №002-161 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 120 300 ლარი, მათ შორის გადასახადი 75 679 ლარი, ჯარიმა 36 152 ლარი და საურავი 8 468 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, სადავო საკითხებთან დაკავშირებით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებით:

 

 შპს „---“ გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2009 წლის 6 აპრილს, დღგ-ის გადამხდელად - 2012 წლის 15 მაისსს. შესამოწმებელ პერიოდში პირის საქმიანობას წარმოადგენს ჩანთების, ჩემოდნების და სხვა საქონლის ჩინეთიდან იმპორტი და საცალო რეალიზაცია, შემდეგ მისამართებზე მდებარე მაღაზიებში: ქ. ----. გადამხდელმა არასრულად ითანამშრომლა შემოწმებასთან, გავრცელებულია ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 279-ე მუხლით. პირს 2022 წელზე არ აქვს ნაწარმოები ბუღალტრული აღრიცხვა, 2023 წლის პირველი იანვრიდან 2024 წლის პირველ ივნისამდე პერიოდზე აღრიცხვას აწარმოებდა პროგრამა „ორის 5“-ის მეშვეობით, დანარჩენ პერიოდზე, 2024 წლის პირველი ივნისიდან 2025 წლის პირველ ივნისამდე, პროგრამა „ორის 7“-ის მეშვეობით, თუმცა „ორის 5“-ის საბოლოო ნაშთები არ ემთხვევა, პროგრამა „ორის 7“-ის საწყის ნაშთებს (საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 70-ე მუხლით გაიგზავნა წერილი, გამოთხოვილ იქნა დაბეჭდილი და უფლებამოსილი პირის მიერ ხელმოწერილი ბრუნვითი უწყისები, თუმცა აღნიშნული დოკუმენტაცია არ იქნა წარმოდგენილი შემოწმებისთვის).

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად, პირის შემოსავლები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. რეალიზაციის განსაზღვრის მიზნით შემოწმების მიერ მოძიებულ იქნა ინვოისები, განისაზღვრა რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება.

საქონელი დაიყო ჯგუფებად: I ჯგუფიჩემოდნები, II ჯგუფი-ჩანთები, III ჯგუფი-სხვა საქონელი. პირველი და მეორე ჯგუფებისთვის გამოყენებულია საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ შპს „---ში“ ჩატარებული საკონტროლო შესყიდვის მონაცემების საფუძველზე გამოანგარიშებული ფასნამატი - 303% და 238%, ხოლო, მესამე ჯგუფისთვის დოკუმენტური ფასნამატი 85% (სულ შესამოწმებელი პერიოდის განმავლობაში საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებულია 5 საკონტროლო შესყიდვა). შემოწმების მიერ გათვალისწინებულ იქნა შესამოწმებელი პერიოდის დასაწყისისათვის და პერიოდის ბოლოსთვის გადამხდელის მიერ მოწოდებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთები. შედეგად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე და 163-ე მუხლების შესაბამისად, პირს დაერიცხა დღგ და ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

 შემოწმების პროცესში, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებულია სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურა. შემოწმებამ იხელმძღვანელა ,,ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით მეთოდური მითითებების დამტკიცების თაობაზე“ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანების „ი“ ქვეპუნქტით დამტკიცებული მეთოდური მითითებით და მასში შესული შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 3 ივლისის №15615 ბრძანებით განხორციელებული ცვლილებით და არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრულ შემოსავალსა და შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში მოძიებული ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტების გათვალისწინებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე და 154-ე მუხლების საფუძველზე, დარჩენილი ფულის ნაშთი 322 294 ლარი ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. პირს ასევე დაერიცხა ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივრები და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 255-ე მუხლის მე-6 ნაწილზე, რომლის თანახმად, მოსამართლის ბრძანების გარეშე აკრძალულია პირის საქმიანობის უკვე შემოწმებული საკითხის იმავე პერიოდის ხელახალი შემოწმება, გარდა იმ საკითხებისა, რომელთა მიხედვითაც პირი უკვე შემოწმებულ პერიოდზე შესწორებულ საგადასახადო დეკლარაციას წარადგენს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 263-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კამერალური საგადასახადო შემოწმება ტარდება საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირის ბრძანების საფუძველზე, ამ ბრძანებით განსაზღვრულ კონკრეტულ საკითხზე.

დადგენილია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 21 მარტის №5280 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა შპს „----ის“ საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ მარტამდე საანგარიშო პერიოდის საკონტროლო-სალარო აპარატითა და პოსტერმინალით განხორციელებული ანგარიშსწორებისას მიღებული თანხებისა და მიღებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების/საბაჟო დეკლარაციების დღგ-ის დეკლარაციაში ასახვის სისწორის დადგენის მიზნით, ხოლო აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 26 ივნისის №13644 ბრძანებით შემოწმდა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ ივნისამდე საანგარიშო პერიოდები, გარდა აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 21 მარტის №5280 ბრძანებით მოცული საკითხებისა.

ამდენად, საგადასახადო შემოწმების დანიშვნის ბრძანებებისა და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 255-ე და 263-ე მუხლების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ 2025 წლის 21 მარტის №5280 ბრძანებით პირის საგადასახადო შემოწმება ჩატარდა თემატურად, მხოლოდ საკონტროლო-სალარო აპარატითა და პოსტერმინალით განხორციელებული ანგარიშსწორებისას მიღებული თანხებისა და მიღებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების/საბაჟო დეკლარაციების დღგის დეკლარაციაში ასახვის სისწორესთან დაკავშირებით, ხოლო 2025 წლის 26 ივნისის №13644 ბრძანებით ჩატარებულია პირის სრული საგადასახადო შემოწმება, რაც არ ეწინააღმდეგება საკანონმდებლო მოთხოვნებს. ამასთან, ამ უკანასკნელი ბრძანების საფუძველზე პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრისას გათვალისწინებულ იქნა აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 21 მარტის №5280 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული საგადასახადო შემოწმების შედგეგებიც. ამდენად, გადასახადის გადამხდელის არგუმენტი/პოზიცია მოსამართლის ბრძანების გარეშე უკვე შემოწმებული საანგარიშო პერიოდის ხელახალ შემოწმებასთან დაკავშირებით საფუძველს მოკლებულია. ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, საქმეში არსებული მასალებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ წარმოდგენილი საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით - სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს შემოწმებით დადგენილ გარემოებაზე, რომ პირს არ აქვს ნაწარმოები ბუღალტრული აღრიცხვა კანონმდებლობით დადგენილი წესით, შესაბამისად, დაბეგვრის ობიექტი ვერ დგინდება. რეალიზაციის განსაზღვრის მიზნით შემოწმების მიერ მოძიებულ იქნა ინვოისები, განისაზღვრა რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება. საქონელი დაიყო ჯგუფებად: I ჯგუფი-ჩემოდნები, II ჯგუფი-ჩანთები, III ჯგუფი-სხვა საქონელი. პირველი და მეორე ჯგუფებისთვის გამოყენებულია საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ შპს „---ში“ ჩატარებული საკონტროლო შესყიდვის მონაცემების საფუძველზე გამოანგარიშებული ფასნამატი - 303% და 238%, ხოლო, მესამე ჯგუფისთვის დოკუმენტური ფასნამატი 85%.

შემოწმების მიერ გათვალისწინებულ იქნა შესამოწმებელი პერიოდის დასაწყისისათვის და პერიოდის ბოლოსთვის გადამხდელის მიერ მოწოდებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთები. შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ შემოწმების მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება და პირველი და მეორე ჯგუფებისთვის საკონტროლო შესყიდვის მონაცემების საფუძველზე გამოანგარიშებული ფასნამატის, ხოლო მესამე ჯგუფისთვის დოკუმენტური ფასნამატის გათვალისწინებით საქონლის რეალიზაცია მართლზომიერად განხორციელდა. ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მომჩივნის პოზიციის დამადასტურებელი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს. ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, საქმეში არსებული მასალებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართლზომიერად, ხოლო წარმოდგენილი საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მე-3 სადავო საკითხთან დაკავშირებით,შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას: ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;

ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველის ნაწილის თანახმად, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების თანახმად, შემოწმების პროცესში, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებულია სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურა.

შემოწმების მიერ არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრულ შემოსავალსა და შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში მოძიებული ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტების გათვალისწინებით, დარჩენილი ფულის ნაშთი 322 294 ლარი ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით.

გადასახადის გადამხდელი წარმოდგენილ საჩივრებში აღნიშნავს, რომ შემოწმების მიერ შემოსავალიდან გამოსაქვით ხარჯებში არ არის გათვალისწინებული მის მიერ გაწეული რიგი ხარჯები, კერძოდ: - მივლინების ხარჯები დაახლოებით 53 000 ლარი, კერძოდ, ტრანსპორტირების ხარჯები (არსებობს ელექტრონული ავია ბილეთები), სასტუმროსა და დღიური ხარჯების ნორმები 2005 წლის 5 აპრილის საქართველოს ფინანსთა მინისტრის №220 ბრძანებით გათვალისწინებული ნორმების ფარგლებში.

ამასთან, აღნიშნავს, რომ მივლინებების დამატებით მტკიცებულებად წარმოადგენს კომპანიის დირექტორის/დამფუძნებლის ---ის მიერ საქართველოს საზღვრის კვეთასთან დაკავშირებულ, შსს მომსახურების სააგენტოს მიერ გაცემულ ინფორმაციას. - არ არის გათვალისწინებული გადამზიდავ კოპანიაზე გაწეული ხარჯები, რომელიც ირიცხებოდა კომპანიის ანგარიშიდან დამფუძნებლის/დირექტორის ---ის ანგარიშზე და ის ახორციელებდა აღნიშნული თანხების გადარიცხვას გადამზიდავი კომპანიის დირექტორის ---ს პირად ანგარიშზე. შესაბამისად, აღნიშნული თანხები ამოსარიცხია დირექტორის ხელფასად განხილული თანხებიდან. - არ არის გათვალისწინებული კომპანიის დამფუძნებლის/დირექტორის ---ის მიერ ჩინეთში განხორციელებული გარკვეული ხარჯები, როგორიცაა ჩინეთში საქონლის შიდა ტრანსპორტირება, დასაწყობება, შეფუთვა. ასევე არ არის გათვალისწინებული ჩინეთში კომპანიის დირექტორის მიერ განხორციელებული ფულადი გზავნილები. შემოსავლების სამსახური მიუთითებს, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96–ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, რისთვისაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 97–ე მუხლის თანახმად მტკიცებულებათა გამოკვლევისათვის უფლებამოსილია გამოითხოვოს საქმესთან დაკავშირებული დოკუმენტები, შეაგროვოს ცნობები, მოუსმინოს დაინტერესებულ მხარეებს, დანიშნოს ექსპერტიზა, გამოიყენოს აუცილებელი დოკუმენტები და აქტები, მტკიცებულებათა შეგროვების, გამოკვლევის და შეფასების მიზნით მიმართოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა ზომებს.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96–ე მუხლის მე–2 ნაწილის თანახმად დაუშვებელია, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ–სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ. მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც გამოცემულია წერილობითი სახით, აუცილებელია შეიცავდეს დასაბუთებას, კერძოდ, მასში მითითებული უნდა იყოს ის სამართლებრივი და ფაქტობრივი წანამძღვრები, რომელთა საფუძველზეც გამოიცა იგი. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, იგი ვალდებულია, აქტის დასაბუთებაში მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, ფაქტობრივი გარემოებებისა და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას, კერძოდ, ფულის ნაშთის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებების დაზუსტების მიზნით, გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს ხარჯის დამადასტურებელი მტკიცებულებები. თავის მხრივ, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს შეისწავლოს წარდგენილი მტკიცებულებები (მ.შ. საჩივრებზე თანდართული) და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :

 

1. შპს „---ს“ (ს/ნ ---) საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. მე-3 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, ფულის ნაშთის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებების დაზუსტების მიზნით:

ა) გადასახადის გადამხდელს მიეცეს წინადადება, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს ხარჯის დამადასტურებელი მტკიცებულებები;

ბ) დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს შეისწავლოს წარდგენილი მტკიცებულებები (მ.შ. საჩივრებზე თანდართული) და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

3. დანარჩენ ნაწილში საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

4. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

1.გადამხდელი არ ეთანხმება საგადასახადო შემოწმებით დღგ-ში განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს.

2. გადამხდელი არ ეთანხმება საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრას არაპირდაპირი მეთოდით.

3. გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმებით გაანგარიშებული ფულის ნაშთის ოდენობას და აღნიშნული თანხის საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

პირს არ აქვს ნაწარმოები ბუღალტრული აღრიცხვა კანონმდებლობით დადგენილი წესით, შესაბამისად, დაბეგვრის ობიექტი ვერ დგინდება. რეალიზაციის განსაზღვრის მიზნით შემოწმების მიერ მოძიებულ იქნა ინვოისები, განისაზღვრა რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება. საქონელი დაიყო ჯგუფებად: I ჯგუფი-ჩემოდნები, II ჯგუფი-ჩანთები, III ჯგუფი-სხვა საქონელი. პირველი და მეორე ჯგუფებისთვის გამოყენებულია საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებული საკონტროლო შესყიდვის მონაცემების საფუძველზე გამოანგარიშებული ფასნამატი - 303% და 238%, ხოლო, მესამე ჯგუფისთვის დოკუმენტური ფასნამატი 85%. შემოწმების მიერ გათვალისწინებულ იქნა შესამოწმებელი პერიოდის დასაწყისისათვის და პერიოდის ბოლოსთვის გადამხდელის მიერ მოწოდებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთები.

შედეგად, პირს დაერიცხა დღგ და ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

შემოწმების პროცესში, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებულია სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურა. შემოწმებამ იხელმძღვანელა ,,ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით მეთოდური მითითებების დამტკიცების თაობაზე“ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანების „ი“ ქვეპუნქტით დამტკიცებული მეთოდური მითითებით და მასში შესული შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 3 ივლისის №15615 ბრძანებით განხორციელებული ცვლილებით და არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრულ შემოსავალსა და შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში მოძიებული ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტების გათვალისწინებით, დარჩენილი ფულის ნაშთი 322 294 ლარი ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით.

 

გადაწყვეტილება

შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

დასაბუთება

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 263 (1); 73; 101 (1); 154 (1); 105 (2).