ბრძანება N 6148
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 6148
20 მარტი 2026
ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა
შპს „-------“ (ს/ნ -------)
(მის.: -------, -------)
2026 წლის 27 იანვრის და 10 თებერვლის საჩივრების
დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე
შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 5 მარტის სხდომაზე (ოქმი №20) განიხილა შპს „-------“ (ს/ნ -------) 2026 წლის 27 იანვრის №12224/21-11 და 10 თებერვლის №21258/21-11 საჩივრები, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 29 დეკემბრის №006-606 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.
სადავო საკითხები:
1. მომჩივანი არ ეთანხმება ბინების რეალიზაციის ნაწილში განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აცხადებს, რომ კომპანიის მიერ ფართების უმრავლესობა გაყიდული იყო შავი კარკასის და შავ კარკასამდე მიყვანილ მდგომარეობაში მინიმალურ ფასად, რათა სწრაფად მომხდარიყო მათი რეალიზაცია, რაც გამოწვეული იყო კომპანიის სასესხო ვალდებულებით.
2. მომჩივანი არ ეთანხმება ურთიერთდამოკიდებულ პირებზე ბინების რეალიზაციის ნაწილში განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აცხადებს, რომ დირექტორის სახელზე გადმოტანილი ფართებიდან 2 დღემდე გაყიდული არ არის და დირექტორს რეალიზაციიდან თანხა არ მიუღია. ამასთან, აღნიშნული ბინების გადაფორმება მოხდა კომუნალური გადასახადების შემცირების მიზნით. ამასთან, მომჩივანი ითხოვს, რომ დამფუძნებლის კაპიტალში შენატანის ოდენობა გადაანგარიშდეს მიწის რეალური ღირებულებით - 150 აშშ დოლარით, ნაცვლად 100 აშშ დოლარისა, ვინაიდან კომპანიის გაანგარიშებაში მიწის ღირებულება დათვლილი იყო მინიმალური ღირებულებით.
3. მომჩივანი არ ეთანხმება ფიზიკურ პირზე გადახდილი სესხის პროცენტის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას. აცხადებს, რომ 2019-2020 წლებში კომპანიის მიერ მოხდა ვალის აღება და კერძო პირისაგან დადებული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულების ფარგლებში სესხის ოდენობა შეადგენდა 310 000 აშშ დოლარს, ხოლო პროცენტი შეადგენდა 119 000 აშშ დოლარს. დღეის მდგომარეობით სასესხო ვალდებულება შეადგენს 164 000 აშშ დოლარს. გადასახადის გადამხდელი აცხადებს, რომ ვალის დიდი მოცულობიდნ გამომდინარე, პრიორიტეტს წარმოადგენდა მისი დაფარვა რაც შეიძლება მოკლე ვადებში პროცენტის სიდიდიდან გამომდინარე.
მომჩივანი ზემოაღნიშნულ არგუმენტებზე მითითებით, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601 მუხლის საფუძველზე, ითხოვს სადავო ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტების ბათილობას.
ფაქტობრივი გარემოებები:
საქმეში არსებული მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 20 ოქტომბრის №22503 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა შპს „-------“ (ს/ნ -------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდები. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 26 დეკემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 29 დეკემბრის №28776 ბრძანება და ამავე თარიღის №006-606 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადასახადის გადამხდელს ბიუჯეტში გადასახდელად განესაზღვრა სულ 376 563 ლარი, მათ შორის გადასახადი 196 534 ლარი, ჯარიმა 98 267 ლარი, საურავი 81 760 ლარი.
სადავო საკითხებთან დაკავშირებით, საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, დარიცხვა განპირობებულია შემდეგი გარემოებებით:
1. შესამოწმებელ პერიოდში კომპანიის საქმიანობის ძირითად სახეს წარმოადგენდა საცხოვრებელი შენობის მშენებლობა და ფართების რეალიზაცია შავი კარკასის მდგომარეობით. კერძოდ, კომპანიის მიერ -------, ------- (მიწის ს/კ -------) აშენებულ იქნა ორსართულიანი 22 ბინიანი საცხოვრებელი ბინა, აქედან შესამოწმებელ პერიოდში გადამხდელს რეალიზებული აქვს 16 საცხოვრებელი ბინა, 5 ბინა მიწოდებულია ურთიერთდამოკიდებულ პირებზე, 6 ბინა კი რეალიზებულია შესამოწმებელი პერიოდის წინა საანგარიშო პერიოდში. ამასთან, ბინების სარეალიზაციო ფასები მერყეობს ერთ კვ.მ-ზე 206 აშშ დოლარიდან 477 აშშ დოლარამდე. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემების, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებების, საბანკო ამონაწერების და სხვა ინფორმაცია/დოკუმენტაციის შესწავლის შედეგად დადგინდა, რომ საწარმო არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად, არ ჰქონდა დეკლარირებული დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვები (წარდგენილი ჰქონდა დღგ-ის ნულოვანი დეკლარაციები) და 2025 წლის პირველი იანვრიდან არ ახორციელებდა ეკონომიკურ საქმიანობას. საგადასახადო შემოწმების პროცესში შესწავლილ იქნა აგრეთვე გადასახადის გადამხდელის მიერ რეალიზებული საცხოვრებელი ბინების შესახებ საჯარო რეესტრში წარდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, გარიგების ამსახველი და იპოთეკის ხელშეკრულებები, საჯარო წყაროებით გავრცელებული ინფორმაციები, მსგავსი საქმიანობის და შესადარისი კომპანიების მიერ განხორციელებული ოპერაციები და სხვა ინფორმაცია. დამატებით მოკვლეულ და შესწავლილ იქნა ხელშეკრულების მხარეებთან გარიგების ფასის, ობიექტის და საკუთრებაში გადაცემის შესახებ ინფორმაციები. აღნიშნული ინფორმაციების ურთიერთშეჯერების და ანალიზის საფუძველზე, საგადასახადო შემოწმებამ მიიჩნია, რომ კომპანიის მიერ რეალიზებულ ბინებზე გაფორმებულ ხელშეკრულებაში მითითებული რეალიზაციის თანხები გადასახადების შემცირების მიზნით ხელოვნურად იყო დამახინჯებული და არ ასახავდა გარიგების რეალურ ფასებს. კერძოდ, კომპანიას კონკრეტული პროექტის ფარგლებში მთლიანად რეალიზებული საცხოვრებელი ბინების 10%- ზე მეტი რეალიზებული ჰქონდა ხელოვნურად შემცირებული ღირებულებით, რაც საგადასახადო შემოწმების შეფასებით წარმოდგენს საგადასახადო ვალდებულებების ხელოვნურად შემცირებაზე ზემოქმედების არსებით ფაქტს, ხოლო გარიგების რეალური საბაზრო ფასი 30%-ით აღემატებოდა ხელშეკრულებაში მითითებულ ფასებს. გარდა ამისა, შემოწმების შედეგად დადგენილ იქნა, რომ გარიგების მონაწილე სუბიექტებიდან მყიდველი ამ ქონებაზე არ სარგებლობდა დღგ-ის ჩათვლის უფლებით და მის ინტერესს არ წარმოადგენდა დღგ-ის ჩათვლის მოტივით რეალური საბაზრო ღირებულების მითითება. ვინაიდან გარიგების ფასები განსხვავდებოდა საბაზრო ფასისგან, შემოწმების მიერ განხორციელდა იმავე საანგარიშო პერიოდში მიმდებარე ტერიტორიაზე საცხოვრებელი ფართის საბაზრო ღირებულების გავრცელება საშუალოდ 500 აშშ დოლარის ოდენობით. ყოველივე ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, შემოწმებამ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე, მე-18, 73-ე, 159-ე და 160-ე მუხლების შესაბამისად და შესამოწმებელ პერიოდში მიწოდებული უძრავი ქონებებიდან მიღებული შემოსავალი ჩართულ იქნა დღგ-ის 18%-იანი განაკვეთით დასაბეგრ ბრუნვაში, რის შედეგადაც დღგ-ით დასაბეგრმა ბრუნვამ შეადგინა 462 118 ლარი. გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.
● ამასთან, ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, არაპირდაპირი მეთოდით დაანგარიშდა საწარმოს ფულადი სახსრების მოძრაობა. შემოწმების მიერ დადგენილ შემოსავალს, ბიუჯეტიდან დაბრუნებულ თანხასა და მიღებული სესხის თანხების ოდენობას შეუპირისპირდა გადასახადის გადამხდელის მიერ მიღებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით და მის გარეშე სასაქონლო ზედნადებების, გაცემული ხელფასების, ბიუჯეტში გადახდილი თანხების, სესხის ძირისა და პროცენტის თანხები და სხვა განაცემის შინაარსით გადახდილი თანხები, რის შემდეგაც შემოწმების მიერ განისაზღვრა შესამოწმებელ პერიოდში ფულის დადებითი ნაშთი 47 553 ლარის ოდენობით. ამასთან, გადასახადის გადამხდელის იურიდიულ მისამართზე ჩატარებული სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს სალარო არ გააჩნდა. შემოწმების მიერ გამოვლენილი თავისუფალი სახსრები 47 553 ლარის ოდენობით, დამფუძნებლის წერილობითი მომართვის საფუძველზე, შემცირდა საკუთარი კაპიტალის დარჩენილი ნაშთით 15 195 ლარით, ხოლო 32 358 ლარი, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის საფუძველზე, ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე და 154-ე მუხლების შესაბამისად, დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით. შედეგად, კომპანიას დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.
2. შემოწმებით დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში რეალიზებული აქვს 16 საცხოვრებელი ბინა, აქედან კომპანიამ ურთიერთდამოკიდებულ პირებს (დამფუძნებელს ფ/პ ------- მიაწოდა საცხოვრებელი ფართები სიმბოლურ ფასად - 1 ლარად, ხოლო დამფუძნებლის მეუღლეს ------- საცხოვრებელი ფართების გადაცემა მოხდა ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე და მე-18 მუხლების შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმებით, ურთიერთდამოკიდებულ პირებზე გადაცემული ფართების ღირებულება გაანგარიშებული იქნა საბაზრო ფასის შესაბამისად. შემოწმების მიერ განხორციელდა იმავე საანგარიშო პერიოდში მიმდებარე ტერიტორიაზე საცხოვრებელი ფართის საბაზრო ღირებულების გავრცელება საშუალოდ 500 აშშ დოლარის ოდენობით. ფასთა შორის სხვაობა განხილულ იქნა ფიზიკურ პირებზე უსასყიდლოდ მიწოდებად, რაც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე, 160-ე, 97-ე მუხლების შესაბამისად დაიბეგრა დღგ-ისა და მოგების გადასახადით, ასევე საწარმოს დაერიცხა ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად. ასევე, დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე ------- გადაცემული ფართების საბაზრო ღირებულებით, მისი წერილობითი მომართვის საფუძველზე, შემცირდა მის მიერ კაპიტალში შეტანილი თანხის ოდენობა 306 643 ლარის ოდენობით. ------- კაპიტალში შეტანილი ჰქონდა 321 839 ლარის ღირებულების 1 150 კვ.მ მიწის ნაკვეთი.
3. შემოწმების შედეგად შესწავლილ იქნა გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, მათ, შორის საბანკო ამონაწერები და სესხის/იპოთეკის ხელშეკრულებები, ამასთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 70-ე მუხლის შესაბამისად, მესამე პირისგან იპოთეკარი ------- გამოთხოვილ იქნა ინფორმაცია შპს „-------“-სთან დაკავშირებით, საიდანაც დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში ფ/პ ------- გადახდილი ჰქონდა სესხის პროცენტი, რომელიც არ იყო ასახული გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადების ყოველთვიურ დეკლარაციებში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოწმებით გადახდილი პროცენტის აგროსილი თანხა, 68 856 ლარის ოდენობით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 131-ე მუხლის შესაბამისად, დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან შესაბამის პერიოდებში. შედეგად, პირს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივრები და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში.
პირველ და მე-2 სადავო საკითხებთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე):
ა) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა;
ბ) ერთზე მეტი ნებისმიერი შემდეგი პირობის არსებობისას:
ბ.ა) ადგილი აქვს პირის აქტივების დაუსაბუთებელ ზრდას;
ბ.ბ) პირის მიერ ეკონომიკური საქმიანობისათვის ან/და პირადი მოხმარებისათვის გაწეული ხარჯი აჭარბებს დეკლარირებულ შემოსავალს;
ბ.გ) მიმდინარე საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებების შედეგად საგადასახადო შემოწმების დაწყების შესახებ საგადასახადო ორგანოს შესაბამისი აქტით განსაზღვრულ შესამოწმებელ პერიოდში გამოვლენილია პირის მიერ საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩადენის ორი ან მეტი შემთხვევა;
ბ.დ) გამოვლენილია არსებითი სხვაობა პირის მიერ საგადასახადო ორგანოსათვის წარდგენილ/დეკლარირებულ დაბეგვრასთან დაკავშირებულ მონაცემებსა და მიმდინარე საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებების შედეგად ფაქტობრივად დაფიქსირებულ მონაცემებს შორის.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-18 მუხლის მე-2, მე-3 და მე-11 ნაწილების თანახმად:
2. საქონლის/მომსახურების საბაზრო ფასად ითვლება ფასი, რომელიც ყალიბდება საქონლის/მომსახურების ბაზარზე იდენტური (ხოლო მისი არარსებობის შემთხვევაში – მსგავსი) საქონლის/მომსახურების მოთხოვნისა და მიწოდების ურთიერთზემოქმედების შედეგად და შესაბამის ბაზარზე იმ პირებს შორის დადებული გარიგების საფუძველზე, რომლებიც ამ კოდექსის მე-19 მუხლის მიხედვით არ არიან ურთიერთდამოკიდებული პირები. ურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორის გარიგება მხედველობაში მიიღება მხოლოდ იმ პირობით, რომ მათი ურთიერთდამოკიდებულება გავლენას არ მოახდენს ასეთი გარიგების შედეგებზე.
3. საქონლის/მომსახურების საბაზრო ფასი განისაზღვრება ბაზარზე ამ საქონლის/მომსახურების მიწოდების მომენტისათვის (ხოლო ასეთის არარსებობის შემთხვევაში – რეალიზაციის მომენტის უახლოესი კალენდარული დღისათვის, რომელიც არა უმეტეს 30 კალენდარული დღით უსწრებს ან მოჰყვება ასეთი საქონლის/მომსახურების რეალიზაციის მომენტს) იდენტურ (მსგავს) საქონელზე/მომსახურებაზე დადებული გარიგების შესახებ, მათ შორის, საერთაშორისო და სხვა ბირჟებზე დაფიქსირებული ფასების შესახებ, ინფორმაციის საფუძველზე.
ამავე მუხლის მე-11 ნაწილის ,,ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, გადასახადებით დაბეგვრის მიზნებისათვის გამოიყენოს საბაზრო ფასი შემდეგ შემთხვევებში:
ა) თუ გარიგება განხორციელდა ურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორის, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მათი ურთიერთდამოკიდებულება გავლენას არ ახდენს ასეთი გარიგების შედეგებზე.
ბ) თუ საგადასახადო ორგანო საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი წესის შესაბამისად ასაბუთებს, რომ გარიგების მონაწილეებს შორის განცხადებული ფასი განსხვავდება ფაქტობრივი ფასისაგან.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-19 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ურთიერთდამოკიდებულ პირებად ითვლებიან ის პირები, რომელთა შორის განსაკუთრებულ ურთიერთობათა არსებობამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს მათი ან მათ მიერ წარმოდგენილი პირების საქმიანობის პირობებზე ან ეკონომიკურ შედეგებზე.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 157-ე მუხლის „რ“ ქვეპუნქტის „რ.ა.“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კარის მიზნებისთვის, საბაზრო ფასი არის ფასი, რომელიც გადასახდელი იქნებოდა მომხმარებლის მიერ შესაბამის დროს ამ საქონლის ან მომსახურების შესყიდვისას იმავე დონის ბაზარზე, სადაც თავისუფალი კონკურენციისა და სუბიექტების ეკონომიკური დამოუკიდებლობის პირობებში ხორციელდება საქონლის მიწოდება ან მომსახურების გაწევა და, სადაც ეს ოპერაცია იბეგრება დღგ-ით. თუ შეუძლებელია საქონლის ან მომსახურების შედარებითი ფასის დადგენა, დღგ-ის მიზნისთვის საბაზრო ფასი არის საქონლისთვის − ფასი, რომელიც არ უნდა იყოს ამ ან ანალოგიური საქონლის შესყიდვის ფასზე ნაკლები, ხოლო, თუ შესყიდვის ფასი არ არსებობს, ამ საქონლის წარმოების ღირებულება მისი მიწოდების მომენტში.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ − დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.
ამავე კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:
1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
ამავე მუხლის მე-6 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, თუ არ დადგა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული პირობა, დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება, გარდა ამ კოდექსის 160-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა, უძრავი ნივთის მიწოდებისას, საკუთრების უფლების რეგისტრაციისთვის მარეგისტრირებელ ორგანოში წარსადგენი საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის შედგენის მომენტში, ხოლო, თუ საკუთრების უფლების რეგისტრაცია (გადაცემა) დამოკიდებულია ამ დოკუმენტის მხარის (მხარეების) მიერ გარკვეული ვალდებულების შესრულებაზე ან/და პირობის დადგომაზე - ასეთი ვალდებულების შესრულების/პირობის დადგომის მომენტში.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.
ამავე მუხლის მე-7 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორის განხორციელებული დასაბეგრი ოპერაციის დროს დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის/მომსახურების საბაზრო ფასი, დღგ-ის გარეშე, თუ დასაბეგრი ოპერაციის ანაზღაურების თანხა დაბალია მის საბაზრო ფასზე და საქონლის/მომსახურების შემძენს ამ კოდექსის შესაბამისად, ამ ოპერაციაზე არ აქვს დღგ-ის სრულად ჩათვლის უფლება.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 96-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოგების გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი საწარმო.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს (გარდა ამ მუხლის მე-2, მე-8−91 და 93 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა ან/და ფულადი სახსრების გადაცემა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 983 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამ მუხლის მიზნებისათვის საქონლის მიწოდება ან მომსახურების გაწევა, რომლის მიზანი არ არის მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღება, უსასყიდლოდ მიწოდებად ითვლება.
ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის ,,ზ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოგების გადასახადით არ იბეგრება უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება, მომსახურების გაწევა ან/და ფულადი სახსრების გადაცემა იმ პირისთვის, რომელიც მოგების გადასახადით იბეგრება ამ კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილებით გათვალისწინებული დაბეგვრის ობიექტების მიხედვით.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:
ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;
ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო შემოწმების შედეგად დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომელთა თანახმად, შესამოწმებელ პერიოდში კომპანიის საქმიანობის ძირითად სახეს წარმოადგენდა საცხოვრებელი შენობის მშენებლობა და ფართების რეალიზაცია შავი კარკასის მდგომარეობით. შესამოწმებელ პერიოდში კომპანიის მიერ რეალიზებულია 16 ბინა, 5 ბინა მიწოდებულია ურთიერთდამოკიდებულ პირებზე, 6 ბინა კი რეალიზებულია შესამოწმებელი პერიოდის წინა საანგარიშო პერიოდში. ამასთან, ბინების სარეალიზაციო ფასები მერყეობს ერთ კვ.მ-ზე 206 აშშ დოლარიდან 477 აშშ დოლარამდე. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემების, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებების, საბანკო ამონაწერების და სხვა ინფორმაცია/დოკუმენტაციის შესწავლის შედეგად დადგინდა, რომ საწარმო არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად, არ ჰქონდა დეკლარირებული დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვები და 2025 წლის პირველი იანვრიდან აღარ ახორციელებდა ეკონომიკურ საქმიანობას. საგადასახადო შემოწმების პროცესში შესწავლილ იქნა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემები, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ახსნა-განმარტებები, საბანკო ამონაწერები, აგრეთვე გადასახადის გადამხდელის მიერ რეალიზებული საცხოვრებელი ბინების შესახებ საჯარო რეესტრში წარდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, გარიგების ამსახველი და იპოთეკის ხელშეკრულებები, საჯარო წყაროებით გავრცელებული ინფორმაციები, მსგავსი საქმიანობის და შესადარისი კომპანიების მიერ განხორციელებული ოპერაციები და სხვა ინფორმაცია. დამატებით მოკვლეულ და შესწავლილ იქნა ხელშეკრულების მხარეებთან გარიგების ფასის, ობიექტის და საკუთრებაში გადაცემის შესახებ ინფორმაცია. აღნიშნული ინფორმაციების ურთიერთშეჯერების და ანალიზის საფუძველზე, საგადასახადო შემოწმებამ მიიჩნია, რომ კომპანიის მიერ რეალიზებულ ბინებზე გაფორმებულ ხელშეკრულებაში მითითებული რეალიზაციის თანხები გადასახადების შემცირების მიზნით ხელოვნურად იყო დამახინჯებული და არ ასახავდა გარიგების რეალურ ფასებს. კერძოდ, კომპანიას, კონკრეტული პროექტის ფარგლებში, მთლიანად რეალიზებული საცხოვრებელი ბინების 10%-ზე მეტი რეალიზებული ჰქონდა ხელოვნურად შემცირებული ღირებულებით, რაც საგადასახადო შემოწმების შეფასებით წარმოდგენს საგადასახადო ვალდებულებების ხელოვნურად შემცირებაზე ზემოქმედების არსებით ფაქტს, ხოლო გარიგების რეალური საბაზრო ფასი 30%-ით აღემატებოდა ხელშეკრულებაში მითითებულ ფასებს. გარდა ამისა, შემოწმების შედეგად დადგენილ იქნა, რომ გარიგების მონაწილე სუბიექტებიდან მყიდველი ამ ქონებაზე არ სარგებლობდა დღგ-ის ჩათვლის უფლებით და მის ინტერესს არ წარმოადგენდა დღგ-ის ჩათვლის მოტივით რეალური საბაზრო ღირებულების მითითება. ვინაიდან გარიგების ფასები განსხვავდებოდა საბაზრო ფასისგან, შემოწმების მიერ განხორციელდა იმავე საანგარიშო პერიოდში მიმდებარე ტერიტორიაზე საცხოვრებელი ფართის საბაზრო ღირებულების გავრცელება საშუალოდ 500 აშშ დოლარის ოდენობით. ყოველივე ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, შესამოწმებელ პერიოდში, უძრავი ქონებებიდან მიღებული შემოსავალი ჩართულ იქნა დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში. ამასთან, შემოწმების მიერ დადგენილ შემოსავალს, ბიუჯეტიდან დაბრუნებულ თანხასა და მიღებული სესხის თანხების ოდენობას შეუპირისპირდა გადასახადის გადამხდელის მიერ მიღებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით და მის გარეშე სასაქონლო ზედნადებების, გაცემული ხელფასების, ბიუჯეტში გადახდილი თანხების, სესხის ძირისა და პროცენტის თანხები და სხვა განაცემის შინაარსით გადახდილი თანხები, რის შემდეგაც შემოწმების მიერ განისაზღვრა შესამოწმებელ პერიოდში ფულის დადებითი ნაშთი 47 553 ლარის ოდენობით. აგრეთვე, დამფუძნებლის წერილობითი მომართვის საფუძველზე შემცირდა საკუთარი კაპიტალის დარჩენილი ნაშთით 15 195 ლარით, ხოლო 32 358 ლარი ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით.
ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ ვინაიდან უძრავი ქონების გარიგების ფასები განსხვავდებოდა საბაზრო ფასისგან, საგადასახადო შემოწმების მიერ მართლზომიერად განხორციელდა უძრავი ქონების რეალიზაციის ოპერაციების დღგ-ით დაბეგვრა იმავე საანგარიშო პერიოდში მიმდებარე ტერიტორიაზე საცხოვრებელი ფართის საბაზრო ღირებულების მიხედვით. ასევე, შემოწმებით მართლზომიერად ჩაითვალა დამატებით დადგენილი ფულადი ნაშთი (საწესდებო კაპიტალის გათვალსიწინებით) დირექტორის მიერ შესაბამის პერიოდებში ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლად.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ მომჩივანი წარმოდგენილ საჩივრებში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ამასთან, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მისი არგუმენტაციის შესაბამისი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების შედეგად დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს წარმოდგენილი საჩივრების დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში ურთიერთდამოკიდებულ პირებზე გადაცემული ჰქონდა საცხოვრებელი ფართები უსასყიდლოდ. საგადასახადო შემოწმებით, ურთიერთდამოკიდებულ პირებზე გადაცემული ფართების ღირებულება გაანგარიშებული იქნა საბაზრო ფასის შესაბამისად და ფასთა შორის სხვაობა განხილულ იქნა ფიზიკურ პირებზე უსასყიდლოდ მიწოდებად, რაც დაიბეგრა დღგით და მოგების გადასახადით. ასევე, დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე გადაცემული ფართების საბაზრო ღირებულებით, მისი წერილობითი მომართვის საფუძველზე, შემცირდა მის მიერ კაპიტალში შეტანილი თანხის ოდენობა.
გადასახადის გადამხდელის არგუმენტთან, საწესდებო კაპიტალის ოდენობის სწორად გაანგარიშებასთან, კერძოდ, დამფუძნებლის კაპიტალში შეტანილი მიწის ღირებულების 1კვ.მ-ის 150 აშშ დოლარით შეფასებასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებაზე, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ შემოწმების პროცესში და მათ შორის შემოწმებისთვის წარდგენილ განცხადებაში (ახსნა-განმარტება) მითითებულია საწესდებო კაპიტალში შეტანილი ქონების 1 კვადრატული მეტრის ღირებულება 100 აშშ დოლარის ოდენობით, რაც შესაბამისობაში იყო შესაბამის პერიოდში არსებულ მიწის საბაზრო ფასებთან.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ მომჩივანი წარმოდგენილ საჩივრებში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ამასთან, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მისი არგუმენტაციის შესაბამისი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების შედეგად დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ შემოწმებით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა შესაბამისობაშია კანონმდებლობის მოთხოვნებთან, გადასახადის გადამხდელის საჩივრები მე-2 სადავო საკითხის ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მათი დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძვლები.
მე-3 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 131-ე მუხლის პირველ ნაწილის თანახმად, არარეზიდენტის მუდმივი დაწესებულების ან რეზიდენტის მიერ ან მათი სახელით ფიზიკური პირისთვის ან საქართველოში მუდმივი დაწესებულების არმქონე არარეზიდენტისთვის გადახდილი პროცენტი იბეგრება გადახდის წყაროსთან გადასახდელი თანხის 5 პროცენტიანი განაკვეთით.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, კერძოდ პირი, რომელიც ამ კოდექსის 131-ე მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევაში პირს უხდის პროცენტს.
მავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:
ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;
ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების მიხედვით, შემოწმების შედეგად შესწავლილ იქნა გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, მათ, შორის საბანკო ამონაწერები და სესხის/იპოთეკის ხელშეკრულებები, ამასთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 70- ე მუხლის შესაბამისად, მესამე პირისგან იპოთეკარი ------- გამოთხოვილ იქნა ინფორმაცია შპს „-------“-სთან დაკავშირებით, საიდანაც დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში ფ/პ ------- გადახდილი ჰქონდა სესხის პროცენტი, რომელიც არ იყო ასახული გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადების ყოველთვიურ დეკლარაციებში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოწმებით, გადახდილი პროცენტის აგროსილი თანხა, 68 856 ლარის ოდენობით, დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან შესაბამის პერიოდებში.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ მომჩივანი წარმოდგენილ საჩივრებში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ამასთან, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მისი არგუმენტაციის შესაბამისი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების შედეგად დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ შემოწმებით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა შესაბამისობაშია კანონმდებლობის მოთხოვნებთან, გადასახადის გადამხდელის საჩივრები აღნიშნულ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მათი დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძვლები.
რაც შეეხება მომჩივნის არგუმენტს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილობასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძვლები რეგლამინტირებულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601 მუხლით, რომლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ხოლო მე-2 ნაწილის მიხედვით ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ სადავო აქტი არ ეწინააღმდეგება კანონს, არ არის დარღვეული მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები, რომლის არსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :
1. შპს „-------“ (ს/ნ -------) საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;
2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხები:
1. ბინების რეალიზაციის ნაწილში განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები.
2. ურთიერთდამოკიდებულ პირებზე ბინების რეალიზაციის ნაწილში განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები.
3. ფიზიკურ პირზე გადახდილი სესხის პროცენტის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრა.
ფაქტობრივი გარემოებები
1. შესამოწმებელ პერიოდში კომპანიის საქმიანობის ძირითად სახეს წარმოადგენდა საცხოვრებელი შენობის მშენებლობა და ფართების რეალიზაცია შავი კარკასის მდგომარეობით. შემოწმებით დადგინდა, რომ საწარმო არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობით დადგენილი წესის შესაბამისად, არ ჰქონდა დეკლარირებული დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვები და 2025 წლის პირველი იანვრიდან აღარ ახორციელებდა ეკონომიკურ საქმიანობას. საგადასახადო შემოწმებამ მიიჩნია, რომ კომპანიის მიერ რეალიზებულ ბინებზე გაფორმებულ ხელშეკრულებაში მითითებული რეალიზაციის თანხები გადასახადების შემცირების მიზნით ხელოვნურად იყო დამახინჯებული და არ ასახავდა გარიგების რეალურ ფასებს. კერძოდ, კომპანიას, კონკრეტული პროექტის ფარგლებში, მთლიანად რეალიზებული საცხოვრებელი ბინების 10%-ზე მეტი რეალიზებული ჰქონდა ხელოვნურად შემცირებული ღირებულებით, ხოლო გარიგების რეალური საბაზრო ფასი 30%-ით აღემატებოდა ხელშეკრულებაში მითითებულ ფასებს. გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და ჯარიმა.
ამასთან, ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, არაპირდაპირი მეთოდით დაანგარიშდა საწარმოს ფულადი სახსრების მოძრაობა. ფულის ნაშთი ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს და დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით.
2. გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში ურთიერთდამოკიდებულ პირებზე გადაცემული ჰქონდა საცხოვრებელი ფართები უსასყიდლოდ. საგადასახადო შემოწმებით, ურთიერთდამოკიდებულ პირებზე გადაცემული ფართების ღირებულება გაანგარიშებული იქნა საბაზრო ფასის შესაბამისად და ფასთა შორის სხვაობა განხილულ იქნა ფიზიკურ პირებზე უსასყიდლოდ მიწოდებად, რაც დაიბეგრა დღგით და მოგების გადასახადით.
3. შემოწმების შედეგად შესწავლილ იქნა გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, მათ, შორის საბანკო ამონაწერები და სესხის/იპოთეკის ხელშეკრულებები, ამასთან, მესამე პირისგან გამოთხოვილ იქნა ინფორმაცია, საიდანაც დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში გადახდილი ჰქონდა სესხის პროცენტი, რომელიც არ იყო ასახული გადახდის წყაროსთან დაკავებული გადასახადების ყოველთვიურ დეკლარაციებში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოწმებით გადახდილი პროცენტის აგროსილი თანხა, დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან შესაბამის პერიოდებში. შედეგად, პირს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა.
გადაწყვეტილება
ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს წარმოდგენილი საჩივრების დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
დასაბუთება
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5, 9); 983(1); 101; 131; 154; 159; 163; 164;