ბრძანება N 5346
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 5346
11 მარტი 2026
ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა
შპს „---ის“
(ს/ნ ---)
(ფაქტ. მის.: ---) 2026 წლის 11 თებერვლის საჩივრის
დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე
შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 5 მარტის სხდომაზე (ოქმი №20) განიხილა შპს „---ის“ (ს/ნ---) 2026 წლის 11 თებერვლის №100703/1/2026 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 25 დეკემბრის №023-26 „საგადასახადო მოთხოვნასთან“ დაკავშირებით.
სადავო საკითხები:
1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება ფიზიკურ პირებზე გადახდილი სატრანსპორტო მომსახურების თანხის მოგების გადასახადით დაბეგვრას. აცხადებს, რომ სატრანსოპორტო მომსახურება შეძენილი აქვს მხოლოდ მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკური პირებისგან. გადამხდელი ითხოვს აღნიშნული საკითხის დამატებით შესწავლას.
2. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება სატრანსპორტო მომსახურების სანაცვლოდ ფიზიკურ პირებზე გაცემული თანხის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას. აცხადებს, რომ სატრანსოპორტო მომსახურება შეძენილი აქვს მხოლოდ მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკურ პირებისგან. გადამხდელი ითხოვს აღნიშნული საკითხის დამატებით შესწავლას.
3. გადასახადის გადამხდელი ითხოვს საწვავის ხარჯის/ღირებულების გათვალისწინებას, როგორც ფულის ნაშთის, ასევე დღგ-ის გაანგარიშების (დღგ-ის თანხის ჩათვლა) მიზნებისთვის. განმარტავს, რომ არ ახორციელებდა შეძენილი საწვავის გამოქვითვას. აცხადებს, რომ შემმოწმებელმა, სულად დაბეგრა სალაროს ნაშთი და არ გაითვალისწინა მძღოლებთან დადებული მომსახურების ხელშეკრულებები, რომლითაც დგინდება, რომ მომსახურების განსახორციელებლად აუცილებელ საწვავს, მომსახურების ხელშეკრულების 4.6 პუნქტის საფუძველზე, წინასწარ დადგენილი მარშრუტის მიხედვით, უზრუნველყოფდა დამკვეთი თავისი სახსრებით. საწვავის თანხებს დამკვეთი ნაღდი ანგარიშსწორებით აძლევდა შემსრულებელს. ასევე, შემმოწმებელმა არ გაითვალისწინა საწვავის ღირებულება დღგ-ის მიზნებისათვის, რაც ასევე არასწორია, ვინაიდან საწვავის ღირებულებაში ყოველთვის მოიაზრება დღგ და შესაბამისად, მიიჩნევს, რომ საწვავის ღირებულება უნდა იქნას გათვალისწინებული, როგორც ფულის ნაშთის/ხარჯის გაანგარიშების მიზნებისათვის, ასევე დღგ-ის გაანგარიშების (დღგ-ის ჩათვლა) მიზნებისათვის.
ფაქტობრივი გარემოებები:
საქმეში არსებული მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2024 წლის 26 დეკემბრის №27358 და 20 თებერვლის №3108 ბრძანებების საფუძველზე დაინიშნა შპს „---ის“ (ს/ნ ---) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2021 წლის 1 იანვრიდან 2024 წლის 1 დეკემბრამდე საანგარიშო პერიოდები, ხოლო სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის მიზნებისათვის 2025 წლის 12 თებერვლის ჩათვლით საანგარიშო პერიოდი. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 24 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 25 დეკემბრის №28342 ბრძანება გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ და ამავე თარიღის №023-26 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 393 518 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 216 302 ლარი, ჯარიმა 119 761 ლარი და საურავი 57 455 ლარი.
საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებებით:
1. საწარმოს სააღრიცხვო პროგრამის ანალიზით დგინდება, რომ შესამოწმებელ პერიოდში ფიქსირდება სხვადასხვა ფიზიკური პირებისგან სატრანსპორტო მომსახურების შესყიდვები (აღნიშნულ ოპერაციებზე გაფორმებულია მიღება-ჩაბარების აქტები), რომელთა გარკვეულ ნაწილს მინიჭებული აქვთ მიკრო ბიზნესის სტატუსი. საწარმო აღნიშნულ ოპერაციებს არ ბეგრავდა მოგების გადასახადით.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 96-ე, 97-ე, 982 მუხლების და ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შემოწმებით მოგების გადასახადით დაიბეგრა აღნიშნული ფიზიკურ პირებზე გადახდილი თანხები. გადამხდელს დაერიცხა მოგების გადასახადი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა.
2. საწარმოს სააღრიცხვო პროგრამის ანალიზით დგინდება, რომ შესამოწმებელ პერიოდში ფიქსირდება სხვადასხვა ფიზიკური პირებისგან სატრანსპორტო მომსახურების შესყიდვები (აღნიშნულ ოპერაციებზე გაფორმებულია მიღება-ჩაბარების აქტები), რომელთა გარკვეული ნაწილი მომსახურების გაწევის და თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდში არ არის რეგისტრირებული ინდივიდუალურ მეწარმედ. გადამხდელს აღნიშნული განაცემები არ აქვს დაბეგრილი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე საშემოსავლო გადასახადით.
ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, აღნიშნულ ფიზიკურ პირებზე გადახდილი თანხები დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით. საწარმოს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა.
3. საწარმოს სააღრიცხვო პროგრამით შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის უფიქსირდება ნაღდი ფულის ნაშთი 463 912 ლარის ოდენობით. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 5 თებერვლის №1682 ბრძანების საფუძველზე საწარმოში დაინიშნა სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურა.
სსიპ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის სამმართველოს მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტაციით დგინდება, რომ მათ მიერ ვერ განხორციელდა იურიდიული პირის უფლებამოსილ წარმომადგენელთან დაკავშირება, შესაბამისად ვერ მოხდა აღნიშნული გადამხდელის სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურის ჩატარება და ჩაითვალა, რომ საწარმოში ნაღდი ფულის ნაშთი არის ნულის ტოლი. გადამხდელის მიერ გამოგზავნილი ხელმოწერილი ბრუნვითი უწყისიდან დგინდება, რომ სალაროს ნაშთი ბუღალტრულად 2025 წლის 12 თებერვლის მდგომარეობით შეადგენს 547 900 ლარს.
ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საწარმოს შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის არსებული ნაღდი ფულის ბუღალტრული ნაშთი 547 900 ლარის ოდენობით ჩაითვალა საწარმოს პასუხისმგებელ პირზე გაცემულ ხელფასად და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის საფუძველზე დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. გადამხდელს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა. აგრეთვე, გამოვლინდა ტექნიკური სხვაობები გადამხდელის მიერ დამატებული ღირებულების გადასახადის დეკლარაციებით დაფიქსირებულ დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვებსა და საწარმოს სააღრიცხვო პროგრამაში დაფიქსირებულ დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვებს შორის.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 156-ე, 158-ე, 159-ე, 1601 მუხლების და ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შემოწმებით განხორციელდა გადამხდელის დეკლარირებული დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის შემცირება. გადამხდელს შეუმცირდა დეკლარირებული დამატებული ღირებულების გადასახადი და დაერიცხა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა.
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში. ამავე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები. შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ საჩივრის განხილვა საგადასახადო ორგანოში ჩაინიშნა 2026 წლის 5 მარტს 14:15 საათზე გადამხდელის მონაწილეობით. გადამხდელს ეცნობა საჩივრის განხილვის დროისა და ადგილის შესახებ, თუმცა მომჩივანი არ გამოცხადდა საჩივრის ზეპირ განხილვაზე და არც განცხადება წარმოუდგენია საჩივრის განხილვის გადადებასთან დაკავშირებით.
პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 96-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოგების გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი საწარმო.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს (გარდა ამ მუხლის მე-2, მე-8−91 და 93 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია გაწეული ხარჯი ან სხვა გადახდა, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული არ არის.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 982 მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ მუხლის მიზნებისათვის ხარჯს, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული არ არის, მიეკუთვნება მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირისაგან შეძენილ საქონელზე/მომსახურებაზე გაწეული ხარჯი, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ამ სტატუსის მქონე პირის მიერ საქონლის მიწოდებით/მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავალი საერთო წესით იბეგრება ან საქონლის მიწოდებისას/შეძენისას გამოწერილია სასაქონლო ზედნადები/საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ დადგენილი ფორმის დოკუმენტი.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების თანახმად, გადასახადის გადამხდელს შეძენილი აქვს სატრანსპორტო მომსახურება მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირებისაგან, რისთვისაც გადახდილი თანხები გადამხდელს არ აქვს დაბეგრილი მოგების გადასახადით. გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილ ცხრილთან დაკავშირებით, რომლის საფუძველზეც აცხადებს, რომ სატრანსოპორტო მომსახურება შეძენილი აქვს მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკურ პირებისგან, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებაზე, რომლის თანახმად, მომსახურების გაწევის და თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდში აღნიშნული პირები წარმოადგენდნენ მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე პირებს. ამდენად, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ საგადასახადო შემოწმებით მართლზომიერად განხორციელდა მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირებისთვის გადახდილი თანხების მოგების გადასახადით დაბეგვრა.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური ასევე აღნიშნავს, რომ გადასახადის გადამხდელს დავის წარმოების პროცესშიც არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც გაწეული მომსახურების ღირებულებას უნაზღაურებს ფიზიკურ პირს (გარდა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული ფიზიკური პირისა, ნოტარიუსისა, კერძო აღმასრულებლისა, მიკრო/მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირისა და ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირისა, შესაბამისი საქმიანობის ნაწილში), რომელიც ინდივიდუალურ მეწარმედ დარეგისტრირებული არ არის.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას: ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;
ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების თანახმად, გადასახადის გადამხდელს მიღებული აქვს სატრანსპორტო მომსახურება ფიზიკური პირებისგან, რომლებიც მომსახურების გაწევის და თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდში არ არიან რეგისტრირებულნი ინდივიდუალურ მეწარმეებად. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ საგადასახადო შემოწმებით მართლზომიერად განხორციელდა სატრანსპორტო მომსახურების სანაცვლოდ ფიზიკურ პირებზე გაცემული თანხების საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრა. ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ გადასახადის გადამხდელს დავის წარმოების პროცესშიც არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს. ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
მე-3 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:
ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;
ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას. საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერულ) ოპერაციაზე გამოწერილ პირველად საგადასახადო დოკუმენტში საქონლის ღირებულების (მათ შორის, საქონლის ერთეულის ფასის) მითითება სავალდებულო არ არის.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლა არის დასაბეგრი პირის უფლება, შეიმციროს გადასახდელი დღგ-ის თანხა საქონლის მიწოდებასთან/მომსახურების გაწევასთან დაკავშირებული ხარჯის სხვადასხვა კომპონენტის ღირებულებაზე პირდაპირ მიკუთვნებული დღგ-ის თანხით.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის უფლება წარმოიშობა ჩასათვლელი დღგის თანხის დარიცხვის ვალდებულების წარმოშობის (შესაბამისი ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის) მომენტიდან. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის უფლება აქვს მხოლოდ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ დასაბეგრ პირს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, თუ საქონელი/მომსახურება გამიზნულია ან გამოიყენება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებისთვის, დასაბეგრ პირს უფლება აქვს ჩაითვალოს საქართველოს ტერიტორიაზე სხვა დასაბეგრი პირისგან ამ საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი/გადასახდელი დღგ. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 176-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის მიღების საფუძველია ამ კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებითა და მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევებში – საქონლის/მომსახურების შეძენასთან დაკავშირებით ამ კოდექსით დადგენილი წესით გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშფაქტურა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილ პოზიციასთან დაკავშირებით, რომლის მიხედვითაც გადამხდელი ითხოვს საწვავის ხარჯის გათვალისწინებას, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებაზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო შემოწმების პორცესში შემოწმებით გათვალისწინებულ იქნა ყველა დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯი. ამასთან, შემოწმების პროცესში განხორციელდა მძღოლებისგან ინფორმაციის/ახსნა-განმარტების მიღება, სადაც მძღოლები აფიქსირებენ, რომ სატრანსპორტო მომსახურების თანხის ანაზღაურება ხდებოდა მხოლოდ უნაღდო ანგარიშსწორებით, ბანკში ჩარიცხვის გზით. ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ გადასახადის გადამხდელს დავის წარმოების პროცესშიც არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :
1. შპს „---ის“ (ს/ნ ---) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. ქუთაისი, ვიქტორ კუპრაძის ქ. №11), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხი
1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება ფიზიკურ პირებზე გადახდილი სატრანსპორტო მომსახურების თანხის მოგების გადასახადით დაბეგვრას.
2. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება სატრანსპორტო მომსახურების სანაცვლოდ ფიზიკურ პირებზე გაცემული თანხის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას.
3. გადასახადის გადამხდელი ითხოვს საწვავის ხარჯის/ღირებულების გათვალისწინებას, როგორც ფულის ნაშთის, ასევე დღგ-ის გაანგარიშების (დღგ-ის თანხის ჩათვლა) მიზნებისთვის.
ფაქტობრივი გარემოებები
საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების თანახმად, გადასახადის გადამხდელს შეძენილი აქვს სატრანსპორტო მომსახურება მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირებისაგან, რისთვისაც გადახდილი თანხები გადამხდელს არ აქვს დაბეგრილი მოგების გადასახადით. ამდენად, საგადასახადო შემოწმებით განხორციელდა მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირებისთვის გადახდილი თანხების მოგების გადასახადით დაბეგვრა.
საწარმოს შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის არსებული ნაღდი ფულის ბუღალტრული ნაშთი 547 900 ლარის ოდენობით ჩაითვალა საწარმოს პასუხისმგებელ პირზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. აგრეთვე, გამოვლინდა ტექნიკური სხვაობები გადამხდელის მიერ დამატებული ღირებულების გადასახადის დეკლარაციებით დაფიქსირებულ დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვებსა და საწარმოს სააღრიცხვო პროგრამაში დაფიქსირებულ დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვებს შორის.
გადაწყვეტილება
შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
დასაბუთება
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 98 2; 102 (1); 154 (1); 73 (4,9); 101 (1); 154 (1,2); 174; 175; 176.