გადაწყვეტილება №26915/2/2026

№26915/2/2026

15 აპრილი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: ---- (ს/ნ ---)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 27.03.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება ---ს 16.03.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26915/2/2026).

 

დავის საგანი:

1. საგადასახადო ვალდებულების გაანგარიშება არაპირდაპირი მეთოდით და გამოყენებული ფასნამატის ოდენობა;

2. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღში სმფ-ების ნაშთზე კუთვნილი დღგ-ის თანხის ჩათვლა;

3. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 26.12.2025 წლის №005-250 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 24.02.2026 წლის №4233 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 47 065,27 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 30 187,63

დღგ - 29 062,37

საშემოსავლო გადასახადი - 1 125,26

ჯარიმა - 13 620,92

საურავი - 3 256,72

 

პროცედურული გარემოებები

მეწარმე საქონლის შეძენას ახორციელებს იმპორტის რეჟიმით ჩინეთიდან და ირანიდან, ხოლო რეალიზაცია ხორციელდება ადგილობრივ ბაზარზე. გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2021 წლის 19 მარტიდან, ხოლო დღგ-ის გადამხდელად 2025 წლის 29 ოქტომბრიდან. მცირე ბიზნესის სტატუსი მინიჭებული აქვს 2021 წლის აპრილის თვიდან. აუდიტის დეპარტამენტის 26.12.2025 წლის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია მომჩივნის საქმიანობის 1.01.2022 წლიდან 1.12.2025 წლამდე პერიოდი. შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 26.12.2025 წლის №005-250 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. შემოსავლების სამსახურის 24.02.2026 წლის №4233 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. საგადასახადო ვალდებულების გაანგარიშება არაპირდაპირი მეთოდით და გამოყენებული ფასნამატის ოდენობა ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

გადასახადის გადამხდელი აღრიცხვას ახორციელებს ბუღალტრულ პროგრამა "ორისში". საქონლის ჩამოწერა არ ხორციელდება კანონმდებლობით დადგენილი წესით. შემოწმების მიერ შემოსავლების სამსახურის ერთიან ელექტრონულ ბაზასა და გადამხდელის ბუღალტრულ აღრიცხვას შორის გამოვლინდა უზუსტობები, კერძოდ, ვინაიდან წარმოდგენილი დოკუმენტაციით შეუძლებელია დადგინდეს დაბეგვრის ობიექტი, შემოწმებამ იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე5 ნაწილის "ა" ქვეპუნქტის მიხედვით, მეწარმის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ: შეძენილი პროდუქციაზე გავრცელდა აუდირებული ფასნამატი - 84%. მეწარმეს, ასევე დაუდგინდა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღი 23.12.2023 წელი, ნაცვლად 29.10.2025 წლისა.

საგადასახადო კოდექსის 90-ე და 159-ე მუხლების შესაბამისად მეწარმეს განესაზღვრა მცირე ბიზნესის მიზნებისათვის დასაბეგრი შემოსავალი და დღგ-ის დასაბეგრი ბრუნვები, რომლებიც გაიზარდა დეკლარირებული მონაცემების პროპორციულად.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-6 ნაწილზე, 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტზე, 92-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 165-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 163-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, 90-ე მუხლის პირველ და მე-3 ნაწილებზე, 93-ე მუხლის 11 ნაწილზე და 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე.

„სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების გამოყენების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №999 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის მე-13 მუხლის პირველი ნაწილზე, ყურადღებას ამახვილებს საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და აღნიშნავს, რომ საგადასახადო დავის ეტაპზე მომჩივნის მხრიდან არ წარმოდგენილა მისი პოზიციის შესაბამისი რაიმე დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოხსენებულ სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მხარეთა არგუმენტების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმებით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს საჩივრის აღნიშნულ ნაწილში დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

საგადასახადო შემოწმების აქტით გადასახადის გადამხდელზე განხორციელებული დარიცხვა უკანონოა, შემდეგი გარემოებების გამო:

საკითხი №1: მაღალი „აუდირებული“ ფასნამატის გავრცელება საგადასახადო ვალდებულებების გაანგარიშებისას საგადასახადო ორგანომ მხედველობაში არ მიიღო საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, კერძოდ: საგადასახადო შემოწმების პროცესში გადასახადის გადამხდელთან ჩატარებული სასაქონლომატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის ფარგლებშიც დადგინდა არამარტო სასაქონლო- მატერიალური ფასეულობების ფაქტიური ნაშთი ინვენტარიზაციის თარიღისათვის, არამედ, ამავე თარიღით, დადგინდა თითოეული საქონლის სარეალიზაციო ფასი. ინვენტარიზაციის შედეგების სახით საგადასახადო ორგანოს ერთის მხრივ გააჩნდა გადამხდელის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების სრული ჩამონათვალი ინვენტარიზაციის მომენტისთვის, ხოლო მეორეს მხრივ ამავე თარიღისთვის საქონლის სარეალიზაციო ფასები. საგადასახადო ორგანომ შესამოწმებელ პერიოდზე გაავრცელა - 84%- იანი (აუდირებული) ფასნამატი ისე, რომ არ გამოუკვლევია ინვენტარიზაციის ფასნამატის ოდენობა. იურიდიული დასაბუთება:

საგადასახადო ორგანოს პოზიცია იურიდიულად უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია, შემდეგი გარემოებების გამო:

1. მოცემულ შემთხვევაში საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებას წარმოადგენდა ინვენტარიზაციის შედეგად დადგენილი საქონლის სარეალიზაციო ფასების შეპირისპირება ამავე საქონლის თვითღირებულებასთან, რომელიც გადამხდელს, ერთის მხრივ, აღრიცხული ჰქონდა საბუღალტრო ჩანაწერებში (საბუღალტრო პროგრამაში), ხოლო მეორეს მხრივ აღნიშნული ინფორმაცია იოლად გადამოწმებადია შემოსავლების სამსახურის ბაზებში არსებულ იმპორტის მონაცემებთან.

2. ზემოხსენებული ურთიერთშეპირისპირების საფუძველზე საგადასახადო ორგანოს შეეძლო დაედგინა გადამხდელის მიერ გამოყენებული ფასნამატი ინვენტარიზაციის დღისთვის, რაც საგადასახადო ორგანოს უნდა გამოეყენებინა მთელ შესამოწმებელ პერიოდზე.

3. ნაცვლად ზემოხსენებულისა, საგადასახადო ორგანომ სრულიად უსაფუძვლოდ და დაუსაბუთებლად მოახდინა შესამოწმებელ პერიოდზე - 84%-იანი „აუდირებული“ ფასნამატის გავრცელება. გადასახადის გადამხდელი ითხოვს საგადასახადო ორგანოს მიერ საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით (აუდირებული ფასნამატის ნაცვლად) გამოყენებული იქნას ინვენტარიზაციის ფასნამატი.

საკითხი №2: „საბაზრო ფასის“ გამოყენება დაკავშირებულ (ურთიერთდამოკიდებული) პირებთან განხორციელებული ტრანზაქციების მიმართ დამატებითი გარემოებები: ვინაიდან, გადამხდელის შემოსავლების დადგენის მიზნით, საგადასახადო ორგანოს მიერ გამოყენებული იქნა მაღალი „აუდირებული“ ფასნამატი, გადამხდელს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ვალდებულება (29.10.2025-ის ნაცვლად) დაუდგინდა 23.12.2023-ში, რამაც გადამხდელისთვის დამატებითი საგადასახადო ვალდებულების დადგენა გამოიწვია. მიუხედავად იმ გარემოებისა, რომ საგადასახადო ორგანომ გადამხდელი დღგ-ის გადამხდელად დააყენა 23.12.2023-ში, დღგ-ის ჩათვლებში არ გაითვალისწინა ამავე თარიღისთვის არსებულ სმფ-ების ნაშთზე იმპორტისას/შესაძენისას გადახდილი დღგ, ასევე ხსენებული თარიღის შემდეგ გადამხდელის მიერ განხორციელებულ იმპორტისას/შეძენისას გადასახდელი დღგ.

იურიდიული დასაბუთება: საგადასახადო ორგანოს პოზიცია იურიდიულად უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია შემდეგი გარემოებების გამო: საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის მიხედვით დღგ-ის ჩათვლის უფლება წარმოიშობა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის მომენტიდან.

175-ე მუხლის მიხედვით: თუ საქონელი/მომსახურება გამიზნულია ან გამოიყენება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებისთვის, დასაბეგრ პირს უფლება აქვს ჩაითვალოს საქართველოს ტერიტორიაზე სხვა დასაბეგრი პირისგან ამ საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი/გადასახდელი დღგ;

საქონლის იმპორტისას გადახდილი/გადასახდელი დღგ. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან გადამხდელის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღი საგადასახადო შემოწმების აქტით განისაზღვრა - 23.12.2023-ში, გადამხდელს უფლება აქვს სრულად ჩაითვალოს ამ თარიღის მდგომარეობით მის ბალანსზე არსებული სმფ-ების ნაშთზე გაანგარიშებული დღგ (მ.შ. იმპორტის დღგ), ასევე ხსენებული თარიღის შემდეგ განხორციელებული ყველა საქონლის/მომსახურების იმპორტისას/შეძენისას გადახდილი/გადასახდელი დღგ, რაც საგადასახადო ორგანოს სრულად არ განუხორციელებია.

საკითხი №3: საგადასახადო სანქციის გათავისუფლება

ფაქტობრივი გარემოებები: 1. გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში რაიმე სახის საგადასახადო სამართალდარღვევა დაკისრებული არ აქვს.

2. სადავო საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე კომპანიისთვის საგადასახადო ვალდებულებების დარიცხვა განხორციელდა მხოლოდ ერთი საკითხის ფარგლებში (შემოსავლების გაანგარიშება მაღალი (აუდირებული) ფასნამატით).

3. სადავო საგადასახადო შემოწმების აქტით რაიმე სხვა საკითხი ან/და სამართალდარღვევა შემმოწმებელს არ გამოუვლენია.

მტკიცებულება: 23.12.2025 #AR021191 საგადასახადო შემოწმების აქტი (იხ. დანართი #1).

იურიდიული დასაბუთება: საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს ან სასამართლოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

ფაქტობრივი გარემოებები მიუთითებენ, რომ კომპანია წარმოადგენს კეთილსინდისიერ გადამხდელს, რომელმაც სამართალდარღვევა (თუ ასეთი დადგინდება) ჩაიდინა არ ცოდნით. ის ვერ გაითვალისწინებდა, რომ საგადასახადო ორგანო საგადასახადო შემოწმებისას შემოსავალს განსაზღვრავდა მაღალი (აუდირებული) ფასნამატით. აღნიშნულიდან გამომდინარე სადავო ოპერაციების განხორციელების მომენტში, ისევე როგორც აღნიშნული ოპერაციების დეკლარირების მომენტში კომპანია მოქმედებდა როგორც კეთილსინდისიერი გადამხდელი. არ არსებობს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლით არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების წინამძღვრები რადგან, გადამხდელი შესამოწმებელ პერიოდში სალარო აპარატის გამოუყენებლობაზე დაჯარიმებული არ არის; გადამხდელი ბუღალტრულ აღრიცხვას აწარმოებს კანონმდებლობით და საერთაშორისო სტანდარტებით დადგენილი წესით და ის გარემოება, რომ გადამხდელი რეალიზებულ საქონელს საბუღალტრო პროგრამაში ჩამოწერს ჯამურად, ვერ გახდება საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის გამოყენების წინაპირობა.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საგადასახადო კოდექსის მე-90 მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 1 პროცენტით, გარდა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა.

მცირე ბიზნესის დასაბეგრი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავლებისაგან, გარდა ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლისა და ამ კოდექსის 88-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად განსაზღვრული შემოსავლის სახიდან მიღებული შემოსავლისა.

საგადასახადო კოდექსის მე-92 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელსაც წარმოეშვა დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის ვალდებულება, ამ კოდექსის 165-ე მუხლის შესაბამისად ვალდებულია გატარდეს რეგისტრაციაში.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

დადგენილია, რომ გადასახადის გადამხდელი აღრიცხვას ახორციელებს ბუღალტრულ პროგრამა "ორისში". საგადასახადო შემოწმების შედეგად, შემოსავლების სამსახურის ერთიან ელექტრონულ ბაზასა და გადამხდელის ბუღალტრულ აღრიცხვას შორის გამოვლინდა უზუსტობები, კერძოდ, საქონლის ჩამოწერა არ ხორციელდება კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ვინაიდან წარმოდგენილი დოკუმენტაციით შეუძლებელია დადგინდეს დაბეგვრის ობიექტი, საგადასახადო ორგანომ იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის "ა" ქვეპუნქტის მიხედვით, მეწარმის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ: შეძენილი პროდუქციაზე გავრცელდა აუდირებული ფასნამატი - 84%. მეწარმეს, ასევე დაუდგინდა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღი 23.12.2023 წელი, ნაცვლად 29.10.2025 წლისა. საგადასახადო კოდექსის 90-ე და 159-ე მუხლების შესაბამისად მეწარმის განესაზღვრა მცირე ბიზნესის მიზნებისათვის დასაბეგრი შემოსავალი და დღგ-ის დასაბეგრი ბრუნვები, რომლებიც გაიზარდა დეკლარირებული მონაცემების პროპორციულად.

საბჭო აღნიშნავს, რომ საგადასახადო დავის ეტაპზე მომჩივანს არ წარმოუდგენია მისი არგუმენტაციის შესაბამისი დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და გახდებოდა მომჩივნისთვის განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირების საფუძველი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭო მიიჩნევს, რომ მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართლზომიერად, არ არსებობს ამ ნაწილში გადასახადის გადამხდელის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

2. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღში სმფ-ების ნაშთზე კუთვნილი დღგ-ის თანხის ჩათვლა ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღში მეწარმეს განესაზღვრა სმფ-ების ნაშთი, რომელზეც განხორციელდა კუთვნილი დღგ-ის თანხის ჩათვლა. ასევე, გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში (დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის შემდგომ) შეძენილ საქონელზე მიღებული აქვს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები და საბაჟო დეკლარაციები.

საგადასახადო კოდექსის 174-ე და 175-ე მუხლების შესაბამისად, შეძენილ საქონელზე გაანგარიშებული დღგ-ის თანხის ოდენობა ჩათვლილი იქნა შესაბამისი პერიოდების დღგ-ის დეკლარაციაში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 174-ე მუხლის პირველ, მე-2 და მე-3 ნაწილებზე, 175-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 176-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე, ,,გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილზე და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტთან, დღგ-ის სავალდებულო რეგისტრაციის განსაზღვრის მომენტში არსებული სმფ-ების ნაშთზე მისაღებ ჩათვლასთან დაკავშირებით, სამსახური ყურადღებას ამახვილებს საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლის მიხედვითაც, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის მომენტში პირს განესაზღვრა პირის სმფ-ების ნაშთი, რომელზეც განხორციელდა კუთვნილი დღგ-ის თანხის ჩათვლა.

ამასთან, საგადასახადო დავის ეტაპზე მომჩივნის მხრიდან არ წარმოდგენილა მისი პოზიციის შესაბამისი რაიმე დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოხსენებულ სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მხარეთა არგუმენტების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმებით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს საჩივრის აღნიშნულ ნაწილში დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მომჩივნის არგუმენტაცია მოცემულია პირველი დავის საგნის ნაწილში.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის პირველი - მე-3 ნაწილების თანახმად, დღგ-ის ჩათვლა არის დასაბეგრი პირის უფლება, შეიმციროს გადასახდელი დღგ-ის თანხა საქონლის მიწოდებასთან/მომსახურების გაწევასთან დაკავშირებული ხარჯის სხვადასხვა კომპონენტის ღირებულებაზე პირდაპირ მიკუთვნებული დღგ-ის თანხით. დღგ-ის ჩათვლის უფლება წარმოიშობა ჩასათვლელი დღგ-ის თანხის დარიცხვის ვალდებულების წარმოშობის (შესაბამისი ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის) მომენტიდან. დღგ-ის ჩათვლის უფლება აქვს მხოლოდ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ დასაბეგრ პირს.

საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა” ქვეპუნქტის თანახმად, თუ საქონელი/მომსახურება გამიზნულია ან გამოიყენება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებისთვის, დასაბეგრ პირს უფლება აქვს ჩაითვალოს საქართველოს ტერიტორიაზე სხვა დასაბეგრი პირისგან ამ საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი/გადასახდელი დღგ.

საგადასახადო კოდექსის 176-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის მიღების საფუძველია ამ კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებითა და მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევებში – საქონლის/მომსახურების შეძენასთან დაკავშირებით ამ კოდექსით დადგენილი წესით გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ- ფაქტურა.

დადგენილია, რომ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღში განსაზღვრული სმფ-ების ნაშთზე განხორციელდა კუთვნილი დღგ-ის თანხის ჩათვლა. ასევე, გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში (დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის შემდგომ) შეძენილ საქონელზე მიღებული აქვს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები და საბაჟო დეკლარაციები, რაზეც საგადასახადო კოდექსის 174-ე და 175-ე მუხლების შესაბამისად, გაანგარიშებული დღგ-ის თანხის ოდენობა ჩათვლილი იქნა შესაბამისი პერიოდების დღგ-ის დეკლარაციაში. მომჩივნის განმარტებით, გადასახადის გადამხდელს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღისთვის უფლება აქვს სრულად ჩაითვალოს ამ თარიღის მდგომარეობით მის ბალანსზე არსებული სმფ-ების ნაშთზე გაანგარიშებული დღგ (მ.შ. იმპორტის დღგ), ასევე ხსენებული თარიღის შემდეგ განხორციელებული ყველა საქონლის/მომსახურების იმპორტისას/შეძენისას გადახდილი/გადასახდელი დღგ, რაც საგადასახადო ორგანოს სრულად არ განუხორციელებია.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. ამ მიზნით, მომჩივნის არგუმენტაციის გათვალისწინებით, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა დაევალოს, მომჩივნის მონაწილეობით დამატებით შეისწავლოს სადავო საკითხი და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, უზრუნველყოს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

3. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოცემული 26.12.2025 წლის №005-250 საგადასახადო მოთხოვნით მომჩივანს დაერიცხა სულ 47 065,27 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 30 187,63 ლარი, ჯარიმა 13 620,92 ლარი და საურავი 3 256,72 ლარი.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, 269-ე მუხლის პირველი ნაწილზე, 270-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 275-ე მუხლზე, 282-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 272-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე და განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები. ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა საქმიანობისთვის დამახასიათებელი თანმდევი გულისხმიერებით, სამართლებრივი შეცდომის არეალში.

შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მომჩივნის არგუმენტაცია მოცემულია პირველი დავის საგნის ნაწილში.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.

საგადასახადო კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საგადახადო კოდექსის 282-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა იწვევს პირის დაჯარიმებას რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის პერიოდში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების (გარდა გათავისუფლებული ოპერაციებისა) თანხის 5 პროცენტის ოდენობით. საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

საბჭოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ დასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მისი შეცდომით/არცოდნით. მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, არ არსებობს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, მომჩივნის სანქციებისგან გათავისუფლების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. ნაწილობრივ გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის 24.02.2026 წლის №4233 ბრძანება;

3. მე-2 დავის საგანთან დაკავშირებით, მომჩივნის არგუმენტაციის გათვალისწინებით, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალოს, მომჩივნის მონაწილეობით დამატებით შეისწავლოს სადავო საკითხი და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, უზრუნველყოს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება) და შედეგების ასახვა გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე;

4. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

5. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

1. საგადასახადო ვალდებულების გაანგარიშება არაპირდაპირი მეთოდით და გამოყენებული ფასნამატის ოდენობა;

2. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღში სმფ-ების ნაშთზე კუთვნილი დღგ-ის თანხის ჩათვლა;

3. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

დადგენილია, რომ გადასახადის გადამხდელი აღრიცხვას ახორციელებს ბუღალტრულ პროგრამა "ორისში". საგადასახადო შემოწმების შედეგად, შემოსავლების სამსახურის ერთიან ელექტრონულ ბაზასა და გადამხდელის ბუღალტრულ აღრიცხვას შორის გამოვლინდა უზუსტობები, კერძოდ, საქონლის ჩამოწერა არ ხორციელდება კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ვინაიდან წარმოდგენილი დოკუმენტაციით შეუძლებელია დადგინდეს დაბეგვრის ობიექტი, საგადასახადო ორგანომ იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის "ა" ქვეპუნქტის მიხედვით, მეწარმის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ: შეძენილი პროდუქციაზე გავრცელდა აუდირებული ფასნამატი - 84%. მეწარმეს, ასევე დაუდგინდა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღი 23.12.2023 წელი, ნაცვლად 29.10.2025 წლისა. საგადასახადო კოდექსის 90-ე და 159-ე მუხლების შესაბამისად მეწარმის განესაზღვრა მცირე ბიზნესის მიზნებისათვის დასაბეგრი შემოსავალი და დღგ-ის დასაბეგრი ბრუნვები, რომლებიც გაიზარდა დეკლარირებული მონაცემების პროპორციულად.

დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღში მეწარმეს განესაზღვრა სმფ-ების ნაშთი, რომელზეც განხორციელდა კუთვნილი დღგ-ის თანხის ჩათვლა. ასევე, გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში (დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის შემდგომ) შეძენილ საქონელზე მიღებული აქვს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები და საბაჟო დეკლარაციები.

საგადასახადო კოდექსის 174-ე და 175-ე მუხლების შესაბამისად, შეძენილ საქონელზე გაანგარიშებული დღგ-ის თანხის ოდენობა ჩათვლილი იქნა შესაბამისი პერიოდების დღგ-ის დეკლარაციაში.

 

გადაწყვეტილება

საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ;მე-2 დავის საგანთან დაკავშირებით, მომჩივნის არგუმენტაციის გათვალისწინებით, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალოს, მომჩივნის მონაწილეობით დამატებით შეისწავლოს სადავო საკითხი და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, უზრუნველყოს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება) და შედეგების ასახვა გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე;

დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73 (5); 90 (1,3); 159 (1); 163 (1,2); 164 (1); 174; 175; 176; 269 (7).