ბრძანება N 559

N 559

21 იანვარი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

შპს „---ის“ (ს/ნ ---)

2025 წლის 22 დეკემბრის საჩივრის

დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 16 იანვრის სხდომაზე (ოქმი №3) განიხილა შპს „---ს“ (ს/ნ ---) 2025 წლის 22 დეკემბრის №99527/1/2025 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 20 ნოემბრის №007-308 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხი:

მომჩივანი არ ეთანხმება შესამოწმებელ პერიოდში ჩამოწერილი საქონლის რეალიზებულად მიჩნევას და დღგ-ით და საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას. კერძოდ:

 არ ეთანხმება შესამოწმებელ პერიოდში ჩამოწერილი საქონლის (სოიოს შროტი) რეალიზებულად მიჩნევას და დაბეგვრას. მიუთითებს, რომ მართალია, გაუვარგისებულ საქონელს კომპანიის შემოსავლების ფორმირებაზე პირდაპირი გავლენა არ ჰქონია, თუმცა ის წარმოადგენს კომპანიის მიერ განხორციელებული ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში წარმოშობილ ხარჯს, რომელიც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიხედვით გამოქვითვას ექვემდებარება, ხოლო მისი შეძენისას/იმპორტისას გადახდილი დღგ კი ექვემდებარება ჩათვლას.

 არ ეთანხმება საქონლის იმპორტისას დაფიქსირებული დანაკლისის საბაზრო ფასით რეალიზებულად განხილვას და დაბეგვრას. განმარტავს, რომ განბაჟებული ტვირთის გახსნისას ფაქტობრივად მიღებული საქონლის ოდენობები (განსაკუთრებით ფქვილის და ქატოს იმპორტისას) არ შეესაბამება ერთმანეთს. მიუთითებს, რომ საქონლის იმპორტისას გამოვლენილი საქონლის დანაკლისის ხარჯები წარმოადგენს კომპანიის მიერ განხორციელებულ ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებულ ხარჯს, რომელიც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიხედვით გამოქვითვას ექვემდებარება, ხოლო მისი შეძენისას/იმპორტისას გადახდილი დღგ ექვემდებარება ჩათვლას.

 არ ეთანხმება წყლის ჩამოსვლის შედეგად ან მღრნელების მიერ გაუვარგისებული ფქვილის მარაგების საბაზრო ფასად რეალიზებულად მიჩნევას და დაბეგვრას. განმარტავს, რომ შესამოწმებელ პერიოდში კომპანიას საწყობში წყლის ჩამოსვლის ან მღრნელების დაზიანების შედეგად გაუფუჭდა მნიშვნელოვანი ოდენობის ფქვილის მარაგი, რის გამოც მისი რეალიზაცია შეუძლებელი იყო და დაექვემდებარა განადგურებას. მიუთითებს, რომ მართალია, გაუვარგისებულ საქონელს კომპანიის შემოსავლების ფორმირებაზე პირდაპირი გავლენა არ მოუხდენია, თუმცა ის წარმოადგენს კომპანიის მიერ განხორციელებულ ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში წარმოშობილ ხარჯს, რომელიც საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მიხედვით გამოქვითვას ექვემდებარება, ხოლო მისი შეძენისას/იმპორტისას გადახდილი დღგ ექვემდებარება ჩათვლას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 19 ივნისის №13129 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა შპს ,,---ის“ (ს/ნ ---) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ ივნისამდე საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 12 ნოემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 20 ნოემბრის №25512 ბრძანება და ამავე თარიღის №007–308 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განისაზღვრა სულ 176 147 ლარი, მათ შორის გადასახადი 105 095 ლარი, ჯარიმა 60 564 ლარი და საურავი 10 488 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, სადავო საკითხთან დაკავშირებით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებით:

 შპს „---ის“ საქმიანობაა ადგილობრივ ბაზარზე ფქვილის, ქატოს, ზეთისა და მისთ. რეალიზაცია. გადამხდელს უფიქსირდება, როგორც საქონლის იმპორტი, ასევე, ადგილობრივ ბაზარზე შეძენა. შემოწმების პროცესში გადასახადის გადამხდელმა წარმოადგინა პირველადი აღრიცხვის ინფორმაცია/დოკუმენტაცია (საბანკო ამონაწერები, ინვოისები, ბუღალტრული პროგრამა ორისი, დებიტორ-კრედიტორული შედარების აქტები და სხვადასხვა სახის ხელშეკრულება). შემოწმებამ იხელმძღვანელა გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი ბუღალტრული აღრიცხვის პროგრამით, რომლითაც დადგინდა, რომ საწარმოს უფიქსირდებოდა სასაქონლო-მატერიალური მარაგების ჩამოწერა, რომელზეც ჩამოწერის დოკუმენტი არ გააჩნდა.

შემოწმების მიერ აღნიშნული საქონელი ჩაითვალა რეალიზებულად და კატეგორიებისა და პერიოდის მიხედვით გავრცელდა კომპანიის დოკუმენტური ფასნამატი. ასევე, საწარმოს წარმომადგენელმა წერილობით მიმართა აუდიტის დეპარტამენტს და მოითხოვა იმპორტირებულ საქონელზე დღგ-ის ჩათვლის მიღება სრულად, რაც შემოწმებამ გაითვალისწინა. გარდა ამისა, გადამხდელს შემოწმების პროცესში უფიქსირდებოდა არაეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებულ საქონელზე მიღებული ჩათვლა, რაც შეუმცირდა შემოწმების პროცესში. შემოწმებამ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე, 159-ე, 160-ე, 174-ე, 175-ე მუხლებით. შედეგად, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

 გადასახადის გადამხდელთან 2025 წლის 20 ივნისს ჩატარდა სალაროს ინვენტარიზაცია, რომლის მიხედვითაც დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს სალაროში ნაღდი ფულის ნაშთი არ გააჩნდა. შემოწმებამ შეადგინა ნაღდი ფულის მოძრაობის ცხრილი, სადაც გაითვალისწინა საწარმოს მიერ მიღებული ყველა შემოსავალი და ყველა ის ხარჯი, რომელზეც დოკუმენტი გააჩნდა, ხოლო ისეთ ხარჯზე, რომელიც დოკუმენტურად არ დასტურდებოდა, შემოწმების მიერ გათვალისწინებულ იქნა აღნიშნული ხარჯების 75%.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს გამოვლინდა განკარგვადი თანხები, რომლის მიზნობრიობაც ვერ დადგინდა. აღნიშნული თანხები შემოწმების მიერ დაკვალიფიცირდა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის საფუძველზე. შედეგად, გადამხდელს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში. ამავე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები. შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ საჩივრის განხილვა საგადასახადო ორგანოში ჩაინიშნა 2026 წლის 16 იანვარს, 16:15 საათზე, გადამხდელის მონაწილეობით. გადამხდელს ეცნობა საჩივრის განხილვის დროისა და ადგილის შესახებ, თუმცა მომჩივანი არ გამოცხადდა საჩივრის ზეპირ განხილვაზე და არც განცხადება წარმოუდგენია განხილვის გადადებასთან დაკავშირებით. ამასთან, სატელეფონო კომუნიკაციისას თანხმობა განაცხადა საჩივრის მისი მონაწილეობის გარეშე განხილვაზე.

 

სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე, სხვა მსგავს ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ - დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის პირველ ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლა არის დასაბეგრი პირის უფლება, შეიმციროს გადასახდელი დღგ-ის თანხა საქონლის მიწოდებასთან/მომსახურების გაწევასთან დაკავშირებული ხარჯის სხვადასხვა კომპონენტის ღირებულებაზე პირდაპირ მიკუთვნებული დღგ-ის თანხით.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის უფლება წარმოიშობა ჩასათვლელი დღგის თანხის დარიცხვის ვალდებულების წარმოშობის (შესაბამისი ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის) მომენტიდან. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის უფლება აქვს მხოლოდ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ დასაბეგრ პირს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“, „ბ“ და ,,გ“ ქვეპუნქტების თანახმად, თუ საქონელი/მომსახურება გამიზნულია ან გამოიყენება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებისთვის, დასაბეგრ პირს უფლება აქვს ჩაითვალოს:

ა) საქართველოს ტერიტორიაზე სხვა დასაბეგრი პირისგან ამ საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი/გადასახდელი დღგ.

ბ) ამ კარის შესაბამისად საქონლის მიწოდებად ან მომსახურების გაწევად განხილულ ოპერაციებთან დაკავშირებით გადასახდელი დღგ.

გ) საქონლის იმპორტისას გადახდილი/გადასახდელი დღგ.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 176-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის მიღების საფუძველია:

ა) ამ კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებითა და მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევებში − საქონლის/მომსახურების შეძენასთან დაკავშირებით ამ კოდექსით დადგენილი წესით გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა;

ბ) ამ კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − საქონლის იმპორტთან დაკავშირებით, იმპორტის დეკლარაცია.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არის დადგენილი, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული დასაბეგრი პირის მიერ სხვა დასაბეგრი პირისთვის საქონლის მიწოდების ან მომსახურების გაწევის შემთხვევაში, გამოიწერება საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა. ,,გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ საქონელი/მომსახურება გამიზნულია ან გამოიყენება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებისთვის, გარდა ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებული დასაბეგრი ოპერაციებისა, დასაბეგრ პირს უფლება აქვს ჩაითვალოს:

ა) საქართველოს ტერიტორიაზე სხვა დასაბეგრი პირისგან ამ საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი/გადასახდელი დღგ;

ბ) ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდებად ან მომსახურების გაწევად, განხილულ ოპერაციებთან დაკავშირებით გადასახდელი დღგ;

გ) საქონლის იმპორტისას გადახდილი/გადასახდელი დღგ;

ხოლო, მე-3 ნაწილის ,,ა“ და ,,ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დასაბეგრ პირს უფლება არ აქვს ჩაითვალოს:

ა) დღგ, თუ იგი არ არის რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად;

ბ) იმ საქონელზე/მომსახურებაზე (გარდა ძირითადი საშუალებებისა) გაწეული ხარჯის ღირებულებაზე მიკუთვნებული დღგ-ის თანხა, რომელიც დასაბეგრი პირის მიერ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციამდე პერიოდში გამოყენებულია დასაბეგრ ოპერაციებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ხოლო ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას: ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;

ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას.

საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერულ) ოპერაციაზე გამოწერილ პირველად საგადასახადო დოკუმენტში საქონლის ღირებულების (მათ შორის, საქონლის ერთეულის ფასის) მითითება სავალდებულო არ არის. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საგადასახადო შემოწმებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ გადამხდელის მიერ წარდგენილი ბუღალტრული აღრიცხვის პროგრამის თანახმად, საწარმოს უფიქსირდებოდა სასაქონლომატერიალური მარაგების ჩამოწერა, თუმცა ჩამოწერის დოკუმენტი არ გააჩნდა. შემოწმების მიერ აღნიშნულ საქონელზე კატეგორიებისა და პერიოდის მიხედვით გავრცელდა კომპანიის დოკუმენტური ფასნამატი და შემოწმების მიერ ჩაითვალა რეალიზებულად შესაბამის პერიოდებში, რის საფუძველზეც განისაზღვრა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. ასევე, საწარმოს წარმომადგენელმა წერილობით მიმართა აუდიტის დეპარტამენტს და მოითხოვა იმპორტირებულ საქონელზე დღგ-ის ჩათვლის მიღება სრულად, რაც შემოწმებამ გაითვალისწინა. ამასთან, გადასახადის გადამხდელთან 2025 წლის 20 ივნისს ჩატარდა სალაროს ინვენტარიზაცია, რომლის მიხედვითაც დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს სალაროში ნაღდი ფულის ნაშთი არ გააჩნდა.

შემოწმებამ შეადგინა ნაღდი ფულის მოძრაობის ცხრილი, სადაც გაითვალისწინა საწარმოს მიერ მიღებული ყველა შემოსავალი და ყველა ის ხარჯი, რომელზეც დოკუმენტი გააჩნდა, ხოლო ისეთ ხარჯზე, რომელიც დოკუმენტურად არ დასტურდებოდა, შემოწმების მიერ გათვალისწინებულ იქნა აღნიშნული ხარჯების 75%. შედეგად, განისაზღვრა განკარგვადი თანხა, რომელიც ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. გადამხდელის არგუმენტაციასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელს ბუღალტრულად ჩამოწერილი ჰქონდა სოიოს შროტი, როგორც უვარგისი და რეალიზაციისთვის გამოუსადეგარი საქონელი, ფქვილი და ქატო, როგორც იმპორტისას მიღებული რაოდენობრივი დანაკლისი და ასევე, ფქვილი, როგორც წყლის ჩამოსვლის შედეგად გაუვარგისებული საქონელი. საწარმოს აღნიშნული საქონელი ჩამოწერილი არ ჰქონდა „მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, აღიარებული საგადასახადო დავალიანების დაფარვის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანების ინსტრუქციის შესაბამისად, რის გამოც იგი შემოწმების მიერ ჩაითვალა რეალიზებულ საქონლად, რომელიც დაიბეგრა დღგ-ით და მისი რეალიზაციით მიღებულმა შემოსავლებმა მონაწილეობა მიიღო ნაღდი ფულის ნაშთის გაანგარიშებაში.

ასევე, აღსანიშნავია, რომ ზემოხსენებულ საქონელზე შემოწმების მიერ არ მომხდარა ჩათვლილი დღგ-ის თანხის გაუქმება და განკარგვადი თანხის გაანგარიშებისას ხარჯებში გაუთვალისწინებლობა.

შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ ვინაიდან გადამხდელს არ ჰქონდა ჩამოწერილი საქონელი „მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, აღიარებული საგადასახადო დავალიანების დაფარვის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების განხორციელების, სამართალდარღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №994 ბრძანების ინსტრუქციის შესაბამისად, შემოწმების მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება და აღნიშნული საქონლის რეალიზებულად განხილვა მართლზომიერია. ამასთან, ჩამოწერილ საქონელზე კატეგორიებისა და პერიოდის მიხედვით კომპანიის დოკუმენტური ფასნამატის გავრცელება, რამაც გამოიწვია დამატებითი შემოსავლის განსაზღვრა შესაბამისობაშია კანონმდებლობის მოთხოვნებთან.

ასევე, შემოწმებით გამოვლენილი განკარგვადი თანხა, ოპერაციის შინაარსის გათვალისწინებით, წარმოადგენს საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასს და მისი გადახდის წყაროსთან დაბეგვრა მართლზომიერია. ამასთან, მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად და დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, საქმეში არსებული მასალების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და აუდიტის დეპარტამენტის მოწოდებული ინფორმაციის გათვალისწინებით, სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართლზომიერად, ხოლო წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :

 

1. შპს „---ს“ (ს/ნ ---) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, მისი ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

მომჩივანი არ ეთანხმება შესამოწმებელ პერიოდში ჩამოწერილი საქონლის რეალიზებულად მიჩნევას და დღგ-ით და საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

საგადასახადო შემოწმებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ გადამხდელის მიერ წარდგენილი ბუღალტრული აღრიცხვის პროგრამის თანახმად, საწარმოს უფიქსირდებოდა სასაქონლომატერიალური მარაგების ჩამოწერა, თუმცა ჩამოწერის დოკუმენტი არ გააჩნდა. შემოწმების მიერ აღნიშნულ საქონელზე კატეგორიებისა და პერიოდის მიხედვით გავრცელდა კომპანიის დოკუმენტური ფასნამატი და შემოწმების მიერ ჩაითვალა რეალიზებულად შესაბამის პერიოდებში, რის საფუძველზეც განისაზღვრა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. ასევე, საწარმოს წარმომადგენელმა წერილობით მიმართა აუდიტის დეპარტამენტს და მოითხოვა იმპორტირებულ საქონელზე დღგ-ის ჩათვლის მიღება სრულად, რაც შემოწმებამ გაითვალისწინა. ამასთან, გადასახადის გადამხდელთან 2025 წლის 20 ივნისს ჩატარდა სალაროს ინვენტარიზაცია, რომლის მიხედვითაც დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს სალაროში ნაღდი ფულის ნაშთი არ გააჩნდა.

შემოწმებამ შეადგინა ნაღდი ფულის მოძრაობის ცხრილი, სადაც გაითვალისწინა საწარმოს მიერ მიღებული ყველა შემოსავალი და ყველა ის ხარჯი, რომელზეც დოკუმენტი გააჩნდა, ხოლო ისეთ ხარჯზე, რომელიც დოკუმენტურად არ დასტურდებოდა, შემოწმების მიერ გათვალისწინებულ იქნა აღნიშნული ხარჯების 75%. შედეგად, განისაზღვრა განკარგვადი თანხა, რომელიც ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად

 

გადაწყვეტილება

შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართლზომიერად, ხოლო წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

დასაბუთება

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73 (5); 174 (1); 176 (1); 180; 73 (4,9); 101 (1); 154 (1); 105 (2); 72 (1).