გადაწყვეტილება №26437/2/2026
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
№26437/2/2026
03 თებერვალი 2026
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: ი/მ ------- (ს/ნ -------)
მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 29.01.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება ი/მ ------- 9.01.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26437/2/2026).
დავის საგანი:
1. საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით და დადგენილი ფასნამატი;
2. სასტუმროსთვის უსასყიდლოდ იჯარით გაცემული ფართის დღგ-ით დაბეგვრა;
3. ქონების გადასახადის გაანგარიშება;
4. დაკისრებული სანქციებისგან (დღგ-ის ნაწილში) გათავისუფლება.
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. აუდიტის დეპარტამენტის 8.10.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტი;
2. აუდიტის დეპარტამენტის 22.10.2025 წლის №23324 ბრძანება;
3. აუდიტის დეპარტამენტის 22.10.2025 წლის №007-267 საგადასახადო მოთხოვნა;
4. შემოსავლების სამსახურის 22.12.2025 წლის №27959 ბრძანება.
დარიცხული თანხა: 53 068.47 ლარი. მათ შორის: გადასახადი - 31 095.93 დღგ - 20 050 მიწა - არასასოფლო - 1 395.48 საშემოსავლო გადასახადი - 1 820 ქონების გადასახადი - 7 830.45 ჯარიმა - 14 308.10 საურავი - 7 664.44
პროცედურული გარემოებები
გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა წვრილმანი სამშენებლო მასალების ადგილობრივ ბაზარზე შეძენა და რეალიზაცია.
აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა მომჩივნის საქმიანობის, 1.01.2022 წლიდან 1.04.2025 წლამდე, ხოლო სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის მიზნებისათვის 5.05.2025 წლის ჩათვლით საანგარიშო პერიოდების, კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა 8.10.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტში, რომლის საფუძველზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 22.10.2025 წლის №23324 ბრძანება და ამავე თარიღის №007-267 საგადასახადო მოთხოვნა.
აღნიშნული აქტები გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 22.12.2025 წლის №27959 ბრძანებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ:
- პირველ სადავო საკითხთან, კერძოდ, სასტუმროსთვის უსასყიდლოდ იჯარით გაცემული ფართის დღგ-ით დაბეგვრასთან დაკავშირებით:
ა) გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს სასტუმროს ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული დოკუმენტები, მ.შ. ინფორმაცია აღნიშნულ პერიოდში გადახდილი კომუნალური გადასახადების შესახებ;
ბ) ბრძანების სარეზოლუციო ნაწილის მე-2 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარდგენის შემთხვევაში აუდიტის დეპარტამენტს, დაევალა გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, შეისწავლოს წარდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);
- მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, კერძოდ, ქონების საბაზრო ღირებულების დადგენის მიზნით, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში მითითებული არგუმენტების გათვალისწინებით ყოველმხრივ შეისწავლოს/გამოიკვლიოს შემოწმების ეტაპზე წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);
- დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
შემოსავლების სამსახურის 22.12.2025 წლის №27959 ბრძანება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.
სადავო საკითხები:
1. საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით და დადგენილი ფასნამატი
ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები
- შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ოდენობის დადგენის მიზნით, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 5.05.2025 წლის №8637 ბრძანების შესაბამისად ჩატარდა მომჩივნის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის დადგენის პროცედურა.
საგადასახადო შემოწმების შედეგად დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს აღრიცხვას ბუღალტრული პროგრამის საშუალებით, აგრეთვე არაარსებითი წილი აქვს დოკუმენტურ რეალიზაციას ჯამურ რეალიზაციაში (დოკუმენტურად რეალიზებული საქონლის ზუსტი იდენტიფიცირება და შესაბამის შეძენის დოკუმენტთან დაკავშირება ვერ მოხერხდა არასრული დასახელებების გამო), რის გამოც შემოწმებამ იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის საფუძველზე, მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირის აუდირებული ფასნამატით, რომელმაც შეადგინა 25%.
გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით.
- გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილ საშემოსავლო გადასახადის წლიურ დეკლარაციებსა და შემოწმების შედეგად გაანგარიშებულ მონაცემებს შორის ვლინდება სხვაობა. მეწარმეს შესამოწმებელ პერიოდებზე წარდგენილი აქვს საშემოსავლო გადასახადის წლიური დეკლარაციები, რომელთა მიხედვით თითოეულ წელს ხარჯი აღემატება მიღებულ შემოსავალს. საანგარიშო შესამოწმებელი პერიოდის მიხედვით შესწავლილია მეწარმის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის შედეგად მიღებული წლიური შემოსავალი და ამ შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული გამოსაქვითი ხარჯები.
გამოვლენილ სხვაობაზე მომჩივანს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე, 163-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, მე-80 მუხლის პირველ ნაწილზე, 81-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-100 მუხლის პირველ ნაწილზე, ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 105-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე.
გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციასთან, ფასნამატის კორექტირების მოთხოვნასა და სრულად 25%-იანი აუდირებული ფასნამატის გამოყენებასთან მიმართებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მიწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის მიხედვითაც აღწერილი ფაქტობრივი სმფ-ების ნაშთისთვის თვითღირებულება განისაზღვრა შეძენის დოკუმენტების მიხედვით, გადასახადის გადამხდელის მიერ (აღწერილი სმფ-ების დასახელებები დიდწილად არ ემთხვეოდა შეძენილ დოკუმენტებში მითითებულ დასახელებებს, ვინაიდან ზოგ შემთხვევაში დასახელებები არ იყო ჩაწერილი სალიტერატურო ქართულით. მაგალითად „დუბელი“ და „გამჭედი“, „ბურღის საცვლელი პირი“ და „სვერლო“, შესაბამისად გადასახადის გადამხდელის ჩართულობით მოხდა თვითღირებულებების განსაზღვრა), ხოლო შემმოწმებელმა აუდიტორებმა მოახდინეს გადასახადის გადამხდელის მიერ გამოგზავნილი თვითღირებულებების გადამოწმება და მასთან ერთად შესწავლა. გადასახადის გადამხდელის მიერ გამოგზავნილ ცხრილზე დაყრდნობით, ინვენტარიზაციის ფასნამატი განისაზღვრა 33%-ით, აღნიშნული 33%-იანი ფასნამატი შემოწმების შედეგად გამოყენებულია მხოლოდ შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სმფ-ების ნაშთის ოდენობის დადგენის მიზნებისათვის, ხოლო სრული შესამოწმებელი პერიოდის განმავლობაში მიღებული შემოსავლის გაანგარიშება განხორციელდა აუდირებულ 25%-იან ფასნამატზე დაყრდნობით. გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში გაცხადებული პოზიცია, რომლის მიხედვითაც 33%-იანი ფასნამატის ნაცვლად, შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სმფ-ების ნაშთის ოდენობის დადგენის მიზნებისათვის შემოწმებას უნდა ეხელმძღვანელა 25%-იანი ფასნამატით, არარელევანტურია, ვინაიდან ინვენტარიზაციის ფასნამატი თავად გადასახადის გადამხდელის მიერვე იქნა გაანგარიშებული და არსებული ფაქტობრივი გარემოებებით დადგინდა 5.052025 წელს.
დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და იმის გათვალისწინებით, რომ გადასახადის გადამხდელს სრულყოფილად, დადგენილი წესით არ ჰქონდა ნაწარმოები ბუღალტრული აღრიცხვა, ხოლო სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შემოწმებისთვის შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, შემოსავლების სამსახურს მართლზომიერად მიაჩნია საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარდგენილი რაიმე მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, საჩივარი აღნიშნულ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
მომჩივნის არგუმენტაცია
შემმოწმებლის მიერ ინვენტარიზაციით დადგინდა 5.05.2025 წლისათვის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთი, რომელიც აისახა სარეალიზაციო ფასებით, რამაც შეადგინა 693 473.2 ლარი. სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთების შედარების მიზნით გამოყენებულია 33%-იანი ფასნამატი, რომლის წარმომავლობაც არ არის არც აქტში და არც სხვა დამხმარე დოკუმენტებში მოცემული. შედეგად 33%-იანი ფასნამატის გამოყენებით შემმოწმებელმა შეაფასა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის თვითღირებულება 441 872 (693,473.2/1.18/1.33) ლარით. კომპანიის ფაქტობრივი შეძენა 2022-2025 წლებში ჯამურად შეადგენდა 609 429.8 ლარს (31.03.2025 წლის მდგომარეობით).
შემმოწმებელმა დააკორექტირა 1.04.2025 წლიდან 5.05.2025 წლამდე პერიოდში შესყიდული (18 688 ლარი) და რეალიზებული (2 724 ლარი = 4,274.5/1.18/1.33) პროდუქციის თვითღირებულება, რომელთა შედეგად 31.03.2025 წლის მდგომარეობით შემოწმების შედეგად შეფასდა, რომ გადასახადის გადამხდელს გააჩნდა 425 907 (441,872-18,688 +2,724) ლარის თვითღირებულების საქონლის ნაშთი. აღნიშნულის საფუძველზე შემმოწმებლის შეფასებით უნდა მომხდარიყო 31.03.2025 წლამდე შესყიდული და შემოწმების შედეგად შეფასებული ნაშთის პროდუქციის თვითღირებულებას შორის სხვაობის, 183 523.1 ლარის, რეალიზაცია. შედეგად, დასაბეგრმა ბრუნვამ შეადგინა 229 404 ლარი, რომლის შესაბამისი დღგ შეადგენს 41 293 ლარს. გადასახადის გადამხდელს ჰქონდა დეკლარირებული სულ 31 752.72 ლარი დღგ. შედეგად, აღნიშნული მიზეზით, სხვაობა 9 540 (41 293 - 31 752.72) ლარი დაერიცხა დამატებით.
შემოსავლების სამსახური გადაწყვეტილებაში მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მიწოდებულ ინფორმაციაზე. ფაქტობრივად ფასნამატის გაანგარიშება განხორციელდა გადასახადის გადამხდელის მიერ. მან მოახერხა მხოლოდ დაახლოებით 3 101 დასახელების პროდუქციიდან, 656 დასახელების პროდუქციაზე ფასნამატის დადგენა. საიდანაც საშუალო შეწონილი ფასნამატი დადგინდა - 33%. აღნიშნული ფასნამატის გაანგარიშების დროს ზოგიერთი პროდუქციის შესაბამება განხორციელდა მიახლოებით დასახელების შინაარსობრივი მსგავსებით, ამასთან ეს არის მთელი პროდუქციის დასახელებების 20%, ხოლო ღირებულების 25%. არსებობს არასწორი შერჩევის რისკი, რის გამოც ფასნამატი შეიძლება არ იყო კორექტულად განსაზღვრული. ფაქტობრივად დარიცხვა 3 წლის განმავლობაში შეადგენს 9 540 (41,293-31,752.72) ლარს. ეს ყველაფერი მიუთითებს იმაზე, რომ გადასახადის გადამხდელი მიუხედავად იმისა, რომ არ ფლობდა ზედმიწევნით ზუსტად აღრიცხულ ბუღალტერიას და ადეკლარირებდა გაყიდული ჩეკების მიხედვით, რადგან სხვაობა არ არის დიდი და რეალურად ეფუძნება დაშვებას, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ საეჭვო მეთოდოლოგიით დათვლილი 20% პროდუქციის ფასნამატი, შეიძლება გავრცელდეს სრულ საქონელზე.
აღსანიშნავია, რომ გადასახადის გადამხდელმა მიმდინარე პერიოდში შეცვალა საკუთარი ბიზნეს საქმიანობის პროფილი, რადგან ფაქტობრივად ვერ ახდენს პროდუქციის რეალიზაციას, აღნიშნული მარაგების დიდი ნაწილი რეალიზებული არ არის და დასაწყობებულია (ზოგი პროდუქტი გაფუჭებული და ვადაგასულია). ეს გარემოებაც მიუთითებს, იმაზე რომ არჩეულმა ბიზნეს პროფილმა არ გაამართლა და ძველ პერიოდშიც გაყიდვების დაბალი მაჩვენებელი იყო ბუნებრივი.
დარიცხვა და არგუმენტაცია მიაჩნია კანონმდებლობასთან შეუსაბამო და ითხოვს დარიცხული თანხების ნაწილობრივ შემცირებას შემდეგ გარემოებათა გამო:
შემოწმება იყენებს არაპირდაპირ მეთოდს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლზე დაყრდნობით. თუმცა კანონმდებლის და შემოსავლების სამსახურის ინტერესია არაპირდაპირი მეთოდით უზრუნველყოს დასარიცხი გადასახადების სამართლიანი შეფასება. არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებას მსგავს შემთხვევებში აუცილებლად არ უნდა მივყავდეთ გადასახადების დამატებით დარიცხვამდე, რადგან აღრიცხვის ნაკლოვანება, კერძოდ ის რომ საქონლის მოძრაობა არ იყო ბუღალტრულ პროგრამაში აღრიცხული, ერთმნიშვნელოვნად არ ნიშნავს, რომ გადასახადის გადამხდელი გადასახადს ამცირებს. არაპირდაპირი მეთოდი უნდა იყოს ამის ტესტი, რომ აღრიცხვის ნაკლოვანების დროს ხდება თუ არა გადასახადის შემცირება და თუ დადგინდება, რომ ადგილი ჰქონდა გადასახადის შემცირებას, უნდა მოხდეს შემცირებული გადასახადის დარიცხვა.
მოცემულ შემთხვევაში არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება არ არის თანმიმდევრული, ერთი მხრივ შემმოწმებელი ადგენს ე.წ. „აუდირებულ ფასნამატს“ 25%, ხოლო მეორე მხრივ იყენებს ე.წ. ინვენტარიზაციის ფასნამატს 33%-ს. ფასნამატი არის მაჩვენებელი რომელიც აჩვენებს ღირებულების და თვითღირებულების სხვაობას, ამიტომ არ შეიძლება ერთ შემთხვევაში თვითღირებულების დათვლის დროს ეს იყოს 33%, ხოლო მეორე შემთხვევაში ღირებულების დათვლის დროს 25% (ფასნამატი არის გაყიდვის ფასსა და თვითღირებულებას შორის სხვაობა. იგი ერთი და იგივე ეკონომიკური მაჩვენებელია და ერთსა და იმავე საქონელზე ერთ პერიოდში ორი სხვადასხვა პროცენტით ვერ იარსებებს). ეს არაკორექტულია და ამგვარ კალკულაციას ეკონომიკური შინაარსი არ გააჩნია. 33%-იანი ფასნამატი გადასახადის გადამხდელის მიერ არის გაანგარიშებული მიახლოებით და შესაძლოა ცუდი შერჩევით, რადგან შერჩევა ვერ განხორციელდებოდა, მას მოუწია იმ საქონლის მიხედვით ფასნამატის დადგენა, რაზეც შეძლო მეტნაკლები სიზუსტით იდენტიფიკაცია. ამრიგად, 8%-იანი სხვაობა აუდირებულსა და გადასახადის გადამხდელის მიერ დადგენილ ფასნამატს შორის გახდა რეალურად დარიცხვის საფუძველი. აუდიტორებმაც გაიზიარეს გადასახადის გადამხდელის მიერ გაანგარიშებული ფასნამატი, რადგან ის დამატებით დარიცხვას იძლეოდა, სხვა შემთხვევაში შესაძლოა ის ეჭვის ქვეშ დაეყენებინათ და მხოლოდ აუდირებულით ეხელმძღვანელათ. ამასთან აღსანიშნავია, რომ აუდიტორებმა არ მიუთითეს აღნიშნული 33%-იანი ფასნამატის შესახებ აქტში, არადა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი მოითხოვს ადმინისტრაციული აქტში იყოს მითითებული დარიცხვის საფუძვლები. თუ ფასნამატი თვითღირებულების გაანგარიშების დროს შეიცვლება 25%-ით, მაშინ დღგ-ის ნაწილში დარიცხვა შემცირდება 6 402 ლარით, ხოლო საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში 1 820 ლარით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე მიაჩნია, რომ უნდა განხორციელდეს აღნიშნულ ნაწილში ფასნამატის კორექტირება, კერძოდ თვითღირებულების დათვლის დროს ნაცვლად 33%-იანი ფასნამატისა, უნდა განხორციელდეს 25% ფასნამატის გამოყენება და შედეგად უნდა განხორციელდეს დარიცხული დღგის და საშემოსავლო გადასახადის კორექტირება (შემცირება).
დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.
საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.
საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.
საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.
საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, დღგით დასაბეგრი ოპერაციებია დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება, ასევე დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ მომსახურების გაწევა.
საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.
საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.
საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის და მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან. ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.
საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.
საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების მიხედვით, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.
საბჭოს სხდომაზე, საჩივრის ზეპირი განხილვისას, მომჩივნის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება (რომელიც სადავო არ არის) არ არის თანმიმდევრული, ერთი მხრივ შემმოწმებელი ადგენს ე.წ. აუდირებულ ფასნამატს 25%, ხოლო მეორე მხრივ იყენებს ე.წ. ინვენტარიზაციის ფასნამატს 33%-ს. ფასნამატი არის მაჩვენებელი, რომელიც აჩვენებს ღირებულების და თვითღირებულების სხვაობას, ამიტომ არ შეიძლება ერთ შემთხვევაში თვითღირებულების დათვლის დროს ეს იყოს 33%, ხოლო მეორე შემთხვევაში ღირებულების დათვლის დროს 25% (ფასნამატი არის გაყიდვის ფასსა და თვითღირებულებას შორის სხვაობა. იგი ერთი და იგივე ეკონომიკური მაჩვენებელია და ერთსა და იმავე საქონელზე ერთ პერიოდში ორი სხვადასხვა პროცენტით ვერ იარსებებს). ეს არაკორექტულია და ამგვარ კალკულაციას ეკონომიკური შინაარსი არ გააჩნია.
საბჭოს სხდომაზე, აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებით შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ოდენობის დადგენის მიზნით, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 5.05.2025 წლის №8637 ბრძანების შესაბამისად ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის დადგენის პროცედურა. აღწერილი ფაქტობრივი სმფ-ს ნაშთისთვის თვითღირებულებების განსაზღვრა განხორციელდა შეძენის დოკუმენტების მიხედვით, გადასახადის გადამხდელის მიერ (აღწერილი სმფ-ს დასახელებები დიდწილად არ ემთხვეოდა შეძენილ დოკუმენტებში მითითებულ დასახელებებს, ვინაიდან ზოგ შემთხვევაში დასახელებები არ იყო ჩაწერილი სალიტერატურო ქართულით. მაგალითად „დუბელი“ და „გამჭედი“, „ბურღის საცვლელი პირი“ და „სვერლო“, შესაბამისად გადასახადის გადამხდელის ჩართულობით მოხდა თვითღირებულებების განსაზღვრა), ხოლო შემმოწმებელმა აუდიტორებმა მოახდინეს გადასახადის გადამხდელის მიერ გამოგზავნილი თვითღირებულებების გადამოწმება და მასთან ერთად შესწავლა. მის მიერ გამოგზავნილ ცხრილზე დაყრდნობით, ინვენტარიზაციის ფასნამატი დადგინდა 33%, აღნიშნული 33%-იანი ფასნამატი შემოწმების შედეგად გამოყენებულია მხოლოდ შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სმფ-ს ნაშთის ოდენობის დადგენის მიზნებისათვის, ხოლო მთლიანი შესამოწმებელი პერიოდის განმავლობაში მიღებული შემოსავლის გაანგარიშება განხორციელდა აუდირებულ 25%-იან ფასნამატზე დაყრდნობით. გადასახადის გადამხდელი საჩივარში აღნიშნავს, რომ 33%-იანი ფასნამატის ნაცვლად, შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სმფ-ს ნაშთის ოდენობის დადგენის მიზნებისათვის შემოწმებას უნდა ეხელმძღვანელა 25%-იანი ფასნამატით, რაც შეუსაბამოა, ვინაიდან ინვენტარიზაციის ფასნამატი თავად გადასახადის გადამხდელის მიერ იქნა გაანგარიშებული და არსებული ფაქტობრივი გარემოებებით დადგინდა 5.05.2025 წელს.
იგივე პოზიციაა ასახული აუდიტის დეპარტამენტის 29.01.2026 წლის №6053-21-14 წერილით წარმოდგენილ ინფორმაციაში.
საბჭოს მიაჩნია, რომ ამ ნაწილში გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართებულად, არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.
2. სასტუმროსთვის უსასყიდლოდ იჯარით გაცემული ფართის დღგ-ით დაბეგვრა
ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები
გადასახადის გადამხდელს, გარდა საქონლის რეალიზაციისა, უფიქსირდება დღგ-ით დასაბეგრი გაწეული მომსახურებები. საანგარიშო პერიოდში დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის დეკლარირებულ მონაცემებთან შედარებისას გამოვლინდა სხვაობა, რაზეც გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე, 163-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე. სასტუმროსთვის უსასყიდლოდ იჯარით გაცემული ფართის დღგ-ით დაბეგვრასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციაზე, რომლის მიხედვითაც გადასახადის გადამხდელს თავის საცხოვრებელ სახლში ჰქონდა საოჯახო სასტუმროს ორგანიზების მცდელობა. სასტუმრო რეგისტრირებული ჰქონდა შპს „-------“ სახელზე და განთავსებული ჰქონდა აბრაც, თუმცა ფაქტობრივად სასტუმრო არ ფუნქციონირებდა. შესაბამისად რეალურად სასტუმროსთვის შენობა იჯარით არ გადაუცია და არც შემოსავალი მიუღია. შესაბამისად მიიჩნევს, რომ არ არსებობს დღგ-ით დაბეგვრის ობიექტი. აქედან გამომდინარე ითხოვს აღნიშნულ ნაწილში დარიცხული თანხების კორექტირებას.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა სადავო საკითხთან დაკავშირებით მიიჩნია, რომ საგადასახადო ვალდებულებების დაზუსტების მიზნით, გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს სასტუმროს ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული დოკუმენტები, მ.შ. ინფორმაცია აღნიშნულ პერიოდში გადახდილი კომუნალური გადასახადების შესახებ. თავის მხრივ, განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარდგენის შემთხვევაში აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა, შეისწავლოს წარდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).
მომჩივნის არგუმენტაცია
შემმოწმებელს დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში ჩასმული აქვს სასტუმროსთვის შენობის უსასყიდლო იჯარა, რაზეც ჯამურად დარიცხულია 2 430 ლარი დღგ-ის ნაწილში და დამატებულია ერთობლივ შემოსავალში და დარიცხულია საშემოსავლო გადასახადი.
გადასახადის გადამხდელს აქვს საცხოვრებელი სახლი, სადაც ჰქონდა მცდელობა მოეხდინა საოჯახო სასტუმროს ორგანიზება. სასტუმრო ბიზნესი რეგისტრირებული ჰქონდა შპს „-------“ (ს/ნ -------) სახელზე და გამოკრული ჰქონდა აბრა. თუმცა ფაქტობრივად სასტუმროს არ უფუნქციონირია 2023 წლის მარტიდან, ფაქტობრივად „სასტუმროსთვის“ შენობა იჯარით არ ყოფილა გადაცემული ამ პერიოდში. შესაბამისად, არ არსებობდა არც რეალური იჯარა, არც შემოსავალი და არც „მომსახურება“ - შესაბამისად, არ არსებობს საგანი დღგ-ისთვის.
მომჩივანი მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტზე და მე-16 მუხლის მე2 ნაწილზე და განმარტავს, რომ ფაქტობრივად არანაირი მოქმედება არ განხორციელებულა, შპს „-------“ არ უსარგებლია აღნიშნული შენობით. მხოლოდ აბრის არსებობა ან საქმიანობის რეგისტრაცია იურიდიულ პირზე არ ნიშნავს მომსახურების რეალურ გაწევას შპს-ის მიერ ან მისთვის სასტუმროს გადაცემას.
მომჩივანი ასევე მიუთითებს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საგადასახადო შემოწმების აქტი რომლის საფუძველზეც არის გამოცემული საგადასახადო მოთხოვნა და ბრძანება არ იძლევა საშუალებას, რომ გადასახადის გადამხდელმა ერთმნიშვნელოვნად განსაზღვროს დარიცხვის სამართლებრივი საფუძველი.
აღნიშნულიდან გამომდინარე მიაჩნია, რომ უნდა განხორციელდეს 2022-2024 წლებში შემოწმების შედეგად ფართის უსასყიდლოდ გაქირავებად მიჩნევის შედეგად დარიცხული დღგ-ის და საშემოსავლო გადასახადის თანხის კორექტირება (შემცირება).
დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა: დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ მომსახურების გაწევა.
საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.
საბჭოს სხდომაზე, საჩივრის ზეპირი განხილვისას, მომჩივნის წარმომადგენელმა მიუთითა, რომ გადასახადის გადამხდელს აქვს საცხოვრებელი სახლი, სადაც ჰქონდა მცდელობა საოჯახო სასტუმროს ორგანიზების, გამოკრული ჰქონდა აბრა, თუმცა ფაქტობრივად სასტუმროს არ უფუნქციონირია 2023 წლის მარტიდან, მხოლოდ აბრის არსებობა ან საქმიანობის რეგისტრაცია იურიდიულ პირზე არ ნიშნავს მომსახურების რეალურ გაწევას შპს-ის მიერ ან მისთვის სასტუმროს გადაცემას. აღნიშნულზე წარმოადგენს კომპანიის საბანკო ამონაწერს და საგადასახადო დეკლარაციების რეესტრს. აღსანიშნავია, რომ გადასახადის გადამხდელს იჯარით გაცემული აქვს შპს „-------“ ფართი, რა ფართზეც არ არის გამიჯნული კომუნალური გადასახადები, ამიტომ ვერ ხერხდება განცალკევებით კომუნალურ გადასახადების (კერძოდ ელ. ენერგიის) ამოღება
საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში.
საბჭოს სხდომაზე აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებით და 29.01.2026 წლის №6053-21-14 წერილით წარმოდგენილი ინფორმაციით, გადასახადის გადამხდელი საჩივარში მიუთითებს, რომ მისი კუთვნილი სასტუმროს შენობა, რომელი გადაცემული ჰქონდა შპს „-------“, რომლის თანადამფუძნებელიც იყო ი/მ ------- მეუღლესთან, ------- ერთად, ხოლო 16.10.2025 წლიდან მხოლოდ ------- დამფუძნებელიც და დირექტორიც, მეწარმე აღნიშნავს, რომ რეალურად არ ფუნქციონირებდა სასტუმრო და არ ჰქონდა ადგილი უსასყიდლო მიწოდებას. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით შემოწმების ეტაპზე გადასახადის გადამხდელთან განხორციელდა გასაუბრება, რომელმაც სატელეფონო საუბრისას აღნიშნა, რომ ეს იყო უსასყიდლო იჯარა, ხოლო 1.08.2025 წლიდან უკვე გააფორმა ხელშეკრულება და იჯარის ღირებულება განისაზღვრა 500 ლარის ოდენობით. გადასახადის გადამხდელის მიერ შემოწმებისას წარდგენილი საბანკო ამონაწერებიდან ირკვევა, რომ 2022 და 2023 წლებში კონკრეტული ფიზიკური პირების მიერ ჩარიცხულია თანხა „სასტუმროს მომსახურების ღირებულების“ დანიშნულებით, რაც აგრეთვე მიუთითებს იმ ფაქტზე, რომ სასტუმრო რეალურად ფუნქციონირებდა. შემოწმებამ იხელმძღვანელა გადასახადის გადამხდელის მიერ შედგენილ ხელშეკრულებაში განსაზღვრული იჯარის ღირებულებით და უსასყიდლოდ მიწოდებული იჯარის მომსახურების პერიოდებში იჯარის საბაზრო ღირებულებად მიიჩნია 500 ლარი.
სადავო საკითხზე მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინებით შემოსავლების სამსახურის მიერ საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს სასტუმროს ფუნქციონირებასთან დაკავშირებული დოკუმენტები, მ.შ. ინფორმაცია აღნიშნულ პერიოდში გადახდილი კომუნალური გადასახადების შესახებ; ხოლო ბრძანებით განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარდგენის შემთხვევაში აუდიტის დეპარტამენტს, დაევალა გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, შეისწავლოს წარდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).
აღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, საბჭოს მიაჩნია, რომ ამ ნაწილში არ არსებობს შემოსავლების სამსახურის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებისგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების საფუძველი.
3. ქონების გადასახადის გაანგარიშება
ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები
შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელის 2021 წლიდან 2023 წლის ჩათვლით, ყოველწლიურად დასაბეგრი შემოსავალი აღემატება 40 000 ლარს და არ აღემატება 100 000 ლარს. გადასახადის გადამხდელს საკუთრებაში გააჩნია უძრავი და მოძრავი ქონება (მ.შ. მიწა), კერძოდ ავტოსატრანსპორტო საშუალებები და უძრავი ქონებები მდებარე - -------, ------- (ს/კ -------); -------, ------- (ს/კ -------); -------, ------- (ს/კ -------).
გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი ქონების გადასახადის დეკლარაციების და უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულების შეფასების შესახებ ექსპერტის დასკვნის ანალიზის შედეგად მეწარმის დეკლარირებულ მონაცემებსა და შემოწმების მონაცემებს შორის გამოვლინდა სხვაობები.
გამოვლენილ სხვაობებზე მომჩივანს დაერიცხა ქონების გადასახადი და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ.ა“ ქვეპუნქტზე, 202-ე მუხლის მე-5 ნაწილზე, 203-ე მუხლზე, 205-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლზე.
შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციაზე, რომლის მიხედვითაც არ ეთანხმება ქონების გადასახადში განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს და აცხადებს, რომ საკუთრებაში გააჩნდა სხვადასხვა საკადასტრო კოდით რეგისტრირებული სამი ქონება, რომელიც თავის მხრივ მოიცავდა როგორც შენობას, ასევე მიწის ნაკვეთს. განმარტავს, რომ 2022, 2023, და 2024 წლების ქონების გადასახადით დასაბეგრ ბაზაში შეტანილ იქნა როგორც შენობის ასევე მიწის ღირებულება, ამასთან, მიწა დამატებით ფართობის მიხედვით დაიბეგრა მიწის გადასახადითაც. მიუთითებს, რომ მის მიერ შემოწმებისთვის წარდგენილ იქნა შეფასების ანგარიში, რომლითაც იხელმძღვანელა შემმოწმებელმა. თუმცა, შეფასების ანგარიშებში გამიჯნულია მიწისა და ქონების ღირებულებები. განმარტავს, რომ ქონების გადასახადი დიფერენცირებულია დასაბეგრ ქონებაზე გადასახადით და მიწის გადასახადით, შესაბამისად, მიწაზე ქონების გადასახადი გაიანგარიშება არა მისი საბაზრო ღირებულებით, არამედ ერთ კვადრატულ მეტრზე დადგენილი გადასახადის განაკვეთით. აქედან გამომდინარე, ქონების გადასახადში განსაზღვრულ დარიცხვას მიიჩნევს კანონმდებლობასთან შეუსაბამოდ და ითხოვს მის კორექტირებას.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის გათვალისწინებით, სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას, კერძოდ, ქონების საბაზრო ღირებულების დადგენის მიზნით, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში მითითებული არგუმენტების გათვალისწინებით ყოველმხრივ შეისწავლოს/გამოიკვლიოს შემოწმების ეტაპზე წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).
მომჩივნის არგუმენტაცია
საგადასახადო შემოწმების მასალების მიხედვით ირკვევა, რომ ფიზიკური პირის ქონების გადასახადი და მიწის გადასახადი გაანგარიშებულია შემდეგ ქონებებზე:
- -------, -------, ------- (------- );
- -------, -------, ------- (-------);
- -------, -------, ------- (-------).
გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილია შეფასების ანგარიშები, რითიც იხელმძღვანელა შემმოწმებელმა. თუმცა, შეფასების ანგარიშებში გამიჯნულია მიწის და შენობის ღირებულებები.
საგადასახადო შემოწმების შედეგად:
- 2022 წლის დასაბეგრ ბაზაში მოხდა ------- საკადასტრო კოდზე რეგისტრირებული, როგორც მიწის, ისე შენობის ღირებულების შეტანა და დამატებით ფართობის მიხედვით დაბეგვრა გადასახადით. შედეგად ქონების გადასახადის დასაბეგრ ბაზაში მიწის საბაზრო ღირებულების არასწორად შეტანის შედეგად დარიცხვა გაიზარდა 619.5 ლარით.
- 2023 წლის დასაბეგრ ბაზაში მოხდა ------- და ------- საკადასტრო კოდებზე რეგისტრირებული, როგორც მიწების, ისე შენობის ღირებულების შეტანა და დამატებით ფართობის მიხედვით დაბეგვრა გადასახადით. შედეგად ქონების გადასახადის დასაბეგრ ბაზაში მიწის საბაზრო ღირებულების არასწორად შეტანის შედეგად დარიცხვა გაიზარდა 1 297 ლარით.
- 2024 წლის დასაბეგრ ბაზაში მოხდა ------- და ------- საკადასტრო კოდებზე რეგისტრირებული, როგორც მიწების ისე შენობის ღირებულების შეტანა და დამატებით ფართობის მიხედვით დაბეგვრა გადასახადით. შედეგად ქონების გადასახადის დასაბეგრ ბაზაში მიწის საბაზრო ღირებულების არასწორად შეტანის შედეგად დარიცხვა გაიზარდა 1 425 ლარით.
ამრიგად, ქონების გადასახადი დიფერენცირებულია დასაბეგრ ქონებაზე გადასახადით და მიწაზე გადასახადით შესაბამისად, მიწაზე ქონების გადასახადი გაიანგარიშება არა მისი საბაზრო ღირებულების არამედ, ერთ კვადრატულ მეტრზე დადგენილი გადასახადის განაკვეთის მიხედვით.
შემოსავლების სამსახური გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მიუთითებს, რომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის გათვალისწინებით, სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას, კერძოდ, ქონების საბაზრო ღირებულების დადგენის მიზნით, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში მითითებული არგუმენტების გათვალისწინებით ყოველმხრივ შეისწავლოს/გამოიკვლიოს შემოწმების ეტაპზე წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).
ზემოაღნიშნული გარემოებების ერთობლიობა ცალსახად მიუთითებს, რომ საგადასახადო შემოწმების ფარგლებში ქონების გადასახადის დასაბეგრი ბაზა განისაზღვრა არაკორექტულად, კერძოდ - მიწა ერთდროულად დაიბეგრა, როგორც მისი საბაზრო ღირებულების, ისე ფართობის მიხედვით, რაც ეწინააღმდეგება საგადასახადო კოდექსის მე-200 და 202-ე მუხლებით დადგენილ განსხვავებულ დაბეგვრის რეჟიმებს. ამასთან, შემოწმებისას გამოყენებული შეფასების ანგარიშები, რომლებიც შესრულებულია სერტიფიცირებული შემფასებლების მიერ და მკაფიოდ გამიჯნავს მიწისა და შენობის ღირებულებებს, აუდიტორის მიერ იქნა გამოყენებული შერჩევითად და სუბიექტური შეფასებით, ყოველგვარი პროფესიული განსჯის გარეშე. დაუშვებელია შეფასების ანგარიშის ნაწილობრივი სანდოობის აღიარება მხოლოდ იმ ნაწილში, რომელიც იწვევს საგადასახადო ვალდებულების ზრდას, ხოლო დანარჩენი ნაწილის უგულებელყოფა. მით უფრო, როდესაც შემოსავლების სამსახურის დავის განმხილველ ორგანოს ჰქონდა სრული წვდომა ყველა შესაბამის მტკიცებულებაზე და აუდიტორის განმარტებითაც დადგინდა, რომ კორექტირება ეფუძნებოდა არა შეფასების ანგარიშის შინაარსს, არამედ აუდიტორის პირად შეხედულებას. ასეთ პირობებში, სადავო საკითხის დამატებით შესწავლაზე მითითება ვერ ცვლის უკვე გამოვლენილ სამართლებრივ და მეთოდოლოგიურ ხარვეზებს. შესაბამისად, მიაჩნია რომ არსებობს საკმარისი სამართლებრივი და ფაქტობრივი საფუძველი ქონების გადასახადის დასაბეგრი ბაზის ხელახალი, კანონმდებლობასთან შესაბამისი განსაზღვრისა და დარიცხული საგადასახადო ვალდებულებების შემცირებისათვის.
შესაბამისად, ქონების გადასახადის ნაწილში დარიცხვა მიაჩნია კანონმდებლობასთან შეუსაბამოდ და ითხოვს დარიცხული თანხების კორექტირებას (შემცირებას).
დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ.ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ქონების გადასახადის გადამხდელია ფიზიკური პირი მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე (მათ შორის, დაუმთავრებელ მშენებლობაზე, შენობა-ნაგებობაზე ან მათ ნაწილზე), იახტებზე (კატარღებზე), შვეულმფრენებზე, თვითმფრინავებსა და საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის 8703 კოდით განსაზღვრულ მსუბუქ ავტომობილებზე.
საგადასახადო კოდექსის 202-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, ფიზიკური პირის დასაბეგრ ქონებაზე გადასახადის წლიური განაკვეთი დიფერენცირებულია გადასახადის გადამხდელის ოჯახის მიერ საგადასახადო წლის განმავლობაში მიღებული შემოსავლების მიხედვით და განისაზღვრება შემდეგი ოდენობით:
ა) 100 000 ლარამდე შემოსავლის მქონე ოჯახებისათვის – საგადასახადო პერიოდის ბოლოსთვის დასაბეგრი ქონების საბაზრო ღირებულების არანაკლებ 0.05 პროცენტისა და არა უმეტეს 0.2 პროცენტისა;
ბ) 100 000 ლარის ან მეტი შემოსავლის მქონე ოჯახებისათვის – საგადასახადო პერიოდის ბოლოსთვის დასაბეგრი ქონების საბაზრო ღირებულების არანაკლებ 0.8 პროცენტისა და არა უმეტეს 1 პროცენტისა.
საგადასახადო კოდექსის 203-ე მუხლის შესაბამისად, მიწაზე ქონების გადასახადის გადამხდელია პირი საგადასახადო წლის 1 აპრილის მდგომარეობით:
ა) მის საკუთრებაში არსებულ მიწაზე;
ბ) სახელმწიფო საკუთრებაში არსებულ მიწაზე, რომლითაც სარგებლობს ან რომელსაც ფლობს იგი;
გ) მის მფლობელობაში ან/და სარგებლობაში არსებულ, გარდაცვლილი პირის სახელზე რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მიწის ნაკვეთით სარგებლობა ხორციელდება იჯარის, ქირის, უზუფრუქტის ან სხვა ამგვარი სახის ხელშეკრულების საფუძველზე.
საგადასახადო კოდექსის 205-ე მუხლის პირველი და მე-12 ნაწილების თანახმად, ქონების გადასახადის საგადასახადო პერიოდად ითვლება კალენდარული წელი. ფიზიკური პირი ქონების გადასახადის დეკლარაციას საგადასახადო ორგანოს წარუდგენს არა უგვიანეს კალენდარული წლის 1 ნოემბრისა. დეკლარაციაში მონაცემები დასაბეგრი ქონების შესახებ შეიტანება გასული საგადასახადო წლის მიხედვით, ხოლო დასაბეგრი მიწის შესახებ – მიმდინარე საგადასახადო წლის მიხედვით.
საბჭოს სხდომაზე, საჩივრის ზეპირი განხილვისას, მომჩივნის წარმომადგენლის განმარტებით, მიწა ერთდროულად დაიბეგრა როგორც მისი საბაზრო ღირებულების, ისე ფართობის მიხედვით, რაც ეწინააღმდეგება საგადასახადო კოდექსის მე-200 და 202-ე მუხლებით დადგენილ განსხვავებულ დაბეგვრის რეჟიმებს. ასეთ პირობებში, სადავო საკითხის დამატებით შესწავლაზე მითითება ვერ ცვლის უკვე გამოვლენილ სამართლებრივ და მეთოდოლოგიურ ხარვეზებს. შესაბამისად, მიაჩნია რომ არსებობს საკმარისი სამართლებრივი და ფაქტობრივი საფუძველი ქონების გადასახადის დასაბეგრი ბაზის ხელახალი, კანონმდებლობასთან შესაბამისი განსაზღვრისა და დარიცხული საგადასახადო ვალდებულებების შემცირებისათვის.
მომჩივნის არგუმენტზე, საბჭოს სხდომაზე, აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილ დასკვნებში გამიჯნული იყო მიწის და შენობის ღირებულებები, სამი მიწიდან ერთი მიწის ფართობი მთლიანად დაკავებულია ორ სართულიანი მაღაზიის შენობით, მეორე მიწაზე ასევე, დგას ორსართულინი საცხოვრებელი და სასტუმროს შენობა და მესამეზე დგას ავარიული შენობა. აუდიტის დეპარტამენტი შემოსავლების სამსახურის ბრძანების შესაბამისად, ახორციელებს საკითხის დამატებით შესწავლას (შემოსავლების სამსახურის ვალის მართვის დეპარტამენტის შესაბამისი კვალიფიკაციის მქონე თანამშრომლებთან ერთად, რომელთანაც კომუნიკაცია ასევე, განხორციელდა შემოწმების ეტაპზეც).
სადავო საკითხზე მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინებით შემოსავლების სამსახურის მიერ საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ქონების საბაზრო ღირებულების დადგენის მიზნით, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში მითითებული არგუმენტების გათვალისწინებით ყოველმხრივ შეისწავლოს/გამოიკვლიოს შემოწმების ეტაპზე წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).
ზემოთ აღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, საბჭოს მიაჩნია, რომ ამ ნაწილში არ არსებობს შემოსავლების სამსახურის მიერ მიღებული გადაწყვეტილებისგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღების საფუძველი.
4. დაკისრებული სანქციებისგან (დღგ-ის ნაწილში) გათავისუფლება
ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები
საგადასახადო შემოწმების შედეგად მომჩივანს, საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით, დაეკისრა ჯარიმა 14 308 ლარი, მათ შორის: დღგ-ში 8 785 ლარი, საშემოსავლო გადასახადში 910 ლარი და ქონების გადასახადში 4 613 ლარი. ასევე, აუდიტის დეპარტამენტის 22.10.2025 წლის №007-267 საგადასახადო მოთხოვნით საურავი 7 664.44 ლარი.
დღგ-ის ნაწილში დარიცხვა და შესაბამისი ჯარიმის დაკისრება ეფუძნება იმ გარემოებებს, რომ მეწარმეს მის მფლობელობაში არსებული შენობის სახურავზე განთავსებული აქვს შპს „-------“ (ს/ნ -------) ანტენა, რაზედაც ყოველთვიურად იღებს მომსახურების ანაზღაურებას. შპს „-------“ დაბეგრილი აქვს წყაროსთან ფიზიკური პირის მიერ გაწეული მომსახურების ღირებულება, მაგრამ ვინაიდან გადასახადის გადამხდელი 18.01.2023 წლიდან გახდა დღგ-ის გადამხდელი, აღნიშნული მომსახურების დაბეგვრის ვალდებულება მას წარმოეშვა, შესაბამისად შემოწმების შედეგად დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის განსაზღვრაში მონაწილეობა მიიღო აღნიშნული მომსახურების გაწევით მიღებულმა დასაბეგრმა ბრუნვამ.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, 269-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 270-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, ამავე მუხლის მე-2 ნაწილზე, 272-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 275-ე მუხლზე, 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე.
შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.
მომჩივნის არგუმენტაცია
საგადასახადო შემოწმების მასალების მიხედვით შპს „-------“ იჯარით გადაცემული ფართი ჩართულია დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში. გადასახადის გადამხდელი არ დავობს აღნიშნულ საკითხს, თუმცა მთელი ამ პერიოდის განმავლობაში შპს „-------“ გადასახადის გადამხდელზე გადახდილ თანხაზე ახდენდა საშემოსავლო გადასახადის დაკავებას. შესაბამისად, სახელმწიფო ბიუჯეტს არ უზარალია აღნიშნული ოპერაციით. გადასახადის გადამხდელმა როგორც კი შეიტყო, რომ ის არასწორად ახდენდა თანხების დეკლარირებას, მან შპს „-------“ გამოუწერა ანგარიშფაქტურები, რომელიც ჩაითვალა შპს „-------“. ამრიგად, აღნიშნულ ოპერაციებზე გადახდილი იქნა უფრო მეტი თანხა ვიდრე დღგ. დაკავებული საშემოსავლო შეადგენდა 1000*20%=200 ლარს, ხოლო დღგ 1000*18%=180 ლარს. ამრიგად, გადასახადის გადამხდელს არ ჰქონია გადასახადის თავიდან არიდება გამიზნული და მოქმედებდა კეთილსინდისიერად, შესაბამისად შეცდომა იყო გამოწვეული არცოდნით.
ცალსახაა რომ შემოსავლების სამსახური გადაწყვეტილებაში მითითებულ კრიტერიუმებს აკმაყოფილებს მოცემული შემთხვევა: 1. სამართალდარღვევა ცალსახად გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით; 2. ჩადენილი ქმედებით ბიუჯეტისთვის ზიანი არ მიუყენებია, რადგან ოპერაცია იბეგრებოდა უფრო მაღალი საგადასახადო ტვირთით ვიდრე ეს საგადასახადო აუდიტორის მიერ ოპერაციის კანონიერი დაბეგვრის რეჟიმში მოქცევამ მოგვცა - ამრიგად პირი მოქმედებდა კეთილსინდისიერად; 3. გადასახადის გადამხდელი მოქმედებდა საპატიებელი სამართლებრივი შეცდომის პირობებში, რადგან ოპერაციებზე რეგულარულად ხდებოდა საშემოსავლო გადასახადის დაკავება და ბიუჯეტში გადახდა იმ ოდენობით, რომელიც აღემატებოდა შესაბამის დღგ-ს. პირი არ უარყოფდა დაბეგვრას, არ მალავდა ოპერაციას და არ ამცირებდა საგადასახადო ვალდებულებას, არამედ არასწორად აფასებდა დაბეგვრის ტიპს. შეცდომის გამოვლენისთანავე მან დაუყოვნებლივ და სრულად მოახდინა დღგ-ის კორექტირება. აღნიშნული ქცევა გამორიცხავს განზრახ სამართალდარღვევას და ადასტურებს, რომ პირმა არც იცოდა და ობიექტურად არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას, რაც სრულად აკმაყოფილებს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის პირობებს.
აღნიშნულის გათვალისწინებით, ითხოვს დაკორექტირდეს საგადასახადო ვალდებულებები და საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიხედვით, როგორც კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი გათავისუფლდეს დარიცხული სანქციისაგან (ჯარიმა და საურავი).
დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების მიხედვით, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის. საურავი ერიცხება გადასახადის თანხას, რომელიც არის სხვაობა გადასახადის გადამხდელის მიერ შეუსრულებელ საგადასახადო ვალდებულებებსა და ზედმეტად გადახდილი გადასახადების ჯამს შორის. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, საურავის დარიცხვა ხორციელდება თითოეული ვადაგადაცილებული დღისათვის, გადასახადის გადახდის ვადის ამოწურვის დღის მომდევნო დღიდან.
საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2, 21 და 22 ნაწილების თანახმად:
2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
21. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
22. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.
საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.
გადასახადი გადამხდელს სამეწარმეო საქმიანობაში აკისრია გულისხმიერების ვალდებულება და ეს ვალდებულება უნდა შეასრულოს ჯეროვნად და სრულად. ნებისმიერი შეცდომა არ წარმოადგენს სანქციისაგან გათავისუფლების საფუძველს. მხარემ უნდა დაამტკიცოს, რომ შეცდომა გამოწვეულია არა მისი დაუდევრობის და უხეში გაუფრთხილებლობით არამედ საქმიანობისათვის დამახასიათებელი თანმდევი გულისხმიერების მიუხედავად.
საბჭო იზიარებს შემოსავლების სამსახურის პოზიციას სადავო საკითხთან მიმართებით და მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები არ იძლევა იმ ვარაუდის საფუძველს, რომ გადასახადის გადამხდელის მხრიდან სამართალდარღვევის ჩადენა გამოწვეულია მისი შეცდომით/არცოდნით.
ამგვარად, საბჭოს მიაჩნია, რომ არ არსებობს დაკისრებული სანქციებისგან საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით მომჩივნის გათავისუფლების საფუძველი.
საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:
1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხები:
1. საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით და დადგენილი ფასნამატი;
2. სასტუმროსთვის უსასყიდლოდ იჯარით გაცემული ფართის დღგ-ით დაბეგვრა;
3. ქონების გადასახადის გაანგარიშება;
4. დაკისრებული სანქციებისგან (დღგ-ის ნაწილში) გათავისუფლება.
ფაქტობრივი გარემოებები
1. საგადასახადო შემოწმების შედეგად დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს აღრიცხვას ბუღალტრული პროგრამის საშუალებით, აგრეთვე არაარსებითი წილი აქვს დოკუმენტურ რეალიზაციას ჯამურ რეალიზაციაში, რის გამოც შემოწმებამ იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის საფუძველზე, მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირის აუდირებული ფასნამატით, რომელმაც შეადგინა 25%. გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა.
2. გადასახადის გადამხდელს, გარდა საქონლის რეალიზაციისა, უფიქსირდება დღგ-ით დასაბეგრი გაწეული მომსახურებები. საანგარიშო პერიოდში დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის დეკლარირებულ მონაცემებთან შედარებისას გამოვლინდა სხვაობა, რაზეც გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა.
3. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელის 2021 წლიდან 2023 წლის ჩათვლით, ყოველწლიურად დასაბეგრი შემოსავალი აღემატება 40 000 ლარს და არ აღემატება 100 000 ლარს. გადასახადის გადამხდელს საკუთრებაში გააჩნია უძრავი და მოძრავი ქონება (მ.შ. მიწა). გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი ქონების გადასახადის დეკლარაციების და უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულების შეფასების შესახებ ექსპერტის დასკვნის ანალიზის შედეგად მეწარმის დეკლარირებულ მონაცემებსა და შემოწმების მონაცემებს შორის გამოვლინდა სხვაობები. გამოვლენილ სხვაობებზე მომჩივანს დაერიცხა ქონების გადასახადი და დაეკისრა ჯარიმა.
გადაწყვეტილება
საბჭოს მიაჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართებულად, არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.
დასაბუთება
საქართველოს ფინანსთა სამინისტორსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5, 9); 102; 105; 159; 163; 164; 201; 205; 269(7)