გადაწყვეტილება №26008/2/2025

№26008/2/2025

25 დეკემბერი 2025

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს „---“ (ს/ნ ----)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 21.11.2025 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს ---ის 10.10.2025 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26008/2/2025).

 

დავის საგანი:

1. ბუღალტრულ ბაზაში თვითღირებულებით აღრიცხულ ქონების საბალანსო ღირებულებასა და შეფასებულ საბაზრო ღირებულებას შორის სხვაობის თანხაზე ქონების გადასახადის დარიცხვა;

2. არარეზიდენტისთვის გადახდილი ავანსის თანხის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრა;

3. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 4.07.2025 წლის №002-96 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 24.09.2025 წლის №20768 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 128 875,46 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 100 743,15

საშემოსავლო გადასახადი - 51 275

ქონების გადასახადი - 49 467,65

ჯარიმა - 25 638

საურავი - 2 494,31

 

პროცედურული გარემოებები

აუდიტის დეპარტამენტის 30.06.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია მომჩივნის საქმიანობის 1.01.2024 წლიდან 1.04.2025 წლამდე, ხოლო დასაბეგრ ქონებაზე (გარდა მიწისა) გადასახადის მიზნებისთვის 2022, 2023, 2024 წლების საანგარიშო პერიოდები. შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 4.07.2025 წლის №002-96 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. შემოსავლების სამსახურის 24.09.2025 წლის №20768 ბრძანებით საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. ბუღალტრულ ბაზაში თვითღირებულებით აღრიცხულ ქონების საბალანსო ღირებულებასა და შეფასებულ საბაზრო ღირებულებას შორის სხვაობის თანხაზე ქონების გადასახადის დარიცხვა

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

გადამხდელის მიერ წარდგენილი ბუღალტრული პროგრამა ორისის ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ გადამხდელს ქონების გადასახადის დეკლარაციაში ქონების საშუალო წლიური ღირებულება აღებული აქვს თვითღირებულებით. შემოწმების პროცესში გადასახადის გადამხდელის მიერ შეფასებულ იქნა აღნიშნული ქონება, წარმოდგენილია დასკვნა, სადაც ქონების ჯამური ღირებულება შეადგენს 2 651 331 ლარს, ხოლო გადამხდელს საშუალო წლიური ღირებულება აღებული აქვს 2023-2024 წელს 819 380 ლარი, ხოლო 2022 წელს 456 364,51 ლარი. ბუღალტრულ ბაზაში თვითღირებულებით აღრიცხულ ქონების საბალანსო ღირებულებასა და შეფასებულ საბაზრო ღირებულებას შორის გამოვლენილ სხვაობაზე გადასახადის გადამხდელს განესაზღვრა ქონების გადასახადი.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა.ა“ ქვეპუნქტზე, 202-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 202-ე მუხლის 41 ნაწილზე, „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 31.12.2010 წლის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 921 მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტზე, 205-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, ფაქტობრივ გარემოებებზე მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს კომპეტენტურ პირთან გაფორმებული ხელშეკრულება ექსპერტიზის დანიშვნის შესახებ 2022-2023 წლებში ქონების საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის თაობაზე. თავის მხრივ, განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარმოდგენის შემთხვევაში, უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს შეისწავლოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი ხელშეკრულების საფუძველზე მომზადებული ექსპერტიზის (ქონების შეფასების) დასკვნა და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების შესაბამისი კორექტირება (შემცირება).

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

შემოწმების პროცესში მოხდა საწარმოს უძრავი ქონებების (კომერციული ფართები და მიწისქვეშა ავტოსადგომები) საბაზრო ფასით შეფასება და ბუღალტრულ ბაზაში თვითღირებულებით აღრიცხულ ქონების საბალანსო ღირებულებასა და შეფასებულ საბაზრო ღირებულებას შორის სხვაობის თანხაზე კომპანიას დაერიცხა 2022, 2023 და 2024 წლების ქონების გადასახადი. როგორც საშემფასებლო დასკვნიდან ირკვევა, ქონების შეფასების დასკვნა მომზადებულია 12.06.2025 წელს, ხოლო უძრავი ქონებების საბაზრო ღირებულება კი შეფასებულია 31.12.2024 წლის მდგომარეობით. გარდა ამისა, როგორც დასკვნიდან ირკვევა, უძრავი ქონების ფასები მოიცავს მიწის ნაკვეთის ღირებულებას. შესაბამისად, ჩვენი აზრით არარელევანტურია 2022, 2023 წლების ქონების გადასახადის დარიცხვა 31.12.2024 წლის მდგომარეობით განსაზღვრულ აქტივების საბაზრო ღირებულებაზე, ვინაიდან აღნიშნულ წლებში (2022-2024 წწ.) ფიქსირდებოდა უძრავი ქონებების ფასების ზრდის ტენდენცია, ამასვე მოწმობს უძრავი ქონების შეფასების დასკვნა (იხ. ფრაგმენტი საშემფასებლო დასკვნიდან) სადაც შემფასებელი აღნიშნავს, რომ 31.12.2024 წლიდან 2025 წლის ივნისამდე (დასკვნის მომზადების მომენტი) უძრავ ქონებებზე სამომხმარებლო ფასების ზრდამ შეადგინა 2.51 %, შესაბამისად, გამოდის, რომ 6 თვიან პერიოდში ქონებების ფასები გაზრდილია 2.51%-ით და ამ პირობებში მითუმეტეს არასწორია 2022 და 2023 წლების ქონების გადასახადის დარიცხვა 31.12.2024 წლის მდგომარეობით არსებულ საბაზრო ღირებულებაზე, ვინაიდან აღნიშნული მონაკვეთი მოიცავს 2 წელს. დაუშვებელია საბაზრო ფასის გამოყენება წინა წლების ქონების გადასახადით დასაბეგრ საბაზრო ქონებასთან მიმართებით, ვინაიდან კანონმდებელი გადასახადის გადამხდელს ავალდებულებს საბაზრო ფასი გამოიყენოს მომდევნო 3 წლის განმავლობაში. კომპანია წარსულში წარმოადგენდა დეველოპერულ საწარმოს, შესაბამისად იგი ახორციელებდა საცხოვრებელი კორპუსების მშენებლობას შემდგომი რეალიზაციის მიზნით, შესაბამისად კომპანიისთვის მიწისქვეშა ავტოსადგომების ნაწილი წარმოადგენს სარეალიზაციოდ განკუთვნილ აქტივებს და არა ძირითად საშუალებებს, ვინაიდან კომპანია ახდენდა მობინადრეებზე როგორც საცხოვრებელი ფართების ასევე მიწისქვეშა პარკინგების მიწოდებას. შესაბამისად, პარკინგების ნაწილი გაქირავებულია კომერციული ფართებით მოსარგებლე კომპანიაზე, ხოლო ნაწილი არ გამოიყენება იჯარით გაცემის მიზნით და კომპანიისთვის წარმოადგენს საქონელს, რომელიც კომპანიის ბუღალტრულ აღრიცხვაში აღრიცხულია როგორც სარეალიზაციოდ განკუთვნილი საქონელი.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა.ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ქონების გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი საწარმო/ორგანიზაცია მის ბალანსზე ძირითად საშუალებად ან/და საინვესტიციო ქონებად აღრიცხულ აქტივებზე, დაუმონტაჟებელ მოწყობილობებზე, დაუმთავრებელ მშენებლობაზე, აგრეთვე მის მიერ ლიზინგით გაცემულ ქონებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 202-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საწარმოსთვის/ორგანიზაციისთვის ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთი განისაზღვრება დასაბეგრი ქონების ღირებულების არა უმეტეს 1 პროცენტის ოდენობით. ამ ნაწილის მიზნებისათვის დასაბეგრი ქონების ღირებულება არის საშუალო წლიური საბალანსო ნარჩენი ღირებულება (გამოიანგარიშება კალენდარული წლის დასაწყისისა და ბოლოსთვის აქტივების საშუალო ღირებულების მიხედვით).

საგადასახადო კოდექსის 202-ე მუხლის 41 ნაწილის თანახმად, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით დამტკიცებული წესით გათვალისწინებულ შემთხვევებში საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია გადასახადის გადამხდელს საგადასახადო შემოწმებისას დასაბეგრი ქონების ღირებულება განუსაზღვროს საბაზრო ფასით. აღნიშნული ნორმა არ ვრცელდება ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევებზე. თუ დასაბეგრი ქონების საბაზრო ფასი აღემატება მის საბალანსო ღირებულებას, პირს დასაბეგრი ქონების ღირებულების სხვაობაზე დაერიცხება ქონების გადასახადის ძირითადი თანხა.

ამასთანავე, აღნიშნულ თანხაზე საურავი დაეკისრება მხოლოდ საგადასახადო მოთხოვნის ჩაბარების დღის შემდეგ 30-ე დღიდან, ხოლო აღნიშნული სხვაობა გადასახადის შემცირებად არ ჩაითვლება. პირი ვალდებულია შესაბამისი დასაბეგრი ქონების მიმართ აღნიშნული საბაზრო ფასი გამოიყენოს შემდგომი 3 საგადასახადო წლის განმავლობაში.

საგადასახადო კოდექსის 205-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საწარმო/ორგანიზაცია ქონებაზე გადასახადს იხდის მიმდინარე გადასახდელის სახით, გასული საგადასახადო წლის წლიური გადასახადის ოდენობით, არა უგვიანეს საგადასახადო წლის 15 ივნისისა.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96–ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

„გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 31.12.2010 წლის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 921 მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ თავით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, როდესაც საგადასახადო ორგანოს წარმოეშვა უფლებამოსილება გადასახადის გადამხდელს დასაბეგრი ქონების ღირებულება განუსაზღვროს საბაზრო 4 ფასით, საგადასახადო შემოწმებისას საგადასახადო ვალდებულება განისაზღვრება საბაზრო ფასით, თუ დასაბეგრი ქონების საბაზრო ფასი აღემატება მის საბალანსო ღირებულებას. 2022-2023 წლებში ქონების საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის მიზნით, შემოსავლების სამსახურის 24.09.2025 წლის №20768 ბრძანებით: გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს კომპეტენტურ პირთან გაფორმებული ხელშეკრულება ექსპერტიზის დანიშვნის შესახებ 2022-2023 წლებში ქონების საბაზრო ღირებულების განსაზღვრის თაობაზე.

განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარმოდგენის შემთხვევაში, დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს შეისწავლოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი ხელშეკრულების საფუძველზე მომზადებული ექსპერტიზის (ქონების შეფასების) დასკვნა და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების შესაბამისი კორექტირება (შემცირება).

საბჭოს სხდომაზე მომჩივნის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოხდა სარეალიზაციო საქონლის ქონების გადასახადით დაბეგვრა. ამჯერად, რამდენიმე ავტოფარეხი იჯარით არის გაცემული, თუმცა, 42 ავტოფარეხიდან 9 არასოდეს არ გაცემულა იჯარით. აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა კი დააზუსტა, რომ ავტოფარეხები საბუღალტრო პროგრამაში აღრიცხული ჰქონდა ძირითად საშუალებად. ამასთან, მომჩივანს ავტოფარეხებთან დაკავშირებით არ ჰქონდა განცხადებები განთავსებული უძრავი ქონების სარეალიზაციო საიტებზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოსავლების სამსახურის 24.09.2025 წლის №20768 ბრძანების შინაარსის გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ შემოსავლების სამსახურის სადავო ბრძანება ამ ნაწილში მართლზომიერია და არ არსებობს აღნიშნული გადაწყვეტილებისგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების საფუძველი.

 

2. არარეზიდენტისთვის გადახდილი ავანსის თანხის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრა ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრულ პროგრამაში, 1480 ანგარიშზე, უცხოურ მომწოდებელზე საწყის ნაშთად ასახულია ავანსად გადახდილი თანხა 205 102 ლარი, გადამხდელის წარმომადგენლის განმარტებით, ეს თანხა გადახდილია 2021 წელს ავანსად და ჯერ საქონელი მიღებული არაა, არც ფიქსირდება თანხის უკან დაბრუნება. გადასახადის გადამხდელის მიერ მომწოდებლისთვის გადახდილი ავანსი, რომლის შესაბამისი საქონლის/მომსახურების მიღების ფაქტიც არ არის დადასტურებული საგადასახადო შემოწმების დანიშვნის მომენტისთვის, დაკვალიფიცირდა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადის 20%-იანი განაკვეთით, გადამხდელს დაერიცხა გადასახადი და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 101-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელის საჩივარი აღნიშნულ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

შემმოწმებლებმა მოახდინეს კომპანიის მიერ 4.11.2020 წლის უნაღდო (საბანკო გადარიცხვა) ანგარიშსწორების გზით არარეზიდენტი კომპანიისთვის საქონლის სანაცვლოდ გადახდილი ავანსის თანხების 2025 წლის მარტის თვეში საშემოსავლო გადასახადით, როგორც დირექტორზე გაცემულ 5 ხელფასად დაბეგვრა. თანხა გადახდილია ბანკის საშუალებით და თანაც საგადასახადო შემოწმებით მოუცველ პერიოდში (2020 წელი) რომელზეც სსკ-ის მე-4 მუხლის მიხედვით ვრცელდება ხანდაზმულობის ვადა. ამასთანავე, აუდიტორების მიერ მოყვანილი მეთოდური მითითების მაგალითის მიხედვით, საშემოსავლო გადასახადით დაბეგრილია არარეზიდენტისთვის ნაღდი ანგარიშსწორებით არა საბანკო გადარიცხვის მეშვეობით გადახდილი ავანსის თანხები. ვინაიდან ეჭვქვეშ ვერ დადგება ავანსის გადახდის ფაქტი, ვინაიდან თანხა გადახდილია ბანკის მეშვეობით, აღნიშნული თანხის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად დაკვალიფიცირება არღვევს 73-ე მუხლით განსაზღვრულ პრინციპებს, ვინაიდან აღნიშნული საკანონმდებლო ნორმის მიხედვით, გადასახადებით დაბეგვრისას უპირატესობა ენიჭება ოპერაციის შინაარსს.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის და მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს. გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;

გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრულ პროგრამაში უცხოურ მომწოდებელზე საწყის ნაშთად ასახულია ავანსად გადახდილი თანხა 205 102 ლარი, გადამხდელის წარმომადგენლის განმარტებით, ეს თანხა გადახდილია 2021 წელს ავანსად და ჯერ საქონელი მიღებული არაა, არც თანხის უკან დაბრუნება ფიქსირდება. შესაბამისად, აღნიშნული თანხა დაკვალიფიცირდა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.

საწარმოს არარეზიდენტ მომწოდებელზე გადარიცხული ავანსის თანხა ბუღალტრულად აღრიცხული ჰქონდა როგორც დებიტორული დავალიანება და ეს თანხა უძრავ ნაშთად მოყვებოდა მთელი შესამოწმებელი პერიოდი. მომწოდებლისგან თანხის/საქონლის მიღება არ ფიქსირდება, ასევე გასულია გონივრული ვადა.

საბჭოს სხდომაზე მომჩივნის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ მომწოდებელზე ავანსი გადახდილია 2021 წელს და 2025 წელს მისი ხელფასად განხილვა არასწორია, ვინაიდან ხანდაზმული პერიოდია. მეთოდურ მითითებაში შემოწმების ფარგლები გულისხმობს შესამოწებელ პერიოდს, რომელიც ხანდაზმულ პერიოდს ემთხვევა, ამიტომ დარიცხვა არამართლზომიერია. აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებით, საბუღალტრო პროგრამაში დებიტორული დავალიანების საწყისი ნაშთი იყო 205 000 ლარი. მომჩივანმა ვერ წარადგინა არარეზიდენტთან არსებული მიმოწერის შესახებ დოკუმენტაცია, საიდანაც დადასტურდებოდა, რომ სთხოვდა თანხის უკან დაბრუნებას. ამასთან, თანხის გადარიცხვა შესრულებულია 2021 წელს და გასულია 6 გონივრული ვადა.

ამასთან, მომჩივანმა სიტყვიერი ახსნა-განმარტებით დააფიქსირა, რომ დებიტორული დავალიანება აუდიტის დეპარტამენტს ჩაეთვალა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. „ცალკეულ შემთხვევაში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით“ მეთოდური მითითების დამტკიცების თაობაზე შემოსავლების სამსახურის უფროსის №22708 ბრძანებით დამტკიცებულია მეთოდური მითითების მე-2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ ბრძანებით დამტკიცებული მეთოდური მითითებები გამოსაყენებლად სავალდებულოა 1.01.2017 წლიდან წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობების მიმართ.

„ცალკეულ შემთხვევაში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით“ მეთოდური მითითების დამტკიცების თაობაზე შემოსავლების სამსახურის უფროსის №22708 ბრძანებით დამტკიცებულია მეთოდური მითითების 11-ე დანართის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საწარმოს მიერ არარეზიდენტი პირისთვის გადახდილი ავანსი დაკვალიფიცირდება, როგორც შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის ამავე საწარმოს დირექტორზე (თუ არ არსებობს სხვა იდენტიფიცირებადი პასუხისმგებელი პირი) გაცემული ხელფასი, თუ კმაყოფილდება ყველა შემდეგი პირობა:

ა) ავანსის გადახდიდან გასულია გონივრული ვადა;

ბ) საგადასახადო შემოწმების დასრულებამდე, საწარმოს არ აქვს მიღებული შესაბამისი საქონელი/მომსახურება; გ) საგადასახადო შემოწმების დანიშვნის თარიღამდე არ დასტურდება ავანსის უკან დაბრუნება.

აღნიშნულ შემთხვევაში ავანსის გადარიცხვა მოხდა 2021 წელს, შესაბამისად, გასულია გონივრული ვადა. ამასთან, შემოწმების დასრულების დროს არ არის საქონელი მოწოდებული და არც არარეზიდენტის მიერ თანხის უკან დაბრუნება დასტურდება.

მომჩივანი აპელირებს მეთოდური მითითების პირველ მუხლზე, რომლის მიხედვით „კრედიტორული დავალიანების შესახებ“ წინამდებარე მეთოდური მითითება (შემდგომში - მეთოდური მითითება) არეგულირებს საგადასახადო შემოწმების ფარგლებში საგადასახადო ორგანოს მიერ გადასახადის გადამხდელის კრედიტორული დავალიანებების გადახდილად მიჩნევის საკითხებს, აგრეთვე, აღნიშნულთან დაკავშირებით, შესაძლო საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრას. გადასახადის გადამხდელი შემოწმების ფარგლებში მოიაზრებს შესამოწმებელ პერიოდს, რეალურად კი ეს ორი ცნება სხვადასხვა შინაარსის მატარებელია.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიიჩნევს, რომ მომჩივანს დავის წარმოების პროცესში არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და გახდებოდა დარიცხული თანხების შემცირების საფუძველი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭო მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხზე შემოსავლების სამსახურის გასაჩივრებული ბრძანებით მიღებული გადაწყვეტილება მართებულია, არ არსებობს მისი გაუქმების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

3. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

აუდიტის დეპარტამენტის 4.07.2025 წლის №002-96 საგადასახადო მოთხოვნით დარიცხულია გადასახადი - 100 743,15 ლარი, ჯარიმა - 25 638 ლარი და საურავი - 2 494,31 ლარი.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 და მე-6 ნაწილებზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, 269-ე მუხლის პირველ და მე-7 ნაწილებზე, 270-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 272-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 275-ე მუხლზე, ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება. ამდენად, გადასახადის გადამხდელის საჩივარი აღნიშნულ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

გამომდინარე იქიდან, რომ შემოწმების შედეგად თანხების დარიცხვა მოხდა პირველად და ადგილი არ ჰქონია მიზანმიმართულად გადასახადებისგან თავის არიდებას, ამასთან, კომპანიას დაფუძნების დღიდან არ უფიქსირდება არცერთი სამართალდარღვევის ოქმი. მომჩივანი ითხოვს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე გათავისუფლდეს სანქციებისგან.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის პირველი - 22 ნაწილების თანახმად:

1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, − იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.

2 1 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2 2 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით. საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი და მე-7 ნაწილების თანახმად:

1. საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.

7. დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

საბჭო აღნიშნავს, რომ მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, არ არსებობს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გათვალისწინებით, მომჩივნის სანქციებისგან გათავისუფლების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

1. ბუღალტრულ ბაზაში თვითღირებულებით აღრიცხულ ქონების საბალანსო ღირებულებასა და შეფასებულ საბაზრო ღირებულებას შორის სხვაობის თანხაზე ქონების გადასახადის დარიცხვა;

2. არარეზიდენტისთვის გადახდილი ავანსის თანხის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრა;

3. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

გადამხდელის მიერ წარდგენილი ბუღალტრული პროგრამა ორისის ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ გადამხდელს ქონების გადასახადის დეკლარაციაში ქონების საშუალო წლიური ღირებულება აღებული აქვს თვითღირებულებით. შემოწმების პროცესში გადასახადის გადამხდელის მიერ შეფასებულ იქნა აღნიშნული ქონება, წარმოდგენილია დასკვნა, სადაც ქონების ჯამური ღირებულება შეადგენს 2 651 331 ლარს, ხოლო გადამხდელს საშუალო წლიური ღირებულება აღებული აქვს 2023-2024 წელს 819 380 ლარი, ხოლო 2022 წელს 456 364,51 ლარი. ბუღალტრულ ბაზაში თვითღირებულებით აღრიცხულ ქონების საბალანსო ღირებულებასა და შეფასებულ საბაზრო ღირებულებას შორის გამოვლენილ სხვაობაზე გადასახადის გადამხდელს განესაზღვრა ქონების გადასახადი.

შემოწმებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრულ პროგრამაში უცხოურ მომწოდებელზე საწყის ნაშთად ასახულია ავანსად გადახდილი თანხა 205 102 ლარი, გადამხდელის წარმომადგენლის განმარტებით, ეს თანხა გადახდილია 2021 წელს ავანსად და ჯერ საქონელი მიღებული არაა, არც თანხის უკან დაბრუნება ფიქსირდება. შესაბამისად, აღნიშნული თანხა დაკვალიფიცირდა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.

გადამხდელის საჩივარი შემოსავლების სამსახურის №20768 ბრძანებით საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

გადაწყვეტილება

საბჭო მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხზე შემოსავლების სამსახურის გასაჩივრებული ბრძანებით მიღებული გადაწყვეტილება მართებულია, არ არსებობს მისი გაუქმების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 201 (1); 202 (1,41); 205 (3); 73 (4,9); 101 (1); 154 (1,2); 269 (7).