ბრძანება N 7294

N 7294

31 მარტი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

შპს „---ს“ (ს/ნ ---)

(მის.:---) 2026 წლის 10 თებერვლის

საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 12 მარტის სხდომაზე (ოქმი №22) განიხილა შპს „---ს“ (ს/ნ ---) 2026 წლის 10 თებერვლის №100681/1/2026 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 22 დეკემბრის №005-239 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხები:

1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების მიერ განსაზღვრულ ფასნამატს და აცხადებს, რომ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების დროს უნდა განხორციელებულიყო საქონლის როგორც რაოდენობრივი და ისე თანხობრივი ანალიზი, თუმცა შემოწმებამ გამოიყენა მხოლოდ თანხობრივი ანალიზის მეთოდი, რამაც საბოლოო ჯამში გამოიწვია საგადასახადო ვალდებულებების არამართებული განსაზღვრა. განმარტავს, რომ რაოდენობრივი ანალიზის განხორციელების შემთხვევაში ნათელი გახდებოდა, რომ მთლიანი შეძენილი საქონლის მოცულობიდან ექსპორტზე/რეექსპორტზე გატანილი საქონლის წილი დაახლოებით შეადგენს 68%-ს, ხოლო, 32% რეალიზებულია ადგილობრივად, სავაჭრო ობიექტში, საიდანაც მიღებული შემოსავალი დაფიქსირებულია საკონტროლო-სალარო აპარატის ჩეკებსა და საბანკო ტერმინალის ამონაწერებში.

თუმცა, აქვე აღნიშნავს, რომ ექსპორტზე/რეექსპორტზე გატანილი საქონლის თვითღირებულება აღემატება მიღებულ შემოსავალს. ამას კი ხსნის იმით, რომ სულ შეძენილი აქვს 1949 ერთეული, 771 771 ლარის თვითღირებულების საქონელი, რომლის რეალიზაციიდანაც სულ მიღებული აქვს 937 573 ლარის შემოსავალი. აქედან ექსპორტზე/რეექსპორტზე გატანილია რაოდენობრივად 1333 ცალი (მთლიანი შესყიდვის 68%), რომლის თვითღირებულებაც შეადგენს 432 126 ლარს, ხოლო რეალიზაციიდან მიღებული შემოსავალი 305 596 ლარს. ასევე მიუთითებს, რომ ექსპორტიდან მიღებული შემოსავალი დეკლარირებული არ აქვს დღგ-ის დეკლარაციის (გათავისუფლების) შესაბამის გრაფაში. ადგილობრივ რეალიზაციასთან დაკავშირებით კი განმარტავს, რომ შესყიდული 1949 ერთეული საქონლისგან ადგილობრივად რეალიზებული აქვს 616 ერთეული საქონელი, რომელიც შეადგენს შესყიდული პროდუქციის 32%-ს. აღნიშნულის თვითღირებულება დაახლოებით შეადგენს 339 645 ლარს, ხოლო მიღებული შემოსავალი 633 977 ლარს. აცხადებს, რომ მის მიერ განსაზღვრული ფასნამატი შეადგენს 59%, ხოლო მოგების მარჟა წარმოადგენს 37%-ს. მიუთითებს, რომ შემოწმების მიერ საგადასახადო ვალდებულებების არამართებული განსაზღვრა გამოწვეულია იმით, რომ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების დროს არ მომხდარა პროდუქციის სრული რაოდენობრივი ანალიზი. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით ითხოვს, საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირებას, ამასთან აცხადებს, რომ გადაანგარიშების პროცესში შემოწმებას მიაწვდის საქონლის გაყიდვასთან დაკავშირებულ ინფორმაციას.

2. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების მიერ ძირითადი საშუალებების რეალიზებულად მიჩნევის შედეგად განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აცხადებს, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ რეალიზებულად მიჩნეულ ძირითად საშუალებებს ადევს შემოსავლების სამსახურის ყადაღა, თუმცა ეს საგადასახადო შემოწმების აქტში ასახული არ არის. აღნიშნულთან დაკავშირებით წარმოდგენილი აქვს დაყადაღებული ქონების ნუსხა. შესაბამისად, მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილში დარიცხვა გამოწვეულია შემოწმების მიერ დაშვებული ტექნიკური შეცდომით, აქედან გამომდინარე ითხოვს მოცემულ ნაწილში დარიცხული თანხების გაუქმებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 3 დეკემბრის №26642 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა შპს „---ს“ (ს/ნ ---) საქმიანობის გასვლითი საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდები. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 19 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 22 დეკემბრის №27974 ბრძანება და ამავე თარიღის №005-239 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 463 916 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 249 733 ლარი, ჯარიმა 127 071 ლარი, საურავი 87 112 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებებით:

1. შპს „---ს ---“ გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2021 წლის 29 დეკემბერს. მის ძირითად საქმიანობას წარმოადგენს საცალო ვაჭრობა ტანსაცმლით ---, იჯარით აღებულ ფართში. საწარმოს დირექტორი და 100%-იანი წილის მფლობელია ---, რომელმაც 2023 წლის 9 ივნისს დატოვა საქართველოს საზღვარი. შესაბამისად, აუდიტის დეპარტამენტის შეტყობინება, რომელიც ელექტრონულად გაეგზავნა გადასახადის გადამხდელის პირად ავტორიზებულ ვებ-გვერდზე (rs.ge) გახსნილი არ არის. გადასახადის გადამხდელი ძირითადად ახორციელებს ტანსაცმლის (ძვირადღირებული ბრენდების) იმპორტს იტალიიდან, ასევე ახორციელებს საქონლის რეექსპორტსა და ექსპორტს. პროდუქციის ნაწილი დაბრუნებული აქვს მომწოდებელი კომპანიისთვის. გადასახადის გადამხდელის უფლებამოსილი პირი (დირექტორი და დამფუძნებელი) არ იმყოფება საქართველოში, წინასააუდიტო ანალიზისას შემოწმება დაუკავშირდა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში მითითებულ საკონტაქტო პირს, რომელმაც აღნიშნა, რომ გადასახადის გადამხდელს ეხმარებოდა დეკლარაციების გადაგზავნაში, თუმცა დღეისთვის არანაირი ინფორმაცია/დოკუმენტაციაზე წვდომა არ აქვს, რადგან საწარმომ ფუნქციონირება შეწყვიტა 2023 წლიდან.

შპს „---ს“ 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ სექტემბრამდე პერიოდში (შესამოწმებელი პერიოდი) საბაჟოზე იმპორტის გზით შემოტანილი აქვს 771 771 ლარის საქონელი, ხოლო შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაციის ანალიზის შედეგად, კერძოდ, საკონტროლო-სალარო აპარატისა და პოსტერმინალის ანალიზით, ასევე გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი დამატებული ღირებულების გადასახადის დეკლარაციებით სულ რეალიზებული აქვს 523 726 ლარის საქონელი. ამასთან, ექსპორტზე გატანილი აქვს 239 452 ლარის საქონელი. საწარმო აღარ ფუნქციონირებს 2023 წლის აგვისტოს თვიდან. შემოწმების პროცესში გადასახადის გადამხდელთან დაკავშირება ვერ მოხერხდა, შესაბამისად, შემოწმებისთვის არ იქნა მოწოდებული პირველადი სააღრიცხვო დოკუმენტაცია, მათ შორის ბუღალტრული აღრიცხვის რეგისტრები, საბანკო ამონაწერები და სხვა. დოკუმენტური რეალიზაცია წარმოადგენს მთლიანი ბრუნვის 1%-ს. ამასთან, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2022 წლის 11 ოქტომბრის №25837 ბრძანების საფუძველზე საწარმოში ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია, რის შედეგადაც, გამოვლინდა საქონლის დანაკლისი საბაზრო ფასებით 11 809 ლარის ოდენობით და ზედმეტობა საბაზრო ფასებით 13 151 ლარის ოდენობით, რაზეც საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ შედგენილ იქნა შესაბამისი ოქმი. შემოწმებამ იხელმძღვანელა აღნიშნული ინვენტარიზაციის მასალებით და გამოიყენა ინვენტარიზაციის შედეგად დადგენილი ფასნამატი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოწმებით გადასახადის გადამხდელის მიერ მიღებული შემოსავალი განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. კერძოდ, საწარმოს მიერ მიღებული შემოსავლის განსასაზღვრად გამოყენებულ იქნა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემები, დათვლილ იქნა რეალიზებული პროდუქციის ღირებულება, რაზეც გავრცელდა ზემოაღნიშნული მიმდინარე კონტროლის პროცედურის (ინვენტარიზაციის) ფასნამატი 132%, შედეგად, გაიზარდა საწარმოს მიერ მიღებული შემოსავლის ოდენობა. დამატებული ღირებულების გადასახადით დასაბეგრმა ბაზამ შეადგინა 1 401 132 ლარი.

ამასთან, შემოწმებით, ნაღდი ფულის მოძრაობის ანალიზისას დადგინდა, რომ საწარმოს მიერ შესამოწმებელ პერიოდში ნაღდი ფულის სახით მიღებული აქვს 1 899 608 ლარი, რომელიც შემცირდა იმ პერიოდისთვის საწარმოს მიერ გაწეული დანახარჯებით. ფულის მოძრაობის ანალიზის შედეგად, შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს გამოვლინდა 350 226 ლარის ნაღდი ფულის დანაკლისი.

შემოწმებით, აღნიშნული დანაკლისი განხილულ იქნა საწარმოს დირექტორზე ხელფასის სახით განაცემად და დაექვემდებარა საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას. შედეგად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე, 49-ე, 73-ე, მე-8, 160-ე და 101-ე მუხლების გათვალისწინებით, პირს დაერიცხა გადასახადები და ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

2. გადასახადის გადამხდელის მიერ შესამოწმებელ პერიოდში შეძენილია ძირითადი საშუალებები, მათ შორის კომპიუტერი, მაცივარი, სავარძელი და ა.შ, რაზეც მიღებული აქვს შესაბამისი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები და ჩათვლილი აქვს შესაბამისი დღგ-ის თანხები. გადასახადის გადამხდელს აღნიშნულ ძირითად საშუალებებზე დეკლარირებული აქვს ქონების გადასახადი. აგრეთვე, საწარმოს ფაქტობრივი საქმიანობა არ უფიქსირდება 2023 წლის აგვისტოდან, შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არ უფიქსირდება საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოყენება, აგრეთვე პოსტერმინალის, არ აქვს გამოწერილი ან მიღებული ელექტრონული სასაქონლო ზედნადებები და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები.

შემოწმებით შესწავლილ იქნა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაცია, რომლის შედეგადაც ზემოაღნიშნული ძირითადი საშუალებების ნაწილი საწარმოს რეალიზებული აქვს და გამოწერილი აქვს შესაბამისი დოკუმენტები. ხოლო დანარჩენი ნაწილის, რომლის შეძენის ღირებულება შეადგენს 8 933 ლარს დღგ-ის გარეშე, შემოწმების მიერ მოხდა რეალიზაცია თვითღირებულებით და შესაბამისად გაიზარდა შემოწმებით დადგენილი, საწარმოს მიერ მიღებული შემოსავალი. აღნიშნულმა რეალიზაციამ გავლენა მოახდინა როგორც დამატებული ღირებულების გადასახადზე, ასევე ფულადი საშუალებების გაანგარიშებაზე. შედეგად, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

 

სადავო საკითხებთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

ამავე კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ - დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა. ამავე კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დაქირავებით მუშაობად ითვლება ფიზიკური პირის მიერ საწარმოს ან ორგანიზაციის ხელმძღვანელად (დირექტორად) ყოფნა ან ხელმძღვანელის (დირექტორის) მოვალეობის შესრულება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად:

ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;

ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი, რომელიც გამოცემულია წერილობითი სახით, აუცილებელია შეიცავდეს დასაბუთებას, კერძოდ, მასში მითითებული უნდა იყოს ის სამართლებრივი და ფაქტობრივი წანამძღვრები, რომელთა საფუძველზეც გამოიცა იგი. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, იგი ვალდებულია, აქტის დასაბუთებაში მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას.

 

პირველ სადავო საკითხთან დაკვშირებით, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ გადასახადის გადამხდელი ძირითადად ახორციელებს ტანსაცმლის, კერძოდ, ძვირადღირებული ბრენდების იმპორტს იტალიიდან, ასევე ახორციელებს საქონლის რეექსპორტსა და ექსპორტს, ხოლო, ფუნქციონირება შეწყვიტა 2023 წლიდან. შემოწმების პროცესში გადასახადის გადამხდელთან დაკავშირება ვერ მოხერხდა, შესაბამისად, შემოწმებისთვის არ იქნა მოწოდებული პირველადი სააღრიცხვო დოკუმენტაცია, მათ შორის ბუღალტრული აღრიცხვის რეგისტრები, საბანკო ამონაწერები და სხვა. პირს საბაჟოზე იმპორტის გზით შემოტანილი აქვს 771 771 ლარის საქონელი, ხოლო შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაციის მიხედვით, კერძოდ, საკონტროლო-სალარო აპარატისა და პოსტერმინალის ანალიზით, ასევე გადასახადის გადამხდელის მიერ შემოწმებისთვის წარდგენილი დამატებული ღირებულების გადასახადის დეკლარაციებით სულ რეალიზებული აქვს 523 726 ლარის საქონელი. ამასთან, ექსპორტზე გატანილი აქვს 239 452 ლარის საქონელი. დოკუმენტური რეალიზაცია წარმოადგენდა მთლიანი ბრუნვის 1%-ს. ამასთან, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2022 წლის 11 ოქტომბრის №25837 ბრძანების საფუძველზე საწარმოში ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია, რის შედეგადაც, გამოვლინდა საქონლის დანაკლისი საბაზრო ფასებით 11 809 ლარის ოდენობით და ზედმეტობა საბაზრო ფასებით 13 151 ლარის ოდენობით. შემოწმებამ იხელმძღვანელა აღნიშნული ინვენტარიზაციის მასალებით და გამოიყენა ინვენტარიზაციის შედეგად დადგენილი ფასნამატი 132%.

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციაზე, რომლის მიხედვითაც, არ ეთანხმება შემოწმების მიერ განსაზღვრულ ფასნამატს და აცხადებს, რომ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების დროს უნდა განხორციელებულიყო საქონლის როგორც რაოდენობრივი და ისე თანხობრივი ანალიზი, თუმცა შემოწმებამ გამოიყენა მხოლოდ თანხობრივი ანალიზის მეთოდი, რამაც საბოლოო ჯამში გამოიწვია საგადასახადო ვალდებულებების არამართებული განსაზღვრა.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის გათვალისწინებით,პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრული ფასნამატის დაზუსტების მიზნით, გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს საჩივარში მითითებული არგუმენტაციის დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები (მათ შორის, ინფორმაცია ცხრილის სახით საქონლის რაოდენობაზე, სახეობების/ჯგუფების მიხედვით ფასნამატის შესახებ). თავის მხრივ, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალოს, დამატებით შეისწავლოს წარმოდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ შესამოწმებელ პერიოდში შეძენილია ძირითადი საშუალებები, მათ შორის კომპიუტერი, მაცივარი, სავარძელი და ა.შ, რაზეც მიღებული აქვს შესაბამისი საგადასახადო ანგარიშფაქტურები და ჩათვლილი აქვს შესაბამისი დღგ-ის თანხები. შემოწმებით შესწავლილ იქნა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაცია, რომლის შედეგადაც ზემოაღნიშნული ძირითადი საშუალებების ნაწილი საწარმოს რეალიზებული ჰქონდა და გამოწერილი აქვს შესაბამისი დოკუმენტები. ხოლო დანარჩენი ნაწილის, რომლის შეძენის ღირებულება შეადგენდა 8 933 ლარს შემოწმების მიერ მოხდა რეალიზაცია თვითღირებულებით.

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციაზე, რომლის მიხედვითაც, არ ეთანხმება შემოწმების მიერ ძირითადი საშუალებების რეალიზებულად მიჩნევის შედეგად განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აცხადებს, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ რეალიზებულად მიჩნეულ ძირითად საშუალებებს ადევს შემოსავლების სამსახურის ყადაღა და აღნიშნულთან დაკავშირებით წარმოდგენილი აქვს დაყადაღებული ქონების ნუსხა.

შესაბამისად, მიიჩნევს, რომ ამ ნაწილში დარიცხვა გამოწვეულია შემოწმების მიერ დაშვებული ტექნიკური შეცდომით, აქედან გამომდინარე ითხოვს მოცემულ ნაწილში დარიცხული თანხების გაუქმებას.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი არგუმენტაციის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ აღნიშნული სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. კერძოდ, უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, გადასახადის გადამხდელის არგუმენტების გათვალისწინებით, ყოველმხრივ შეისწავლოს/გამოიკვლიოს სადავო საკითხი და შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:

 

1. შპს „---ს“ (ს/ნ ---) საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრული ფასნამატის დაზუსტების მიზნით:

ა) გადასახადის გადამხდელს მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს საჩივარში მითითებული არგუმენტაციის დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები (მათ შორის, ინფორმაცია ცხრილის სახით საქონლის რაოდენობაზე, სახეობების/ჯგუფების მიხედვით ფასნამატის შესახებ);

ბ) ამ ბრძანების სარეზოლუციო ნაწილის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარმოდგენის შემთხვევაში, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, დამატებით შეისწავლოს წარმოდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

3. მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, გადასახადის გადამხდელის არგუმენტების გათვალისწინებით, ყოველმხრივ შეისწავლოს/გამოიკვლიოს სადავო საკითხი და შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

4. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

5. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი:

1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების მიერ განსაზღვრულ ფასნამატს და აცხადებს, რომ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების დროს უნდა განხორციელებულიყო საქონლის როგორც რაოდენობრივი და ისე თანხობრივი ანალიზი, თუმცა შემოწმებამ გამოიყენა მხოლოდ თანხობრივი ანალიზის მეთოდი, რამაც საბოლოო ჯამში გამოიწვია საგადასახადო ვალდებულებების არამართებული განსაზღვრა.

2. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების მიერ ძირითადი საშუალებების რეალიზებულად მიჩნევის შედეგად განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ გადასახადის გადამხდელი ძირითადად ახორციელებს ტანსაცმლის, კერძოდ, ძვირადღირებული ბრენდების იმპორტს იტალიიდან, ასევე ახორციელებს საქონლის რეექსპორტსა და ექსპორტს, ხოლო, ფუნქციონირება შეწყვიტა 2023 წლიდან. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის ბრძანების საფუძველზე საწარმოში ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია, რის შედეგადაც, გამოვლინდა საქონლის დანაკლისი საბაზრო ფასებით 11 809 ლარის ოდენობით და ზედმეტობა საბაზრო ფასებით 13 151 ლარის ოდენობით. შემოწმებამ იხელმძღვანელა აღნიშნული ინვენტარიზაციის მასალებით და გამოიყენა ინვენტარიზაციის შედეგად დადგენილი ფასნამატი 132%. დამატებული ღირებულების გადასახადით დასაბეგრმა ბაზამ შეადგინა 1 401 132 ლარი.

ამასთან, შემოწმებით, ნაღდი ფულის მოძრაობის ანალიზისას დადგინდა, რომ საწარმოს მიერ შესამოწმებელ პერიოდში ნაღდი ფულის სახით მიღებული აქვს 1 899 608 ლარი, რომელიც შემცირდა იმ პერიოდისთვის საწარმოს მიერ გაწეული დანახარჯებით. ფულის მოძრაობის ანალიზის შედეგად, შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს გამოვლინდა 350 226 ლარის ნაღდი ფულის დანაკლისი.

შემოწმებით, აღნიშნული დანაკლისი განხილულ იქნა საწარმოს დირექტორზე ხელფასის სახით განაცემად და დაექვემდებარა საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას.

შემოწმებით შესწავლილ იქნა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაცია, რომლის შედეგადაც ზემოაღნიშნული ძირითადი საშუალებების ნაწილი საწარმოს რეალიზებული ჰქონდა და გამოწერილი აქვს შესაბამისი დოკუმენტები. ხოლო დანარჩენი ნაწილის, რომლის შეძენის ღირებულება შეადგენდა 8 933 ლარს შემოწმების მიერ მოხდა რეალიზაცია თვითღირებულებით. აღნიშნულმა რეალიზაციამ გავლენა მოახდინა როგორც დამატებული ღირებულების გადასახადზე, ასევე ფულადი საშუალებების გაანგარიშებაზე. შედეგად, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა.

 

გადაწყვეტილება:

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრული ფასნამატის დაზუსტების მიზნით:

ა) გადასახადის გადამხდელს მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს საჩივარში მითითებული არგუმენტაციის დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები (მათ შორის, ინფორმაცია ცხრილის სახით საქონლის რაოდენობაზე, სახეობების/ჯგუფების მიხედვით ფასნამატის შესახებ);

ბ) ამ ბრძანების სარეზოლუციო ნაწილის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარმოდგენის შემთხვევაში, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, დამატებით შეისწავლოს წარმოდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, გადასახადის გადამხდელის არგუმენტების გათვალისწინებით, ყოველმხრივ შეისწავლოს/გამოიკვლიოს სადავო საკითხი და შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

დასაბუთება:

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73; 101 (1); 154 (1); 12 (1).