გადაწყვეტილება № 26634/2/2026

№ 26634/2/2026

06 მარტი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს „------“ (ს/ნ -----)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 26.02.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს -----15.02.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26634/2/2026).

 

დავის საგანი:

1. ურთიერთდამოკიდებულ ფიზიკურ პირებზე უსასყიდლოდ გადაცემული უძრავი ქონების დღგ-ით დაბეგვრა;

2. ურთიერთდამოკიდებულ ფიზიკურ პირებზე უსასყიდლოდ გადაცემული უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებასა და შპს „-----“ შეძენილი აღნიშნული უძრავი ქონების ღირებულებას შორის სხვაობის საწარმოს ანგარიშვალდებული პირებზე გაცემულ ხელფასად განხილვა, შედეგად გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრა;

3. უძრავ ქონებაზე ქონების გადასახადის გაანგარიშების და დარიცხვის მართლზომიერება.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 13.10.2025 წლის №002-144 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 11.12.2025 წლის №27266 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 1 314 063.2 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 751 026.04

დღგ - 368 198.95

საშემოსავლო გადასახადი - 328 824.69

ჯარიმა - 375 513.2

საურავი - 187 523.96

 

პროცედურული გარემოებები

აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის 1.01.2022 წლიდან 1.08.2025 წლამდე საანგარიშო პერიოდების კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა აუდიტის დეპარტამენტის 8.10.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტში, რომლის საფუძველზე გამოიცა 13.10.2025 წლის №21798 ბრძანება და №002-144 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 11.12.2025 წლის №27266 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. ურთიერთდამოკიდებულ ფიზიკურ პირებზე უსასყიდლოდ გადაცემული უძრავი ქონების დღგ-ით დაბეგვრა

ფაქტების აღწერა

კომპანიას 2018 წლის საანგარიშო პერიოდში შპს „-----“ შეძენილი აქვს უძრავი ქონება ჯამში 909 კვ.მ, რომლის ღირებულება, გამოწერილი საგადახადო ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით, შეადგენს 646 955 ლარს. ასევე, 2018 წლის თებერვლის თვიდან 2021 წლის ივნისის თვის ჩათვლით პერიოდებში კომპანიის მიერ მიღებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების ანალიზით დადგინდა, რომ გადამხდელს უფიქსირდება სხვადასხვა სახის სამშენებლო-სარემონტო მასალების შეძენა ჯამში 283 087 ლარის ოდენობით (დღგ-ის ჩათვლით). საწარმოს ქონებისა და სამშენებლო-სარემონტო მასალების შეძენის პერიოდებში მიღებული აქვს შესაბამისი დღგ-ის ჩათვლები. საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში წარდგენილი დოკუმენტების ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს, შესამოწმებელ პერიოდში, კერძოდ, 2024 წლის 18 ივნისს, გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულებების მიხედვით, ურთიერთდამოკიდებულ სამ ფიზიკურ პირზე (რომლებიც წარმოადგენენ საწარმოს დამფუძნებლებს და დირექტორს) უსასყიდლოდ გადაცემული აქვს უძრავი ქონება ჯამში 909 კვ.მ (ს/კ------ ); ტერასა+დამხმარე ფართი 494 კვ.მ. (ს/კ ------); ტერასა+დამხმარე ფართი 372 კვ.მ. (ს/კ -------); დამხმარე ფართი 21 კვ.მ. (ს/კ ------); ბინა 21 კვ.მ., ხოლო დეკლარირება აღნიშნული ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის კუთხით არ განუხორციელებია. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურიდან შემოწმებისთვის მიწოდებული სასაქონლო ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, ზემოაღნიშნული ქონების საბაზრო ღირებულება 2024 წლის 18 ივნისის მდგომარებით შეადგენს 2 291 078 ლარს. აქედან გამომდინარე, საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის გათვალისწინებით, განხორციელდა 2024 წლის ივნისის თვის საანგარიშო პერიოდზე დღგ-ის დეკლარაციის კორექტირება. შედეგად, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახურმა იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, 136-ე მუხლით, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, მე-19 მუხლის პირველი ნაწილით, 157-ე მუხლის „რ“ ქვეპუნქტით, 158-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით, 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ და „გ“ ქვეპუნქტებით, 163-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით, ამავე მუხლის მე-7 ნაწილით, 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით, ამავე მუხლის მე-4 ნაწილით, მე-18 მუხლის მე-7 ნაწილით, 101-ე მუხლის პირველი ნაწილით და 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით, მიუთითა დადგენილ ფაქტობრივი გარემოებებზე, ყურადღება გაამახვილა აუდიტის დეპარტამენტის პოზიციაზე და აღნიშნა, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მომჩივნის განმარტებით, საგადასახადო შემოწმების აქტში არსად არაა ნახსენები თუ რას საქმიანობს საწარმო და საერთოდ არ მომხდარა ამ საკითხის შესწავლა. დარწმუნებულია, შემოწმებისას შპს-ს უძრავი ქონება გასხვისებული, რომ არ ჰქონოდა ამ საკითხით სიღრმისეულად დაინტერესდებოდა შემოწმება. რეალურად სახეზეა შემდეგი გარემოებები:

2018-2019 წლებში შპს ----- დამფუძნებლის სახსრებით (რასაც შემოწმებაც ეთანხმება) 646 949.54 ლარად შეისყიდა უძრავი ქონება, საცხოვრებელი სახლი. ისევ დამფუძნებლის სახსრებით მოხდა მისი გარემონტება, რომლის ხარჯმაც 283 000 ლარი შეადგინა. აღნიშნული ხარჯიც დაფარული იქნა დამფუძნებლის სახსრებით. ანუ კომპანიამ წლების განმავლობაში შექმნა დაახლოებით 930 000 ლარის ღირებულების აქტივი, საცხოვრებელი სახლი, რომელიც არ გამოიყენებოდა არანაირ სამეწარმეო საქმიანობაში, მხოლოდ ნაწილი იყო იჯარით გაცემული და ამ იჯარის თანხაზე შემდგომ საგადასახადო ორგანომ განსაზღვრული გადასახადი დაარიცხა. შემოწმებას არ უმსჯელია რა იყო თითქმის მილიონი ლარის ინვესტირების მიზანი, რა სამეწარმეო საქმიანობას გეგმავდა კომპანია. რეალურად აღნიშნული დანახარჯები გაწეული იქნა დამფუძნებლ(ებ)ის ინტერესის შესაბამისად და საბოლოოდ ეს ქონება გადაეცათ კიდეც დამფუძნებლებს. კომპანიის მიერ აქტივის ფლობა და კომპანიის მიერ სამეურნეო საქმიანობის განხორციელება იყო პირობითი, შესაძლოა არასწორი რჩევის შედეგი, რომ ბენეფიციარ მესაკუთრეს ამ ფორმით შეიძლებოდა ქონოდა უძრავი ქონება. ასევე სხვა სახელმწიფო ორგანოებთან ურთიერთობისას ამათუიმ სამეურნეო ფაქტების დამადასტურებელი დოკუმენტების წარსადგენად უკეთესი და მოსახერხებელი ფორმა. რეალურად ეს ქონება წარმოადგენდა არა შპს -----, არამედ მისი დამფუძნებლების/ინვესტორების საკუთრებას. რეალურად დამფუძნებელმა საკუთარი სახსრებით შეიძინა უძრავი ქონება, საკუთარი სახსრებით მოაწყო იგი და იყენებდა კიდეც საცხოვრებლად, შემდგომ გადაიფორმა. გადაფორმების მომენტი საგადასახადო ორგანომ მიიჩნია დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციად, თუმცა რეალურად მხოლოდ ფორმალური მხარე შეიცვალა და რეალურ მფლობელებზე გადავიდა უძრავი ქონება. ის საწარმოში არ წარმოადგენდა რაიმე საწარმოო და კომერციული საქმიანობის საგანს. არც დამატებითი ღირებულება შეუქმნია საწარმოო პროცესებს. აქ შესაძლოა ვიმსჯელოთ მხოლოდ შესყიდვისას მიღებულ დღგ-ის ჩათვლებზე. შესაძლოა საწარმომ მოგება მიიღოს სამეწარმეო პროცესების გარეშე, თუნდაც ფლობით, დროში აქტივების ფასის ცვლილებების შედეგად. თუმცა ეს ფლობაც პირობითი იყო. თავიდანვე დანახარჯები გაწეული იქნა საკუთარი (დამფუძნებლის) მიზნების შესაბამისად, დამფუძნებლისვე მიერ. შესაბამისად თუ რაიმე ახალი ღირებულება შეიქნა არ მომხდარა მისი რეალიზაცია, კომერციული გაცვლა. საბოლოო ჯამში რა სურათი მივიღეთ. ოჯახმა გაწია ხარჯი, შეისყიდა ბინა, რომელიც რემონტის ჩათვლით დაჯდა 930 000 ლარი და შედეგად სახელმწიფო წინაშე წარმოეშვა ვალდებულება 1 314 000 ლარი. რომელი სამეურნეო/სამეწარმეო ოპერაცია შეიძლება იყოს ასეთი? დაბეგვრის რა რეჟიმმა შეიძლება წარმოშვას ამხელა ვალდებულება? თუნდაც ექსპერტიზის შეფასებით ქონების ახლანდელი ღირებულება შეადგენს 2 291 078 ლარს და რა გამოდის. მესაკუთრეს ვუდგენთ კომერციულ ფასს და მთელი სხვაობა უნდა იქნეს მიმართული ბიუჯეტში? ესეთი არაადეკვატური სურათი შექმნა მხოლოდ ფორმალობით ბოროტად სარგებლობამ და შინაარსის გაუთვალისწინებლობამ. მისი შეფასებით საგადასახადო ორგანოს შესაძლოა ედავა მხოლოდ დღგ-ის ჩათვლილ თანხებზე. სხვა მხრივ ქონების ბენეფიციარი მესაკუთრე და ფაქტობრივი ხარჯის გამწევი არის დამფუძნებელი, რომლის ოჯახმა საბოლოოდ საკუთრებაში გაიფორმა აღნიშნული ქონება. ამიტომ მოცემული ოპერაცია არ უნდა დაიბეგროს დღგ-ით და საშემოსავლო გადასახადით.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების თანახმად:

1. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა.

3. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის მე-19 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ურთიერთდამოკიდებულ პირებად ითვლებიან ის პირები, რომელთა შორის განსაკუთრებულ ურთიერთობათა არსებობამ შეიძლება გავლენა მოახდინოს მათი ან მათ მიერ წარმოდგენილი პირების საქმიანობის პირობებზე ან ეკონომიკურ შედეგებზე.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საგადასახადო კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ და „გ“ ქვეპუნქტების თანახმად, ანაზღაურების სანაცვლოდ, საქონლის მიწოდებად ასევე განიხილება დასაბეგრი პირის მიერ საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდება, თუ მას ამ საქონელზე ან მასზე გაწეულ ხარჯზე დღგ სრულად ან ნაწილობრივ აქვს ჩათვლილი. ამასთანავე, საქონლის გადაცემა/გამოყენება ნიმუშის ან მცირე ღირებულების საჩუქრის სახით, არ განიხილება ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდებად. დასაბეგრი პირის მიერ საქონლის მიწოდება მისი დაქირავებული პირის პირადი სარგებლობისთვის ან მიწოდება/გამოყენება საკუთარი საქმიანობის მიზნისგან განსხვავებული მიზნით, თუ მას ამ საქონელზე ან მასზე გაწეულ ხარჯზე დღგ სრულად ან ნაწილობრივ აქვს ჩათვლილი.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის და მე-7 ნაწილის მიხედვით, ამ კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“−„ე“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის შესყიდვის ფასი ამ ან ანალოგიურ საქონელზე, ან თუ ასეთი არ არსებობს − მისი წარმოების ფასი, რომელიც შესაბამის შემთხვევებში დგინდება საქონლის გამოყენების, გასხვისების, დასაკუთრების (მფლობელობაში დარჩენის) ან დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების მომენტში. ურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორის განხორციელებული დასაბეგრი ოპერაციის დროს დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის/მომსახურების საბაზრო ფასი, დღგ-ის გარეშე, თუ:

ა) დასაბეგრი ოპერაციის ანაზღაურების თანხა დაბალია მის საბაზრო ფასზე და საქონლის/მომსახურების შემძენს ამ კოდექსის შესაბამისად, ამ ოპერაციაზე არ აქვს დღგ-ის სრულად ჩათვლის უფლება;

ბ) დასაბეგრი ოპერაციის ანაზღაურების თანხა დაბალია მის საბაზრო ფასზე და საქონლის/მომსახურების მიმწოდებელს ამ კოდექსის შესაბამისად, არ აქვს დღგ-ის სრულად ჩათვლის უფლება და მიწოდება გათავისუფლებულია დღგ-ისგან ჩათვლის უფლების გარეშე;

გ) დასაბეგრი ოპერაციის ანაზღაურების თანხა მაღალია მის საბაზრო ფასზე და საქონლის/მომსახურების მიმწოდებელს არ აქვს დღგ-ის სრულად ჩათვლის უფლება.

საგადასახადო კოდექსის 157-ე მუხლის „რ.ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ის მიზნებისთვის, საბაზრო ფასი არის ფასი, რომელიც გადასახდელი იქნებოდა მომხმარებლის მიერ შესაბამის დროს ამ საქონლის ან მომსახურების შესყიდვისას იმავე დონის ბაზარზე, სადაც თავისუფალი კონკურენციისა და სუბიექტების ეკონომიკური დამოუკიდებლობის პირობებში ხორციელდება საქონლის მიწოდება ან მომსახურების გაწევა და, სადაც ეს ოპერაცია იბეგრება დღგ-ით. თუ შეუძლებელია საქონლის ან მომსახურების შედარებითი ფასის დადგენა, დღგ-ის მიზნისთვის საქონლის საბაზრო ფასი არის ფასი, რომელიც არ უნდა იყოს ამ ან ანალოგიური საქონლის შესყიდვის ფასზე ნაკლები, ხოლო, თუ შესყიდვის ფასი არ არსებობს, ამ საქონლის წარმოების ღირებულება მისი მიწოდების მომენტში.

საგადასახადო კოდექსის მე-18 მუხლის მე-7 ნაწილის მიხედვით, საქონლის/მომსახურების საბაზრო ფასის განსაზღვრისას გამოიყენება საქონლის/მომსახურების საბაზრო ფასების შესახებ ინფორმაციის ოფიციალური წყაროები, აღმასრულებელი ხელისუფლების შესაბამისი ორგანოების საინფორმაციო ბაზა, საგადასახადო ორგანოებისათვის გადასახადის გადამხდელთა მიერ მიწოდებული ინფორმაცია, აგრეთვე სხვა სარწმუნო ინფორმაცია. ამავე მუხლის მე-11 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, გადასახადებით დაბეგვრის მიზნებისათვის გამოიყენოს საბაზრო ფასი თუ გარიგება განხორციელდა ურთიერთდამოკიდებულ პირებს შორის, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც მათი ურთიერთდამოკიდებულება გავლენას არ ახდენს ასეთი გარიგების შედეგებზე.

სადავო საკითხზე აუდიტის დეპარტამენტის 18.02.2026 წლის №----- წერილით, წარმოდგენილია მოპასუხის პოზიცია, სადაც მითითებულია შემდეგი:

სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში წარდგენილი დოკუმენტების ანალიზის შედეგად დგინდება, რომ გადამხდელს, 2019 წლის 1 აპრილს გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების მიხედვით, უძრავი ქონება (საკადასტრო კოდით: -----) საერთო ფართი 494.84 კვ/მ გაცემული აქვს იჯარით ფიზიკურ პირზე ------ (პ/ნ ------; ------ მოქალაქე), რომელიც შესამოწმებელ პერიოდში წარმოადგენს საწარმოს ერთ-ერთ დამფუძნებელს და ასევე ფიქსირდება დირექტორადაც. ხელშეკრულების მიხედვითაც ყოველთვიური საიჯარო ქირა შეადგენს 1 500 (აშშ) დოლარის ექვივალენტს ლარში, ამასთან სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს მონაცემებში, კერძოდ „ვალდებულებების განყოფილებაში“ აღნიშნული რეგისტრირებულია, როგორც „სარგებლობის დადება“, ხოლო 18.06.2024 წელს იგივე ვალდებულებების განყოფილებაში რეგისტრირებულია, როგროც „სარგებლობის ცვლილება“, რაც თავის მხრივ მოიცავს ზემოთ ნახსენები ქონების ჩუქებას ფიზიკურ პირებზე ----- (პ/ნ -----); ------ (პ/ნ ------), რომლებიც წარმოადგენენ საწარმოს დამფუძნებლებს და ფლობენ კომპანიის 30%-იან წილებს. ყოველივე ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, საწარმოს 01.01.2022-დან 18.06.2024- მდე პერიოდში უფიქსირდება უძრავი ქონების იჯარით გაცემა, რაზედაც ვალდებული იყო აღნიშნული ოპერაცია აესახა ყოველთვიურ დეკლარაციებში და მოეხდინა მისი დეკლარირება, რაც არ განხორციელებულა. საწარმოს 2018 წლის პერიოდში შპს "-----"-საგან (ს/ნ -----) შეძენილი აქვს უძრავი ქონება, მდებარე მისამართზე, ქ. ----- 15 საერთო ჯამში 909.90 კვ/მ, რომლის ღირებულებაც გამოწერილი საგადახადო ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით შეადგენს 646 955 ლარს, ასევე გადამხდელს 2018 წლის თებერვლიდან 2021 წლის ივნისის თვის ჩათვლით პერიოდში მიღებული საგადასახადო ანგარიშფაქტურების ანალიზით, უფიქსირდება სხვადასხვა სახის სამშენებლო-სარემონტო მასალების შეძენა, საერთო ღირებულებით 283 087 ლარის (დღგ-ს ჩათვლით), საწარმოს ქონების შეძენის პერიოდში და ასევე სამშენებლო-სარემონტო მასალების შეძენის პერიოდებში მიღებული აქვს შესაბამისი დღგ-ს ჩათვლები. 2024 წლის 18 ივნისს, გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულებების მიხედვით, ურთიერთდამოკიდებულ სამ ფიზიკურ პირზე (რომლებიც წარმოადგენენ საწარმოს დამფუძნებლებს და დირექტორს) უსასყიდლოდ გადაცემული აქვს უძრავი ქონება ჯამში 909 კვ.მ. (ს/კ -------); ტერასა+დამხმარე ფართი 494 კვ.მ. (ს/კ ------); ტერასა+დამხმარე ფართი 372 კვ.მ. (ს/კ --------); დამხმარე ფართი 21 კვ.მ. (ს/კ -----); ბინა 21 კვ.მ., ხოლო დეკლარირება აღნიშნული ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის კუთხით არ განუხორციელებია. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურიდან შემოწმებისთვის მოწოდებული სასაქონლო ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, ზემოაღნიშნული ქონების საბაზრო ღირებულება 2024 წლის 18 ივნისის მდგომარებით შეადგენს 2 291 078 ლარს. აქედან გამომდინარე, საგადასახადო ორგანოს მიერ განხორციელდა 2024 წლის ივნისის თვის საანგარიშო პერიოდზე დღგ-ის დეკლარაციის კორექტირება და შესაბამისი დღგ-ის დარიცხვა.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს მოპასუხის პოზიციაზე და აღნიშნავს, რომ მიუხედავად იმისა, რომ მომჩივანს მიეცა საჩივრის ზეპირ განხილვაში მონაწილეობის მიღების შესაძლებლობა, მან ვერ შეძლო წარმოედგინა სათანადო, გამაბათილებელი და საპირწონე არგუმენტები ან რაიმე მტკიცებულება, რაც საგადასახადო ორგანოს მიერ ზემოთ დასახელებული, დადგენილი გარემოებების შეცვლის და შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების შემცირების საფუძველი გახდებოდა.

მხარეთა არგუმენტების, სადავო საქმეზე არსებული მასალების შესწავლის/შეფასების და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ ვინაიდან მომჩივანს ურთიერთდამოკიდებულ ფიზიკურ პირებზე (დამფუძნებლები და დირექტორი) უსასყიდლოდ გადაცემული ჰქონდა უძრავი ქონება, რომლის შესაბამისი დღგ-ით დაბეგვრა და დეკლარირება არ მოუხდენია, საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება აღნიშნული სამეურნეო ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის შესახებ მართებულია და არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის ამ ნაწილში დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

2. ურთიერთდამოკიდებულ ფიზიკურ პირებზე უსასყიდლოდ გადაცემული უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებასა და შპს „-----“ შეძენილი აღნიშნული უძრავი ქონების ღირებულებას შორის სხვაობის საწარმოს ანგარიშვალდებული პირებზე გაცემულ ხელფასად განხილვა, შედეგად გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრა

ფაქტების აღწერა

გადასახადის გადამხდელს 2024 წლის 18 ივნისს გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულებებით, ურთიერთდამოკიდებულ სამ ფიზიკურ პირზე (რომლებიც წარმოადგენენ საწარმოს დამფუძნებლებს და დირექტორს) უსასყიდლოდ გადაცემული აქვს უძრავი ქონება ჯამში 909 კვ.მ., მათ შორის, ტერასა+დამხმარე ფართი (ჯამში 494 კვ.მ.) ჩუქების ხელშეკრულებით გადაცემულია ------, ხოლო ------ გადაცემულია ტერასა+დამხმარე ფართი (ჯამში 372.22 კვ.მ.), ------ გადაცემულია დამხმარე ფართი (ჯამში 21 კვ.მ.), ხოლო ბინა (21 კვ.მ.) - ----- და ------. ამასთან, აღსანიშნავია რომ ფიზიკური პირები, ------ და ------, წარმოადგენენ ------- შვილებს, რომელიც თავის მხრივ არის საწარმოს დირექტორი. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურიდან შემოწმებისთვის მიწოდებული სასაქონლო ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, აღნიშნული ქონების საბაზრო ღირებულება, 2024 წლის 18 ივნისის მდგომარებით, შეადგენს 2 291 078 ლარს, შესაბამისად, უსასყიდლოდ გადაცემული ქონების საბაზრო ღირებულება, რომელსაც გამოაკლდა 20.18.2019 წლების საანგარიშო პერიოდში შპს „------“ შეძენილი უძრავი ქონების ღირებულება, რომელიც გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით შეადგენს 646 955 ლარს, განხილულ იქნა საწარმოს ანგარიშვალდებული პირებზე გაცემულ ხელფასად. შედეგად, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და დაეკისრა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

 

ემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

გადმოცემულია პირველი დავის საგნის ნაწილში

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

გადმოცემულია პირველი დავის საგნის ნაწილში.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.

დადგენილია, რომ გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში, კერძოდ, 2024 წლის 18 ივნისს, გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულებების მიხედვით, ურთიერთდამოკიდებულ სამ ფიზიკურ პირზე (რომლებიც წარმოადგენენ საწარმოს დამფუძნებლებს და დირექტორს) უსასყიდლოდ გადაცემული აქვს უძრავი ქონება ჯამში 909 კვ.მ. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურიდან შემოწმებისთვის მოწოდებული სასაქონლო ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, აღნიშნული ქონების საბაზრო ღირებულება, 2024 წლის 18 ივნისის მდგომარებით, შეადგენს 2 291 078 ლარს, შესაბამისად, უსასყიდლოდ გადაცემული ქონების საბაზრო ღირებულება, რომელსაც გამოაკლდა შპს „-----“ შეძენილი უძრავი ქონების ღირებულება, რომელიც გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით შეადგენს 646 955 ლარს, განხილულ იქნა საწარმოს ანგარიშვალდებული პირებზე გაცემულ ხელფასად.

აუდიტის დეპარტამენტის 18.02.2026 წლის №----- წერილით წარმოდგენილი ინფორმაციით, საწარმოს მიერ შპს „-----“-სგან (ს/ნ -----) შეძენილი უძრავი ქონების ღირებულება, რაზედაც გამყიდველის მიერ 2018 წლის სექტემბრის თვის საანგარიშო პერიოდზე და 2019 წლის იანვრის თვის საანგარიშო პერიოდზე გამოწერილი იყო საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, ჩაითვალა საწარმოს საწესდებო კაპიტალში შეტანილ ქონებად, (ვინაიდან შემოწმების მიმდინარეობისას გადასახადის გადამხდელმა წარადგინა წერილობითი განმარტება, იმის შესახებ, რომ აღნიშნული ქონება შეძენის მომენტში შეტანილ იქნა საწარმოს საწესდებო კაპიტალში) და ხელფასად განხილვის მომენტში გამოკლებული იქნა ქონების საბაზრო ღირებულებიდან, გამომდინარე აქედან, საშემოსავლო გადასახადით დაიბეგრა ნამეტი სხვაობა.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს შემოწმების აქტით და მოპასუხე ორგანოს მიერ წარმოდგენილ დამატებით ინფორმაციაზე და იმის გათვალისწინებით, რომ მომჩივანი არ წარმოადგენს სათანადო არგუმენტს ან შესაბამის მტკიცებულებას, რაც საგადასახადო ორგანოს მიერ შემოწმებისას დადგენილი გარემოებების შეცვლის და ამ ნაწილში შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების შემცირების საფუძველი გახდებოდა, მიიჩნევს, რომ ურთიერთდამოკიდებულ ფიზიკურ პირებზე უსასყიდლოდ გადაცემული უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებასა და შპს „-----“ შეძენილი აღნიშნული უძრავი ქონების ღირებულებას შორის სხვაობის საწარმოს ანგარიშვალდებულ პირებზე გაცემულ ხელფასად განხილვა მართებულია და არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის ამ ნაწილში დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

3. უძრავ ქონებაზე ქონების გადასახადის გაანგარიშების და დარიცხვის მართლზომიერება

ფაქტების აღწერა

საწარმო შესამოწმებელ პერიოდში ფლობს უძრავ ქონებას ჯამში 909 კვ.მ (ს/კ -----). შესაბამისად, საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის მიხედვით, საწარმო ვალდებული იყო წარმოედგინა ქონების გადასახადის დეკლარაცია, თუმცა, აღნიშნული გადამხდელის მიერ არ განხორციელებულა. შედეგად, საწარმოს დაერიცხა ქონების გადასახადი და საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახურმა იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის „ა.ა“ ქვეპუნქტით, 202-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 205-ე მუხლის მე-2 ნაწილით, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილით.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ საწარმო შესამოწმებელ პერიოდში ფლობს უძრავ ქონებას, შესაბამისად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის მიხედვით, საწარმო ვალდებული იყო წარედგინა ქონების გადასახადის დეკლარაცია, თუმცა, აღნიშნული გადამხდელის მიერ არ განხორციელებულა. შედეგად, შემოწმების მიერ დაკორექტირდა საწარმოს ქონების გადასახადის დეკლარაციები და გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა ქონების გადასახადი.

გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში წარდგენილ არგუმენტთან, ქონების გადასახადის მთელი საგადასახადო წლისთვის განსაზღვრასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურმა ყურადღება გაამახვილა საკითხის ზეპირ განხილვაზე აუდიტის დეპარტამენტის განმარტებაზე, რომლის თანახმად, ქონების გადასახადის ნაწილში გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მხოლოდ იმ საანგარიშო პერიოდისთვის, როდესაც უძრავი ქონება ფიქსირდებოდა კომპანიის საკუთრებაში.

შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

ქონების გადასახადი გაანგარიშებულია ზედმეტობით, არასწორი პრინციპით. ქონების ღირებულებად აღებულია წლების შემდგომ დადგენილი მიმდინარე ღირებულება და გავრცელებულია წინა პერიოდზე, რაც აბსოლუტურად არასწორი პრინციპია. მაშინ როცა საგადასახადო ორგანომ იხელმძღვანელა იმ პრინციპით, რომ ქონების მესაკუთრე საწარმოა, ქონების ღირებულება უნდა აეღო საბალანსო მონაცემებიდან. ასევე თუ ქონების ღირებულებას ცვლის ექსპერტიზის მიხედვით, მაშინ ეს ღირებულება უნდა შეიცვალოს იმ პერიოდში, რა პერიოდზეც დაადგინა განსხვავებული ღირებულება და არა სხვა პერიოდებზე. ასევე, ამ შემთხვევაში არ უნდა იქნას გამოყენებული ჯარიმა.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა.ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ქონების გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი საწარმო/ორგანიზაცია მის ბალანსზე ძირითად საშუალებად ან/და საინვესტიციო ქონებად აღრიცხულ აქტივებზე, დაუმონტაჟებელ მოწყობილობებზე, დაუმთავრებელ მშენებლობაზე, აგრეთვე მის მიერ ლიზინგით გაცემულ ქონებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 202-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საწარმოსთვის/ორგანიზაციისთვის ქონების გადასახადის წლიური განაკვეთი განისაზღვრება დასაბეგრი ქონების ღირებულების არა უმეტეს 1 პროცენტის ოდენობით. ამ ნაწილის მიზნებისათვის დასაბეგრი ქონების ღირებულება არის საშუალო წლიური საბალანსო ნარჩენი ღირებულება (გამოიანგარიშება კალენდარული წლის დასაწყისისა და ბოლოსთვის აქტივების საშუალო ღირებულების მიხედვით).

საგადასახადო კოდექსის 205-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საწარმო/ორგანიზაცია ქონების გადასახადის დეკლარაციას შესაბამის საგადასახადო ორგანოს წარუდგენს არა უგვიანეს კალენდარული წლის 1 აპრილისა და ამავე ვადაში იხდის ქონების გადასახადს, გარდა ამ მუხლის მე-7 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა. დეკლარაციაში მონაცემები დასაბეგრი ქონების შესახებ შეიტანება გასული საგადასახადო წლის მიხედვით, ხოლო დასაბეგრი მიწის შესახებ – მიმდინარე საგადასახადო წლის მიხედვით.

დადგენილია, რომ საწარმოს შესამოწმებელ პერიოდში მის მფლობელობაში არსებულ უძრავ ქონებაზე ჯამში 909 კვ.მ (ს/კ ----). დაერიცხა ქონების გადასახადი.

მომჩივნის არგუმენტი, რომ ქონების ღირებულებად აღებულია წლების შემდგომ დადგენილი მიმდინარე ღირებულება და გავრცელებულია წინა პერიოდზე საფუძველს მოკლებულია, ვინაიდან, როგორც მოპასუხე ორგანოს წარმომადგენელმა საჩივრის ზეპირი განხილვისას განმარტა, ქონების გადასახადის გაანგარიშება და შედეგად დარიცხვა განხორციელდა შესამოწმებელი პერიოდების მიხედვით, ექსპერტიზის დასკვნის (ქონების ღირებულება შეფასებულია 3 პერიოდზე) შესაბამისად. შედეგად, თითოეულ პერიოდზე ცალ-ცალკე მოხდა დაბეგვრის ობიექტის განსაზღვრა.

მხარეთა არგუმენტების, სადავო საქმეზე არსებული მასალების შესწავლის/შეფასების და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ ვინაიდან მომჩივანს უძრავ ქონებაზე ქონების გადასახადის შესაბამისი დაბეგვრა და დეკლარირება არ მოუხდენია, მართებულია საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება აღნიშნულზე ქონების გადასახადის დარიცხვის შესახებ და არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის ამ ნაწილში დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

1. ურთიერთდამოკიდებულ ფიზიკურ პირებზე უსასყიდლოდ გადაცემული უძრავი ქონების დღგ-ით დაბეგვრა;

2.ურთიერთდამოკიდებულ ფიზიკურ პირებზე უსასყიდლოდ გადაცემული უძრავი ქონების საბაზრო ღირებულებასა და შპს-ს შეძენილი აღნიშნული უძრავი ქონების ღირებულებას შორის სხვაობის საწარმოს ანგარიშვალდებული პირებზე გაცემულ ხელფასად განხილვა, შედეგად გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრა;

3. უძრავ ქონებაზე ქონების გადასახადის გაანგარიშების და დარიცხვის მართლზომიერება.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შემოწმებით დგინდება, რომ გადამხდელს, 2019 წლის 1 აპრილს გაფორმებული იჯარის ხელშეკრულების მიხედვით, გაცემული აქვს იჯარით ფიზიკურ პირზე, რომელიც შესამოწმებელ პერიოდში წარმოადგენს საწარმოს ერთ-ერთ დამფუძნებელს და ასევე ფიქსირდება დირექტორადაც.

ხელშეკრულების მიხედვითაც ყოველთვიური საიჯარო ქირა შეადგენს 1 500 (აშშ) დოლარის ექვივალენტს ლარში, საწარმოს 01.01.2022-დან 18.06.2024- მდე პერიოდში უფიქსირდება უძრავი ქონების იჯარით გაცემა, რაზედაც ვალდებული იყო აღნიშნული ოპერაცია აესახა ყოველთვიურ დეკლარაციებში და მოეხდინა მისი დეკლარირება, რაც არ განხორციელებულა. საწარმოს 2018 წლის პერიოდში შპს-საგან შეძენილი აქვს უძრავი ქონება. ასევე გადამხდელს 2018 წლის თებერვლიდან 2021 წლის ივნისის თვის ჩათვლით პერიოდში მიღებული საგადასახადო ანგარიშფაქტურების ანალიზით, უფიქსირდება სხვადასხვა სახის სამშენებლო-სარემონტო მასალების შეძენა. საწარმოს ქონების შეძენის პერიოდში და ასევე სამშენებლო-სარემონტო მასალების შეძენის პერიოდებში მიღებული აქვს შესაბამისი დღგ-ს ჩათვლები. 2024 წლის 18 ივნისს, გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულებების მიხედვით, ურთიერთდამოკიდებულ სამ ფიზიკურ პირზე (რომლებიც წარმოადგენენ საწარმოს დამფუძნებლებს და დირექტორს) უსასყიდლოდ გადაცემული აქვს უძრავი ქონება, ხოლო დეკლარირება აღნიშნული ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის კუთხით არ განუხორციელებია.

ზემოაღნიშნული ქონების საბაზრო ღირებულება 2024 წლის 18 ივნისის მდგომარებით შეადგენს 2 291 078 ლარს. აქედან გამომდინარე, საგადასახადო ორგანოს მიერ განხორციელდა 2024 წლის ივნისის თვის საანგარიშო პერიოდზე დღგ-ის დეკლარაციის კორექტირება და შესაბამისი დღგ-ის დარიცხვა.

 

გადაწყვეტილება

საბჭოს მიაჩნია, რომ ვინაიდან მომჩივანს უძრავ ქონებაზე ქონების გადასახადის შესაბამისი დაბეგვრა და დეკლარირება არ მოუხდენია, მართებულია საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება აღნიშნულზე ქონების გადასახადის დარიცხვის შესახებ და არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის ამ ნაწილში დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს;19(1);158(1);160(3);164(2);73(9):101(1);154(1);201;202(1);205(2);275