ბრძანება N 27251

N 27251

11 დეკემბერი 2025

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

შპს ------- (ს/ნ ---------------)

(მის.: ----------------------------)

2025 წლის 18 ნოემბრის საჩივრის

დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2025 წლის 27 ნოემბრის სხდომაზე (ოქმი №98) განიხილა შპს ,,------“ (ს/ნ ------) 2025 წლის 18 ნოემბრის №98888/1/2025 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 13 ნოემბრის №047-24 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხი:

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმებით დადგენილ ფასნამატს (ინვენტარიზაციის ფასნამატი) და აღნიშნულის საფუძველზე განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. განმარტავს, რომ რეალური ფასნამატი მერყეობს 15-25%-ის ფარგლებში. აცხადებს, რომ საქონელზე დადებული ფასი, ფაქტობრივად წარმოადგენს ერთგვარ მარკეტინგულ ფასს. თითქმის არასდროს არ ხდება საქონლის იმ ფასში გაყიდვა რაც აწერია, 99% იყიდება ფასდაკლებული ფასებით. ასევე, განმარტავს, რომ თითოეული იმპორტის დროს შემოდის დაზიანებული/წუნდებული პროდუქციის მცირე რაოდენობები, რომლის ნაწილის რეალიზაცია ხდება მინიმალური ფასებით და დღესაც ათეულობით ასეთი წუნდებული კარი აქვს დასაწყობებული.

მიუთითებს, რომ ფასნამატს განსაზღვრავს უამრავი შიდა და გარე ფაქტორი. პროდუქცია სრულად შემოდის იმპორტით, მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში არაერთხელ მოხდა მკვეთრი ცვლილება საქონლის ტრანსპორტირების ღირებულებაში, ასევე თითქმის ყოველჯერზე იცვლებოდა საქონლის საინვოისო ფასიც, რაც პირდაპირ აისახებოდა საქონლის თვითღირებულებაზე. მიაჩნია, რომ ფასნამატის განსაზღვრა მხოლოდ 1 დღის მდგომარეობით მარკეტინგული ფასიდან და მისი გავრცელება 3.5 წლის რეალიზაციაზე არასამართლიანი და ალოგიკურია.

ითხოვს მისი არგუმენტების გათვალისწინებით შემოწმებით განსაზღვრული ფასნამატის და შესაბამისად განსაზღვრული ვალდებულებების შემცირებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 17 ივნისის №12673 და 5 ნოემბრის №24430 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა შპს ,,-----“ (ს/ნ -----) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველი ივნისამდე საანგარიშო პერიოდები, ხოლო სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის მიზნებისათვის 2025 წლის 24 ივნისის ჩათვლით პერიოდი. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 6 ნოემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 13 ნოემბრის №25000 ბრძანება და ამავე თარიღის №047-24 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 75 450 ლარი, მათ შორის გადასახადი 45 552 ლარი, ჯარიმა 11 653 ლარი და საურავი 18 245 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებით:

შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის და გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაციის ანალიზის საფუძველზე დგინდება, რომ საწარმოს საქმიანობას წარმოადგენს საცალო ვაჭრობა ხისა და რკინის კარებებით. სარეალიზაციო საქონელი ძირითადად შემოტანილია საბაჟოზე. გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობის შესაბამისად. ამასთან, 2025 წლის 24 ივნისს №13356 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ფაქტობრივი ნაშთის დათვლა, რის შედეგადაც საქონლის ფაქტობრივმა ნაშთმა თვითღირებულებით შეადგინა 238 296 ლარი (დღგ-ს გარეშე), ხოლო სარეალიზაციო ფასმა 343 283 ლარი (დღგ-ის გარეშე), შესაბამისად, ინვენტარიზაციის მასალებით გამოვლენილი ფასნამატი შეადგენს 44%.

აღნიშნულ ფაქტობრივი გარემოებიდან გამომდინარე, შემოწმებამ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით და საგადასახადო ვალდებულება განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით. კერძოდ: შემოწმების პროცესში გაანგარიშებული იქნა ინვენტარიზაციის თარიღისა და შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის საწყისი და საბოლოო ნაშთები, გადამხდელის მიერ დეკლარირებული ერთობლივი შემოსავლიდან (სალარო+ტერმინალი) ინვენტარიზაციის მასალებით დაფიქსირებული ფასნამატის (44%) გათვალისწინებით გამოთვლილი იქნა რპთ, რომელიც გამოაკლდა სმფ-ების შეძენის ღირებულებას. გამოვლენილი სხვაობა ჩართული იქნა რეალიზაციაში 44%-იანი ფასნამატის გათვალისწინებით. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე, 159-ე, 160-ე და 161-ე მუხლების შესაბამისად გაანგარიშდა შესაბამისი პერიოდების დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. შედეგად, შემოწმებით, გადამხდელს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.

 

სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით - სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ - დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

შემოწმებით დადგენილი გარემოებაა, რომ გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობის შესაბამისად. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 24 ივნისს №13356 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული სმფ-ების ფაქტობრივი ნაშთის დათვლის შედეგად საქონლის ფაქტობრივმა ნაშთმა თვითღირებულებით შეადგინა 238 296 ლარი, სარეალიზაციო ფასმა დღგის გარეშე 343 283 ლარი, ხოლო გამოვლენილი ფასნამატი შეადგენს 44%. შემოწმებით გაანგარიშდა ინვენტარიზაციის თარიღისა და შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის საწყისი და საბოლოო ნაშთები, განისაზღვრა რპთ, რომელიც გამოაკლდა სმფ-ების შეძენის ღირებულებას. გამოვლენილ სხვაოზე გავრცელებულ იქნა ინვენტარიზაციით დადგენილი ფასნამატი, რამაც გამოიწვია დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის გაზრდა და საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა.

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს საჩივრის ზეპირი განხილვისას აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენელის განმარტებაზე, რომლის თანახმად, შემოწმების პროცესში ვერ მოხდა დოკუმენტური ფასის დაკავშირება საქონლის თვითღირებულბასთან, ამასთან, სმფ-ების ინვენტარიზაციისას დაფიქსირებული ფასი ემთხვევა დოკუმენტებში მითითებულ ფასს.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი წარმოდგენილ საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე თუ რა ნაწილში იქნა საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრული არამართლზომიერად და დავის წარმოების პროცესშიც არ აქვს წარმოდგენილი მისი პოზიციის დამადასტურებელი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ ვინაიდან გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას, ხოლო მისი სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, შემოწმების მიერ არაპირდაპირი მეთოდის საფუძველზე ინვენტარიზაციის ფასნამატის გამოყენებით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა მართლზომიერია, ხოლო გადასახადის გადამხდელის საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:

 

1. შპს ,-----“ (ს/ნ ------) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. ქუთაისი, ვიქტორ კუპრაძის ქ. №11), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმებით დადგენილ ფასნამატს (ინვენტარიზაციის ფასნამატი) და აღნიშნულის საფუძველზე განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

საწარმოს საქმიანობას წარმოადგენს საცალო ვაჭრობა ხისა და რკინის კარებებით. სარეალიზაციო საქონელი ძირითადად შემოტანილია საბაჟოზე. ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ფაქტობრივი ნაშთის დათვლა, რის შედეგადაც საქონლის ფაქტობრივმა ნაშთმა თვითღირებულებით შეადგინა 238 296 ლარი (დღგ-ს გარეშე), ხოლო სარეალიზაციო ფასმა 343 283 ლარი (დღგ-ის გარეშე), შესაბამისად, ინვენტარიზაციის მასალებით გამოვლენილი ფასნამატი შეადგენს 44%. შემოწმებამ საგადასახადო ვალდებულება განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით. ასევე, გაანგარიშდა შესაბამისი პერიოდების დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. შედეგად, შემოწმებით, გადამხდელს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა.

 

გადაწყვეტილება

შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

დასაბუთება

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5);158(1);159(1);163(1,2);164(1);