ბრძანება N 764

N 764

23 იანვარი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

შპს „---------“-ის (ს/ნ -------------)

(მის.: --------------------------------)

2025 წლის 25 დეკემბრის საჩივრის

ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 16 იანვრის სხდომაზე (ოქმი №3) განიხილა შპს „---------“-ის (ს/ნ -------------) 2025 წლის 25 დეკემბრის №-----/21 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 25 ნოემბრის №259-31 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხები:

1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების მიერ ზედმეტად ჩამოწერილ საწვავზე მიღებული დღგ-ის ჩათვლების გაუქმებას, ასევე, ზედმეტად ჩამოწერილი საწვავის ხარჯის ოდენობის არაეკონომიკურ ხარჯად განხილვას. აცხადებს, რომ ინერტული მასალის შესყიდვა ხდება სხვადასხვა მეწარმე სუბიექტებისგან, ხოლო აღნიშნული მასალის მოპოვება, დატვირთვა და ტრანსპორტირება კომპანიის სასაწყობო მოედანზე ხორციელდება გადამხდელის ტექნიკით. ასევე, ინერტული მასალის მიწოდება სამსხვრეველაზე და შემდგომ მომხმარებლებისთვის ხორციელდება ექსკავატორისა და სატვირთო მანქანების საშუალებით, შესაბამისად, აცხადებს, რომ ყოველივე აღნიშნული წარმოადგენს წარმოების უწყვეტ ცილკს, რომლის შესრულება შეუძლებელია საწვავის ხარჯვის გარეშე. მიუთითებს, რომ შემოწმების მიერ საწვავის ხარჯად განხილულ იქნა მხოლოდ ტრანსპორტირებაზე შედგენილი სასაქონლო ზედნადებები და არ გაითვალისწინეს წარმოების ციკლში ჩართული საწვავის ხარჯი.

2. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება სალაროს ნაშთის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვას. განმარტავს, რომ კომპანიამ 2022 წელს შეიძინა მიწის ნაკვეთი, რომელზეც განთავსებული სამსხვრეველა გაძარცვული იყო, ხოლო მისი აღდგენა მოხდა მეორადი ნაწილებით. აცხადებს, რომ ეკონომიკური საქმიანობის პროცესში წარმოეშვა გაუთვალისწინებელი ხარჯები ტექნიკასთან დაკავშირებით. განმარტავს, რომ მეორადი ნაწილების შესყიდვისას, საბურავების აღდგენისას და სხვადასხვა მეორადი ავტო ნაწილების შეძენისას ვერ ხორციელდება შესყიდვის დამადასტურებელი საბუთების შედგენა, რის გამოც აღნიშნული თანხები გროვდება სალაროში. ითხოვს სალაროს ნაშთის 75%- ის ხარჯად აღიარებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 20 თებერვლის №3071 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა შპს „---------“-ის (ს/ნ -------------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ იანვრამდე საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 20 ნოემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 25 ნოემბრის №25845 ბრძანება და ამავე თარიღის №259-31 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 467 797 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 253 075 ლარი, ჯარიმა 123 980 ლარი და საურავი 90 742 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით დარიცხვა განპირობებულია შემდეგი გარემოებით:

1. გადასახადის გადამხდელის მიერ ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში განხორციელებული ოპერაციების შესწავლისას დადგინდა, რომ კომპანიას შესამოწმებელ პერიოდში შეძენილი აქვს დიდი ოდენობით საწვავი (ჩათვლილია შესაბამისი დღგ), თუმცა, გადამხდელის მიერ არ არის წამოდგენილი აღნიშნული საწვავის ჩამოწერის ან გახარჯვის შესახებ ინფორმაცია (ავტოტრანსპორტზე/სპეცტექნიკაზე გახარჯული საწვავის ჩამოწერის აქტები). კომპანიის მიერ შემოწმების პროცესში ნაწილობრივ წარმოდგენილი სააღრიცხვო დოკუმენტაციის შესწავლით დადგინდა, რომ გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობის შესაბამისად. შედეგად, გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. შემოწმების მიერ შესამოწმებელ პერიოდში ფაქტობრივად გახარჯული საწვავი გაანგარიშდა სასაქონლო ზედნადებებში მითითებული მისამართების, ცალკეული მარკის სატრანსპორტო საშუალების/სპეცტექნიკის საწვავის ხარჯვის ტექნიკური მახასიათებლების გათვალისწინებით. ამასთან, ფაქტობრივი და ტექნიკური მახასიათებლების შესაბამისად განსაზღვრული ხარჯის რაოდენობრივი შედარებისას გათვალისწინებულია „ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებულ ძირითად საშუალებაზე (ავტოტრანსპორტი, სპეცტექნიკა და სხვა) გახარჯული საწვავის ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვის წესის“ დამტკიცების თაობაზე საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2011 წლის 18 აპრილის №230 ბრძანების შესაბამისად განსაზღვრული დასაშვები 25%-იანი ცდომილება. შედეგად, გამოვლინდა სხვაობა ჯამურად შეძენილ საწვავის ოდენობასა და არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშებულ ფაქტობრივად გახარჯულ საწვავს შორის. შესაბამისად, შემოწმებამ მიიჩნია, რომ ზედმეტად ჩამოწერილი საწვავის ხარჯის რაოდენობა არ უკავშირდება ეკონომიკურ საქმიანობას და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 174-ე და 175-ე მუხლების თანახმად, გაუქმდა მიღებული დღგ-ის ჩათვლები ზედმეტად ჩამოწერილ საწვავზე. ამასთან, ზედმეტად ჩამოწერილი საწვავის ხარჯის რაოდენობა მიჩნეულ იქნა არაეკონომიკურ ხარჯად და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 98² მუხლის მიხედვით დაიბეგრა მოგების გადასახადით. შედეგად, გადამხდელს დაერიცხა დღგ და მოგების გადასახადი, ასევე, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

2. გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის სფეროს წარმოადგენს ქვიშა-ხრეშის (ბალასტი) შესყიდვა, დაქუცმაცება, დახარისხება და მიწოდება. ქვიშა-ხრეშის (ბალასტი) გადამუშავებას, დასაწყობებას და გადაზიდვას ახორციელებს იჯარით აღებულ ტერიტორიაზე დასაქუცმაცებელი დანადგარისა და იჯარით აღებული ტექნიკის (ექსკავატორი, თვითმცლელი) საშუალებით, ასევე, გადაზიდვისთვის სარგებლობს სხვადასხვა კომპანიის ტვირთის გადაზიდვის მომსახურებით. გადამხდელს 2024 წელს --- ლიზინგისგან სარგებლობაში მიღებული აქვს ორი ერთეული თვითმცლელი. შესამოწმებელ პერიოდში კომპანიას შეძენილი ბალასტის ნაწილის რეალიზაციას იმავე სახით ახორციელებდა, ხოლო ნაწილს გადაამუშავებდა სამსხვრევ-დამაქუცმაცებელ-დამხარისხებელი დანადგარის საშუალებით. ამასთან, გადამხდელის მიერ შესყიდული და რეალიზებულია ბალასტიდან უკვე გადამუშავებული პროდუქცია. გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობის შესაბამისად, შედეგად, შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაციის, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საბანკო ამონაწერებისა და დებიტორ-კრედიტორული დავალიანების მონაცემების ანალიზის საფუძველზე, შესწავლილ იქნა ფულადი სახსრების მოძრაობა და დადგენილი სალაროს ნაშთი, შესაბამის პერიოდებში, ჩაითვალა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. ამასთან, გამოვლინდა სხვაობა საწარმოს მიერ დეკლარირებულ საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრ განაცემებსა და საბანკო ამონაწერების საფუძველზე გაანგარიშებულ თანხებს შორის. შედეგად, გადამხდელს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის მიხედვით, დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში.

 

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით - სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს (გარდა ამ მუხლის მე-2, მე-8−91 და 93 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია გაწეული ხარჯი ან სხვა გადახდა, რომელიც ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული არ არის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 982 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, მოგების გადასახადით იბეგრება:

ა) ხარჯი, რომელიც დოკუმენტურად დადასტურებული არ არის, თუ ეს ვალდებულება დადგენილია ამ კოდექსის შესაბამისად.

ბ) ხარჯი, რომლის გაწევის მიზანი არ არის მოგების, შემოსავლის ან კომპენსაციის მიღება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლა არის დასაბეგრი პირის უფლება, შეიმციროს გადასახდელი დღგ-ის თანხა საქონლის მიწოდებასთან/მომსახურების გაწევასთან დაკავშირებული ხარჯის სხვადასხვა კომპონენტის ღირებულებაზე პირდაპირ მიკუთვნებული დღგ-ის თანხით.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის უფლება წარმოიშობა ჩასათვლელი დღგის თანხის დარიცხვის ვალდებულების წარმოშობის (შესაბამისი ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის) მომენტიდან.

ხოლო მე-3 ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის უფლება აქვს მხოლოდ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ დასაბეგრ პირს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“, „ბ“ და ,,გ“ ქვეპუნქტების თანახმად, თუ საქონელი/მომსახურება გამიზნულია ან გამოიყენება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებისთვის, დასაბეგრ პირს უფლება აქვს ჩაითვალოს:

ა) საქართველოს ტერიტორიაზე სხვა დასაბეგრი პირისგან ამ საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი/გადასახდელი დღგ.

ბ) ამ კარის შესაბამისად საქონლის მიწოდებად ან მომსახურების გაწევად განხილულ ოპერაციებთან დაკავშირებით გადასახდელი დღგ.

გ) საქონლის იმპორტისას გადახდილი/გადასახდელი დღგ.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 176-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის მიღების საფუძველია:

ა) ამ კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებითა და მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევებში – საქონლის/მომსახურების შეძენასთან დაკავშირებით ამ კოდექსით დადგენილი წესით გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა;

ბ) ამ კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში – საქონლის იმპორტთან დაკავშირებით, იმპორტის დეკლარაცია.

,,გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ საქონელი/მომსახურება გამიზნულია ან გამოიყენება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებისთვის, გარდა ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებული დასაბეგრი ოპერაციებისა, დასაბეგრ პირს უფლება აქვს ჩაითვალოს:

ა) საქართველოს ტერიტორიაზე სხვა დასაბეგრი პირისგან ამ საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი/გადასახდელი დღგ;

ბ) ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდებად ან მომსახურების გაწევად, განხილულ ოპერაციებთან დაკავშირებით გადასახდელი დღგ;

გ) საქონლის იმპორტისას გადახდილი/გადასახდელი დღგ;

ხოლო, მე-3 ნაწილის ,,ა“ და ,,ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დასაბეგრ პირს უფლება არ აქვს ჩაითვალოს:

ა) დღგ, თუ იგი არ არის რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად;

ბ) იმ საქონელზე/მომსახურებაზე (გარდა ძირითადი საშუალებებისა) გაწეული ხარჯის ღირებულებაზე მიკუთვნებული დღგ-ის თანხა, რომელიც დასაბეგრი პირის მიერ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციამდე პერიოდში გამოყენებულია დასაბეგრ ოპერაციებში.

„ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებულ ძირითად საშუალებაზე (ავტოტრანსპორტი, სპეცტექნიკა და სხვა) გახარჯული საწვავის ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვის წესის“ დამტკიცების თაობაზე საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2011 წლის 18 აპრილის №230 ბრძანების მე-4 მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საწვავის ფაქტობრივად ხარჯვის ნორმები რეგლამენტირებული არ არის, საწვავი ჩამოიწერება ფაქტობრივი ხარჯისა და ცალკეული მარკის სატრანსპორტო საშუალების საწვავის ხარჯვის ტექნიკური მახასიათებლების გათვალისწინებით. ამასთან, ფაქტობრივი და ტექნიკური მახასიათებლების გათვალისწინებით განსაზღვრული ხარჯის რაოდენობრივი შედარებისას, დასაშვებია ცდომილება, რომლის ფარგლებშიც საწვავზე გაწეული ხარჯი არ ექვემდებარება გაუქმებას, ხოლო ჩათვლილი დღგ-ის თანხა აღდგენას, კერძოდ:

ა) თუ სატრანსპორტო საშუალების (მათ შორის სპეცტექნიკა და სხვა) გამოშვების წლიდან გასულია არა უმეტეს 5 კალენდარული წელი – 20%-იანი ცდომილება.

ბ) სხვა შემთხვევაში – 25%-იანი ცდომილება.

ამავე მუხლის მე-6 ნაწილის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელის საკუთრებაში ან/და ფაქტობრივ მფლობელობაში არსებული ავტოსატრანსპორტო საშუალებებისათვის და სპეცტექნიკისათვის სხვადასხვა წესით (მათ შორის, ნსაფ-ით) შეძენილი საწვავის ხარჯვაზე არ არის შედგენილი სათანადო სააღრიცხვო დოკუმენტაცია, ამასთან, სახეზეა საწვავის ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენების ფაქტი (მათ შორის, საექპერტო დასკვნით), საწვავზე გაწეული ხარჯი არ ექვემდებარება გაუქმებას, ხოლო ჩათვლილი დღგ-ის თანხა აღდგენას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ სამართლებრივი აქტი, რომელიც გამოცემულია წერილობითი სახით, აუცილებელია შეიცავდეს დასაბუთებას, კერძოდ, მასში მითითებული უნდა იყოს ის სამართლებრივი და ფაქტობრივი წანამძღვრები, რომელთა საფუძველზეც გამოიცა იგი. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, იგი ვალდებულია, აქტის დასაბუთებაში მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას.

გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში წარმოდგენილ არგუმენტთან, ექსაკავატორის მოხმარებისას გახარჯული საწვავის რაოდენობასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის მიხედვით შემოწმების ეტაპზე ფაქტობრივად გახარჯული საწვავის არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშებისას გათვალისწინებულია წარმოების პროცესში ჩართული იჯარით აღებული სპეცტექნიკის, კერძოდ, ექსკავატორის მოხმარებისას გახარჯული საწვავი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის პოზიცია დაუსაბუთებელია და არ არსებობს აღნიშნულ ნაწილში საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში წარმოდგენილ არგუმენტაციაზე, რომლის მიხედვით, გადამხდელის მიერ ინერტული მასალის შესყიდვა ხდება სხვადასხვა მეწარმე სუბიექტებისგან, ხოლო აღნიშნული მასალის მოპოვება, დატვირთვა და ტრანსპორტირება კომპანიის სასაწყობო მოედანზე ხორციელდება საკუთარი ტექნიკით. ასევე, ინერტული მასალის მიწოდება მომხმარებლებისთვის ხორციელდება სატვირთო მანქანების საშუალებით, შესაბამისად, აცხადებს, რომ ყოველივე აღნიშნული წარმოადგენს წარმოების უწყვეტ ცილკს, რომლის შესრულება შეუძლებელია საწვავის ხარჯვის გარეშე. მიუთითებს, რომ შემოწმების მიერ საწვავის ხარჯად განხილულ იქნა მხოლოდ ტრანსპორტირებაზე შედგენილი სასაქონლო ზედნადებები და არ გაითვალისწინეს წარმოების ციკლში ჩართული საწვავის ხარჯი. ასევე, გადასახადის გადამხდელმა საჩივრის ზეპირ განხილვაზე განმარტა, რომ თვითმცლელის საშუალებით ახორციელებდა შიდა გადაზიდვებს, რომლებზეც გადამხდელს არ აქვს გამოწერილი სასაქონლო ზედნადებები. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ თვითმცლელის საწვავის ხარჯებთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები საჭიროებს დამატებით შესწავლას.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, საქმეზე არსებული მასალებისა და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო ვალდებულებების დაზუსტების მიზნით, უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს თვითმცლელის საწვავის ხარჯები განსაზღვროს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მიხედვით, არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით და აღნიშნულის შესაბამისად განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დაქირავებით მუშაობად ითვლება ფიზიკური პირის მიერ საწარმოს ან ორგანიზაციის ხელმძღვანელად (დირექტორად) ყოფნა ან ხელმძღვანელის (დირექტორის) მოვალეობის შესრულება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად:

ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;

ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაციის, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საბანკო ამონაწერებისა და დებიტორ-კრედიტორული დავალიანების მონაცემების ანალიზის საფუძველზე, შესწავლილ იქნა ფულადი სახსრების მოძრაობა და დადგენილი სალაროს ნაშთი, შესაბამის პერიოდებში, ჩაითვალა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. ამასთან, გამოვლინდა სხვაობა საწარმოს მიერ დეკლარირებულ საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრ განაცემებსა და საბანკო ამონაწერების საფუძველზე გაანგარიშებულ თანხებს შორის.

გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში წარმოდგენილ არგუმენტთან, ტექნიკის შეკეთებასთან დაკავშირებული ხარჯების გათვალისწინებასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის მიხედვით, შემოწმების მიერ ფულადი სახრების მოძრაობის გაანგარიშებისას გათვალისწინებულია შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაცია სრულად (საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, მათ შორის, სპეც. საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, სასაქონლო ზედნადებებით შეძენილი/რეალიზებული საქონელი და მომსახურება).

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივრებში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივრები აღნიშნულ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:

 

1.შპს „---------“-ის (ს/ნ -------------) საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2.პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, საგადასახადო ვალდებულებების დაზუსტების მიზნით, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს თვითმცლელის საწვავის ხარჯები განსაზღვროს,საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მიხედვით, არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით და აღნიშნულის შესაბამისად განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

3. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

4. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება:

1.შემოწმების მიერ ზედმეტად ჩამოწერილ საწვავზე მიღებული დღგ-ის ჩათვლების გაუქმებას, ასევე, ზედმეტად ჩამოწერილი საწვავის ხარჯის ოდენობის არაეკონომიკურ ხარჯად განხილვას;

2. სალაროს ნაშთის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვას.ითხოვს სალაროს ნაშთის 75%- ის ხარჯად აღიარებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

გადასახადის გადამხდელის მიერ ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში განხორციელებული ოპერაციების შესწავლისას დადგინდა, რომ კომპანიას შესამოწმებელ პერიოდში შეძენილი აქვს დიდი ოდენობით საწვავი (ჩათვლილია შესაბამისი დღგ), თუმცა, გადამხდელის მიერ არ არის წამოდგენილი აღნიშნული საწვავის ჩამოწერის ან გახარჯვის შესახებ ინფორმაცია. კომპანიის მიერ შემოწმების პროცესში ნაწილობრივ წარმოდგენილი სააღრიცხვო დოკუმენტაციის შესწავლით დადგინდა, რომ გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობის შესაბამისად. შედეგად, გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. შემოწმების მიერ შესამოწმებელ პერიოდში ფაქტობრივად გახარჯული საწვავი გაანგარიშდა სასაქონლო ზედნადებებში მითითებული მისამართების, ცალკეული მარკის სატრანსპორტო საშუალების/სპეცტექნიკის საწვავის ხარჯვის ტექნიკური მახასიათებლების გათვალისწინებით. ამასთან, ფაქტობრივი და ტექნიკური მახასიათებლების შესაბამისად განსაზღვრული ხარჯის რაოდენობრივი შედარებისას გათვალისწინებულია „ეკონომიკურ საქმიანობაში გამოყენებულ ძირითად საშუალებაზე (ავტოტრანსპორტი, სპეცტექნიკა და სხვა) გახარჯული საწვავის ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვის წესის“ დამტკიცების თაობაზე საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2011 წლის 18 აპრილის №230 ბრძანების შესაბამისად განსაზღვრული დასაშვები 25%-იანი ცდომილება. შედეგად, გამოვლინდა სხვაობა ჯამურად შეძენილ საწვავის ოდენობასა და არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშებულ ფაქტობრივად გახარჯულ საწვავს შორის. შესაბამისად, შემოწმებამ მიიჩნია, რომ ზედმეტად ჩამოწერილი საწვავის ხარჯის რაოდენობა არ უკავშირდება ეკონომიკურ საქმიანობას და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 174-ე და 175-ე მუხლების თანახმად, გაუქმდა მიღებული დღგ-ის ჩათვლები ზედმეტად ჩამოწერილ საწვავზე. ამასთან, ზედმეტად ჩამოწერილი საწვავის ხარჯის რაოდენობა მიჩნეულ იქნა არაეკონომიკურ ხარჯად და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 98² მუხლის მიხედვით დაიბეგრა მოგების გადასახადით. შედეგად, გადამხდელს დაერიცხა დღგ და მოგების გადასახადი, ასევე, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

ამასთან,შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაციის, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საბანკო ამონაწერებისა და დებიტორ-კრედიტორული დავალიანების მონაცემების ანალიზის საფუძველზე, შესწავლილ იქნა ფულადი სახსრების მოძრაობა და დადგენილი სალაროს ნაშთი, შესაბამის პერიოდებში, ჩაითვალა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. ამასთან, გამოვლინდა სხვაობა საწარმოს მიერ დეკლარირებულ საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრ განაცემებსა და საბანკო ამონაწერების საფუძველზე გაანგარიშებულ თანხებს შორის. შედეგად, გადამხდელს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის მიხედვით, დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.

 

გადაწყვეტილება

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო ვალდებულებების დაზუსტების მიზნით უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს თვითმცლელის საწვავის ხარჯები განსაზღვროს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მიხედვით, არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით და აღნიშნულის შესაბამისად განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

ხოლო,მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივრები აღნიშნულ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

დასაბუთება

შემოსავლების მამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 12(1 „გ“); 73(5„ა“.9 „ბ“ ); 97(1 „ა“); 982( „ა“ და „ბ“); 101(1); 154(1 „ა“.2 „ა“ და „ბ“); 174(1.2.3); 175(1 „ა“, „ბ“ და ,,გ“);