გადაწყვეტილება №26533/2/2026

№26533/2/2026

20 თებერვალი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს „------“ (ს/ნ -------------)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 13.02.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს „----“-ის 28.01.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26533/2/2026).

 

დავის საგანი:

ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნება.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 20 ოქტომბრის №36400145 შესაგებელი;

2. შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 17 დეკემბრის №27723 ბრძანება.

 

სადავო თანხა: 1 120 000 ლარი.

 

ფაქტების აღწერა

აუდიტის დეპარტამენტის მიერ, „ბიუჯეტის შემოსულობების აღრიცხვა-ანგარიშგებისა და ანგარიშსწორების განხორციელებისა და ბიუჯეტში ზედმეტად ან შეცდომით გადახდილი შემოსულობის თანხის დაბრუნების, აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2009 წლის 30 დეკემბრის №916 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის შესაბამისად, განხორციელდა კომპანიის 2025 წლის 10 ოქტომბრის „მოთხოვნის“ (ID ---) შესწავლა, რომლის მიხედვითაც გადასახადის გადამხდელი ითხოვდა პირადი აღრიცხვის ბარათზე წარმოშობილი ზედმეტად გადახდილი თანხის - 1 120 000 ლარის უკან დაბრუნებას. საწარმოს პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული ზედმეტობა გამოწვეულია საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ პუნქტის შესაბამისად, საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი დღგ-ის შესაბამისი ოდენობის თანხის ჩათვლის საფუძველზე. აუდიტის დეპარტამენტში მომჩივნის მიერ 2025 წლის 4 აგვისტოს წარდგენილ იქნა გადასახადის გადამხდელის „მოთხოვნა“ (ID ----) 1 120 000 ლარის დაბრუნების თაობაზე, რაზეც შესაბამისი საფუძვლების გათვალისწინებით ეთქვა უარი და 2025 წლის 20 აგვისტოს გაეგზავნა შესაგებელი (ID ----). აღნიშნული შესაგებელი გადასახადის გადამხდელის მიერ გასაჩივრებულ იქნა შემოსავლების სამსახურში. შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ სადავო შესაგებელი აუდიტის დეპარტამენტის მიერ გამოცემულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით და 2025 წლის 29 სექტემბრის №21193 ბრძანებით, კომპანიის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მათ შორის, იმის გათვალისწინებით, რომ სახეზე არ არის ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საწარმოს 2025 წლის 10 ოქტომბრის გადასახადის გადამხდელის „მოთხოვნის“ განხილვაზე ეთქვა უარი და 2025 წლის 20 ოქტომბერს გაეგზავნა შესაგებელი (ID -----).

აღნიშნული შესაგებელი 2025 წლის 22 ოქტომბერს გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2025 წლის 17 დეკემბრის №27723 ბრძანებით არ დააკმაყოფილა საჩივარი, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახდო კოდექსის 63-ე, 65-ე მუხლებზე, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2009 წლის 30 დეკემბრის №916 ბრძანებით დამტკიცებული „ბიუჯეტის შემოსულობების აღრიცხვა-ანგარიშგებისა და ანგარიშსწორების განხორციელებისა და ბიუჯეტში ზედმეტად ან შეცდომით გადახდილი შემოსულობის თანხის დაბრუნების, აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ ინსტრუქციის VI1 თავზე, 131 , 135 , 134 მუხლებზე და ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აღნიშნავს, რომ სახეზეა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2009 წლის 30 დეკემბრის №916 ბრძანებით დამტკიცებული „ბიუჯეტების შემოსულობების აღრიცხვა-ანგარიშგებისა და ანგარიშსწორების განხორციელებისა და ბიუჯეტში ზედმეტად ან შეცდომით გადახდილი შემოსულობის თანხის დაბრუნების, აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ ინსტრუქციის 135 მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ პუნქტით გათვალისწინებული, მოთხოვნაზე უარის თქმის საფუძველი. ამდენად, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ სადავო შესაგებელი აუდიტის დეპარტამენტის მიერ გამოცემულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით და არ არსებობს წარდგენილი საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

აუდიტის დეპარტამენტის შესაგებელის იდენტური პოზიციაა დაფიქსირებული შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 17 დეკემბრის №27723 ბრძანებაში, იმ განსხვავებით რომ შესაგებელში მითითებული დეტალები ფაქტობრივ გარემოებად არის გადმოცემული.

ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, რისთვისაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 97–ე მუხლის საფუძველზე, მტკიცებულებათა გამოკვლევისათვის უფლებამოსილია გამოითხოვოს საქმესთან დაკავშირებული დოკუმენტები, შეაგროვოს ცნობები, მოუსმინოს დაინტერესებულ მხარეებს, დანიშნოს ექსპერტიზა, გამოიყენოს აუცილებელი დოკუმენტები და აქტები.

მომჩივანი მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე, 96-ე მუხლებზე და აღნიშნავს, რომ მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტი, რომელიც გამოცემულია წერილობითი სახით, აუცილებელია, შეიცავდეს დასაბუთებას, კერძოდ, მასში მითითებული უნდა იყოს ის სამართლებრივი და ფაქტობრივი წანამძღვრები, რომელთა საფუძველზეც გამოიცა იგი. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, იგი ვალდებულია, აქტის დასაბუთებაში მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას.

ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება მოიცავს ადმინისტრაციული ორგანოს უმნიშვნელოვანეს პროცედურულ ვალდებულებას - გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ეს უმნიშვნელოვანესი იმპერატიული ხასიათის დანაწესი ემსახურება საჯარო მმართველობის კანონიერების პრინციპს, რამდენადაც ყოველი მმართველობითი გადაწყვეტილების მიღება უნდა ეფუძნებოდეს განსახილველი საკითხის გარემოებებისა და ფაქტების ობიექტურ შესწავლა-გამოკვლევას, რომლის შეფასებიდან უნდა გამომდინარეობდეს საკითხის გადასაწყვეტად ჩამოყალიბებული დასკვნა.

2025 წლის 17 დეკემბრის ბრძანების სარეზოლუციო ნაწილში უარის თქმის საფუძველი დაყო 4 ნაწილად, რათა მეტად თვალსაჩინო გაეხადა უარის თქმის საფუძვლის არარსებობა და არამართებულობა,კერძოდ:

1.შემოსავლების სამსახურის ბრძანებით განმარტებულია გადასახადის გადამხდელისთვის მოქმედი კანონმდებლობით მინიჭებული უფლებამოსილებები, რომლის საფუძველზეც გადასახადის გადამხდელს შეუძლია მოითხოვოს ბარათზე არსებული ზედმეტობის უკან დაბრუნება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ეს ვერ იქნება უარის თქმის საფუძველი.

2.სადავო ბრძანებაში განმარტებულია საკანონმდებლო ორგანოს მიერ განსაზღვრული ვალდებულებები, რომელსაც უნდა აკმაყოფილებდეს გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ორგანოსთვის ზედმეტად გადახდილი გადასახადის მოთხოვნით მიმართვის შემთხვევაში.

2025 წლის 4 აგვისტოს გადასახადის გადამხდელმა გააგზავნა განცხადება ზედმეტად გადახდილი გადასახადის ან/და სანქციის თანხის დაბრუნების შესახებ. შემოსავლების სამსახური 2025 წლის 20 აგვისტოს ID--- წერილში მიუთითებს, რომ „სახეზეა საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2009 წლის 30 დეკემბრის №916 ბრძანებით დამტკიცებული „ბიუჯეტში შემოსულობების აღრიცხვაანგარიშგებისა და ანგარიშსწორების განხორციელებისა და ბიუჯეტში ზედმეტად ან შეცდომით გადახდილი შემოსულობის თანხის დაბრუნების, აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ’’ ინსტრუქციის VI1 თავით განსაზღვრული უარის თქმის საფუძველი, კერძოდ: „მოთხოვნის“ შევსების და მასზე თანდართული დოკუმენტების სისრულე; აღნიშნულიდან გამომდინარე, აუდიტის დეპარტამენტმა გადაწყვიტა გადასახადის გადამხდელს მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე ეთქვას უარი.“

2025 წლის 20 ოქტომბრის წერილში აუდიტის დეპარტამენტი მიუთითებს, რომ 2025 4 აგვისტოს გადასახადის გადამხდელმა მიმართა იმავე თანხის დაბრუნების მოთხოვნით აუდიტის დეპარტამენტს განცხადებით (ID----), რაზეც შესაბამისი საფუძვლების გათვალისწინებით ეთქვა უარი, აღნიშნული გასაჩივრებული იყო შემოსავლების სამსახურში და 2025 წლის 29 სექტემბერს №21193 ბრძანებით კომპანიის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

ყველაზე მნიშვნელოვანი აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 20 ოქტომბრის ID---- გადაწყვეტილებაში არის ის, რომ უარის თქმის საფუძვლად მითითებულია:„იმის გათვალისწინებით, რომ სახეზე არაა ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი, აუდიტის დეპარტამენტი მოკლებულია შესაძლებლობას განიხილოს შპს „----“-ის (ს/კ -----) 2025 წლის 10 ოქტომბრის გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა (ID -----).“

სრულიად ალოგიკურ შეფასებას აქვს ადგილი ამ შემთხვევაში, კერძოდ: არცერთ საჩივარში არ ითხოვდა ახლად აღმოჩენილი გარემოებებით ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნებას, რაზედაც წარდგენილი იქნა ყველა მომჩივნის ხელთ არსებული დოკუმენტაცია, მითუმეტეს აღნიშნული ობიექტი შემოწმებული (აუდირებული) იყო შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ და შემოწმების აქტით დადგენილი იყო ზედმეტად გადახდილი თანხის ოდენობა.

3. ყოვლად გაუგებარი და მიუღებელია აუდიტის დეპარტამენტის ზემოაღნიშნული პოზიცია, რადგან 2025 წლის 10 ოქტომბრის განცხადებას თან ახლდა სრული საბუღალტრო დოკუმენტაცია, მათ შორის, საბუღალტრო პროგრამის ასლი, ბანკის ამონაწერები სრულ პერიოდზე დაფუძნების დღიდან განცხადებით მიმართვის თარიღამდე და ასევე განცხადება, სადაც მიუთითებს, რომ მზადყოფნას გამოთქვამს ნებისმიერი დოკუმენტაციის ან მტკიცებულების მოთხოვნის შემთხვევაში დაუყოვნებლივ და შეფერხების გარეშე მიაწოდოს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოთხოვნილი ნებისმიერი სახის მტკიცებულება საკითხის შესწავლისას.

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2022 წლის 8 ივნისის №14383 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა კომპანიის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება, რომლის შედეგებზეც გაფორმდა 2023 წლის 21 აპრილის საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2023 წლის 28 აპრილის №9281 ბრძანება და №021-24 საგადასახადო მოთხოვნა. მომჩივანს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა 6 549 332.60 ლარი. მათ შორის, გადასახადი - 4 053 176 ლარი, ჯარიმა - 1 971 087 ლარი და საურავი - 525 069.60 ლარი.

2024 წლის 13 მარტის №21334/2/2023 გადაწყვეტილებით გადასახადის გადამხდელის საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, რომლის შედეგად აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მომზადებულ იქნა 2025 წლის 11 ივლისის დასკვნა საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშებაზე, გამოიცა 2025 წლის 15 ივლისის №15944 ბრძანება და №021-78 საგადასახადო მოთხოვნა 0 ლარზე, მთლიანად გაუქმდა აუდიტის დეპარტამენტის 2023 წლის 21 აპრილის საგადასახადო შემოწმების აქტით და მის საფუძველზე გამოცემული 2023 წლის 28 აპრილის №9281 ბრძანებით და №021-24 საგადასახადო მოთხოვნით დარიცხული თანხა.

საგულისხმო და მნიშვნელოვანია ის გარემოება, რომ 2023 წლის 21 აპრილის საგადასახადო შემოწმების აქტით გადასახადის გადამხდელის მიერ მიღებული ანგარიშ-ფაქტურების შედეგად წარმოშობილი ჩასათვლელი თანხები დარჩა უცვლელი და შეადგენს 1 267 380 ლარს. აღნიშნულით აუდიტის დეპარტამენტის მიერ დადასტურებულია, რომ საწარმოს მიერ მიღებული ჩათვლა სამართლიანია და არ არსებობს მისი გაუქმების საფუძველი. ზემოაღნიშნული ასევე დასტურდება 2025 წლის 11 ივლისის დასკვნით, რომლის საფუძველზეც გაუქმდა მხოლოდ დასაბეგრი ბრუნვა და მიღებული ჩათვლა დარჩა უცვლელი.

კომპანია რეგისტრირებულია 2021 წლის 29 ივნისს. რეგისტრაციის მისამართია: საქართველო, ქ. ---ი, --ის ქ. №-- (-------). საწარმოს ძირითად საქმიანობას წარმოადგენს საინფორმაციო ტექნოლოგიები და კომპიუტერული მომსახურების სხვა საქმიანობები, კერძოდ, ახორციელებს ---ის წარმოებას და მიწოდებას.

ძირითადი საქმიანობიდან გამომდინარე, კომპანია სარგებლობს ---ის მიწოდებისთვის სს ----ის, სს ე----ის ----ის და სს -----ს მიერ განხორციელებული მომსახურებით (გადაცემის, განაწილების და დისპეჩერიზაციის მომსახურება). დღგ-ის გადასახადთან მიმართებაში ჩასათვლელი თანხა შედგება აღნიშნული კომპანიების მომსახურებაზე გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურების, ასევე მიღებული სატელეკომუნიკაციო მომსახურების და დასუფთავების მომსახურებაზე გამოწერილი ანგარიშ-ფაქტურებით.

როგორც უკვე აღნიშნა, 2022 წლის 8 ივნისის ბრძანებით და 2022 წლის 14 ნოემბერს მასში შესული ცვლილების საფუძველზე კომპანიაში ჩატარდა სრული კამერალური საგადასახადო შემოწმება, რომელმაც მოიცვა დაარსების დღიდან - 29.06.2021 წლიდან 2022 წლის 1 ოქტომბრამდე საანგარიშო პერიოდი.

2022 წლის ოქტომბრის შემდგომ საწარმოს ეკონომიკური საქმიანობა არ განუხორციელებია.

მიუხედავად ზემოაღნიშნულისა, აუდიტის დეპარტამენტი 2025 წლის 20 აგვისტოს გადაწყვეტილებაში მიუთითებს, რომ სახეზე არ არის ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი, რაც შეცვლიდა მათ გადაწყვეტილებას.

არადა განსხვავებით 2025 წლის 4 აგვისტოს განცხადებისგან, 2025 წლის 10 ოქტომბრის ID--- განცხადებას თან ახლავს 2009 წლის 30 დეკემბრის №916 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 135-ე მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად გათვალისწინებული დოკუმენტები.

4. ყოველივე ზემოაღნიშნულის, მათ შორის, შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაციის და ყველა კანონმდებლობის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურს უნდა მიეღო გადასახადის გადამხდელის სასარგებლო გადაწყვეტილება მოთხოვნის დაკმაყოფილების თაობაზე. ნაცვლად კი, 2025 წლის 17 დეკემბრის №27723 ბრძანებით, გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, რითაც დაირღვა კომპანიის კანონიერი ინტერესები.

ზემოთ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებისა და სამართლებრივი საფუძვლების გათვალისწინებით, მომჩივანი ითხოვს გაუქმდეს გასაჩივრებული აქტები და დაუბრუნდეს პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული ზედმეტად გადახდილი დღგ-ის თანხა კანონით დადგენილი წესით.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახდო კოდექსის 63-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ გადასახადის გადამხდელის მიერ გადახდილი გადასახადების ან/და სანქციების (მათ შორის, საბაჟო სანქციის) თანხა აღემატება დარიცხული გადასახადების ან/და სანქციების (მათ შორის, საბაჟო სანქციის) თანხას, საგადასახადო ორგანო გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის საფუძველზე, ამ მოთხოვნის წარდგენიდან არაუგვიანეს 1 თვისა უბრუნებს გადასახადის გადამხდელს ზედმეტად გადახდილ თანხას.

საგადასახადო კოდექსის 65-ე მუხლის შესაბამისად:

1. გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არის პირის მიერ საგადასახადო ორგანოსათვის წარდგენილი მოთხოვნა გადასახადების ან/და სანქციების (მათ შორის, საბაჟო სანქციის) ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნების შესახებ, რომლის შესრულებაც სავალდებულოა საგადასახადო ორგანოსათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში და დადგენილი წესით.

2. გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნის წარდგენის საფუძველია გადასახადების ან/და სანქციების (მათ შორის, საბაჟო სანქციის) ზედმეტად გადახდილი თანხა.

3. გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა შესრულებულად ითვლება მოთხოვნილი თანხის გადახდის მომენტიდან.

4. თუ საგადასახადო ორგანო მიიჩნევს, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა უსაფუძვლოა, იგი ვალდებულია მოთხოვნის მიღებიდან 20 დღის ვადაში გადასახადის გადამხდელს წარუდგინოს დასაბუთებული შესაგებელი.

5. პირს უფლება აქვს, საგადასახადო ორგანოს შესაგებელი გაასაჩივროს ამ კოდექსით დადგენილი წესით.

საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2009 წლის 30 დეკემბრის №916 ბრძანებით დამტკიცებული „ბიუჯეტის შემოსულობების აღრიცხვა-ანგარიშგებისა და ანგარიშსწორების განხორციელებისა და ბიუჯეტში ზედმეტად ან შეცდომით გადახდილი შემოსულობის თანხის დაბრუნების, აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ ინსტრუქციის VI1 თავით დადგენილია ზედმეტად გადახდილი გადასახადის ან/და სანქციის თანხის დაბრუნების დამატებითი პროცედურები და „გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნაზე“ წარმოსადგენი დოკუმენტაციის ნუსხა.

ამავე ინსტრუქციის 131 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, ზედმეტად გადახდილი გადასახადის ან/და სანქციის თანხის დაბრუნების მიზნით გადასახადის გადამხდელი უფლებამოსილია მიმართოს საგადასახადო ორგანოს და წარადგინოს „გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა“ (შემდგომში - „მოთხოვნა“), რომელსაც უნდა დაურთოს ამ თავით გათვალისწინებული დოკუმენტები.

ამავე ინსტრუქციის 135 მუხლის პირველი პუნქტის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გარდა ამ მუხლის მე-2 პუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა, „მოთხოვნაზე“ უარის თქმის საფუძველია, თუ „მოთხოვნაზე“ არ არის დართული ამ თავით გათვალისწინებული დოკუმენტები.

ამავე ინსტრუქციის 134 მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს მიერ ზედმეტად გადახდილი გადასახადის ან/და სანქციის თანხაზე „მოთხოვნის“ რეგისტრაციის მომდევნო დღიდან 11 კალენდარული დღის ვადაში, მოთხოვნის რეგისტრაციის თარიღიდან წინა პერიოდზე, ხანდაზმულობის ვადის გათვალისწინებით (გარდა იმ პერიოდისა, რომელიც უკვე შემოწმებულია შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის ან/და შემოსავლების სამსახურის შესაბამისი სტრუქტურული ერთეულის მიერ ან ის პერიოდი, რომელიც უკვე გადამოწმებულია ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნებისას) მოწმდება „მოთხოვნის“ შევსების და მასზე თანდართული დოკუმენტების სისრულე.

სადავო საკითხზე წარმოდგენილია აუდიტის დეპარტამენტის 3.02.2026 წლის №---21-14 წერილი, სადაც მითითებულია, რომ აღნიშნული დეპარტამენტის მიერ, „ბიუჯეტის შემოსულობების აღრიცხვაანგარიშგებისა და ანგარიშსწორების განხორციელებისა და ბიუჯეტში ზედმეტად ან შეცდომით გადახდილი შემოსულობის თანხის დაბრუნების, აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2009 წლის 30 დეკემბრის №916 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის შესაბამისად, განხორციელდა კომპანიის 2025 წლის 10 ოქტომბრის „მოთხოვნის“ (ID ---) შესწავლა, რომლის მიხედვითაც გადასახადის გადამხდელი ითხოვდა პირადი აღრიცხვის ბარათზე წარმოშობილი ზედმეტად გადახდილი თანხის - 1 120 000 ლარის უკან დაბრუნებას. საწარმოს პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული ზედმეტობა გამოიწვია საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ პუნქტის შესაბამისად საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი დღგ-ის შესაბამისი ოდენობის თანხის ჩათვლამ. მანამდე, 2025 წლის 4 აგვისტოს, აუდიტის დეპარტამენტში კომპანიის მიერ წარდგენილ იყო გადასახადის გადამხდელის „მოთხოვნა“ (ID ----) იგივე (1 120 000 ლარი) თანხის დაბრუნების თაობაზე, რაზეც შესაბამისი საფუძვლების გათვალისწინებით ეთქვა უარი და 2025 წლის 20 აგვისტოს გაეგზავნა შესაგებელი (ID----). აღნიშნული შესაგებელი გადასახადის გადამხდელის მიერ გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში 2025 წლის 15 სექტემბერს (საჩივარი №--/1/2025). შემოსავლების სამსახურს მიერ მიჩნეულ იქნა, რომ სადავო შესაგებელი აუდიტის დეპარტამენტის მიერ გამოცემული იყო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით და 2025 წლის 29 სექტემბრის №21193 ბრძანებით, საწარმოს საჩივარი არ იქნა დაკმაყოფილებული. ყოველივე ზემოთქმულიდან გამომდინარე, მათ შორის, იმის გათვალისწინებით, რომ სახეზე არ იყო ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ კომპანიის 2025 წლის 10 ოქტომბრის გადასახადის გადამხდელის „მოთხოვნა“ დარჩა განუხილველი და 2025 წლის 20 ოქტომბერს გაეგზავნა შესაგებელი (ID -----).

საწარმოს წარმომადგენელმა საბჭოს სხდომაზე განაცხადა, რომ 2025 წლის 4 აგვისტოს წარდგენილ გადასახადის გადამხდელის „მოთხოვნაზე“ უარი ეთქვა იმ მოტივით, რომ არ იყო დართული შესაბამისი დოკუმენტები. აღნიშნული პრობლემა აღმოფხვრილია, მომჩივანმა სრულად წარადგინა შესაბამისი დოკუმენტაცია/მტკიცებულებები. ამასთან, განმარტა, რომ კომპანიის პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული ზედმეტობა გამოწვეულია საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი დღგ-ის შესაბამისი ოდენობის თანხის ჩათვლის საფუძველზე, რაც დადასტურებულია საგადასახადო შემოწმებით.

მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ გადასახადის გადამხდელის „მოთხოვნის“ განხილვაზე უარის თქმა არამართლზომიერია. საგადასახადო ორგანო ვალდებულია განიხილოს გადასახადის გადამხდელის „მოთხოვნა“ და შესაბამისი ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი საფუძვლების გათვალისწინებით დააკმაყოფილოს ან არ დააკმაყოფილოს იგი.

საქართველოს მთავრობის 14.12.2011 წლის №473 დადგენილებით დამტკიცებული „დავის განმხილველი ორგანოების რეგლამენტის“ 33-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დავების განხილვის საბჭო უფლებამოსილია გააუქმოს შემოსავლების სამსახურის მიერ დავის განხილვისას მიღებული გადაწყვეტილება და საქმე დაუბრუნოს შემოსავლების სამსახურს ხელახლა განსახილველად, თუ შემოსავლების სამსახურს სათანადოდ არ გამოუკვლევია საქმისათვის არსებითად მნიშვნელოვანი სამართლებრივი ან/და ფაქტობრივი გარემოებები.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, ფაქტობრივი გარემოებების და მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ შემოსავლების სამსახურის მიერ არ არის სათანადოდ გამოკვლეული/შეფასებული საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები/მტკიცებულებები.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭომ მიიჩნია, რომ უნდა გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის სადავო ბრძანება და საჩივარი ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს ამავე სამსახურს.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 17 დეკემბრის №27723 ბრძანება;

3. საჩივარი დაუბრუნდეს შემოსავლების სამსახურს ხელახლა განსახილველად;

4. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

5. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნება.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

აუდიტის დეპარტამენტის მიერ, „ბიუჯეტის შემოსულობების აღრიცხვა-ანგარიშგებისა და ანგარიშსწორების განხორციელებისა და ბიუჯეტში ზედმეტად ან შეცდომით გადახდილი შემოსულობის თანხის დაბრუნების, აღრიცხვისა და ანგარიშგების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2009 წლის 30 დეკემბრის №916 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის შესაბამისად, განხორციელდა კომპანიის „მოთხოვნის“ შესწავლა, რომლის მიხედვითაც გადასახადის გადამხდელი ითხოვდა პირადი აღრიცხვის ბარათზე წარმოშობილი ზედმეტად გადახდილი თანხის - 1 120 000 ლარის უკან დაბრუნებას. საწარმოს პირადი აღრიცხვის ბარათზე არსებული ზედმეტობა გამოწვეულია საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ პუნქტის შესაბამისად, საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი დღგ-ის შესაბამისი ოდენობის თანხის ჩათვლის საფუძველზე. აუდიტის დეპარტამენტში მომჩივნის მიერ წარდგენილ „მოთხოვნა“-ზე შესაბამისი საფუძვლების გათვალისწინებით ეთქვა უარი და მომჩივანს გაეგზავნა შესაგებელი. აღნიშნული შესაგებელი გადასახადის გადამხდელის მიერ გასაჩივრებულ იქნა შემოსავლების სამსახურში. რომელმაც მიიჩნია, რომ სადავო შესაგებელი აუდიტის დეპარტამენტის მიერ გამოცემულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით და №21193 ბრძანებით, კომპანიის საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მათ შორის, იმის გათვალისწინებით, რომ სახეზე არ არის ახლად აღმოჩენილი ან ახლად გამოვლენილი გარემოებანი, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საწარმოს გადასახადის გადამხდელის „მოთხოვნის“ განხილვაზე ეთქვა უარი და გაეგზავნა შესაგებელი .აღნიშნული შესაგებელი გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც №27723 ბრძანებით არ დააკმაყოფილა საჩივარი, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

გადაწყვეტილება

საბჭოს მიაჩნია, რომ შემოსავლების სამსახურის მიერ არ არის სათანადოდ გამოკვლეული/შეფასებული საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები/მტკიცებულებები. უნდა გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის სადავო ბრძანება და საჩივარი ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს ამავე სამსახურს.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 63(1); 65(1.2.3.4.5);