ბრძანება N 4161

N 4161

24 თებერვალი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

ი/მ ----------ის (ს/ნ -------------)

(მის.: -----------------------------)

2026 წლის 26 იანვრის საჩივრის

ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 12 თებერვლის სხდომაზე (ოქმი №13) განიხილა ი/მ ----------ის (ს/ნ -------------) 2026 წლის 26 იანვრის №----/1/2026 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 25 დეკემბრის №031-13 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხი:

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით გაანგარიშებულ ხარჯებს. განმარტავს, რომ ვინაიდან სარგებლობდა მცირე ბიზნესის სტატუსით, შესაბამისად, არ ჰქონდა ვალდებულება სრულყოფილად ეწარმოებინა ხარჯის აღრიცხვა და შემოსავლის მხოლოდ ერთ პროცენტს იხდიდა ბიუჯეტში. აცხადებს, რომ შემოწმებამ შემოსავლის განსაზღვრისას იხელმძღვანელა მეწარმის საბანკო ანგარიშზე ჩარიცხული თანხებით, თუმცა ხარჯვითი ნაწილის განსაზღვრისას არ გაითვალისწინა ბანკის ამონაწერებში დაფიქსირებული მონაცემები. მიუთითებს, რომ აღნიშნული ხარჯები ეკონომიკური საქმიანობის განსახორციელებლად აუცილებელია. ასეთია, სახელმწიფო ნებართვის, ავტომანქანის ექსპლუატაციის, საბურავების, სამუხრუჭე ხუნდებისა და ზეთის შეცვლის ხარჯები. ასევე მიუთითებს, რომ არ იქნა გათვალისწინებული მისაბმელის შესყიდვისთვის გადახდილი თანხა, რომლის ნაწილიც გადაიხადა ნაღდი ანგარიშსწორებით, ხოლო ნაწილი საბანკო გადარიცხვის გზით. ამასთან, განმარტავს, რომ საბანკო ამონაწერებში იდენტიფიცირდება გადახდის ოპერაციები სხვადასხვა ქვეყნებში, ავტონაწილებით მოვაჭრე მაღაზიებში. აღნიშნულთან დაკავშირებით წარმოდგენილი აქვს ექსელის ფაილი. შესაბამისად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის გათვალისწინებით, ითხოვს ხარჯების სრულად გათვალისწინებას და საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 5 მაისის №8754 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა ი/მ ----------ის (ს/ნ -------------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ აპრილამდე საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 24 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 25 დეკემბრის №28373 ბრძანება და ამავე თარიღის №031–13 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 32 415 ლარი, მათ შორის გადასახადი 17 607 ლარი, ჯარიმა 7 939 ლარი და საურავი 6 869 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებით:

ი/მ ------ს 2020 წლის 5 ნოემბრიდან მინიჭებული აქვს მცირე ბიზნესის სტატუსი ტრანსპორტით მომსახურებაზე (გადაზიდვის მომსახურება, საქართველოს ტერიტორიაზე). 2022 წლის კალენდარული წლის მიხედვით მცირე ბიზნესის სტატუსის ფარგლებში მიღებულ შემოსავლად პირს მითითებული აქვს 30 000 ლარი, 2023 წელს 35 000 ლარი, ხოლო 2024 წელს 20 000 ლარი. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების,---- სამინისტროს ბაზების, სსიპ ----დან გამოთხოვილი ინფორმაციისა და პირის მიერ წარმოდგენილი საბანკო ამონაწერების საფუძველზე ირკვევა, ი/მ ------ი იღებს ორმხრივ ნებართვას (დგინდება სსიპ ----დან გამოთხოვილი ინფორმაციით) და საკუთრებაში არსებული სატრანსპორტო საშუალებით ახორციელებს საერთაშორისო გადაზიდვის მომსახურებას. 2022 წლის განმავლობაში საერთაშორისო გადაზიდვიდან მის მიერ მიღებული შემოსავალი შეადგენს 56 066 ლარს, 2023 წელს 56 641 ლარს, ხოლო 2024 წელს 20 000 ლარს. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლისა და „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების გათვალისწინებით, ი/მ ----ს შეუმცირდა მცირე ბიზნესის 1%-იანი განაკვეთით დეკლარირებული ბრუნვა. იმის გათვალისწინებით, რომ პირმა სრულყოფილად ვერ წარმოადგინა ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, მიღებული ერთობლივი შემოსავალი შეუმცირდა ამავე პერიოდში დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯითა და არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით გაანგარიშებული ხარჯებით. კერძოდ, ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული გადაზიდვის მომსახურებასთან დაკავშირებული საწვავის ხარჯი გაანგარიშებულ იქნა აუდირებული, მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების დოკუმენტურად დადასტურებული მონაცემების მიხედვით. შესაბამისად, 2022 წლის ხარჯი შეადგენს 26 562 ლარს, მათ შორის საწვავის ხარჯი 19 062 ლარი, სხვა ხარჯი 7500 ლარი (შეძენილია მისაბმელი); 2023 წლის ხარჯი შეადგენს 19 658 ლარს, მათ შორის საწვავის ხარჯი 19 258 ლარი, სხვა ხარჯი 400 ლარი; 2024 წლის ხარჯი შეადგენს 7 100 ლარს, მათ შორის საწვავის ხარჯი 6 800 ლარი, სხვა ხარჯი 300 ლარი. შედეგად, 2022, 2023 და 2024 წლებში საანგარიშო პერიოდებში პირს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი, შესაბამისად, 5 901, 7 397 და 2 580 ლარის ოდენობით და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, ი/მ -------ს შეუმცირდა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაციების მიხედვით დარიცხული გადასახადი. კერძოდ, 2022, 2023 და 2024 წლების მდგომარეობით შეუმცირდა დარიცხული გადასახადი 850 ლარის ოდენობით.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.

 

სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. ხოლო მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით - სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლის პირველ ნაწილის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საქართველოს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან შეთანხმებით, საქართველოს მთავრობას უფლება აქვს, აკრძალოს ცალკეული საქმიანობის განხორციელება, რომლის ფარგლებშიც მცირე ბიზნესის სტატუსი არ შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს.

„სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების პირველი მუხლის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 84-ე მუხლის მე-2, მე-3 და მე-4 ნაწილების, 88-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების, 952 მუხლის, 953 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის და მე-2 ნაწილისა და 955 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე, დამტკიცებულია აკრძალული საქმიანობების ჩამონათვალი, რომელთა განხორციელების შემთხვევაში არ შეიძლება მეწარმე ფიზიკური პირისათვის მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭება (დანართი №4), კერძოდ, საქმიანობები, რომლებიც საჭიროებენ ლიცენზირებას ან ნებართვას, გარდა „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის 261 პუნქტით გათვალისწინებული („საქართველოს დედაქალაქში მსუბუქი ავტომობილით − ტაქსით (M1 კატეგორია) გადაყვანის ნებართვა“) საქმიანობისა.

„ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლის თანახმად, ნებართვის სახეებია საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვა.

ასევე, საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №32 დადგენილებით დამტკიცებულია ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესი“.

საქართველოს მთავრობის 2014 წლის 3 იანვრის №32 დადგენილებით დამტკიცებული ტექნიკური რეგლამენტის „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის“ პირველი მუხლის მე2 ნაწილის თანახმად, ეს წესი ადგენს სატვირთო ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის პირობებს, საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვის (შემდგომში − ნებართვა) პირობებს, ნებართვის მისაღებად საჭირო დოკუმენტების ჩამონათვალს, ნებართვის მოქმედების ვადას, უსაფრთხოებისა და საკუთრების დაცვის უზრუნველყოფასთან დაკავშირებულ მოთხოვნებს, აგრეთვე გადაზიდვის პროცესში მონაწილეთა უფლებებს, ვალდებულებებსა და პასუხისმგებლობას. ამავე დადგენილების მე-13 მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თითოეული საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვა ხორციელდება ცალკეული სპეციალური ნებართვის/სანებართვო დოკუმენტის/ავტორიზაციის ბლანკის წარდგენით, თუ ამ წესით ან საქართველოს საერთაშორისო ხელშეკრულებებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. ამავე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, საქართველოში რეგისტრირებული გადამზიდველი, რომელიც ახორციელებს ან სურვილი აქვს, განახორციელოს ტვირთის საერთაშორისო გადაზიდვა, ვალდებულია გააჩნდეს საერთაშორისო საავტომობილო სატვირთო გადაზიდვის ნებართვა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 89-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც აკმაყოფილებს ამ კოდექსის 88-ე მუხლით დადგენილ პირობებს, უფლებამოსილია მცირე ბიზნესის სტატუსის მინიჭების მიზნით მიმართოს საგადასახადო ორგანოს, რომელიც გასცემს მცირე ბიზნესის სერტიფიკატს.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსი უქმდება, თუ პირი ახორციელებს ამ კოდექსის 88-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ საქმიანობას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 89-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, ამ მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძვლით მცირე ბიზნესის სტატუსის გაუქმების შემთხვევაში მცირე ბიზნესის სტატუსი გაუქმებულად ითვლება მიმდინარე კალენდარული წლის დასაწყისიდან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.

ამავე კოდექსის 81-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ფიზიკური პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 20 პროცენტით, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან.

ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის მიხედვით ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი, მე-2 და მე-3 ნაწილების თანახმად:

1. ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება.

2. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.

3. ძირითად საშუალებათა შეძენის, დადგმისა და სხვა კაპიტალიზებადი ხარჯები გამოიქვითება ეტაპობრივად, ამორტიზაციის ანარიცხების სახით, გარდა გადასახადის გადამხდელის მიერ საამორტიზაციო ანარიცხების სრული გამოქვითვის უფლების გამოყენების შემთხვევისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 106-ე მუხლის ,,ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ერთობლივი შემოსავლიდან არ გამოიქვითება ის ხარჯები, რომლებიც არ არის დაკავშირებული ეკონომიკურ საქმიანობასთან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას. საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერულ) ოპერაციაზე გამოწერილ პირველად საგადასახადო დოკუმენტში საქონლის ღირებულების (მათ შორის, საქონლის ერთეულის ფასის) მითითება სავალდებულო არ არის.

„დაქირავებულისათვის გადახდილი სამივლინებო ხარჯების ნორმების განსაზღვრის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 5 აპრილის №220 ბრძანების თანახმად, მივლინება არის დამქირავებლის ბრძანებით ან/და დავალებით დაქირავებულის გამგზავრება სამსახურებრივი დავალების შესასრულებლად მუდმივი სამუშაო ადგილის ფარგლებს გარეთ როგორც ქვეყნის ფარგლებში, ისე ქვეყნის ფარგლების გარეთ. ხოლო მუდმივი სამუშაო ადგილი არის ტერიტორია, სადაც დაქირავებული, შრომითი ხელშეკრულების ან ბრძანების საფუძველზე, განსაზღვრული სამუშაო დროის პერიოდში (ფიქსირებულ სამუშაო საათებში) დამქირავებელს უსრულებს სამუშაოს, რომელიც რეგულარულ და არაერთჯერად ხასიათს ატარებს.

ამავე ბრძანების მე-3 პუნქტის თანახმად, ქვეყნის ფარგლებს გარეთ დაქირავებულის მივლინებისას:

ა) მივლინების სადღეღამისო და ბინის დაქირავების ხარჯების ნორმები განისაზღვროს თანახმად დანართი №1-ისა, რომლებიც გაიანგარიშება მივლინებაში ფაქტობრივად ყოფნის დღეების მიხედვით, დასვენებისა და უქმე, აგრეთვე მივლინებაში გამგზავრებისა და მივლინებიდან დაბრუნების დღეების გამოურიცხავად;

ბ) მგზავრობის ხარჯები ანაზღაურდება შესაბამის მიმართულებაზე არსებული მგზავრობის ღირებულების გათვალისწინებით, მაგრამ არაუმეტეს ეკონომკლასის (ან მისი შესაბამისი კლასის) ბილეთის ღირებულებისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი, რომელიც გამოცემულია წერილობითი სახით, აუცილებელია შეიცავდეს დასაბუთებას, კერძოდ,მასში მითითებული უნდა იყოს ის სამართლებრივი და ფაქტობრივი წანამძღვრები, რომელთა საფუძველზეც გამოიცა იგი. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, იგი ვალდებულია, აქტის დასაბუთებაში მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ ი/მ ------ს 2020 წლის 5 ნოემბრიდან მინიჭებული ჰქონდა მცირე ბიზნესის სტატუსი ტრანსპორტით მომსახურების გაწევაზე. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ბაზების, სსიპ --- სააგენტოდან გამოთხოვილი ინფორმაციისა და პირის მიერ შემოწმებისთვის წარდგენილი საბანკო ამონაწერების საფუძველზე გაირკვა, რომ ი/მ ----ი იღებდა ორმხრივ ნებართვას და საკუთრებაში არსებული სატრანსპორტო საშუალებით ახორციელებდა საერთაშორისო გადაზიდვის მომსახურებას. შესაბამისად, შემოწმების მიერ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლისა და „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების გათვალისწინებით, პირს შეუმცირდა მცირე ბიზნესის სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმის ფარგლებში დეკლარირებული ბრუნვა. იმის გათვალისწინებით, რომ გადასახადის გადამხდელმა შემოწმებას სრულყოფილად ვერ წარუდგინა ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, მიღებული ერთობლივი შემოსავალი შეუმცირდა ამავე პერიოდში დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯითა და არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით გაანგარიშებული ხარჯებით, კერძოდ, ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული გადაზიდვის მომსახურებასთან დაკავშირებული საწვავის ხარჯი გაანგარიშებულ იქნა აუდირებული, მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების დოკუმენტურად დადასტურებული მონაცემების მიხედვით.

გადასახადის გადამხდელის არგუმენტთან, შემოწმების მიერ მისაბმელის შეძენისთვის გადახდილი თანხის გაუთვალისწინებლობასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებაზე, რომ მისაბმელი შეძენილია სასაქონლო ზედნადების საფუძველზე, 2024 წელს, სადაც ღირებულებად მითითებულია 7000 ლარი, რაც შემოწმების მიერ იქნა გათვალისწინებული. ასევე, შემოწმების ფარგლებში გათვალისწინებული ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვითი ხარჯები- დოკუმენტურად დადასტურებული და არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით გაანგარიშებული ხარჯები, კერძოდ, ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული გადაზიდვის მომსახურებასთან დაკავშირებული საწვავის ხარჯი გაანგარიშებულ იქნა აუდირებული, მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების დოკუმენტურად დადასტურებული მონაცემების მიხედვით. გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში მითითებულ ხარჯებთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ გადამხდელს არ აქვს წარმოდგენილი არგუმენტაციის დამადასტურებელი მტკიცებულებები, რაც გახდება საგადასახადო შემოწმებით განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირების საფუძველი.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაზე, რომ ეწევა საერთაშორისო გადაზიდვის მომსახურებას და ასევე აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებაზე, რომ აღნიშნული საქმიანობის ფარგლებში არ არის გათვალისწინებული მივლინებასთან დაკავშირებული ხარჯები.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში მივლინებასთან დაკავშირებით, გაწეული ხარჯების საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. ამდენად. რომ უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, შეისწავლოს მივლინებასთან დაკავშირებული ხარჯის გათვალისწინების საკითხი და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:

 

1. ი/მ ----------ის (ს/ნ -------------) საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, შეისწავლოს მივლინებასთან დაკავშირებული ხარჯის გათვალისწინების საკითხი და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

3. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

4. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით გაანგარიშებულ ხარჯებს.საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის გათვალისწინებით ითხოვს ხარჯების სრულად გათვალისწინებას და საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის №8754 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა მომჩივანის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ აპრილამდე საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა №28373 ბრძანება და №031–13 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 32 415 ლარი, მათ შორის გადასახადი 17 607 ლარი, ჯარიმა 7 939 ლარი და საურავი 6 869 ლარი.

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით ირკვევა, რომ 2022 წლის კალენდარული წლის მიხედვით მცირე ბიზნესის სტატუსის ფარგლებში მიღებულ შემოსავლად პირს მითითებული აქვს 30 000 ლარი, 2023 წელს 35 000 ლარი, ხოლო 2024 წელს 20 000 ლარი. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების, შინაგან საქმეთა სამინისტროს ბაზების, სააგენტოდან გამოთხოვილი ინფორმაციისა და პირის მიერ წარმოდგენილი საბანკო ამონაწერების საფუძველზე ირკვევა, რომ მომჩივანი იღებს ორმხრივ ნებართვას და საკუთრებაში არსებული სატრანსპორტო საშუალებით ახორციელებს საერთაშორისო გადაზიდვის მომსახურებას. 2022 წლის განმავლობაში საერთაშორისო გადაზიდვიდან მის მიერ მიღებული შემოსავალი შეადგენს 56 066 ლარს, 2023 წელს 56 641 ლარს, ხოლო 2024 წელს 20 000 ლარს. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლისა და „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების გათვალისწინებით, მომჩივანს შეუმცირდა მცირე ბიზნესის 1%-იანი განაკვეთით დეკლარირებული ბრუნვა. იმის გათვალისწინებით, რომ პირმა სრულყოფილად ვერ წარმოადგინა ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია, მიღებული ერთობლივი შემოსავალი შეუმცირდა ამავე პერიოდში დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯითა და არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით გაანგარიშებული ხარჯებით. კერძოდ, ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული გადაზიდვის მომსახურებასთან დაკავშირებული საწვავის ხარჯი გაანგარიშებულ იქნა აუდირებული, მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების დოკუმენტურად დადასტურებული მონაცემების მიხედვით. შესაბამისად, 2022 წლის ხარჯი შეადგენს 26 562 ლარს, მათ შორის საწვავის ხარჯი 19 062 ლარი, სხვა ხარჯი 7500 ლარი (შეძენილია მისაბმელი); 2023 წლის ხარჯი შეადგენს 19 658 ლარს, მათ შორის საწვავის ხარჯი 19 258 ლარი, სხვა ხარჯი 400 ლარი; 2024 წლის ხარჯი შეადგენს 7 100 ლარს, მათ შორის საწვავის ხარჯი 6 800 ლარი, სხვა ხარჯი 300 ლარი. შედეგად, 2022, 2023 და 2024 წლებში საანგარიშო პერიოდებში პირს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი, შესაბამისად, 5 901, 7 397 და 2 580 ლარის ოდენობით და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით,მომჩივანს შეუმცირდა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაციების მიხედვით დარიცხული გადასახადი. კერძოდ, 2022, 2023 და 2024 წლების მდგომარეობით შეუმცირდა დარიცხული გადასახადი 850 ლარის ოდენობით.

 

გადაწყვეტილება

შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში მივლინებასთან დაკავშირებით, გაწეული ხარჯების საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას.დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, შეისწავლოს მივლინებასთან დაკავშირებული ხარჯის გათვალისწინების საკითხი და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

დასაბუთება

შემოსავლების მამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5„ა“); 79(„ა“); 80(1); 81(1); 88(1.2); 89(1.2 „გ“); 89(4); 100(1); 102; 105(1.2.3); 106(,,ა“);