გადაწყვეტილება №26514/2/2026
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
№26514/2/2026
11 მარტი 2026
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: შპს „-------“ (ს/ნ -------)
მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 6.03.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს „-------“ 26.01.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26514/2/2026).
დავის საგანი:
1. დღგ-ში განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები;
2. საშემოსავლო გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება;
3. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე.
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 4 ნოემბრის №007-287 საგადასახადო მოთხოვნა;
2. შემოსავლების სამსახურის 2026 წლის 8 იანვრის №21 ბრძანება.
დარიცხული თანხა: 1 646 995.24 ლარი.
მათ შორის:
გადასახადი - 957 629.24
დღგ - 868 577.32
საშემოსავლო გადასახადი - 89 051.92
ჯარიმა - 478 814.70
საურავი - 210 551.30
პროცედურული გარემოებები
საწარმოს საქმიანობაა სახელმწიფო შესყიდვების მიერ გამოცხადებული ტენდერების მეშვეობით რეგიონების სკოლებში მოსწავლეების ტრანსპორტირება. აღნიშნულ მომსახურებას ახორციელებს გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებული ფიზიკური პირების (ინდივიდუალური მეწარმეების) მეშვეობით.
შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 7 მაისის №9026 და 21 ოქტომბრის №22997 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა კომპანიის საქმიანობის 2022 წლის 1 იანვრიდან 2025 წლის 1 სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდების კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა 2025 წლის 30 ოქტომბრის საგადასახადო შემოწმების აქტში, რომლის საფუძველზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 4 ნოემბრის №24234 ბრძანება და №007-287 საგადასახადო მოთხოვნა. მომჩივანს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა 1 646 995.24 ლარი.
აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა 2025 წლის 10 დეკემბერს გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2026 წლის 8 იანვრის №21 ბრძანებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი. პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დღგ-ის ჩასათვლელი თანხების დაზუსტების მიზნით:
- გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში, აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს დღგ-ის ჩათვლის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტები;
- დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს, შეისწავლოს წარდგენილი მტკიცებულებები და კანონმდებლობით დადგენილი შეზღუდვების გათვალისწინებით, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).
დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
შემოსავლების სამსახურის 2026 წლის 8 იანვრის №21 ბრძანება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.
სადავო საკითხები:
1. დღგ-ში განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები
ფაქტების აღწერა
ბუღალტრული აღრიცხვის პროგრამაში („ორისი“) არასრულად (არასწორად) არის ასახული ეკონომიკური საქმიანობის შედეგად მიღებული მონაცემები. კერძოდ, თანხვედრაში არ არის პირველად საგადასახადო დოკუმენტაციასთან და მიღება-ჩაბარების აქტებთან. კომპანიის პირველადი სააღრიცხვო დოკუმენტაციის (საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების), საბანკო ამონაწერების, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს საიტზე არსებული ინფორმაციებითა და მიღება-ჩაბარების აქტებით დადგინდა საწარმოს მიერ გაწეული მომსახურება და დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა, რომელმაც შეადგინა 12 526 637 ლარი, რაც აღემატება დეკლარირებულ დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვას.
შემოწმების შედეგად დაკორექტირდა (გაიზარდა) კომპანიის დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. მომჩივანს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 136-ე, 174-ე, 175-ე, 176-ე, 180-ე, 43-ე მუხლებზე, „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 72-ე მუხლზე, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლზე და ყურადღებას ამახვილებს გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციაზე, რომლის მიხედვითაც ითხოვს ჩათვლების გათვალისწინებას და განმარტავს, რომ კომპანიის კეთილსინდისიერმა და პასუხისმგებლიანმა დამოკიდებულებამ ფინანსური სირთულეები შექმნა, ვინაიდან ტენდერებში შეთავაზებული ფასები არ იყო გათვლილი გაუთვალისწინებელ შემთხვევებზე, რომელიც მრავლად აღმოჩნდა. კერძოდ, ხშირ შემთხვევებში თავი იჩინა სკოლების რემონტის გახანგრძლივებულმა ვადებმა, რის გამოც ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მარშუტები იცვლებოდა და შეთანხმებულზე მეტ მანძილზე უწევდა კომპანიას მომსახურების გაწევა, შესაბამისად, ეზრდებოდა ხარჯები და მიდიოდა ზარალზე. განმარტავს, რომ არსებობს ხარჯები, რომელიც კომპანიის მიერ არის გაწეული და რომლის წარდგენაც შეუძლია, თუმცა გამოსაწერია საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები. ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, ითხოვს მიეცეს გარკვეული დრო, რათა დაუკავშირდეს მომწოდებლებს და გამოაწერინოს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, რითაც საგრძნობლად შეუმცირდება დარიცხვა.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში, აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს დღგ-ის ჩათვლის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტები. თავის მხრივ, განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარდგენის შემთხვევაში, უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, შეისწავლოს წარდგენილი მტკიცებულებები და კანონმდებლობით დადგენილი შეზღუდვების გათვალისწინებით, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).
მომჩივნის არგუმენტაცია
შემოსავლების სამსახურმა არ მოახდინა მომჩივნის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაციის და არგუმენტაციის სრული და ობიექტური გამოკვლევა და სრულიად დაუსაბუთებლად უარი თქვა წარდგენილი საჩივრის დაკმაყოფილებაზე. სადავო საკითხებთან მიმართებით არ მომხდარა საჩივრის ავტორის არგუმენტაციის შეფასება და მხოლოდ სამართლებრივი დასაბუთებით შემოიფარგლა, რომელიც არ შეესაბამებოდა სადავო ფაქტობრივ გარემოებებს.
შემოსავლების სამსახურის მიერ არ იქნა გათვალისწინებული ის გარემოება, რომ საწარმომ განხილვის დღეს წარადგინა 29 907.40 ლარის გადახდის ქვითარი, რომელიც საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით პირს დაერიცხა. აღნიშნული გარემოება უსაფუძვლოდ არ იქნა მიღებული მხედველობაში და არ მომხდარა საწარმოს ვალდებულების შემცირება, რაც შემოსავლების სამსახურის მხრიდან საჩივრის განხილვის არაობიექტურობაზე მიუთითებს და მისი გაუქმების კიდევ ერთ სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენს.
შემოსავლების სამსახურის მიერ პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დღგ-ის ჩასათვლელი თანხების დაზუსტების მიზნით, გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება, სადავო ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში, აუდიტის დეპარტამენტისთვის წარედგინა დღგ-ის ჩათვლის დოკუმენტები.
აღნიშნული ვადა არაგონივრულია და კომპანია ამ მცირე დროში ვერ მოახდენს დოკუმენტების გამოთხოვას, ვინაიდან საბიუჯეტო ორგანიზაციებიდან ინფორმაციის გამოთხოვა საკმაოდ დიდ ფორმალურ პროცედურებთან არის დაკავშირებული და ამ ვადაში ფიზიკურად შეუძლებელი გახდება რაიმეს კორექტირება.
შემოსავლების სამსახურის მიერ არ მომხდარა კომპანიის წარსული და მიმდინარე საქმიანობის შეფასება, ის ფაქტი, რომ საწარმო 2013 წლიდან აქტიურად იყო ჩართული განათლებისა და მეცნიერების სამინისტროს მიერ დაწყებულ „საჯარო სკოლის მოსწავლეების ტრანსპორტით უზრუნველყოფის“ პროგრამაში, რომლის ფარგლებში სატრანსპორტო მომსახურებით სარგებლობს ყველა ის მოსწავლე, რომელსაც აქვს სკოლამდე მანძილის დაფარვის, რთული კლიმატური და გეოგრაფიული პირობების გამო გადაადგილების პრობლემა, ასევე იმ მოსწავლეებს, რომლებიც სამშენებლო/სარეაბილიტაციო სამუშაოების გამო გადაყვანილები არიან ახლომდებარე სკოლებში. ის რომ საწარმო დღეის მდგომარეობით წარმოადგენს ერთ-ერთ წარმატებულ კომპანიას, რომელიც ამ პროგრამის ფარგლებში ახდენს მაღალმთიან რეგიონებში სკოლის მოსწავლეთა ტრანსპორტირებას. საწარმომ წლების განმავლობაში დაგროვილი გამოცდილებით მიაღწია იმას, რომ ირიცხება სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს თეთრ სიაში. ბოლო ოთხი წლის განმავლობაში, კომპანიას მიღებული აქვს მონაწილეობა და მოგებული აქვს დაახლოებით 65 სახელმწიფო მნიშვნელობის ტენდერი, რომელშიც მის მიერ გაცხადებული ფასი მნიშვნელოვანი ეკონომიის საფუძველს აძლევდა სახელმწიფო ბიუჯეტს. კერძოდ, კომპანიის მონაწილეობით სახელმწიფო ბიუჯეტმა მიიღო დაახლოებით 2 400 000 ლარის ეკონომია. თუმცა, საწარმოს კეთილსინდისიერმა და პასუხისმგებლიანმა დამოკიდებულებამ ფინანსური სირთულეები შექმნა, ვინაიდან ტენდერებში შეთავაზებული ფასები არ იყო გათვლილი გაუთვალისწინებელ შემთხვევებზე, რომელიც სამწუხაროდ მრავლად აღმოჩნდა. კერძოდ, ხშირ შემთხვევებში თავი იჩინა სკოლების რემონტის გახანგრძლივებულმა ვადებმა, რის გამოც ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მარშუტები იცვლებოდა და ხელშეკრულებით შეთანხმებულზე მეტ მანძილზე უწევდა კომპანიას მომსახურების გაწევა. შესაბამისად, ეზრდებოდა ხარჯები და ძალაუნებურად კომპანია მიდიოდა ზარალზე.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სადავო ბრძანება მიღებულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებების შესწავლის გარეშე და ის უკანონოა. შესაბამისად, ითხოვს გაუქმდეს გასაჩივრებული აქტები.
დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.
საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, დღგით დასაბეგრი ოპერაციაა დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.
საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, დღგ-ის ჩათვლა არის დასაბეგრი პირის უფლება, შეიმციროს გადასახდელი დღგ-ის თანხა საქონლის მიწოდებასთან/მომსახურების გაწევასთან დაკავშირებული ხარჯის სხვადასხვა კომპონენტის ღირებულებაზე პირდაპირ მიკუთვნებული დღგ-ის თანხით.
სადავო საკითხზე წარმოდგენილია აუდიტის დეპარტამენტის 28.01.2026 წლის №5677-21-14 წერილი, სადაც მითითებულია, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ მიწოდებულია ბუღალტრული აღრიცხვის პროგრამა „ორისი“, სადაც არასრულად (არასწორად) არის ასახული ეკონომიკური საქმიანობის შედეგად მიღებული მონაცემები, კერძოდ, არ არის თანხვედრაში პირველად საგადასახადო დოკუმენტაციასთან და მიღება-ჩაბარების აქტებთან. კომპანიის პირველადი სააღრიცხვო დოკუმენტაციის (საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების), მიწოდებული საბანკო ამონაწერების და სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს საიტზე არსებული ინფორმაციებით, მიღება-ჩაბარების აქტებით დადგინდა საწარმოს მიერ გაწეული მომსახურება და დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა 12 526 637 ლარის ოდენობით, რაც აღემატება გადასახადის გადამხდელის მიერ დეკლარირებულ დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვას - 7 701 207 ლარს. შემოწმებით დაკორექტირდა (გაიზარდა) კომპანიის დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა 4 825 430 ლარით.
აღსანიშნავია, რომ შემოსავლების სამსახურმა გაითვალისწინა მომჩივნის არგუმენტაცია და გადასახადის გადამხდელს მისცა წინადადება, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში, აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს დღგ-ის ჩათვლის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტები. ამასთან, დაავალა აუდიტის დეპარტამენტს, შეისწავლოს წარდგენილი მტკიცებულებები და კანონმდებლობით დადგენილი შეზღუდვების გათვალისწინებით, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში შემოსავლების სამსახურის სადავო ბრძანება მართლზომიერია და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი.
2. საშემოსავლო გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება
ფაქტების აღწერა
საწარმოს საბანკო ამონაწერების ანალიზის შედეგად გამოვლინდა დაქირავებულ თანამშრომლებზე დამატებით გაცემული ხელფასები, რომელიც გადასახადის გადამხდელს არ ჰქონდა დაბეგრილი საშემოსავლო გადასახადით. ასევე, გამოვლინდა გადახდები ისეთ მძღოლებზე, რომლებიც არ არიან რეგისტრირებული გადასახადის გადამხდელად. შესაბამისად, გადასახადის დაკავება ევალებოდა საწარმოს. შედეგად, დაკორექტირდა (გაიზარდა) კომპანიის საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრი ბაზა.
შემოწმების შედეგად, საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის გათვალისწინებით, მომჩივანს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და დაეკისრა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 136-ე, 61-ე, 73-ე, მე-100, 101-ე, მე-12, 154-ე, 43-ე მუხლებზე და გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციასთან მიმართებით, ყურადღებას ამახვილებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მიწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის მიხედვითაც გადასახადის გადამხდელს საგადასახადო ორგანოსთვის შესაბამისი ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია არ წარუდგენია, ასევე აღნიშნული თანხები არც კომპანიაში დაბრუნებულა, შედეგად, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ განხილულ იქნა გაცემულ ხელფასად. მცირე მეწარმეებთან ხელშეკრულების დადების მომენტში არსებული სტატუსით ხელმძღვანელობის მოთხოვნასთან მიმართებით კი აუდიტის დეპარტამენტი განმარტავს, რომ შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემების მიხედვით შემოწმდა ყველა (ათასამდე) ფიზიკური პირი და რომლებიც ხელშეკრულების დადების მომენტში არ იყვნენ გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებული, მათზე გადახდილი თანხები დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით გადახდის წყაროსთან.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
მომჩივნის არგუმენტაცია
მითითებულია პირველი დავის საგნის ნაწილში.
დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს.
ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.
საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ, ხელფასის სახით მიღებული შემოსავლები.
საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.
საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „დ“ ქვეპუნქტების შესაბამისად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, კერძოდ:
ა) პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს;
დ) საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც გაწეული მომსახურების ღირებულებას უნაზღაურებს ფიზიკურ პირს (გარდა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული ფიზიკური პირისა, ნოტარიუსისა, კერძო აღმასრულებლისა, მიკრო/მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირისა და ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირისა, შესაბამისი საქმიანობის ნაწილში), რომელიც ინდივიდუალურ მეწარმედ დარეგისტრირებული არ არის.
საქმეში არსებული მასალებით დგინდება, რომ მომჩივნის მიერ მიწოდებული საბანკო ამონაწერების დამუშავების შედეგად გამოვლინდა ისეთ მძღოლებზე გადახდები, რომლებიც შემოსავლების სამსახურის ერთიან ელექტრონულ ბაზებში გადამოწმების შედეგად არ არიან რეგისტრირებული გადასახადის გადამხდელად. შესაბამისად, გადასახადის დაკავება ევალებოდა საწარმოს. შემოწმებით დაკორექტირდა კომპანიის საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრი ბაზა ფიზიკურ პირებზე განაცემების ნაწილში.
საწარმოს წარმომადგენელმა საბჭოს სხდომაზე დაადასტურა, რომ დაახლოებით 10-12 მძღოლი მართლაც არ იყო რეგისტრირებული გადასახადის გადამხდელად და განმარტა, რომ აღნიშნული გარემოება გამორჩათ და დარღვევა არ მომხდარა მიზანმიმართულად.
ამასთან, შემოწმების აქტის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელის მიერ მიწოდებული საბანკო ამონაწერების შესწავლისა და ანალიზის შედეგად გამოვლინდა დაქირავებულ თანამშრომლებზე დამატებით გაცემული ხელფასები, რომელიც საწარმოს არ ჰქონდა დაბეგრილი საშემოსავლო გადასახადით. შესაბამისად, დაკორექტირდა (გაიზარდა) კომპანიის საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრი ბაზა.
მომჩივანი განმარტავს, რომ აღნიშნული თანხები წარმოადგენდა არა დამატებით გაცემულ ხელფასებს, არამედ საქვეანგარიშოდ გაცემულ თანხებს და თანხის ნაწილი დაბრუნდა კომპანიაში. მტკიცებულების სახით წარმოდგენილი აქვს საგადახდო დავალება (თანხა - 29 907.40 ლარი) და ითხოვს აღნიშნული დოკუმენტის გათვალისწინებას.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მომჩივნის არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, შეისწავლოს/შეაფასოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტი (საგადახდო დავალება) და სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხევაში, განახორციელოს კომპანიის საგადასახადო ვალდებულების კორექტირება (შემცირება).
3. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე
ფაქტების აღწერა
აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 4 ნოემბრის №007-287 საგადასახადო მოთხოვნის შესაბამისად, მომჩივანს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა 1 646 995.24 ლარი. მათ შორის, გადასახადი - 957 629.24 ლარი, ჯარიმა - 478 814.70 ლარი და საურავი - 210 551.30 ლარი.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 43-ე, 269-ე, 270-ე, 272-ე, 275-ე მუხლებზე და ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები. ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, შემოწმების შედეგად შეფარდებული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.
მომჩივნის არგუმენტაცია
საწარმო კეთილსინდისიერად ახდენდა საგადასახადო ვალდებულებების შესრულებას, ამავდროულად, სახელმწიფო შესყიდვების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პროექტების შესრულებას. სახელმწიფო პროექტის მნიშვნელობიდან გამომდინარე, როცა უპატიებელია პროექტის ჩაგდება და ბავშვების ქუჩაში დატოვება, მათთვის განათლების მიღების საშუალების მოსპობა, კომპანია უწყვეტ რეჟიმში ახდენდა მომსახურების მიწოდებას. მომჩივნის მიზანი არ იყო და არ არის გადასახადებისგან თავის არიდება. მისი ქმედებით სახელმწიფო ბიუჯეტს ზიანი არ მიუღია და არც კომპანიის მიერ მომხდარა მიღებული ფულადი სახსრების არამიზნობრივი ხარჯვა.
შემოსავლების სამსახურმა არ შეაფასა ის გარემოება, რომ საწარმო წარმოადგენდა კეთილსინდისიერ გადასახადის გადამხდელს და მას სერიოზული დარღვევა საგადასახადო ვალდებულებების შესრულებაში არ ქონია. კერძოდ, წარდგენილი იქნა 2016 წელს ჩატარებული საგადასახადო შემოწმების აქტი, რომლითაც დასტურდებოდა, რომ კომპანიას არ ქონია პრობლემა საგადასახადო ვალდებულების შესრულებასთან.
შემოსავლების სამსახურმა დაუსაბუთებლად არ დააკმაყოფილა კომპანიის მოთხოვნა სანქციის და დაკისრებული ჯარიმისგან გათავისუფლების თაობაზე. დაუდგენელია რა ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების მითითებას მოითხოვდა პირისგან და რომელი არგუმენტი ან მტკიცებულება აღმოჩნდა არასაკმარისი, რომ დარწმუნებულიყო საწარმოს ქმედების კეთილსინდისიერებაში და რა გარემოებებმა განაპირობა, რომ მიიჩნია, რომ კომპანიის ქმედება არ წარმოადგენდა შეცდომას და არ არსებობდა საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით გათვალისწინებული პირობის გამოყენების საფუძველი.
დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.
დარიცხვის შინაარსიდან გამომდინარე, საბჭოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში საქმის ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები არ იძლევა იმ ვარაუდის საფუძველს, რომ გადასახადის გადამხდელი კეთილსინდისიერად შეცდა, ან არ იყო მისთვის ცნობილი ისეთი გარემოება, რამაც მისი პასუხისმგებლობა გამოიწვია. მომჩივანი ვერ ამტკიცებს, რომ ჩადენილი სამართალდარღვევა გამოწვეულია არა მისი დაუდევრობით, არამედ საქმიანობისათვის დამახასიათებელი თანმდევი გულისხმიერების მიუხედავად.
საბჭო განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირის დაუდევარი ქმედება არ შეიძლება გახდეს საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლების საფუძველი. შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე მომჩივნის სანქციებისგან გათავისუფლების საფუძველი.
საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:
1. საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;
2. ნაწილობრივ გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის 2026 წლის 8 იანვრის №21 ბრძანება;
3. დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, შეისწავლოს/შეაფასოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტი (საგადახდო დავალება) და სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხევაში, განახორციელოს კომპანიის საგადასახადო ვალდებულების კორექტირება (შემცირება) და შედეგების ასახვა გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე;
4. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
5. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხები:
1. დღგ-ში განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები;
2. საშემოსავლო გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება;
3. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება.
ფაქტობრივი გარემოებები
1. ბუღალტრული აღრიცხვის პროგრამაში არასრულად არის ასახული ეკონომიკური საქმიანობის შედეგად მიღებული მონაცემები. კერძოდ, თანხვედრაში არ არის პირველად საგადასახადო დოკუმენტაციასთან და მიღება-ჩაბარების აქტებთან. კომპანიის პირველადი სააღრიცხვო დოკუმენტაციის (საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების), საბანკო ამონაწერების, სახელმწიფო შესყიდვების სააგენტოს საიტზე არსებული ინფორმაციებითა და მიღება-ჩაბარების აქტებით დადგინდა საწარმოს მიერ გაწეული მომსახურება და დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა, რაც აღემატება დეკლარირებულ დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვას.
შემოწმების შედეგად დაკორექტირდა (გაიზარდა) კომპანიის დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. მომჩივანს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა.
2. საწარმოს საბანკო ამონაწერების ანალიზის შედეგად გამოვლინდა დაქირავებულ თანამშრომლებზე დამატებით გაცემული ხელფასები, რომელიც გადასახადის გადამხდელს არ ჰქონდა დაბეგრილი საშემოსავლო გადასახადით. ასევე, გამოვლინდა გადახდები ისეთ მძღოლებზე, რომლებიც არ არიან რეგისტრირებული გადასახადის გადამხდელად. შემოწმების შედეგად, მომჩივანს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და დაეკისრა ჯარიმა.
გადაწყვეტილება
დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, შეისწავლოს/შეაფასოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტი (საგადახდო დავალება) და სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხევაში, განახორციელოს კომპანიის საგადასახადო ვალდებულების კორექტირება (შემცირება) და შედეგების ასახვა გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე;
საბჭო განმარტავს, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე მომჩივნის სანქციებისგან გათავისუფლების საფუძველი.
დასაბუთება
საქართველოს ფინანსთა სამინისტორსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(9); 101; 154; 159: 175; 269(7)