ბრძანება N 3802

N 3802

19 თებერვალი 2026

ბრძანება

შპს „------“ (ს/ნ „------“)

(მის.: „------“)

2026 წლის 21 იანვრის საჩივრის

ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 12 თებერვალს გამართულ სხდომაზე (ოქმი №13) განიხილა შპს „-------“ (ს/ნ „-------“) №100165/1/2026 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 26 დეკემბრის №001-314 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

სადავო საკითხები:

1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება ფიზიკური პირებისთვის უძრავი ქონების ნასყიდობისთვის გადახდილი ავანსის უპროცენტო სესხად განხილვასა და მოგების გადასახადით დაბეგვრას. განმარტავს, რომ კონკრეტული ხელშეკრულების/უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის არ არსებობა წარმოადგენს მის ბიზნესს რისკს, რაც ვერ იქნება თვითკმარი საფუძველი ოპერაციის შინაარსის შეცვლისთვის.

2. მომჩივანი არ ეთანხმება არარეზიდენტი იურიდიული პირისთვის ავანსად გადახდილი თანხის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად კვალიფიკაციას და განმარტავს, რომ პარტნიორის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობა წარმოადგენს ბიზნეს დავას და არა დირექტორის მიერ მიღებულ სარგებელს. ამასთან, გადასახადის გადამხდელმა საჩივრის ზეპირ განხილვაზე განმარტა, რომ თურქეთის რესპუბლიკაში არსებულ საწარმოში გადარიცხული თანხები აღრიცხულია მის დეპოზიტზე, რომლის გამოყენებასაც შეძლებს სამომავლოდ.

3. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება ფულის არაგონივრული ნაშთის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად კვალიფიკაციას და განმარტავს, რომ თუ არ დადასტურდება ნაღდი ფულის ფაქტობრივი გაცემა, ისე ნაშთის ხელფასად დაკვალიფიცირება არასწორია.

4. მომჩივანი, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გათვალისწინებით, ითხოვს სანქციისგან გათავისუფლებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმეზე არსებული მასალებიდან დგინდება, რომ აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 20 ივნისის №13219 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა შპს „-------“ (ს/ნ „-------“) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ ივნისამდე საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 24 დეკემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, რაზეც გამოიცა გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ 2025 წლის 26 დეკემბრის №28586 ბრძანება და ამავე თარიღის №001-314 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც გადასახადის გადამხდელს განესაზღვრა სულ 367 178 ლარი, მათ შორის გადასახადი 203 631 ლარი, ჯარიმა 104 017 ლარი და საურავი 59 530 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საჩივარში დასმულ სადავო საკითხებთან დაკავშირებით განხორციელებული დარიცხვა განპირობებულია შემდეგი გარემოებებით:

1. გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის სფეროს წარმოადგენს არასპეციალიზებული საბითუმო ვაჭრობა იოდიზირებული და ტექნიკური მარილით. კომპანია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2014 წლის 19 ივნისს. შემოწმების პროცეში გადამხდელმა წარმოადგინა საბანკო ამონაწერები, ხელშეკრულებები, შედარების აქტები და ბუღალტრული პროგრამა. შპს „------- -ის“ ს/ნ („-------“) საგადასახადო შემოწმებამ მოიცვა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ ივნისამდე პერიოდი. საწარმოს მიერ წარმოდგენილი ბუღალტრული პროგრამის ანალიზით დგინდება, რომ ორგანიზაციას პერიოდის ბოლოს გააჩნია გაუნაწილებელი მოგება 1 919 892 ლარის ოდენობით (ანგარიში 5310). ბუღალტრული პროგრამის ანალიზის შედეგად პირს უფიქსირდება ფ.პ. „-------“-ზე (პ/ნ „-------“), ფ.პ. „-------“-ზე (პ/ნ „-------“) და ფ.პ. „-------“-ზე (პ/ნ „-------“) (1480 180, 1480 181, 1480 182 - ანგარიშები) ავანსის სახით გადახდილი თანხები ჯამში 567 824 ლარის ოდენობით. ბუღალტრული პროგრამით ირკვევა, რომ ორგანიზაციას ფიზიკურ პირებზე ოთხ ნაწილად აქვს გადახდილი თანხები ნაღდი ანგარიშსწორებით, შემდეგ თარიღებში: 2022 წლის პირველ აპრილს, 2023 წლის პირველ აპრილს, 2024 წლის პირველ აპრილს და 2025 წლის პირველ აპრილს. საგადასახადო შემოწმების მიმდინარეობისას შპს „-------“ (ს/ნ „-------“) დირექტორმა წარმოგვიდგინა უძრავი ქონების ნასყიდობის წინარე ხელშეკრულებები და ფულის მიღება-ჩაბარების აქტები. წარმოდგენილი ხელშეკრულებების მიხედვით მომავალი ნასყიდობის საგნებია სასოფლო სამეურნეო მიწის ნაკვეთები. საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით ირკვევა, რომ წარმოდგენილი ხელშეკრულებები საჯარო რეესტის ეროვნულ სააგენტოში რეგისტრირებული არ არის. ამასთან, გადასახადის გადამხდელს საჯარო რეესტრის მონაცემებით არ უჩნდება თანხების მიმღები პირების მიმართ რაიმე სახის სამართლებრივი უფლება (ქონებაზე, ან/და მოძრავ ნივთებსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე გირავნობა/ლიზინგის უფლება, რომელიც პირებს შორის განხორციელებული ოპერაციის არსებობის შემთხვევაში ამცირებს იურიდიულ და ეკონომიკურ რისკებს, (მათ შორის გაცემული თანხების დაკარგვის რისკი)). აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების არსებობისას პირებს შორის შედგენილი წინარე ნასყიდობის ხელშეკრულებები არ შეიცავს ისეთ ტიპურ ნიშნებს, რომლებიც იარსებებდა დამოუკიდებელი პირების არსებობის შემთხვევაში დადებული ტიპური გარიგებისას.

ყოველივე ზემოაღნიშნულისა და საქართვლოს საგადასახადო კოდექსის 98-ე, 97-ე, 73-ე, 982 და 983 მუხლების გათვალისწინებით, გადახდილი თანხები დაიბეგრა მოგების გადასახადით, ამასთან ფიზიკურ პირებზე გაცემული უპროცენტო სესხი დაანგარიშდა შესაბამისი საბაზრო საპროცენტო განაკვეთებით (2022 წელი -19,8 % ; 2023 წელი 18,3%; 2024 -16,3%, 2025-15,5 %). შესაბამისად, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

2. გადამხდელის მიერ მოწოდებული ბუღალტრული პროგრამის ანალიზის შედეგად დგინდება, რომ საწარმოს დირექტორს 2023 წლის 5 თებერვალს უცხოელ მომწოდებელზე „-------“-ზე უფიქსირდება ავანსის სახით (1480 2 ანგარიში) ნაღდი ანგარიშსწორებით გადახდილი თანხა 211 528 ლარის ოდენობით. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაციისა და გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული ბუღალრტული პროგრამის შესწავლის შედეგად პირს უფიქსირდება 2025 წლის თებერვლის შემდგომ პერიოდებზე საქონლის შეძენა აღნიშნული მომწოდებლილსგან. შემოწმების პროცესში მოხდა აღნიშნული კომპანიიდან შეძენილი საქონლის და გადასახადის გადამხდელის მიერ გადახდილი თანხის შედარება. უცხოელ კომპანიაზე ავანსად გადახდილი თანხის (211 528 ლარი) საქონლის შეძენა/იმპორტი არ განხორციელებულა. შესამოწმებელ პერიოდში არარეზიდენტი მომწოდებლის მიერ, შესაბამისი საქონლის გადასახადის გადამხდელისთვის მიწოდების ან არარეზიდენტი მომწოდებლის მიერ ავანსის უკან დაბრუნების ფაქტი არ დასტურდება. გონივრულ ვადაში ასევე შემოწმების დანიშვნის თარიღისთვის, არ დასტურდება არარეზიდენტი მომწოდებლის მიერ, შესაბამისი საქონლის შპს „-------“ (ს/ნ „-------“)-ისთვის მიწოდების ან არარეზიდენტი მომწოდებლის მიერ ავანსის უკან დაბრუნების ფაქტი (გადახდილი ავანსი 211 528 ლარი). სხვაობის თანხის განკარგვის თაობაზე ინფორმაციის არ არსებობის შემთხვევაში, სხვაობის თანხა ჩაითვალა შესაბამისი საანგარიშო პერიოდის ბოლოს საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.

ყოველივე ზემოაღნიშნულისა და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე და 154-ე მუხლების გათვალისწინებით, აღნიშნული პრინციპით განსაზღვრული ხელფასის სახით განაცემი დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით. შესაბამისად, პირს კონკრეტულ პერიოდში დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

3. შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს, საწარმოს მიერ წარმოდგენილი დოკუმენტაციის, კერძოდ, ბუღატრული აღრიცხვის მიხედვით, დაუფიქსირდა სალაროს ნაშთი 56 570 ლარი (ანგარიში 1110) და ანგარიშვალდებულ პირზე გაცემული ნაშთი 75 224 ლარი (ანგარიში 1430). საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის, მათ შორის შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანებისა (და მასში შეტანილი ცვლილებების) გათვალისწინებით, დამტკიცებული მეთოდური მითითების („სალაროში ნაღდი ფულის შესახებ“) მიხედვით, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრება შესამოწმებელი პერიოდის ბოლო საანგარიშო პერიოდის (კალენდარული თვის) არაგონივრული ნაშთიდან გამომდინარე. კერძოდ, შემოწმების ფარგლებში განისაზღვრა სალაროში არსებული გონივრული ნაშთის ოდენობა – საკასო შემოსავლის 10%-ისა და საკასო ხარჯის 10%-ის ჯამის ოდენობით, ხოლო ამ ოდენობაზე მეტი თანხა მიჩნეულ იქნა არაგონივრულ ნაშთად. შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სალაროს არაგონივრულმა ნაშთმა შეადგინა 76 659 ლარი (საშემოსავლო გადასახდის გარეშე). შემოწმებით გამოვლენილი არაგონივრული ნაშთი დაკვალიფიცირდა საწარმოს დირექტორზე „-------“-ზე (პ/ნ „-------“) გაცემულ ხელფასად. საწარმოს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

 

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის ,,ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 96-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით მოგების გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი საწარმო.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტების თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს (გარდა ამ მუხლის მე-2, მე-8-91 და 93 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია:

ბ) გაწეული ხარჯი ან სხვა გადახდა, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული არ არის;

გ) უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა ან/და ფულადი სახსრების გადაცემა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 982 მუხლის მე-3 ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მოგების გადასახადით იბეგრება ფიზიკურ პირზე ან არარეზიდენტზე სესხის გაცემა (გარდა უცხო ქვეყნის აღიარებულ საფონდო ბირჟაზე განთავსებული სასესხო ფასიანი ქაღალდის შეძენისა).

ამავე მუხლის მე-8 ნაწილის თანახმად, თუ მოხდა გაცემული სესხის/გადახდილი ავანსის თანხის დაბრუნება ან გადახდილი ავანსის სანაცვლოდ საქონლის/მომსახურების მიღება, პირი უფლებამოსილია სესხის/ავანსის თანხის დაბრუნების ან საქონლის/მომსახურების ფაქტობრივად მიღების საანგარიშო პერიოდში დაბრუნებული თანხის ან მიღებული საქონლის/მომსახურების საკომპენსაციო თანხის შესაბამისად გამოანგარიშებული მოგების გადასახადის ოდენობით ჩაითვალოს და ამ კოდექსით დადგენილი წესით დაიბრუნოს ადრე გადახდილი მოგების გადასახადის თანხა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 983 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამ მუხლის მიზნებისათვის საქონლის მიწოდება ან მომსახურების გაწევა, რომლის მიზანი არ არის მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღება, უსასყიდლოდ მიწოდებად ითვლება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლის მიხედვითაც, ბუღალტრული პროგრამის ანალიზის შედეგად საწარმოს უფიქსირდება ფიზიკურ პირებზე ავანსის სახით გადახდილი თანხები ჯამში 567 824 ლარის ოდენობით. აღნიშნულთან დაკავშირებით, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილია უძრავი ქონების ნასყიდობის წინარე ხელშეკრულებები და ფულის მიღება-ჩაბარების აქტები. წარმოდგენილი ხელშეკრულებების მიხედვით მომავალი ნასყიდობის საგნებია სასოფლო სამეურნეო მიწის ნაკვეთები. თუმცა, ვინაიდან აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე საჯარო რეესტრში არ არის რეგისტრირებული საკუთრების ან უძრავ ქონებაზე შესაბამისი ვალდებულების არსებობის უფლება შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ შემოწმების მიერ მოგების გადასახადში განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები შეესაბამება კანონმდებლობის მოთხოვნებს.

ამასთან, საგადასახადო დავის ეტაპზე მომჩივნის მხრიდან არ წარმოდგენილა მისი პოზიციის შესაბამისი რაიმე დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოხსენებულ სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მხარეთა არგუმენტების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმებით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მე-2 და მე-3 სადავო საკითხებთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად,საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:

ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;

ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივრის ზეპირ განხილვისას გაკეთებულ განმარტებაზე, სადაც აღნიშნა, რომ თურქეთის რესპუბლიკაში არსებულ საწარმოში გადარიცხული თანხები აღრიცხულია მის დეპოზიტზე, რომლის გამოყენებასაც შეძლებს სამომავლოდ.

ყოველივე ზემოაღნიშნულ ნორმებზე დაყრდნობით და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ არარეზიდენტი იურიდიული პირისთვის ავანსად გადახდილ თანხებთან დაკავშირებით, გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს სათანადო წესით დამოწმებული ურთიერთშედარების აქტები. თავის მხრივ, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, დამატებით შეისწავლოს წარმოდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

მე-3 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოაბზე, რომლის მიხედვით, ბუღატრული აღრიცხვის მიხედვით, დაფიქსირდა სალაროს ნაშთი 56 570 ლარი (ანგარიში 1110) და ანგარიშვალდებულ პირზე გაცემული ნაშთი 75 224 ლარი (ანგარიში 1430). შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სალაროს არაგონივრულმა ნაშთმა შეადგინა 76 659 ლარი (საშემოსავლო გადასახდის გარეშე). შემოწმებით გამოვლენილი არაგონივრული ნაშთი დაკვალიფიცირდა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.

იმის გათვალისწინებით, რომ შემოწმების მიერ საგადასახადო ვალდებულებების გაანგარიშებისას საწარმოს გააჩნდა ფულის არაგონივრული ნაშთი, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ „ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით მეთოდური მითითებების დამტკიცების თაობაზე“ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანების გათვალისწინებით, ფულის არაგონივრული ნაშთის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად დაკვალიფიცირება შეესაბამება კანონმდებლობის მოთხოვნებს.

ამასთან, საგადასახადო დავის ეტაპზე მომჩივნის მხრიდან არ წარმოდგენილა მისი პოზიციის შესაბამისი რაიმე დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოხსენებულ სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მხარეთა არგუმენტების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმებით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მე-4 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.

ამავე კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის;

2. საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის თანახმად:

1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.

2 1 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2 2 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები. ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა საქმიანობისთვის დამახასიათებელი თანხმდევი გულისხმიერებით, სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :

 

1. შპს „-------“ (ს/ნ „-------“) საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. მე-2 სადავო საკითხთან, კერძოდ, არარეზიდენტი იურიდიული პირისთვის ავანსად გადახდილ თანხებთან დაკავშირებით:

ა) გადასახადის გადამხდელს მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს სათანადო წესით დამოწმებული ურთიერთშედარების აქტები;

ბ) ამ ბრძანების სარეზოლუციო ნაწილის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით დადგენილ ვადაში მტკიცებულებების წარმოდგენის შემთხვევაში, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, დამატებით შეისწავლოს წარმოდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

3. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

4. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

1.გადამხდელი არ ეთანხმება ფიზიკური პირებისთვის უძრავი ქონების ნასყიდობისთვის გადახდილი ავანსის უპროცენტო სესხად განხილვასა და მოგების გადასახადით დაბეგვრას.

2. მომჩივანი არ ეთანხმება არარეზიდენტი იურიდიული პირისთვის ავანსად გადახდილი თანხის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად კვალიფიკაციას

3.გადამხდელი არ ეთანხმება ფულის არაგონივრული ნაშთის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად კვალიფიკაციას.

4. მომჩივანი, სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გათვალისწინებით, ითხოვს სანქციისგან გათავისუფლებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

1. გადამხდელის საქმიანობის სფეროს წარმოადგენს არასპეციალიზებული საბითუმო ვაჭრობა იოდიზირებული და ტექნიკური მარილით. კომპანია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2014 წლის 19 ივნისს.დგინდება, რომ ორგანიზაციას პერიოდის ბოლოს გააჩნია გაუნაწილებელი მოგება.

პირს უფიქსირდება ფიზიკურ პირებზე ავანსის სახით გადახდილი თანხები.ბუღალტრული პროგრამით ირკვევა, რომ ორგანიზაციას ფიზიკურ პირებზე ოთხ ნაწილად აქვს გადახდილი თანხები ნაღდი ანგარიშსწორებით.წარმოდგენილი ხელშეკრულებების მიხედვით მომავალი ნასყიდობის საგნებია სასოფლო სამეურნეო მიწის ნაკვეთები.საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მონაცემებით ირკვევა, რომ წარმოდგენილი ხელშეკრულებები საჯარო რეესტის ეროვნულ სააგენტოში რეგისტრირებული არ არის. ამასთან, გადამხდელს საჯარო რეესტრის მონაცემებით არ უჩნდება თანხების მიმღები პირების მიმართ რაიმე სახის სამართლებრივი უფლება.აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების არსებობისას პირებს შორის შედგენილი წინარე ნასყიდობის ხელშეკრულებები არ შეიცავს ისეთ ტიპურ ნიშნებს, რომლებიც იარსებებდა დამოუკიდებელი პირების არსებობის შემთხვევაში დადებული ტიპური გარიგებისას.სსკ-ის 98-ე, 97-ე, 73-ე, 982 და 983 მუხლების გათვალისწინებით, გადახდილი თანხები დაიბეგრა მოგების გადასახადით, ამასთან ფიზიკურ პირებზე გაცემული უპროცენტო სესხი დაანგარიშდა შესაბამისი საბაზრო საპროცენტო განაკვეთებით.შესაბამისად, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა.

2. გადამხდელის მიერ მოწოდებული ბუღალტრული პროგრამის ანალიზის შედეგად დგინდება, რომ საწარმოს დირექტორს უცხოელ მომწოდებელზე უფიქსირდება ავანსის სახით ნაღდი ანგარიშსწორებით გადახდილი თანხა.

უცხოელ კომპანიაზე ავანსად გადახდილი თანხის საქონლის შეძენა/იმპორტი არ განხორციელებულა.შესამოწმებელ პერიოდში არარეზიდენტი მომწოდებლის მიერ, შესაბამისი საქონლის გადამხდელისთვის მიწოდების ან არარეზიდენტი მომწოდებლის მიერ ავანსის უკან დაბრუნების ფაქტი არ დასტურდება.ასევე,არ დასტურდება არარეზიდენტი მომწოდებლის მიერ, შესაბამისი საქონლის საწარმოსთვის მიწოდების ან არარეზიდენტი მომწოდებლის მიერ ავანსის უკან დაბრუნების ფაქტი.სხვაობის თანხა ჩაითვალა შესაბამისი საანგარიშო პერიოდის ბოლოს საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.აღნიშნული პრინციპით განსაზღვრული ხელფასის სახით განაცემი დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით. შესაბამისად, პირს კონკრეტულ პერიოდში დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა.

3.საწარმოს დაუფიქსირდა სალაროს ნაშთი და ანგარიშვალდებულ პირზე გაცემული ნაშთი.შემოწმების ფარგლებში განისაზღვრა სალაროში არსებული გონივრული ნაშთის ოდენობა – საკასო შემოსავლის 10%-ისა და საკასო ხარჯის 10%-ის ჯამის ოდენობით, ხოლო ამ ოდენობაზე მეტი თანხა მიჩნეულ იქნა არაგონივრულ ნაშთად.შემოწმებით გამოვლენილი არაგონივრული ნაშთი დაკვალიფიცირდა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. საწარმოს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა.

 

გადაწყვეტილება

1.შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმებით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

2.შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ არარეზიდენტი იურიდიული პირისთვის ავანსად გადახდილ თანხებთან დაკავშირებით, გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს სათანადო წესით დამოწმებული ურთიერთშედარების აქტები. თავის მხრივ, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, დამატებით შეისწავლოს წარმოდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება.

3.შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმებით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

4.შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია სსკ-ის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

დასაბუთება

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს:

73(9),97,983,101,154,275.