ბრძანება N 1203
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 1203
27 იანვარი 2026
ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა
შპს ,,-------“-ის (ს/ნ -------)
(მის.: -------, -------)
2025 წლის 28 დეკემბრის საჩივრის
დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე
შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 16 იანვრის სხდომაზე (ოქმი №3) განიხილა შპს ,,-------“-ის (ს/ნ -------) 2025 წლის 28 დეკემბრის №99675/1/2025 საჩივარი, აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 15 დეკემბრის №007-359 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.
სადავო საკითხები:
1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმებით განსაზღვრულ ფასნამატს და აღნიშნავს, რომ ფასნამატი უნდა გამოითვალოს საშუალოდ და არა ერთი ზედნადებით რეალიზაციიდან. განმარტავს, რომ სარეალიზაციო ფასებზე მოქმედებს მრავალი ფაქტორი, მაგალითად, საქონელი ახალი შემოტანილია თუ ძველი, ასევე აღნიშნავს, რომ სარგებლობს ამოყიდვის მეთოდითაც და არსებობს ჩამოფასებული საქონელიც. აცხადებს, რომ არ იცის საქონლის საწყის ნაშთად რა თანხა და როგორ იქნა აღებული, მაშინ როცა საბოლოო ნაშთები დაუდგენელია პროცესებიდან გამომდინარე. მიუთითებს, რომ ბოლოს ჩატარებული შემოწმებისას შემმოწმებელი არიცხავს 2024 წელს ჩატარებული ინვენტარიზაციის ოქმის საფუძველზე, თუმცა 2025 წლის აგვისტოშიც ჩატარდა ინვენტარიზაცია და იმის შედეგებზე არაფერს ამბობს. გაურკვეველია 2024 წელზე დარიცხვის არსი/პრინციპი, მაშინ როცა წინა შემოწმების შედეგიც უცნობია. ასევე გაურკვეველია თუ რა ნაშთი უნდა დააფიქსიროს გადამხდელმა 2025 წლის საბოლოო ნაშთად.
2. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება სმფ-ების ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისის მიწოდებად განხილვის საფუძველზე განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აცხადებს, რომ სადავო საგადასახადო მოთხოვნით დარიცხული თანხები ძირითადად გამოწვეულია 2024 წლის 29 მარტის სამართალდარღვევის ოქმით გამოწვეული ჯარიმისგან, რომელიც სასამართლოშია გასაჩივრებული და ელოდება შედეგებს.
3. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება დარიცხულ საშემოსავლო გადასახადს და აცხადებს, რომ გადასახადი დარიცხულია კრედიტორული დავალიანების თანხაზე.
ფაქტობრივი გარემოებები:
საქმის მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 18 ივნისის №12883 და 31 ოქტომბრის №24112 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა შპს ,,-------“-ის (ს/ნ -------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ აგვისტომდე საანგარიშო პერიოდები, ხოლო სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის მიზნებისათვის 2025 წლის 4 აგვისტოს ჩათვლით პერიოდი. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 12 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 15 დეკემბრის №27481 ბრძანება და ამავე თარიღის №007-259 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 522 112 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 300 409 ლარი, ჯარიმა 154 965 ლარი, საურავი 66 738 ლარი.
საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებებით:
1-2. შპს ,,-------''-ის საქმიანობის საგანს წარმოადგენს ბავშვისა და ქალის ტანსაცმლის შეძენარეალიზაცია. შემოწმების პროცესში დამუშავებულ იქნა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემები, საბაჟო დეკლარაციები და ინვოისები, მიღებული და გამოწერილი სასაქონლო ზედნადებები. გადასახადის გადამხდელის ახსნა-განმარტების თანახმად, გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას, შესაბამისად, შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. ამასთან, გამოწერილი რეალიზაციის ზედნადებებით ვერ ხდება გაყიდული და შეძენილი საქონლის დაკავშირება/იდენტიფიცირება, შესაბამისად, შეუძლებელია დოკუმენტური ფასნამატის დადგენა. შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 29 ივლისის №16853 ბრძანების საფუძველზე, ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ფაქტობრივი აღრიცხვა და დადგინდა სმფ-ების ფაქტობრივი ნაშთი 1 817 291 ლარის საბაზრო ღირებულებით. ასევე, შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2024 წლის 29 იანვრის №1366 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებულია შპს ,,-------"-ის სასაქონლომატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია 01.01.2023-დან 29.01.2024 წლის საგადასახადო პერიოდზე, შედეგად გამოვლინდა დანაკლისი საბაზრო ღირებულებით 660 824.41 ლარის ოდენობით. გადამხდელს აღნიშნული ინვენტარიზაციით დადგენილი დანაკლისი არ აქვს ასახული შესაბამისი პერიოდის დღგ-ისა და მოგების გადასახადის დეკლარაციებში.
ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებისა და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე, 73-ე მუხლების გათვალისწინებით, საგადასახადო შემოწმებამ იხელმძღვანელა არაპირდაპირი მეთოდით. კერძოდ, შესამოწმებელი პერიოდის დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვების გაანგარიშებისას გამოყენებულ იქნა აუდირებული ფასნამატები და ორჯერ ჩატარებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგები. აუდირებული ფასნამატები გავრცელებულ იქნა საცალოდ რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე, შესაბამისი კატეგორიების მიხედვით, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ინვენტარიზაციების დროს დადგენილი ფაქტობრივი ნაშთების გათვალისწინებით. შემოწმებით ასევე დადგინდა დღგ-ის ჩასათვლელი თანხები. შედეგად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე, 73-ე, 286-ე, 159-ე, 160-ე, 174-ე და 175-ე მუხლების შესაბამისად, გაიზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. ასევე, ამავე კოდექსის 97-ე და 983 მუხლების თანახმად, გამოვლენილი დანაკლისი შემოწმებით დაიბეგრა მოგების გადასახადით. შედეგად, კომპანიას დაერიცხა დღგ, მოგების გადასახადი და ამავე კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა.
ამასთან, გადამხდელს შესამოწმებელი პერიოდის რამდენიმე საანგარიშო პერიოდში მოგების გადასახადში დეკლარირებული აქვს დანაკლისი, რისი დადასტურებაც გადამხდელის მიერ ვერ მოხერხდა. შემოწმებით აღნიშნული დანაკლისიდან დეკლარირებული მოგების გადასახადი დაექვემდებარა შემცირებას.
3. შემოწმების პროცესში დამუშავებულ იქნა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემები. გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას. შემოწმებით საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით.
შემოწმებით ჩატარდა ფულადი სახსრების მოძრაობის ანალიზი, გათვალისწინებულ იქნა ყველა დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯი, ასევე ინფორმაცია დებიტორ-კრედიტორების შესახებ და დადგინდა განკარგვადი თანხა, რომლის არსებობაც საწარმოში ვერ დასტურდება (გადამხდელის ახსნაგანმარტების თანახმად დებიტორები არ ყავს, კრედიტორული დავალიანება უცხოელ მომწოდებელთან შეადგენს 235 500 ლარს). შედეგად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად, ზემოაღნიშნული განკარგვადი თანხა ჩაითვალა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად, შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს. გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა გადასახადი და ამავე კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში.
პირველ და მე-3 სადავო საკითხებთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით - სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ - დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:
1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:
ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;
ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
დადგენილი გარემოებაა, რომ გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას, ამასთან, გამოწერილი რეალიზაციის ზედნადებებით ვერ ხდება გაყიდული და შეძენილი საქონლის დაკავშირება/იდენტიფიცირება, შესაბამისად, შემოწმებისთვის შეუძლებელი იყო დოკუმენტური ფასნამატის დადგენა. აღნიშნულის გათვალისწინებით, საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. შესამოწმებელი პერიოდის დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვების გაანგარიშებისას გამოყენებულ იქნა აუდირებული ფასნამატები და 2024 წლის 29 იანვარს, ასევე 2025 წლის 29 ივლისს ჩატარებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ინვენტარიზაციის შედეგები, კერძოდ, საცალოდ რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე, შესაბამისი კატეგორიების მიხედვით, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ინვენტარიზაციების დროს დადგენილი ფაქტობრივი ნაშთების გათვალისწინებით, გავრცელებულ იქნა აუდირებული ფასნამატები, რის საფუძველზეც განისაზღვრა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. ასევე, შემოწმების მიერ შესწავლილ იქნა ფულადი სახსრების მოძრაობა, გათვალისწინებულ იქნა ყველა დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯი, ასევე ინფორმაცია დებიტორულ-კრედიტორული დავალიანების შესახებ, რის შედეგადაც დადგინდა სალაროს ნაღდი ფულის განკარგვადი ნაშთი, რომელიც ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.
გადასახადის გადამხდელის არგუმენტებთან მიმართებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის თანახმად დგინდება, რომ შემოწმებამ 2022 წლის საწყისი სასაქონლო-მატერიალური ნაშთის განსაზღვრის დროს იხელმძღვანელა გადამხდელის მიერ დეკლარირებული მონაცემებით (1 255 300 ლარი), ამასთან, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2024 წლის 29 იანვრის ბრძანებით ჩატარდა სმფ-ების ინვენტარიზაცია, რომელმაც მოიცვა 2023 წლის 1 იანვრიდან 2024 წლის 29 იანვრამდე საანგარიშო პერიოდები. შემოწმების მიერ ფასნამატის გავრცელების მიზნით განსაზღვრულ იქნა ორი რპთ. პირველი 2022 წლის 1 იანვრიდან 2023 წლის 1 იანვრამდე არსებული რპთ დეკლარირებული და ინვენტარიზაციის შედეგად დადგენილი ნაშთების გათვალისწინებით და მეორე 2024 წლის 29 იანვრიდან შესამოწმებელი პერიოდის ბოლომდე. ამასთან, შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის არსებული ნაშთიც გამოყვანილია 2025 წლის 29 ივლისის ბრძანებით ჩატარებული ინვენტარიზაციის შედეგების გათვალისწინებით. ასევე, გადამხდელის მიერ წარდგენილი ცხრილებით დადგინდა, რომ კომპანიას შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის გააჩნდა კრედიტორული დავალიანება. შემოწმებით ჩატარდა ფულადი სახსრების მოძრაობის ანალიზი, კრედიტორული და დებიტორული დავალიანებების გათვალისწინებით განსაზღვრულ იქნა განკარგვადი თანხა. შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის არსებული კრედიტორული დავალიანების თანხა ფულადი ნაშთის დათვალისას არ მოხვდა ხარჯის ნაწილში, რამაც არ შეამცირა ფულის ნაშთი, რომელზეც მოხდა საშემოსავლო გადასახადის დარიცხვა.
ასევე, აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა საქმის ზეპირი განხილვისას აღნიშნა, რომ ფულადი სახსრების ნაშთის გაანგარიშებისას მონაწილეობას არ იღებს საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2024 წლის 29 იანვრის №1366 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული სასაქონლომატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგები.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა შესაბამისობაშია კანონმდებლობის მოთხოვნებთან, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-11 ნაწილის შესაბამისად, დანაკლისი არის გადასახადის გადამხდელის ბუღალტრულ ჩანაწერებთან შედარებისას გამოვლენილი (მათ შორის, ინვენტარიზაციის საშუალებით) სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ან/და ძირითადი საშუალებების ნაკლებობა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდებად ითვლება პირის მიერ სხვა პირისათვის საქონელზე საკუთრების უფლების გადაცემა სასყიდლით (მათ შორის, საქონლის რეალიზაცია, გაცვლა, ხელფასის ან ნატურალური ფორმით ანაზღაურება) ან უსასყიდლოდ.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 96-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, მოგების გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი საწარმო.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს (გარდა ამ მუხლის მე-2, მე-8−91 და 93 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა ან/და ფულადი სახსრების გადაცემა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 983 მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ამ კოდექსით გათვალისწინებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ან/და ძირითადი საშუალების დანაკლისი ითვლება მისი გამოვლენის მომენტში ამ საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდებად.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ − დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.
ამავე კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ანაზღაურების სანაცვლოდ, საქონლის მიწოდებად ასევე განიხილება ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისი.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენის მომენტში.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის მეორე ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ვ“ და „თ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის საბაზრო ფასი, დღგ-ის გარეშე.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ 2024 წლის 29 იანვრის №1366 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული ინვენტარიზაციის შედეგად გადასახადის გადამხდელს გამოუვლინდა სმფ-ების დანაკლისი, რაზეც შედგა 2024 წლის 19 მარტის №CB1608482 საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი.
ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისი მოგების გადასახადის მიზნებისთვის ითვლება მისი გამოვლენის მომენტში ამ საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდებად, ხოლო დღგ-ის მიზნებისთვის საქონლის საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად. შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებული იყო განეხორციელებინა სმფ-ების დანაკლისის დეკლარირება და დაბეგვრა. განსახილველ შემთხვევაში კი დადგენილია, რომ გადასახადის გადამხდელს შესაბამის საანგარიშო პერიოდში სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისზე არ აქვს შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :
1. შპს ,,-------“-ის (ს/ნ -------) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხები:
1. შემოწმებით განსაზღვრული ფასნამატი
2. სმფ-ების ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი დანაკლისის მიწოდებად განხილვის საფუძველზე განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები.
3. დარიცხული საშემოსავლო გადასახადი.
ფაქტობრივი გარემოებები
1-2. გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას, შესაბამისად, შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. გამოწერილი რეალიზაციის ზედნადებებით ვერ ხდება გაყიდული და შეძენილი საქონლის დაკავშირება/იდენტიფიცირება, შესაბამისად, შეუძლებელია დოკუმენტური ფასნამატის დადგენა. საგადასახადო შემოწმებამ იხელმძღვანელა არაპირდაპირი მეთოდით. კერძოდ, შესამოწმებელი პერიოდის დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვების გაანგარიშებისას გამოყენებულ იქნა აუდირებული ფასნამატები და ორჯერ ჩატარებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგები. აუდირებული ფასნამატები გავრცელებულ იქნა საცალოდ რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე, შესაბამისი კატეგორიების მიხედვით, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ინვენტარიზაციების დროს დადგენილი ფაქტობრივი ნაშთების გათვალისწინებით. შედეგად, გაიზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. გამოვლენილი დანაკლისი შემოწმებით დაიბეგრა მოგების გადასახადით. კომპანიას დაერიცხა დღგ, მოგების გადასახადი და ჯარიმა.
3. შემოწმებით ჩატარდა ფულადი სახსრების მოძრაობის ანალიზი, გათვალისწინებულ იქნა ყველა დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯი, ასევე ინფორმაცია დებიტორ-კრედიტორების შესახებ და დადგინდა განკარგვადი თანხა, რომლის არსებობაც საწარმოში ვერ დასტურდება. შედეგად, ზემოაღნიშნული განკარგვადი თანხა ჩაითვალა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად, შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს. გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა.
გადაწყვეტილება
სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
დასაბუთება
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5, 9); 983(2); 101; 154; 159; 163