ბრძანება N 6114

N 6114

20 მარტი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

შპს „---------ს“ (ს/ნ -----------)

(ფაქტ. მის.: -------------------)

(იურ. მის.: საჩხერე, ს. გორისა)

2026 წლის 19 იანვრის საჩივრის

დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 26 თებერვალს გამართულ სხდომაზე (ოქმი №18) განიხილა შპს „---------ს“ (ს/ნ -----------) 2026 წლის 19 იანვრის №--/1/2026, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 25 დეკემბრის №065-35 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხები:

1. მომჩივანი არ ეთანხმება არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების შედეგად დღგ-სა და საშემოსავლო გადასახადში განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აცხადებს, რომ 2022-2023 წლებში პერიოდულად იზრდებოდა ბუნებრივი აირის ფასი, რის გამოც მცირდებოდა მოთხოვნა ავტომობილების ბენზინიდან ბუნებრივ აირზე გადაყვანაზე. ამასთან, კომპანიის მიერ იმპორტირებული ბალონების ნაწილი იყო არასტანდარტული ზომის, არ ეტეოდა საბარგულში, ხოლო ბალონებთან დაკავშირებული ნაწილების უმეტესობა იყო გამოუსადეგარი, რის გამოც შეუძლებელი იყო მათი ადგილობრივ ბაზარზე რეალიზაცია. მიუთითებს, რომ კომპანიის საბითუმო რეალიზაციის 60%-70% უკავშირდებოდა შპს „---ს“ და რამდენჯერმე განხორციელდა მათთვის მიწოდებული საქონლის უკან დაბრუნება წუნდებულობის გამო, რის შემდეგაც ჩანაცვლება მოხდა ახალი საქონლით ფასების შემცირების ხარჯზე. მომჩივანი ითხოვს, რომ საშუალო შეწონილი სარეალიზაციო ფასების განსაზღვრაში არ იქნას გათვალისწინებული თავდაპირველად რეალიზებული საქონლის ფასები, რომლებიც უკან დაბრუნდა და გათვალისწინებული იქნას მხოლოდ რეალიზაციის სასაქონლო ზედნადებებსა და ასევე ექსპორტის დეკლარაციაში დაფიქსირებული ფასები და აღნიშნულის შესაბამისად მოხდეს დარიცხული თანხების კორექტირება.

2. მომჩივანი არ ეთანხმება არარეზიდენტი კომპანიის მიერ აუნაზღაურებელი დებიტორული დავალიანების დირექტორზე გაცემულ ხელფასად კვალიფიკაციას და საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას. აცხადებს, რომ წუნდებული საქონელი და მათი ნაწილები გატანილია ექსპორტზე იმ პირობით, რომ მიმღები კომპანია თანხას გადაიხდიდა მაშინ როცა შეძლებდა. აგრეთვე, შემოწმებისთვის წარდგენილ იქნა ---ი კომპანიის მიერ სათანადო წესით დამოწმებული ცნობა, რაც ადასტურებს დავალიანების არსებობას და მოიცავს ინფორმაციას დასაფარი დავალიანების ვადებთან დაკავშირებით.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 21 ოქტომბრის №22955 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა შპს „---------ს“ (ს/ნ -----------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 23 დეკემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 25 დეკემბრის №28395 ბრძანება გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ და ამავე თარიღის №065-35 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს გადასახდელად განესაზღვრა სულ 83 923 ლარი, მათ შორის გადასახადი 46 817 ლარი, ჯარიმა 23 131 ლარი და საურავი 13 975 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, სადავო საკითხებთან დაკავშირებით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებით:

1. შესამოწმებელ პერიოდში კომპანიის საქმიანობის სფეროს წარმოადგენდა ვაჭრობა ავტომობილების გაზის ბალონებით და მისი ნაწილებით (მანომეტრი, მილი, ფილტრი, ინჟექტორი, რედუქტორი, ვენტილი). გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში იმპორტირებული აქვს 707 842 ლარის ღირებულების საქონელი ---დან, ხოლო ექსპორტზეა გატანილი 179 485 ლარის ღირებულების საქონელი. ადგილობრივი რეალიზაციით გაყიდულია 370 836 ლარის ღირებულების (დღგის ჩათვლით) საქონელი. საწარმო არ აწარმოებდა სმფ-ების საბუღალტრო აღრიცხვას, არ ხდებოდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების მოძრაობის კონტროლი და საცალოდ რეალიზებული საქონლის ჩამოწერა-აღრიცხვა, შესაბამისად, სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. ამდენად, შემოწმებამ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად და პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ, შემოწმების მიერ მოხდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების რეალიზება საშუალო შეწონილი დოკუმენტური ფასით საქონლის კატეგორიების მიხედვით. გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილ დოკუმენტაციაზე დაყრდნობით, კომპანიის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთი შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსათვის წარმოადგენდა 0 ლარს. შემოწმების მიერ მოხდა საქონლის მოძრაობის ანალიზი სახეობრივრაოდენობრივი კუთხით (იმპორტით, ექსპორტითა და ადგილობრივი რეალიზაციის მიხედვით), რის შედეგადაც დადგინდა საცალოდ რეალიზებული საქონლის რაოდენობა, რომელზეც გავრცელდა საშუალო შეწონილი დოკუმენტური ფასი სასაქონლო ზედნადებების მიხედვით. აღნიშნულის შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელს დაუდგინდა დეკლარირებულზე მეტი პროდუქციის საცალო რეალიზაციის ღირებულება. შემოწმების მიერ დამატებით დადგენილმა დღგ-ით დასაბეგრმა ბრუნვამ შეადგინა 112 173 ლარი. შედეგად, პირს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე და 160-ე მუხლების შესაბამისად დაერიცხა დღგ და განესაზღვრა ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

აგრეთვე, გადასახადის გადამხდელს მიერ მოწოდებული დოკუმენტაციის, საბანკო ამონაწერების ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ შპს „----ს“ გადახდილი ჰქონდა სატრანსპორტო მომსახურების ანაზღაურება ფიზიკურ პირზე, რომელიც არ ჰქონდა დაბეგრილი საშემოსავლო გადასახადით. ამასთან, მიღებული შემოსავალი, საწარმოს კაპიტალის გამოკლების შემდეგ, ჩათვლილ იქნა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. შედეგად, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

2. კომპანიას შესამოწმებელ პერიოდში, კერძოდ 2022 წლის ოქტომბერში ---ში ექსპორტზე ჰქონდა გატანილი საქონელი, რომელიც მიწოდებული იყო არარეზიდენტ პირზე - „---“- ზე, რომლისგანაც შესაბამისი ანაზღაურება 80 746 ლარი არ იყო მიღებული. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის და „ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით მეთოდური მითითებების დამტკიცების თაობაზე“ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანებით დამტკიცებული მეთოდური მითითების მიხედვით, არარეზიდენტი საწარმოს მიერ აუნაზღაურებელი დებიტორული დავალიანება დაკვალიფიცირდა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით. შედეგად, საწარმოს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და განესაზღვრა ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275- ე მუხლის შესაბამისად.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში. ამავე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.

პირველ და მე-2 სადავო საკითხებთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით - სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე), თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ - დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ხოლო ამ მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „დ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, კერძოდ:

ა) პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს;

დ) საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც გაწეული მომსახურების ღირებულებას უნაზღაურებს ფიზიკურ პირს (გარდა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული ფიზიკური პირისა, ნოტარიუსისა, კერძო აღმასრულებლისა, მიკრო ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირისა და ფიქსირებული გადასახადის გადამხდელის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირისა, შესაბამისი საქმიანობის ნაწილში), რომელიც ინდივიდუალურ მეწარმედ დარეგისტრირებული არ არის.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:

ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;

ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო შემოწმების შედეგად დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომელთა თანახმად, შესამოწმებელ პერიოდში კომპანიის საქმიანობის სფეროს წარმოადგენდა ავტომობილების გაზის ბალონებით და მისი ნაწილებით ვაჭრობა. საწარმო არ აწარმოებდა სმფ-ების საბუღალტრო აღრიცხვას, არ ხდებოდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების მოძრაობის კონტროლი და საცალოდ რეალიზებული საქონლის ჩამოწერა-აღრიცხვა, შესაბამისად, სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. ამდენად, შემოწმებამ პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ, შემოწმების მიერ მოხდა საქონლის მოძრაობის ანალიზი სახეობრივ-რაოდენობრივი კუთხით, რის შედეგადაც დადგინდა საცალოდ რეალიზებული საქონლის რაოდენობა, რომელზეც გავრცელდა საშუალო შეწონილი დოკუმენტური ფასი სასაქონლო ზედნადებების მიხედვით, რის შედეგადაც განისაზღვრა პირის დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. აგრეთვე, მიღებული შემოსავალი, საწარმოს კაპიტალის გამოკლების შემდეგ, ჩათვლილ იქნა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.

შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ ვინაიდან გადასახადის გადამხდელს კანონმდებლობით დადგენილი წესით არ ჰქონდა ნაწარმოები ბუღალტრული აღრიცხვა და მისი სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, აუდიტის დეპარტამენტს შეეძლო არაპირდაპირი მეთოდით განესაზღვრა გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები, შესაბამისად, მართლზომიერია შემოწმების მიერ, გადამხდელის საცალოდ რეალიზებულ პროდუქციაზე საშუალო შეწონილი დოკუმენტური ფასის გამოყენება, შესაბამისი საქონლის კატეგორიების მიხედვით. ასევე, მართლზომიერია შემოწმების მიერ არაპირდაპირი მეთოდით მიღებულსა და გადასახადის გადამხდელის მიერ აღიარებულ შემოსავლებს შორის სხვაობის, კაპიტალის გათვალისწინებით, საწარმოს დაქირავებულ პირზე ხელფასის სახით განაცემად განხილვა.

გადასახადის გადამხდელის არგუმენტთან, კერძოდ, საშუალო შეწონილი ფასის განსაზღვრისას ექსპორტის დეკლარაციაში დაფიქსირებული ფასების გათვალისწინებასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის თანახმად, ვინაიდან კომპანიის მიერ საქონლის რეალიზაცია ხდებოდა ადგილობრივ ბაზარზე შემოწმების მიერ არ მომხდარა ექსპორტის დეკლარაციაში დაფიქსირებული სარეალიზაციო ფასების გამოყენება.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მომჩივნის არგუმენტაციის შესაბამისი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების შედეგად დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და გახდებოდა დარიცხული თანხების კორექტირების საფუძველი.

ზემოხსენებული სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების და აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, ხოლო გადასახადის გადამხდელის საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების მიხედვით, კომპანიას 2022 წლის ოქტომბერში ---ში ექსპორტზე ჰქონდა გატანილი საქონელი, რომელიც მიწოდებული იყო არარეზიდენტ პირზე და შესაბამისი ანაზღაურება 80 746 ლარი არ იყო მიღებული. შემოწმებით, არარეზიდენტი საწარმოს მიერ აუნაზღაურებელი დებიტორული დავალიანება დაკვალიფიცირდა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით.

გადასახადის გადამხდელის არგუმენტთან მიმართებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებაზე, დადგენილ გარემოებაზე და იზიარებს შემოწმების პოზიციას 2022 წელს --ში რეგისტრირებულ საწარმოზე მიწოდების ოპერაციის შედეგად წარმოშობილი დებიტორული დავალიანების, „ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით მეთოდური მითითებების დამტკიცების თაობაზე“ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანებით დამტკიცებული ,,დებიტორული დავალიანების შესახებ“ მეთოდური მითითების შესაბამისად, საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად დაკვალიფიცირებასთან დაკავშირებით. ამასთან, შემოწმების პროცესში წარდგენილი დოკუმენტის გაუთვალისწინებლობასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს შემმოწმებლის განმარტებაზე, რომ აღნიშნული დოკუმენტით 2022 წლის ოპერაციაზე წარმოშობილი დებიტორული დავალიანება უნდა დაფარულიყო 2026 წლის 31 მარტამდე, არ იყო შესაბამისი წესით დამოწმებული, რომელიც შემოწმების მიერ არ იქნა რელევანტურად ჩათვლილი.

შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ მომჩივანი წარმოდგენილ საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ამასთან, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მისი არგუმენტაციის შესაბამისი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების შედეგად დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოხსენებულ სამართლებრივ ნორმებზე, საქმეში არსებულ მასალებსა და ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით, მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის შესაბამისად, ხოლო წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :

 

1. შპს „---------ს“ (ს/ნ -----------) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. ქუთაისი, ვიქტორ კუპრაძის ქ. №11), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

მომჩივანი არ ეთანხმება :

1.არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების შედეგად დღგ-სა და საშემოსავლო გადასახადში განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს.

2.არარეზიდენტი კომპანიის მიერ აუნაზღაურებელი დებიტორული დავალიანების დირექტორზე გაცემულ ხელფასად კვალიფიკაციას და საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის №22955 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა მომჩივანის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა №28395 ბრძანება გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ და №065-35 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს გადასახდელად განესაზღვრა სულ 83 923 ლარი, მათ შორის გადასახადი 46 817 ლარი, ჯარიმა 23 131 ლარი და საურავი 13 975 ლარი.

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით ირკვევა,რომ საწარმო არ აწარმოებდა სმფ-ების საბუღალტრო აღრიცხვას, არ ხდებოდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების მოძრაობის კონტროლი და საცალოდ რეალიზებული საქონლის ჩამოწერა-აღრიცხვა, შესაბამისად, სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. ამდენად, შემოწმებამ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად და პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით,კერძოდ, შემოწმების მიერ მოხდა საქონლის მოძრაობის ანალიზი სახეობრივ-რაოდენობრივი კუთხით, რის შედეგადაც დადგინდა საცალოდ რეალიზებული საქონლის რაოდენობა, რომელზეც გავრცელდა საშუალო შეწონილი დოკუმენტური ფასი სასაქონლო ზედნადებების მიხედვით, რის შედეგადაც განისაზღვრა პირის დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. აგრეთვე, მიღებული შემოსავალი, საწარმოს კაპიტალის გამოკლების შემდეგ, ჩათვლილ იქნა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. შედეგად, პირს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე და 160-ე მუხლების შესაბამისად დაერიცხა დღგ და განესაზღვრა ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

ასევე, კომპანიას შესამოწმებელ პერიოდში ექსპორტზე ჰქონდა გატანილი საქონელი, რომელიც მიწოდებული იყო არარეზიდენტ პირზე, რომლისგანაც შესაბამისი ანაზღაურება 80 746 ლარი არ იყო მიღებული. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის და „ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით მეთოდური მითითებების დამტკიცების თაობაზე“ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანებით დამტკიცებული მეთოდური მითითების მიხედვით, არარეზიდენტი საწარმოს მიერ აუნაზღაურებელი დებიტორული დავალიანება დაკვალიფიცირდა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა საშემოსავლო გადასახადით. შედეგად, საწარმოს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და განესაზღვრა ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275- ე მუხლის შესაბამისად.

 

გადაწყვეტილება

შემოსავლების სამსახურმა პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, ხოლო გადასახადის გადამხდელის საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

დასაბუთება

შემოსავლების მამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5 „ა“.9„ბ“); 101(1); 154(1 „ა“ და „დ“.2 „ა“ და „ბ“); 158(1); 159(1„ა“); 163(1.2); 164(1);