ბრძანება N 6831
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 6831
26 მარტი 2026
ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა
შპს „-------“ (ს/ნ -------)
(მის.: -------, -------)
2026 წლის 23, 30 იანვრის და 25 თებერვლის
საჩივრების თაობაზე
შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 26 თებერვლის სხდომაზე (ოქმი №18) განიხილა შპს „-------“ (ს/ნ -------) 2026 წლის 23 იანვრის №668996 (რეგ. №10411/21), 30 იანვრის №670642 (რეგ. №14857/21) და 25 თებერვლის №675953 (რეგ. №31588/21) საჩივრები, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 26 დეკემბრის №005-247 „საგადასახადო მოთხოვნასთან“ და კამერალური საგადასახადო შემოწმების შესახებ 2025 წლის 16 ივნისის №12511 ბრძანებასთან დაკავშირებით.
სადავო საკითხები:
1. 2022 წლის დეკემბრის თვეში დაუდეკლარირებელ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურასთან, 2024 წლის საანგარიშო პერიოდში ავანსის და საბოლოო საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე დღგის თანხის ორჯერ ჩათვლასთან და დაუდეკლარირებელ ხელფასებთან დაკავშირებით, გადასახადის გადამხდელი მიუთითებს კომპანიის ბუღალტრის მექანიკურ შეცდომაზე და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად ითხოვს აღნიშნულ ნაწილებში დარიცხული სანქციისგან გათავისუფლებას.
2. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე მიღებული დღგ-ის თანხის ჩათვლის გაუქმებას. აცხადებს, რომ მესამე პირს გადაუხადა ავანსის თანხა კონკრეტული საქონლის მოსაწოდებლად. თავის მხრივ, მესამე პირმა გადამხდელს გამოუწერა ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა, რაც კანონიერად ჩაითვალა გადამხდელმა 2022 წლის იანვრის დეკლარაციით. განმარტავს, რომ მომჩივნის მიერ ავანსის დღგ-ის თანხის ჩათვლა, ჩათვლის მიღებისას, სრულად შეესაბამებოდა საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნებს. აცხადებს, რომ საქონელი ჯერ არ არის მიწოდებული, მაგრამ ოპერაცია არ გაუქმებულა, არც თანხა დაბრუნებულა და არც ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა დაკორექტირებულა მესამე პირის მიერ. გადამხდელი მიიჩნევს, რომ პასუხისმგებლობა უნდა დაეკისროს პირს ვინც საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა გამოწერა. გადამხდელი ასევე არასწორად მიიჩნევს დღგ-ის დარიცხვას ჩათვლის მიღების საანგარიშო პერიოდში 2022 წლის იანვარში. აცხადებს, რომ ოპერაცია ჩათვლის გაუქმების (2025 წლის 15 მაისი) საანგარიშო პერიოდში უნდა გატარებულიყო ბარათზე.
3. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება 701 762 ლარის არაგონივრულ ნაშთად მიჩნევას და დირექტორზე გაცემულ ხელფასად დაკვალიფიცირებას. აცხადებს, რომ განსახილველ შემთხვევაში სახეზე არ იყო საგადასახადო ვალდებულებების გამოთვლის არაპირდაპირ მეთოდზე გადასვლის და სამეურნეო ოპერაციისთვის კვალიფიკაციის შეცვლის წინაპირობები. განმარტავს, რომ კომპანიას ნაღდი ფულის ბრუნვა საერთოდ არ აქვს, ამიტომ ანგარიში „ნაღდი ფული სალაროში“ საერთოდ არ აქვს გახსნილი. კომპანია მუშაობს მხოლოდ უნაღდო ანგარიშსწორების ფორმით, თანხას იღებს/გასცემს საბანკო ანგარიშზე თანხის ჩარიცხვით/გადარიცხვით. აცახდებს, რომ ამ ფაქტის საწინააღმდეგო მსჯელობა საგადასახადო შემოწმების აქტში არ არის მოცემული. აღნიშნულის საფუძველზე გადამხდელი არ ეთანხმება „სალაროში ნაღდი ფულის შესახებ“ მეთოდური მითითების გამოყენებას. ასევე აღნიშნავს, რომ საგადასახადო შემოწმების აქტში არ არის დასაბუთებული საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის გამოყენების საჭიროება და აუცილებლობა. აცხადებს, რომ კომპანია მუდმივად მუშაობს სხვადასხვა პროექტებზე სხვადასხვა რეგიონებში, რისთვისაც უწევს ანგარიშვალდებულ პირებზე თანხის გაცემა მიმდინარე ხარჯვისთვის, რათა არ დაბრკლოდეს კომპანიის საქმიანობა და არ შეფერხდეს პროექტების ვადაში განხორციელება. ამდენად, საწარმოს ანგარიშვალდებულ პირებზე გაცემული ფულადი საშუალებების ნაშთის არსებობა ჩვეულებრივ გამომდინარეობს საქმიანობის სპეციფიკიდან და აქტივობიდან. კომპანიას არ აქვს ე.წ. უძრავი ნაშთი. აღნიშნავს, რომ შესამოწმებელი პერიოდის დასრულების შემდეგ მცირდება ნაშთი მნიშვნელოვნად. აღნიშნავს, რომ ივლისის თვეში 550 000 ლარი გადახდილია მიწის ნაკვეთის შესაძენად. გადამხდელი გამოთქვამს მზაობას მტკიცებულების წარმოდგენისათვის.
4. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება კომერციული ფართის და 5 სატრანსპორტო საშუალების შესაძენი თანხის დირექტორის სარგებლად დაკვალიფიცირებას. აცხადებს, რომ უძრავ და მოძრავ ნივთებზე საკუთრების უფლების გადასვლის წესი სხვადასხვაა სამოქალაქო კანონმდებლობით. მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 186-ე მუხლზე და განმარტავს, რომ მოძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების გადაცემა რეგისტრაციასთან არ არის დაკავშირებული. ეს წესი ვრცელდება ავტომობილებზეც, მიუხედავად იმისა, რომ სხვა მიზნებისთვის ავტომობილი ექვემდებარება სახელმწიფო რეგისტრაციას შსს მომსახურების სააგენტოში. ამაზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა. ასევე მიუთითებს საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 323-ე მუხლზე და განმარტავს, რომ უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების ნამდვილობისთვის წერილობითი ფორმის დაცვა საკმარისია და ასეთი ფორმით დადებულ ხელშეკრულებაში ეჭვის შეტანის საფუძველი არ არსებობს. განსახილველ შემთხვევაში, როგორც საოფისედ განკუთვნილ ფართზე, ასევე, ავტომობილებზე წერილობითი ფორმით დადებულია ხელშეკრულებები და შედგენილია მიღება-ჩაბარების აქტები, თუმცა მათი რეესტში რეგისტრაცია ვერ მოხერხდა, რადგან ეს ნივთები დატვირთული იყო (ჩადებული იყო უზრუნველყოფაში). ამის მიუხედავად, ეს ნივთები შესამოწმებელ პერიოდში იმყოფებოდა კომპანიის მფლობელობაში ან/და სარგებლობაში. აღნიშნავს, რომ საგადასახადო შემოწმების აქტში მოხსენებული „კომერციული ფართი“ წინა მესაკუთრესთან რეალურად იყო საცხოვრებელი ბინა დანიშნულებითაც და ფუნქციურადაც, ხოლო კომპანიამ იგი შეიძინა საოფისედ მოსაწყობად/გამოსაყენებლად და ასე გახდა ის კომერციული ფართი.
5. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება კამერალური საგადასახადო შემოწმების დანიშვნის შესახებ ბრძანებას. გადამხდელი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 262-ე და 264-ე მუხლებზე მითითებით აცხადებს, რომ საგადასახადო შემოწმება შეიძლება იყოს კამერალური და გასვლითი. კამერალური საგადასახადო შემოწმება ტარდება კონკრეტულ სახითხზე, ხოლო გასვლითი საგადასახადო შემოწმებით შესაძლებელია საქმიანობის სრული ან თემატური შემოწმება. საგადასახადო შემოწმების აქტიდან ირკვევა, რომ განსახილველ შემთხვევაში ჩატარებულია კამერალური სრული საგადასახადო შემოწმება, თუმცა ვინაიდან კამერალური საგადასახადო შემოწმება შეიძლება ჩატარდეს მხლოდ კონკრეტულ საკითხზე, ხოლო საქმიანობის სრული შემოწმება შესაძლებელია მხოლოდ გასვლითი საგადასახადო შემოწმების დროს, გამოდის რომ შინაარსობრივად ჩატარდა გასვლითი საგადასახადო შემოწმება. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 264-ე მუხლის მე-6 ნაწილის შესაბამისად, გასვლითი საგადასახადო შემოწმების ვადა შეიძლება იყოს 3 თვე, ხოლო საჭიროების შემთხვევაში ეს ვადა შეიძლება გაგრძელდეს 2 თვით. შპს „-------“ საგადასახადო შემოწმება გაგრძელდა 3 თვეზე მეტ ხანს. „სამეწარმეო საქმიანობის კონტროლის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-5 პუნქტზე მითითებით გადამხდელი აცხადებს, რომ კანონის დარღვევით განხორციელებული შემოწმების შედეგად მიღებულ მტკიცებულებებს იურიდიული ძალა არა აქვს.
ფაქტობრივი გარემოებები:
საქმეში არსებული მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 16 ივნისის №12511 ბრანების საფუძველზე დაინიშნა შპს „-------“ (ს/ნ -------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის 1 იანვრიდან 2025 წლის 15 მაისის საანგარიშო პერიოდები. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 24 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 26 დეკემბრის №28615 ბრძანება გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ და ამავე თარიღის №005-247 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 682 430 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 401 228 ლარი, ჯარიმა 200 595 ლარი და საურავი 80 607 ლარი.
საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებებით:
1. შემოწმების პროცესში გადასახადის გადამხდელმა წარმოადგინა სააღრიცხვო ინფორმაცია (მათ შორის ბუღალტრული პროგრამა „ორისი“). პირის წარმოდგენილი ინფორმაციის, შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების, კერძოდ, ელექტრონული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების, სასაქონლო ზედნადებების, გაფორმებული ხელშეკრულებების, მიღება-ჩაბარების აქტების, შესწავლა/ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ 2022 წლის დეკემბრის საანგარიშო პერიოდში თვითმმართველი ერთეული ------- (ს/ნ -------) ხელშეკრულების მიხედვით (№------- ხელშ. №112 21.07.2022 წ.) გაწეული მომსახურება ღირებულებით 142 096,7 ლარი, რომელზეც გამოწერილია საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა (ეა-------), არ არის ასახული 2022 წლის დეკემბრის თვის საანგარიშო პერიოდის დღგ-ის დეკლარაციაში. 2022 წლის დეკემბრის საანგარიშო პერიოდის წარმოდგენილი დღგ-ის დეკლარაციის მიხედვით 18%-იანი განაკვეთით დასაბეგრი ბრუნვა შეადგენს 1 565 811 ლარს. შემოწმების მონაცემების მიხედვით 18%-იანი განაკვეთით დასაბეგრი ბრუნვა შეადგენს 1 686 232 ლარს. დამატებით განსაზღვრულ ბრუნვაზე, 120 421 ლარზე, კომპანიას დამატებით დაერიცხა დღგ და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად განსაზღვრული ჯარიმა.
● შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების მიხედვით ირკვევა, შპს „-------“ შპს „-------“-სგან (ს/ნ -------) მიღებული ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები (ავ------- და ავ-------) ასახული აქვს 2024 წლის ნოემბრის საანგარიშო პერიოდში და მიღებული ჩათვლა აღნიშნული ავანსის ანგარიშ-ფაქტურების მიხედვით 2024 წლის ნოემბრის საანგარიშო პერიოდში შეადგენს 4 881 ლარს. 2024 წლის დეკემბრის მონაცემების მიხედვით შპს „-------“-ის (ს/ნ -------) მიერ მოხდა მომსახურების გაწევა და ელექტრონული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა (ეა-------), რომლის მიხედვითაც საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში დაფიქსირებული დღგ-ის თანხა 44 949 ლარი შპს „-------“ სრულად ჩაითვალა 2024 წლის დეკემბრის საანგარიშო პერიოდში. გამომწერი მხარის მიერ ელექტრონული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა ეა------- განაშთულია ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით: ავ------- და ავ-------. გადასახადის გადამხდელს შეუმცირდა ჩასთვლილი დღგ-ის თანხა 4 881 ლარით, დამატებით დაერიცხა დღგ და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.
● შპს „-------" მიერ წარმოდგენილი ბუღალტრული პროგრამის, საბანკო ამონაწერებისა და შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების ურთიერთშედარების შედეგად გამოვლინდა სხვაობა საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციებში ასახულ 20%-იანი განაკვეთით დასაბეგრ განაცემებსა და ფაქტობრივად გაცემულ ხელფასებს შორის. აღნიშნული სხვაობებზე საწარმოს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.
2. შპს „-------" (ს/ნ -------) მიერ წარმოდგენილი სააღრიცხვო მონაცემების თანახმად, კომპანიის დამფუძნებლის მიერ 2022 წლის 30 იანვარს შპს „-------" (ს/ნ -------) სასარგებლოდ განხორციელდა გადახდა 126 000 ლარის ოდენობით. ბუღალტრულ პროგრამაში აღნიშნული ოპერაცია აისახა, როგორც მიმწოდებელზე გაცემული ავანსი და პარალელურად, დაფიქსირდა კომპანიის ვალდებულება დამფუძნებლის წინაშე. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემებით დასტურდება, რომ დასახელებულ ოპერაციაზე შპს „-------" მიმწოდებლისგან (შპს „-------") 2022 წლის იანვრის საანგარიშო პერიოდში მიიღო ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა (№ავ-------), შინაარსით: „-------". აღნიშნული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის საფუძველზე, კომპანიამ 2022 წლის იანვრის დეკლარაციაში განახორციელა დღგ-ის ჩათვლა. საგადასახადო შემოწმების პროცესში დადგინდა, რომ შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის (2025 წლის 15 მაისის მდგომარეობით), ავანსის საგადასახადო ანგარიშფაქტურაში გათვალისწინებული საქონლის ფაქტობრივი მიწოდება არ განხორციელებულა. ამასთან აღსანიშნავია, შპს „-------“ (ს/ნ -------) 2022 წლის თებერვლის შემდგომ პერიოდში საქმიანობის განხორციელების ფაქტი არ უდგინდება. „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 481 მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების გათვალისწინებით, აღნიშნული მოცემულობით გადახდილი თანხა აღარ წარმოადგენს კონკრეტული, იდენტიფიცირებადი საქონლის სანაცვლოდ გაცემულ ავანსს. მოცემული ფაქტობრივი გარემოებებით შეუძლებელია დადგინდეს საქონლის მიწოდების ან თანხის დაბრუნების საანგარიშო პერიოდი. შესაბამისად, ვინაიდან ოპერაცია ფაქტობრივად გაუქმდა, თანხის გამცემი მხარისთვის (შპს „-------") მიღებული ჩათვლა მიჩნეულ იქნა არამართლზომიერად. შპს „-------“ მიერ დათქმული ოპერაციის განუხორციელებლობის შესახებ ინფორმაციის მიღების მომენტში არ მომხდარა მიღებული ჩათვლის გაუქმება. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 174-ე, 175-ე, 176-ე, 179-ე მუხლების გათვალისწინებით, შპს „-------" სათანადო საანგარიშო პერიოდში შეუმცირდა ჩასათვლელი დღგ-ის თანხა, დაერიცხა დღგ და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.
3. ბუღალტრული აღრიცხვის მიხედვით 2025 წლის 30 აპრილის მონაცემებით საწარმოს ანგარიშვალდებულ პირებზე გაცემული ფულადი საშუალებების ნაშთი შეადგენს 1 087 319 ლარს, ხოლო 15.05.2025-ის მდგომარეობით 742 670 ლარს. საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობის, მათ შორის შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანების (და მასში შეტანილი ცვლილებების) გათვალისწინებით, დამტკიცებული მეთოდური მითითების („სალაროში ნაღდი ფულის შესახებ") მიხედვით, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრება შესამოწმებელი პერიოდის ბოლო საანგარიშო პერიოდის (კალენდარული თვის) არაგონივრული ნაშთიდან გამომდინარე. სალაროდ განიხილება ნაღდი ფულის განთავსება-შენახვის ნებისმიერი ადგილი (მათ შორის: სეიფი, სპეციალური უჯრა, ანგარიშვალდებული პირის ჯიბე/საფულე, სავაჭრო ობიექტის სალაროს პუნქტი და სხვა), გარდა საბანკო ანგარიშისა. შემოწმების ფარგლებში განისაზღვრა ბოლო კალენდარული თვის სალაროში არსებული გონივრული ნაშთის ოდენობა – საკასო შემოსავლის 10%-ისა და საკასო ხარჯის 10%-ის ჯამის ოდენობით, ხოლო ამ ოდენობაზე მეტი თანხა, სალაროდან გადახდილი ვალდებულებების გათვალისწინებით, 701 762 ლარი მიჩნეულ იქნა არაგონივრულ ნაშთად. არაგონივრული ნაშთი დაკვალიფიცირდა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. კომპანიას დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.
4. შპს „-------" საგადასახადო შემოწმების ფარგლებში, საანგარიშო პერიოდის ბუღალტრული ჩანაწერებისა და პირველადი დოკუმენტაციის შესწავლის შედეგად დადგინდა შემდეგი: კომპანიის მიერ სააღრიცხვო პროგრამაში ასახულია ფულადი სახსრების გადინება ანგარიშვალდებული პირის მეშვეობით, რაც საპირწონედ აღიარებულია აქტივების (კომერციული ფართი და სატრანსპორტო საშუალებები) შეძენად. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მონაცემთა ურთიერთშედარებით გაირკვა, რომ აღნიშნულ ქონებაზე კომპანიის საკუთრების უფლება რეგისტრირებული არ არის. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის თანახმად, უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მოსაპოვებლად აუცილებელია გარიგების წერილობითი ფორმით დადება და ამ უფლების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. სატრანსპორტო საშუალებების შემთხვევაში, საკუთრების უფლების წარმოშობა და მესამე პირებთან სამართლებრივი ურთიერთობა დაკავშირებულია შინაგან საქმეთა სამინისტროს მონაცემთა ბაზაში რეგისტრაციასთან. ვინაიდან კომერციული ფართი რეგისტრირებულია საწარმოს 100%-იანი წილის მფლობელისა და დირექტორის მეუღლეზე, ხოლო ავტოსატრანსპორტო საშუალებები - თავად დირექტორსა და სხვა ფიზიკურ პირებზე, კომპანიას აღნიშნულ აქტივებზე საკუთრების უფლება არ წარმოშობია. ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით კომპანიის ბალანსიდან გასული ფულადი საშუალებები დაკვალიფიცირდა დირექტორის მიღებულ სარგებლად. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის შესაბამისად გადამხდელს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.
შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ საჩივრები კამერალური საგადასახადო შემოწმების შესახებ აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 16 ივნისის №12511 ბრძანებასთან დაკავშირებით უნდა დარჩეს განუხილველი, ხოლო გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 26 დეკემბრის №005-247 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით არ უნდა დაკმაყოფილდეს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, რომლის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.
ამავე კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:
1. საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის;
2. საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის თანახმად:
1. პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, თუ იგი გამოწვეულია საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების წარმოშობის მომენტის (პერიოდის) შეცვლით, იწვევს პირის დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.
21. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.
22. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.
შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.
მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლა არის დასაბეგრი პირის უფლება, შეიმციროს გადასახდელი დღგ-ის თანხა საქონლის მიწოდებასთან/მომსახურების გაწევასთან დაკავშირებული ხარჯის სხვადასხვა კომპონენტის ღირებულებაზე პირდაპირ მიკუთვნებული დღგ-ის თანხით.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის უფლება წარმოიშობა ჩასათვლელი დღგის თანხის დარიცხვის ვალდებულების წარმოშობის (შესაბამისი ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის) მომენტიდან.
ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის უფლება აქვს მხოლოდ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ დასაბეგრ პირს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, თუ საქონელი/მომსახურება გამიზნულია ან გამოიყენება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებისთვის, დასაბეგრ პირს უფლება აქვს ჩაითვალოს:
ა) საქართველოს ტერიტორიაზე სხვა დასაბეგრი პირისგან ამ საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი/გადასახდელი დღგ.
ბ) ამ კარის შესაბამისად საქონლის მიწოდებად ან მომსახურების გაწევად განხილულ ოპერაციებთან დაკავშირებით გადასახდელი დღგ.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 176-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის მიღების საფუძველია ამ კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებითა და მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევებში – საქონლის/მომსახურების შეძენასთან დაკავშირებით ამ კოდექსით დადგენილი წესით გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშფაქტურა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 180-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არის დადგენილი, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული დასაბეგრი პირის მიერ სხვა დასაბეგრი პირისთვის საქონლის მიწოდების ან მომსახურების გაწევის შემთხვევაში, გამოიწერება საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა. საქართველოს ფინანსთა მინისტრის მიერ განსაზღვრულ შემთხვევებში შესაძლებელია გამოიწეროს გამარტივებული ფორმის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების თანახმად, კომპანიის დამფუძნებელმა 2022 წლის 30 იანვარს შპს „-------" (ს/ნ -------) გადაუხდა ავანსი 126 000 ლარის ოდენობით. აღნიშნულ ოპერაციაზე შპს „-------“ მიმწოდებლისგან შპს „-------“ 2022 წლის იანვრის საანგარიშო პერიოდში მიიღო ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და ჩაითვალა დღგ-ის თანხა. შპს „-------“ 2022 წლის თებერვლის შემდგომ პერიოდში საქმიანობის განხორციელების ფაქტი არ უდგინდება. ამასთან, გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის, 2025 წლის 15 მაისის მდგომარეობით, ზემოაღნიშნული ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში გათვალისწინებული საქონლის ფაქტობრივი მოწოდება არ უფიქსირდება.
აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ საგადასახადო შემოწმების მიერ მართლზომიერად განხორციელდა ჩათვლილი დღგ-ის თანხის შემცირება.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ გადასახადის გადამხდელს დავის წარმოების პროცესშიც არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საჩივრების დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
მე-3 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:
ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;
ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.
„ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით მეთოდური მითითებების დამტკიცების თაობაზე“ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანებით დამტკიცებული „სალაროში ნაღდი ფულის შესახებ“ მეთოდური მითითების მიხედვით, სალაროდ განიხილება ნაღდი ფულის განთავსება-შენახვის ნებისმიერი ადგილი (მათ შორის: სეიფი; სპეციალური უჯრა; სამუშაო მაგიდის უჯრა; ანგარიშვალდებული პირის ჯიბე/საფულე; სავაჭრო ობიექტის სალაროს პუნქტი და ა.შ.), გარდა საბანკო ანგარიშისა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე მითითებით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ საგადასახადო შემოწმებით „ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით მეთოდური მითითებების დამტკიცების თაობაზე“ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანებით დამტკიცებული „სალაროში ნაღდი ფულის შესახებ“ მეთოდური მითითების შესაბამისად, არაგონივრული ნაშთის განსაზღვრა და საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად დაკვალიფიცირება განხორციელდა მართლზომიერად.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური ასევე აღნიშნავს, რომ გადასახადის გადამხდელს დავის წარმოების პროცესშიც არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საჩივრების დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
მე-4 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:
ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;
ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების თანახმად, კომპანიის მიერ სააღრიცხვო პროგრამაში ასახულია ფულადი სახსრების გადინება ანგარიშვალდებული პირის მეშვეობით, რაც აღიარებულია აქტივების (კომერციული ფართი და სატრანსპორტო საშუალებები) შეძენად. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის, სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოსა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მონაცემის მიხედვით გაირკვა, რომ მითითებულ ქონებაზე კომპანიის საკუთრების უფლება რეგისტრირებული არ არის. კომერციული ფართი რეგისტრირებულია საწარმოს 100%-იანი წილის მფლობელისა და დირექტორის მეუღლეზე, ხოლო ავტოსატრანსპორტო საშუალებები - თავად დირექტორსა და სხვა ფიზიკურ პირებზე.
შემოსავლების სამსახური ასევე მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის თანახმად, სადავო უძრავი ქონება წარმოადგენს დირექტორის ცოლის საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ ბინას, ხოლო მოძრავი ქონებიდან ერთ-ერთი წარმოადგენს დირექტორის პირად საკურებაში არსებულ სატრანსპორტო საშუალებას, ხოლო დანარჩენი სატრანსპორტო საშუალებების საქმიანობაში გამოყენება არ დგინდება.
აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ ვინაიდან კომერციული ფართი (საცხოვრებელი ბინა) და სატრანსპორტო საშუალებები არ წარმოადგენს კომპანიის საკუთრებას, კომპანიის ბალანსიდან გასული თანხები მართლზომიერად ჩაითვალა კომპანიის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ გადასახადის გადამხდელს დავის წარმოების პროცესშიც არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საჩივრების დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
მე-5 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 44-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის მიხედვით, საგადასახადო ორგანო დოკუმენტს პირს უგზავნის ან/და წარუდგენს წერილობითი ან ელექტრონული ფორმით.
ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, დოკუმენტის გაგზავნის ან/და წარდგენის ფორმას ირჩევს საგადასახადო ორგანო.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 44-ე მუხლის მე-9 ნაწილის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს მიერ პირისათვის ელექტრონული ფორმით გაგზავნილი დოკუმენტი ჩაბარებულად ითვლება ადრესატის მიერ მისი გაცნობისთანავე, ხოლო ამ კოდექსის 264-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევაში - გაცნობისთანავე ან გადასახადის გადამხდელის ავტორიზებული მომხმარებლის გვერდზე განთავსებიდან 30-ე დღეს, თუ ამ ვადაში ადრესატი შეტყობინებას არ გასცნობია.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 299-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს მიერ პირის მიმართ ამ კოდექსის საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს დავის განმხილველ ორგანოში ამ თავით დადგენილი წესით. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, პირს უფლება აქვს, გაასაჩივროს საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება მისი ჩაბარებიდან 30 დღის ვადაში.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტი ადგენს, რომ დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს არ განიხილავს, თუ გასულია საჩივრის წარდგენის ვადა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 299-ე მუხლის მე-10 ნაწილის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს საჩივრის წარდგენის ვადის გასვლის შემდეგაც, თუ მომჩივანი დაამტკიცებს, რომ გასაჩივარის ვადის დარღვევა მისგან დამოუკიდებელი მიზეზით იყო გამოწვეული.
შემოსავლების სამსახური განმარტავს, შპს „-------“ (ს/ნ -------) შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის კამერალური საგადასახადო შემოწმების შესახებ 2025 წლის 16 ივნისის №12511 ბრძანებას გადასახადის გადამხდელის ავტორიზებული მომხმარებლის გვერდზე გაეცნო 2025 წლის 16 ივნისს.
შემოსავლების სამსახურში საჩივრები წარმოდგენილია გასაჩივრებისათვის კანონით დადგენილი ვადის დარღვევით - 2026 წლის 23, 30 იანვარს და 25 თებერვალს.
მითითებულ სამართლებრივ ნორმებსა და ფაქტობრივ გარემოებებზე დაყრდნობით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ ვინაიდან საჩივრები წარმოდგენილია საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილების გასაჩივრებისათვის კანონით დადგენილი 30 დღიანი ვადის დარღვევით, ხოლო მომჩივანს არ წარმოუდგენია პოზიცია გასაჩივრების ვადის დარღვევის მისგან დამოუკიდებელი მიზეზით გამოწვევასთან დაკავშირებით, სახეზეა საჩივრების აღნიშნულ ნაწილში განუხილველად დატოვების საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 301-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძველი.
ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შპს „-------“ (ს/ნ -------) საჩივრები, აუდიტის დეპარტამენტის კამერალური საგადასახადო შემოწმების შესახებ 2025 წლის 16 ივნისის №12511 ბრძანებასთან დაკავშირებით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 301- ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, უნდა დარჩეს განუხილველი.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :
1. შპს „-------“ (ს/ნ -------) საჩივრები, აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 26 დეკემბრის №005-247 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით არ დაკმაყოფილდეს;
2. შპს „-------“ (ს/ნ -------) საჩივრები, აუდიტის დეპარტამენტის კამერალური საგადასახადო შემოწმების შესახებ 2025 წლის 16 ივნისის №12511 ბრძანებასთან დაკავშირებით დარჩეს განუხილველი;
3. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხები:
1. დღგ-ის თანხის ჩათვლასთან და დაუდეკლარირებელი ხელფასების ნაწილში დარიცხული სანქციისგან გათავისუფლება.
2. ავანსის საგადასახადო ა.ფ საფუძველზე მიღებული დღგ-ის თანხის ჩათვლის გაუქმება.
3. არაგონივრულ ნაშთის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად დაკვალიფიცირება.
4. კომერციული ფართის და სატრანსპორტო საშუალების შესაძენი თანხის დირექტორის სარგებლად დაკვალიფიცირება.
5. კამერალური საგადასახადო შემოწმების დანიშვნის შესახებ ბრძანება.
ფაქტობრივი გარემოებები
1. ელექტრონული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების, სასაქონლო ზედნადებების, გაფორმებული ხელშეკრულებების, მიღება-ჩაბარების აქტების, შესწავლა/ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა არ არის ასახული შესაბამისი თვის საანგარიშო პერიოდის დღგ-ის დეკლარაციაში; ჩათვლილი აქვს როგორც ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, ასევე სრულად აქვს ჩათვლა მიღებული მომსახურების გაწევის დროს გამოწერილი ანგარიშ-ფაქურით; გამოვლინდა სხვაობა საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციებში ასახულ 20%-იანი განაკვეთით დასაბეგრ განაცემებსა და ფაქტობრივად გაცემულ ხელფასებს შორის. კომპანიას დამატებით დაერიცხა დღგ, საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა;
2. საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების თანახმად, კომპანიის დამფუძნებელმა მომწოდებელს გადაუხდა ავანსი, რაზეც მიიღო ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა და ჩაითვალა დღგ-ის თანხა. მომწოდებელს საქმიანობის განხორციელების ფაქტი არ უდგინდება. ამასთან, გადასახადის გადამხდელს შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის, ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში გათვალისწინებული საქონლის ფაქტობრივი მოწოდება არ უფიქსირდება. ოპერაცია ფაქტობრივად გაუქმდა და თანხის გამცემი მხარისთვის მიღებული ჩათვლა მიჩნეულ იქნა არამართლზომიერად. მომჩივანს შეუმცირდა ჩასათვლელი დღგ-ის თანხა, დაერიცხა დღგ და ჯარიმა.
3. საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე მითითებით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ საგადასახადო შემოწმების ფარგლებში განისაზღვრა ბოლო კალენდარული თვის სალაროში არსებული გონივრული ნაშთის ოდენობა – საკასო შემოსავლის 10%-ისა და საკასო ხარჯის 10%-ის ჯამის ოდენობით, ხოლო ამ ოდენობაზე მეტი თანხა, სალაროდან გადახდილი ვალდებულებების გათვალისწინებით, მიჩნეულ იქნა არაგონივრულ ნაშთად. არაგონივრული ნაშთი დაკვალიფიცირდა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. კომპანიას დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა.
4. კომპანიის მიერ სააღრიცხვო პროგრამაში ასახულია ფულადი სახსრების გადინება ანგარიშვალდებული პირის მეშვეობით, რაც აღიარებულია აქტივების შეძენად. გაირკვა, რომ მითითებულ ქონებაზე კომპანიის საკუთრების უფლება რეგისტრირებული არ არის. ვინაიდან კომერციული ფართი რეგისტრირებულია საწარმოს 100%-იანი წილის მფლობელისა და დირექტორის მეუღლეზე, ხოლო ავტოსატრანსპორტო საშუალებები - თავად დირექტორსა და სხვა ფიზიკურ პირებზე, კომპანიას აღნიშნულ აქტივებზე საკუთრების უფლება არ წარმოშობია. ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით კომპანიის ბალანსიდან გასული ფულადი საშუალებები დაკვალიფიცირდა დირექტორის მიღებულ სარგებლად. გადამხდელს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა.
გადაწყვეტილება
ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საჩივრების დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
დასაბუთება
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5, 9); 101; 154; 176; 179; 269(7)