ბრძანება N 2805

N 2805

09 თებერვალი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

შპს ,,-----------ს“ (ს/ნ -----------)

(ფაქტ. მის.: ---------------------;

იურ. მის.: -----------------------)

2025 წლის 29 დეკემბრის საჩივრის

ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 29 იანვრის სხდომაზე (ოქმი №8) განიხილა შპს ,,-----------ს“ (ს/ნ -----------) 2025 წლის 29 დეკემბრის №-----/1/2025 საჩივარი, აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 2 დეკემბრის №127-30 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხები:

1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება ბუღალტრულ ნაშთსა და სალაროს ინვენტარიზაციით დადგენილ ნაშთს შორის სხვაობის ხელფასად კვალიფიკაციას. აცხადებს, რომ აუდიტორს სალაროში არსებული ფულის ნაშთი გაანგარიშებული აქვს 2025 წლის 18 თებერვლის მდგომარეობით, ხოლო დადგენილი თანხა დაბეგრილი აქვს საშემოსავლო გადასახადით 2025 წლის იანვრის თვეში, შესაბამისად, თებერვლის თვეში დამატებით დადგენილი ფულის ნაშთის 2025 წლის იანვრის თვეში დაბეგვრა არაკანონიერია. აცხადებს, რომ ფულის ნაშთი უნდა გაანგარიშდეს 31.12.2024 წლის მდგომარეობით, უკიდურეს შემთხვევაში 31.01.2025 წლის მდგომარეობით, შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების აქტის შედეგები აღნიშნულ ნაწილში საჭიროებს კორექტირებას. აღნიშნავს, რომ საწარმოს მაღაზია აქვს -----ში, რომლის ფულის ნაშთის დათვლაც არ მოხდარა. ასევე, მიუთითებს, რომ ნაღდი ფულის ნაშთის გაანგარიშებისას არ არის გათვალისწინებული ,,ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით მეთოდური მითითებების დამტკიცების თაობაზე" შემოსავლების სამსახურის უფროსის ბრძანებით დადგენილი საკასო შემოსავლის და საკასო ხარჯის 10%, აგრეთვე, შესამოწმებელ პერიოდში დაფარულია კრედიტორული დავალიანება დაახლოებით 28 000 ლარი, რაც არ არის ასახული ბუღალტრულ პროგრამაში. აცხადებს, რომ წარმოადგენს შესაბამის შედარების აქტს. ითხოვს ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებას და გადაანგარიშების შედეგად დარჩენილი დასაბეგრი ფულის ნაშთის დამფუძნებელზე გაცემულ დივიდენდად განხილვას.

2. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების მიერ გაანგარიშებულ დანაკლისს. აცხადებს, რომ არ არის გათვალისწინებული რიგი საკითხები:

. განმარტავს, რომ შემოწმების დანიშვნის შემდეგ, საქონლის ფაქტობრივი და ბუღალტრული ნაშთების გასწორების მიზნით, დაიწყო საქონლის ნაშთის გასწორება და ძველი ჩამოწერების გატარება. აღნიშნულ პერიოდში ასევე ჩამოწერილია 2022 წლამდე რეალიზებული საქონელი, შესაბამისად, ვინაიდან აუდიტორის გაანგარიშებით და განმარტებით დანაკლისი გამოიწვია ჩამოწერილმა საქონელმა აცხადებს, რომ 2022 წლამდე რეალიზებული და ჩამოწერილი საქონლის რაოდენობით უნდა დაკორექტირდეს დანაკლისის რაოდენობა, ასევე საქონლის სახეობების მიხედვით 2%-ზე ნაკლებ რაოდენობაზე საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შესაბამისად, არ უნდა გავრცელდეს 10% ჯარიმა;

. არ ეთანხმება შემოწმებით გაანგარიშებულ ფასნამატს და აცხადებს, რომ ინვენტარიზაციის დანართში მითითებულია საქონლის სარეალიზაციო ფასები, შესაბამისად, დანაკლისი უნდა გაანგარიშებულიყო ფაქტობრივი აღწერის მასალებში მითითებული ფასებით და არა ფასნამატით. აცხადებს, რომ წარმოადგენს შესაბამის ცხრილს;

. აცხადებს, რომ ბუღალტრული პროგრამით დანაკლისის ფაქტობრივი რაოდენობა, რასაც ეთანხმება დაახლოებით შეადგენს 30 000 ლარს (საბაზრო ღირებულება), რასაც აღიარებს მიწოდებად როგორც დღგ-ში, ასევე მოგების გადასახადში.

3. გადასახადის გადამხდელი, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე მითითებით, ითხოვს გადაანგარიშების შემდეგ დარჩენილი სანქციისგან გათავისუფლებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 7 თებერვლის №2039 და 12 ნოემბრის №24900 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა შპს ,,-----------ს“ (ს/ნ -----------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ იანვრამდე საანგარიშო პერიოდები, სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის მიზნებისათვის 18.02.2025-ის ჩათვლით პერიოდი, ხოლო ძირითადი საშუალებების ინვენტარიზაციისა და სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის მიზნებისთვის 19.05.2025-ის ჩათვლით პერიოდი. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 1 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 2 დეკემბრის №26459 ბრძანება და ამავე თარიღის №127-30 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 135 744 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 61 540 ლარი, ჯარიმა 64 668 ლარი, საურავი 9 536 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებებით:

1. საწარმოს საქმიანობას წარმოადგენს საყოფაცხოვრებო ჭურჭლისა და მცირე საოჯახო ტექნიკის რეალიზაცია ქალაქ --- და ----ში. შემოწმების მიმდინარეობისას გადამხდელმა წარმოადგინა ბუღალტრული პროგრამა (ორისი), საბანკო ანგარიშების ამონაწერი, შედარების აქტები და სხვა პირველადი საგადასახადო დოკუმენტაცია. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების, ასევე შპს „----ის“ მიერ შემოწმებისთვის წარმოდგენილი დოკუმენტაციის, ბუღალტრული პროგრამის და საბანკო ამონაწერების დამუშავების შედეგად დგინდება, რომ შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს, სალაროს ინვენტარიზაციის თარიღისთვის, სალაროში ბუღალტრული ნაშთი შეადგენს 238 199 ლარს. კერძოდ, 1110 ანგარიშზე- 98 199 ლარი, ხოლო 1430 ანგარიშზე-140 000 ლარი. შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2022 წლის 5 აპრილის №8450 ბრძანებით დამტკიცებული პროცედურული სახელმძღვანელოს შესაბამისად, 2025 წლის 18 თებერვალს შპს ,,--------ს“ უფლებამოსილ წარმომადგენელს, ------ს (პ/ნ ---------) ჩაბარდა სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის შესახებ ბრძანება. ასევე, 2025 წლის 18 თებერვალს წარმოდგენილია სალაროს ადგილმდებარეობის და პასუხისმგებელი პირების შესახებ ახსნა-განმარტება. 2025 წლის 18 თებერვალს განხორციელდა შპს ,,--------ს’’ (ს/ნ -------) სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურა, რის შედეგადაც გამოვლინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს არსებულ სალაროებში ნაღდი ფულის ნაშთი განესაზღვრა 1300 ლარი, რაზედაც შევსებულ იქნა სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის შედეგების შესახებ ოქმი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ბუღალტრულ ნაშთსა და სალაროს ინვენტარიზაციით დადგენილ ნაშთს შორის სხვაობა შემოწმებით დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით. აღნიშნულზე გადამხდელს დაერიცხა გადასახადი და შესაბამისი ჯარიმა.

2. შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ 2025 წლის 19 მაისის მდგომარეობით საწარმოს სასაწყობე ფართებში განხორციელდა საკუთრებაში არსებული სმფ-ების ინვენტარიზაცია. აღნიშნული მონაცემების დამუშავების და საბოლოო შედეგების დათვლის მიზნით, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით განხორციელდა ფაქტობრივად აღრიცხული და ბუღალტრულ პროგრამაში (წარდგენილი) ასახული სმფ-ების შედარება. აღნიშნულის შესწავლის შედეგად გამოვლინდა სხვაობები, კერძოდ, გადასახადის გადამხდელს ბუღალტრულ პროგრამაში ჩამოწერილი აქვს იმაზე მეტი რაოდენობის საქონელი ვიდრე ფიქსირდება რეალიზაციის ანგარიშებზე და დღგ-ის ყოველთვიურ დეკლარაციებში. შესწავლის შედეგად დადგინდა სმფ-ების დანაკლისი - 340 513 ლარის ოდენობით.

შემოწმებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის შესაბამისად, გამოვლენილი დანაკლისი დაექვემდებარა დაჯარიმებას საბაზრო ღირებულების 10%-ის ოდენობით. ამასთან, გადასახადის გადამხდელს მიეცა რეკომენდაცია გამოვლენილი დანაკლისი დაბეგროს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 983 , 159-ე და 160-ე მუხლების შესაბამისად.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში. ხოლო მე-6 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.

 

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:

ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;

ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი, რომელიც გამოცემულია წერილობითი სახით, აუცილებელია შეიცავდეს დასაბუთებას, კერძოდ, მასში მითითებული უნდა იყოს ის სამართლებრივი და ფაქტობრივი წანამძღვრები, რომელთა საფუძველზეც გამოიცა იგი. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, იგი ვალდებულია, აქტის დასაბუთებაში მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას.

გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციის, ბუღალტრული პროგრამის და საბანკო ამონაწერების დამუშავების შედეგად შემოწმებით დადგენილი გარემოებაა, რომ შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს, სალაროს ინვენტარიზაციის თარიღისთვის, სალაროში ბუღალტრული ნაშთი შეადგენს 238 199 ლარს, ხოლო ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურის შედეგად, 2025 წლის 18 თებერვლის მდგომარეობით, გადასახადის გადამხდელს არსებულ სალაროებში ნაღდი ფულის ნაშთი განესაზღვრა 1300 ლარი, რაზეც შედგენილ იქნა შესაბამისი ოქმი. შემოწმებით, ბუღალტრულ ნაშთსა და სალაროს ინვენტარიზაციით დადგენილ ნაშთს შორის სხვაობა დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით.

გადასახადის გადამხდელის არგუმენტებთან მიმართებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს აუდიტის დეპარტამენტის მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის თანახმად, შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2022 წლის 5 აპრილის №8450 ბრძანებით დამტკიცებული პროცედურული სახელმძღვანელოს შესაბამისად, 2025 წლის 18 თებერვალს შპს ,,------ს” უფლებამოსილ წარმომადგენელს, -------ს (პ/ნ ----------) ჩაბარდა სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის შესახებ ბრძანება. ასევე, 2025 წლის 18 თებერვალს წარდგენილია სალაროს ადგილმდებარეობის და პასუხისმგებელი პირების შესახებ ახსნა-განმარტება, სადაც გადამხდელის მიერ მითითებულია სალარო მისამართით- ----, ------ის ქუჩა, -----ის -/-. 2025 წლის 18 თებერვალს განხორციელდა შპს ,,-------ს’’ (ს/ნ ------) სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურა, რის შედეგადაც გამოვლინდა, რომ გადასახადის გადამხდელის სალაროში ნაღდი ფულის ნაშთი შეადგებს 1300 ლარს, რაზედაც შევსებულ იქნა სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის შედეგების შესახებ ოქმი. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ბუღალტრულ ნაშთსა და სალაროს ინვენტარიზაციით დადგენილ ნაშთს შორის სხვაობა შემოწმებით დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით. ბრძანების შესაბამისად, ფულის ნაშთი გაანგარიშდა 18.02.2025 მდგომარეობით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მეთოდური მითითების თანახმად, გონივრულ ნაშთად ითვლება ინვენტარიზაციით დადგენილი ნაშთის ოდენობა. კრედიტორული დავალიანების დაფარვასთან დაკავშირებით, შემმოწმებელი მიუთითებს, რომ შემოწმება მიმდინარეობდა 10.02.2025- დან 01.12.2025 პერიოდის განმავლობაში, აღნიშნულ პერიოდში არაერთხელ იქნა გამოთხოვილი დაბეგვრასთან დაკავშირებული ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, თუმცა 28 000 ლარის კრედიტორული დავალიანების დაფარვის შესახებ ინფორმაცია, მათ შორის, არც დოკუმენტაცია დამატებით აუდიტის დეპარტამენტისთვის წარდგენილი არ ყოფილა. ამასთან, შემოწმების პროცესში არ ყოფილა წარდგენილი განცხადება ფულის ნაშთის კვალიფიკაციასთან დაკავშირებით.

ზემოაღნიშნულ არგუმენტებთან მიმართებით, საქმეში არსებული მასალებისა და მხარეთა არგუმენტების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის პრეტენზია/პოზიცია დაუსაბუთებელია, მათ შორის დოკუმენტურად არ დასტურდება, ამდენად, მისი გათვალისწინება მოკლებულია სამართლებრივ საფუძველს.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილ საჩივარში დაფიქსირებულ არგუმენტზე, რომლის თანახმად, მომჩივანი არ ეთანხმება ბუღალტრულ ნაშთსა და სალაროს ინვენტარიზაციით დადგენილ ნაშთს შორის სხვაობის ოდენობას, რაც განხილულ იქნა ხელფასის სახით განაცემად. გადამხდელი აცხადებს, რომ აუდიტორს სალაროში არსებული ფულის ნაშთი გაანგარიშებული აქვს 2025 წლის 18 თებერვლის მდგომარეობით, ხოლო დადგენილი თანხა დაბეგრილი აქვს საშემოსავლო გადასახადით 2025 წლის იანვრის თვეში, შესაბამისად, თებერვლის თვეში დამატებით დადგენილი ფულის ნაშთის 2025 წლის იანვრის თვეში დაბეგვრა არაკანონიერია. აცხადებს, რომ ფულის ნაშთი უნდა გაანგარიშდეს 31.12.2024 წლის მდგომარეობით, უკიდურეს შემთხვევაში 31.01.2025 წლის მდგომარეობით, შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების აქტის შედეგები აღნიშნულ ნაწილში საჭიროებს კორექტირებას.

გადასახადის გადამხდელის აღნიშნულ არგუმენტთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური ასევე ყურადღებას ამახვილებს საგადასახადო შემოწმების აქტში დაფიქსირებულ გარემოებასა და აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებაზე, რომ ხელფასად განხილული ფულის ნაშთი (ბუღალტრულ ნაშთსა და სალაროს ინვენტარიზაციით დადგენილ ნაშთს შორის სხვაობა) გაანგარიშებულ იქნა სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურის განხორციელების თარიღის- 2025 წლის 18 თებერვლის მდგომარეობით, რომელიც 2025 წლის 31 იანვრის სავადო თარიღისთვის ჩათვლილ იქნა ხელფასის სახით განაცემად და დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით.

ფაქტობრივი გარემოებებისა და მხარეთა არგუმენტების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ ბუღალტრულ ნაშთსა და სალაროს ინვენტარიზაციით დადგენილ ნაშთს შორის სხვაობის ოდენობის ხელფასად განხილვის, მათ შორის გადასახადით დაბეგვრის პერიოდის საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. ამდენად, უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს გადასახადის გადამხდელის არგუმენტებისა და მისი მონაწილეობით დამატებით შეისწავლოს ხელფასად დაკვალიფიცირებული ფულის ნაშთის ოდენობის, ასევე საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის პერიოდის საკითხი და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ, გამოიკვლიონ საწარმოთა, ორგანიზაციათა და მეწარმე ფიზიკურ პირთა საწარმოო, სასაწყობო, სავაჭრო და სხვა სათავსები, განახორციელონ საგადასახადო მონიტორინგი, ინვენტარიზაციით აღრიცხონ საქონლის მარაგები, ჩაატარონ დაკვირვება ქრონომეტრაჟის ან სხვა მეთოდის გამოყენებით და განსაზღვრონ დასაბეგრი ობიექტების რაოდენობა, ჩაატარონ საგადასახადო შემოწმება, უზრუნველყონ გადასახადის გადამხდელის მიერ საკონტროლო-სალარო აპარატების გამოყენების წესების დაცვის კონტროლი და მათი დარღვევის შემთხვევაში, შესაბამისი პირების მიმართ გაატარონ საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი პასუხისმგებლობის ზომები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 70-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს პირს მოსთხოვოს მისი სააღრიცხვო დოკუმენტაციის ან/და მის დაბეგვრასთან დაკავშირებული ინფორმაციის (მათ შორის, საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულების საფუძველზე სხვა სახელმწიფოს კომპეტენტური (უფლებამოსილი) ორგანოს მიერ მოთხოვნილი ინფორმაციის) წარდგენა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-11 ნაწილის თანახმად, დანაკლისი არის გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრულ ჩანაწერებთან შედარებისას გამოვლენილი (მათ შორის, ინვენტარიზაციის საშუალებით) სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ან/და ძირითადი საშუალებების ნაკლებობა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად. ამასთანავე, თუ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი საგადასახადო ორგანოს მიერ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა, პირი დამატებით ჯარიმდება ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტის ოდენობით.

გადასახადის გადამხდელის არგუმენტებთან მიმართებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს აუდიტის დეპარტამენტის მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის თანახმად, 2025 წლის 19 მაისის მდგომარეობით საწარმოს სასაწყობე ფართებში შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ განხორციელდა საკუთრებაში არსებული სმფ-ების ინვენტარიზაცია. აღნიშნული მონაცემების დამუშავების და საბოლოო შედეგების დათვლის მიზნით, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით განხორციელდა ფაქტობრივად აღრიცხული და ბუღალტრულ პროგრამაში (წარდგენილი) ასახული სმფ-ების შედარება. აღნიშნულის შესწავლის შედეგად გამოვლინდა სხვაობები, კერძოდ, გადასახადის გადამხდელს ბუღალტრულ პროგრამაში 2025 წლის იანვრის თვეში ჩამოწერილი აქვს იმაზე მეტი რაოდენობის საქონელი ვიდრე ფიქსირდება რეალიზაციის ანგარიშებზე და დღგ-ის ყოველთვიურ დეკლარაციებში. შემოწმებით აღნიშნულ ჩამოწერაზე გათვალისწინებულია უახლოესი პერიოდის გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრული/დეკლარირებული ფასნამატი. ასევე, დავის წარმოების პროცესში წარმოდგენილ პოზიციასთან, ჩამოწერილი სმფ-ების 2022 წლამდე პერიოდში რეალიზაციასთან და აღნიშნული ოპერაციის გატარებით ბუღალტრულ პროგრამაში ნაშთების გასწორებასთან მიმართებით, შემმოწმებელი მიუთითებს, რომ შემოწმების დროს აღნიშნულის შესახებ ინფორმაცია ან რაიმე სხვა მტკიცებულება/დოკუმენტაცია წარდგენილი არ ყოფილა. ასევე, შემოწმებით არ არის გამოყენებული სანქციები საქონლის სახეობებზე, რომლებზეც 2%-ზე ნაკლები დანაკლისი დადგინდა. ზემოაღნიშნულის შესწავლის შედეგად დადგინდა სმფ-ების დანაკლისი - 340 513 ლარის ოდენობით, რომელიც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის შესაბამისად დაექვემდებარა დაჯარიმებას საბაზრო ღირებულების 10%-ის ოდენობით.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად გამოვლენილი სმფ-ების დანაკლისის განსაზღვრა და მასზე საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286- ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმის შეფარდება შეესაბამება კანონმდებლობის მოთხოვნებს, ამდენად, წარმოდგენილი საჩივარი აღნიშნული სადავო საკითხის ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მე-3 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია შეასრულოს საგადასახადო ვალდებულებები საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილი წესითა და პირობებით. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის თანახმად:

1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.

2 1 .საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2 2 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად. ამასთანავე, თუ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი საგადასახადო ორგანოს მიერ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა, პირი დამატებით ჯარიმდება ამ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტის ოდენობით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :

 

1. შპს ,,-----------ს“ (ს/ნ -----------) საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. პირველ სადავო საკითხთან, კერძოდ, ბუღალტრულ ნაშთსა და სალაროს ინვენტარიზაციით დადგენილ ნაშთს შორის სხვაობის ოდენობის ხელფასად განხილვასთან, მათ შორის გადასახადით დაბეგვრის პერიოდთან დაკავშირებით, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს გადასახადის გადამხდელის არგუმენტებისა და მისი მონაწილეობით დამატებით შეისწავლოს ხელფასად დაკვალიფიცირებული ფულის ნაშთის ოდენობის, ასევე საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის პერიოდის საკითხი და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

3. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

4. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. ქუთაისი, ვიქტორ კუპრაძის ქ. №11), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება:

1.ბუღალტრულ ნაშთსა და სალაროს ინვენტარიზაციით დადგენილ ნაშთს შორის სხვაობის ხელფასად კვალიფიკაციას.ითხოვს გადაანგარიშების შედეგად დარჩენილი დასაბეგრი ფულის ნაშთის დამფუძნებელზე გაცემულ დივიდენდად განხილვას.

2.შემოწმების მიერ გაანგარიშებულ დანაკლისს.

3.საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე მითითებით, ითხოვს გადაანგარიშების შემდეგ დარჩენილი სანქციისგან გათავისუფლებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის №2039 და №24900 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა მომჩივანის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ იანვრამდე საანგარიშო პერიოდები, სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის მიზნებისათვის 18.02.2025-ის ჩათვლით პერიოდი, ხოლო ძირითადი საშუალებების ინვენტარიზაციისა და სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის მიზნებისთვის 19.05.2025-ის ჩათვლით პერიოდი. შემოწმების შედეგებზე შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა №26459 ბრძანება და №127-30 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 135 744 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 61 540 ლარი, ჯარიმა 64 668 ლარი, საურავი 9 536 ლარი.

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების, ასევე მომჩივანის მიერ შემოწმებისთვის წარმოდგენილი დოკუმენტაციის, ბუღალტრული პროგრამის და საბანკო ამონაწერების დამუშავების შედეგად დგინდება, რომ შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს, სალაროს ინვენტარიზაციის თარიღისთვის, სალაროში ბუღალტრული ნაშთი შეადგენს 238 199 ლარს. კერძოდ, 1110 ანგარიშზე- 98 199 ლარი, ხოლო 1430 ანგარიშზე-140 000 ლარი. შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2022 წლის 5 აპრილის №8450 ბრძანებით დამტკიცებული პროცედურული სახელმძღვანელოს შესაბამისად, 2025 წლის 18 თებერვალს მომჩივანის უფლებამოსილ წარმომადგენელს ჩაბარდა სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის შესახებ ბრძანება. ასევე, 2025 წლის 18 თებერვალს წარმოდგენილია სალაროს ადგილმდებარეობის და პასუხისმგებელი პირების შესახებ ახსნა-განმარტება. 2025 წლის 18 თებერვალს განხორციელდა მომჩივანის სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურა, რის შედეგადაც გამოვლინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს არსებულ სალაროებში ნაღდი ფულის ნაშთი განესაზღვრა 1300 ლარი, რაზედაც შევსებულ იქნა სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის შედეგების შესახებ ოქმი.ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ბუღალტრულ ნაშთსა და სალაროს ინვენტარიზაციით დადგენილ ნაშთს შორის სხვაობა შემოწმებით დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით. აღნიშნულზე გადამხდელს დაერიცხა გადასახადი და შესაბამისი ჯარიმა.

ამასთან,. შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ 2025 წლის 19 მაისის მდგომარეობით საწარმოს სასაწყობე ფართებში განხორციელდა საკუთრებაში არსებული სმფ-ების ინვენტარიზაცია. აღნიშნული მონაცემების დამუშავების და საბოლოო შედეგების დათვლის მიზნით, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით განხორციელდა ფაქტობრივად აღრიცხული და ბუღალტრულ პროგრამაში (წარდგენილი) ასახული სმფ-ების შედარება. აღნიშნულის შესწავლის შედეგად გამოვლინდა სხვაობები, კერძოდ, გადასახადის გადამხდელს ბუღალტრულ პროგრამაში ჩამოწერილი აქვს იმაზე მეტი რაოდენობის საქონელი ვიდრე ფიქსირდება რეალიზაციის ანგარიშებზე და დღგ-ის ყოველთვიურ დეკლარაციებში. შესწავლის შედეგად დადგინდა სმფ-ების დანაკლისი - 340 513 ლარის ოდენობით.შემოწმებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის შესაბამისად, გამოვლენილი დანაკლისი დაექვემდებარა დაჯარიმებას საბაზრო ღირებულების 10%-ის ოდენობით. ამასთან, გადასახადის გადამხდელს მიეცა რეკომენდაცია გამოვლენილი დანაკლისი დაბეგროს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 983 , 159-ე და 160-ე მუხლების შესაბამისად.

 

გადაწყვეტილება

შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ ბუღალტრულ ნაშთსა და სალაროს ინვენტარიზაციით დადგენილ ნაშთს შორის სხვაობის ოდენობის ხელფასად განხილვის, მათ შორის გადასახადით დაბეგვრის პერიოდის საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს გადასახადის გადამხდელის არგუმენტებისა და მისი მონაწილეობით დამატებით შეისწავლოს ხელფასად დაკვალიფიცირებული ფულის ნაშთის ოდენობის, ასევე საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის პერიოდის საკითხი და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

ამასთან, საგადასახადო შემოწმების შედეგად გამოვლენილი სმფ-ების დანაკლისის განსაზღვრა და მასზე საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286- ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმის შეფარდება შეესაბამება კანონმდებლობის მოთხოვნებს, ამდენად, წარმოდგენილი საჩივარი აღნიშნული სადავო საკითხის ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ხოლო,საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

დასაბუთება

შემოსავლების მამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(9 „ბ“); 101(1); 154(1 „ა“.2„ა“ და „ბ“); 269(7); 286(9);