ბრძანება N 6127

20 მარტი 2026

N 6127

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

ი/მ ---ს (ს/ნ ---)

(მის: ---) 2026 წლის 22 იანვრის და 19 თებერვლის

საჩივრების ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 20 თებერვალს და 12 მარტს გამართულ სხდომებზე (ოქმი №17 და №22) განიხილა ი/მ ---ის (ს/ნ ---) №100232/1/2026 და №100895/1/2026 საჩივრები, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 26 დეკემბრის №007-410 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხები:

1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებას, გაანგარიშებულ ფასნამატს და აღნიშნულის საფუძველზე განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. განმარტავს, რომ ბუღალტრულ პროგრამაში დოკუმენტური რეალიზაციის ყველა ოპერაცია ასახულია შესაბამისი თარიღისა და დოკუმენტის მითითებით, როგორც შემოსავლის მიღების კუთხით, ასევე რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებით ჩამოწერის თვალსაზრისით. დოკუმენტური რეალიზაციის შედეგად დაფიქსირებული ფასნამატი შეადგენს საშუალოდ 31% და არა შემოწმების აქტში დაფიქსირებულ 95%. ამასთანავე, წლიური საშემოსავლო გადასახდის გაანგარიშებებში აუდირებული დასაბეგრი შემოსავლის რეალიზებულ პროდუქციის თვითღირებულებასთან შეპირისპირების შედეგად გაანგარიშებული ფასნამატი 300%-ს აღემტება, რაც მნიშვნელოვნად განსხვავდება აქტში დაფიქსირებული მონაცემისგან და ცალსახად მიუთითებს ცდომილებაზე გაანგარიშებებში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ითხოვს დარიცხული თანხების კორექტირებას.

2. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვითი ხარჯების ოდენობას. აღნიშნავს, რომ შემოწმების მიერ არ არის გათვალისწინებული ელ. ენერგიის, ბიზნეს სესხის პროცენტის და ა.შ. ხარჯი. თითეული ხარჯი დაკავშირებულია სამეწარმეო საქმიანობასთან და დადასტურებულია დოკუმენტურად. ითხოვს აღნიშნული ხარჯების გათვალისწინებას.

3. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება საერთაშორისო გადაზიდვების სატრანსპორტო მომსახურებისათვის არარეზიდენტებისათვის გადახდილი თანხების წყაროსთან დაბეგვრას. განმარტავს, რომ საქონლის იმპორტისას საერთაშორისო გადაზიდვის მომსახურება შემოწმებულ პერიოდში ყველა შემთხვევაში გაწეულია საქართველოს ფოსტის მიერ, რომელიც თავის მხრივ არ წარმოადგენს არარეზიდენტ პირს და არ ექვემდებარება გადახდის წყაროსთან დაბეგვრას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმეში არსებული მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 18 ივნისის №12903 და 23 დეკემბრის №28142 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა ი/მ --- ის (ს/ნ ---) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ ივლისამდე საანგარიშო პერიოდები, ხოლო სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის მიზნებისათვის 2025 წლის 8 ივლისის ჩათვლით პერიოდი. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 26 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტის საფუძველზე, აუდიტის დეპარტამენტმა 2025 წლის 26 დეკემბერს გამოსცა №28658 ბრძანება და №007-410 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 785 338 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 440 006 ლარი, ჯარიმა 193 016 ლარი და საურავი 152 316 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით სადავო საკითხებთან დაკავშირებით დარიცხვა გამოწვეულია შემდეგი გარემოებებით:

 ი/მ --- (ს/ნ ---) ინდ. მეწარმედ რეგისტრირებულია 2004 წლის 7 დეკემბერს, ხოლო დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2011 წლის 6 აპრილს. მეწარმის საქმიანობის სფეროა საათების, ფარნების და სხვა საქონლის იმპორტი და რეალიზაცია. საგადასახადო შემოწმების ფარგლებში შესწავლილ იქნა გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, აგრეთვე გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემები, რომელთა ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ გადამხდელს არასრულყოფილად აქვს ნაწარმოები აღრიცხვა, კერძოდ საქონლის რეალიზაცია არ იშიფრება კონკრეტული რეალიზაციების მიხედვით და რეალიზაციის ასახვა ხდება თვის ბოლო რიცხვში ჯამურად. სალარო აპარატის ჩეკით რეალიზაცია ვერ იშიფრება პროგრამულად, შესაბამისად შეუძლებელია კონკრეტული სახეობის საქონელზე ფასნამატის დადგენა. ჯამურად პროგრამულად გადამხდელი ადეკლარირებს საშუალოდ 35%, რაც გადამხდელის მიერ გამოწერილი დოკუმენტების საფუძველზე დადგენილი დოკუმენტური ფასნამატისგან (95%) მნიშვნელოვნად განსხვავდება. შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სასაქონლო მატერიალური მარაგების ფაქტობრივი ნაშთის დადგენის მიზნით, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 8 ივლისის №15366 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა სასაქონლომატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვა. გამოვლენილი ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, მეწარმის მიერ მიღებული/მისაღები შემოსავლის ოდენობის განსაზღვრის მიზნით, შემოწმებამ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის საფუძველზე, საგადასახადო შემოწმების შედეგად გაანგარიშებულ იქნა საანგარიშო შესამოწმებელ პერიოდში დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა, დოკუმენტური ფასნამატის (საშუალოდ 95%) გათვალისწინებით, რომლის შედეგად გამოვლენილ სხვაობებზე გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის საფუძველზე.

 შემოწმების მიერ შესწავლილ იქნა საანგარიშო შესამოწმებელ პერიოდში მეწარმის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის შედეგად მიღებული წლიური შემოსავალი და ამ შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული გამოსაქვითი ხარჯები. შედეგად დადგინდა, რომ გადამხდელის მიერ წარმოდგენილ წლიურ საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციებსა და შემოწმების მიერ გაანგარიშებულ მონაცემებს შორის გამოვლინდა სხვაობები. საგადასახადო შემოწმების შედეგად გადამხდელის დეკლარირებულ მონაცემებსა და შემოწმების მონაცემებს შორის გამოვლენილ სხვაობებზე გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

 ასევე, შესწავლილ იქნა გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, მათ შორის წარმოდგენილ იქნა ინფორმაცია კომერციული ბანკებიდან საბანკო ამონაწერების სახით, აგრეთვე შესწავლილ იქნა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაცია, რომელთა ანალიზის შედეგად დადგინდა, გადამხდელს არ აქვს დაბეგრილი საერთაშორისო გადაზიდვების სატრანსპორტო მომსახურებისთვის არარეზიდენტებისთვის გადახდილი თანხები. შედეგად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 104-ე და 134-ე მუხლების გათვალისწინებით დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის გათვალისწინებით.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივრები და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

 

პირველ და მე-2 სადავო საკითხებთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. ხოლო მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის 22-ე ნაწილის თანახმად, სააღრიცხვო დოკუმენტაციაა პირველადი დოკუმენტები (მათ შორის, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები), ბუღალტრული აღრიცხვის რეგისტრები და სხვა დოკუმენტები, რომელთა საფუძველზედაც განისაზღვრება გადასახადებით დაბეგვრის ობიექტები, დაბეგვრასთან დაკავშირებული ობიექტები და დგინდება საგადასახადო ვალდებულებები. ამავე კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე), თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, დღგ-ით დასაბეგრ პირად განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.

ამავე კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

ხოლო ამ კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის)შემთხვევაშიც.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ პუნქტის მიხედვით, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ: ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება.

ხოლო, მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.

ამავე კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 145-ე მუხლის თანახმად:

1. გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის შემადგენლობაში შეიტანოს თავის საკუთრებაში არსებული დამუშავებული ან ნაწილობრივ დამუშავებული საქონელი, მისი ადგილმდებარეობის მიუხედავად, კერძოდ, ნედლეული ან/და მასალები (გარდა კაპიტალიზებადი ხარჯებისა), რომლებიც შეძენილია შემდგომი რეალიზაციისათვის ან საქონლის წარმოებისათვის/ მომსახურების გაწევისათვის.

2. დასაბეგრი შემოსავლის (მოგების) განსაზღვრისას საანგარიშო პერიოდის დასაწყისისთვის არსებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ღირებულება აკლდება, ხოლო საანგარიშო პერიოდის ბოლოსთვის არსებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ღირებულება ემატება ერთობლივ შემოსავალს. 3. სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის აღრიცხვისას გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია წარმოებული ან შეძენილი საქონლის ღირებულება აღრიცხვაში ასახოს ამ საქონლის წარმოებაზე გაწეული ხარჯების (გარდა საამორტიზაციო ანარიცხებისა) ან შეძენის ფასად. ამასთანავე, გადასახადის გადამხდელი საქონლის ღირებულებაში შეიტანს მისი შენახვისა და ტრანსპორტირების ხარჯებს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

 

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებისა და აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის თანახმად, ჯამურად პროგრამულად გადამხდელი ადეკლარირებს საშუალოდ 35%, რაც გადამხდელის მიერ გამოწერილი დოკუმენტების საფუძველზე დადგენილი დოკუმენტური ფასნამატისგან (95%) მნიშვნელოვნად განსხვადება. შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სასაქონლო მატერიალური მარაგების ფაქტობრივი ნაშთის დადგენის მიზნით, საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 8 ივლისის №15366 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვა. გამოვლენილი ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, მეწარმის მიერ მიღებული/მისაღები შემოსავლის ოდენობის განსაზღვრის მიზნით, შემოწმებამ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის საფუძველზე, საგადასახადო შემოწმების შედეგად გაანგარიშებულ იქნა საანგარიშო შესამოწმებელ პერიოდში დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა, დოკუმენტური ფასნამატის (საშუალოდ 95%) გათვალისწინებით. არადოკუმენტურ რეალიზაციებზე გამოყენებული იქნა შიდა დოკუმენტური ფასნამატი. ამასთან, საქონელი დაყოფილი იქნა კატეგორიებად (სულ 6 კატეგორია). შესაბამისი კატეგორიების მიხედვით განისაზღვრა თვითღირებულებები. ამასთანავე, შესაბამისი კატეგორიების მიხედვით განისაზღვრა გასაყიდი ფასები (აღებული იქნა დოკუმენტური/სასაქონლო ზედნადებებით განხორციელებული რეალიზაციებიდან). გასაყიდი ფასების გაანგარიშებისას გათვალისწინებული იქნა ის ფასები, რომლის მიხედვითაც ხდებოდა საქონლის ძირითადი რაოდენობის რეალიზაცია (არ იქნა გათვალისწინებული ის უდიდესი გასაყიდი ფასები, რომლებიც გაყიდულ საქონელში რაოდენობრივად იყო მცირე). შესაბამისად, მიღებული მონაცემების მიხედვით დადგენილი იქნა ჯგუფების მიხედვით საშუალო ფასნამატები, რაც გავრცელდა საცალოდ რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე. აღნიშნულისა და დოკუმენტური რეალიზაციების გათვალისწინებით შემოწმებით დადგენილი იქნა მთლიანი რეალიზაციები, რაც აღემატება გადამხდელის მიერ დეკლარირებულ მონაცემებს.

შემოსავლების სამსახური შემოწმებით დადგენილ გარემოებაზე მითითებით აღნიშნავს, რომ ვინაიდან, გადამხდელს არასრულყოფილად აქვს ნაწარმოები აღრიცხვა, კერძოდ საქონლის რეალიზაცია არ იშიფრება კონრეტული რეალიზაციების მიხედვით და რეალიზაციის ასახვა ხდება თვის ბოლო რიცხვში ჯამურად. სალარო აპარატის ჩეკით რეალიზაცია ვერ იშიფრება პროგრამულად, შესაბამისად შეუძლებელია კონკრეტული სახეობის საქონელზე ფასნამატის დადგენა, შემოწმების მიერ გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით განხორციელდა მართლზომიერად. ამასთან, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 26 დეკემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია გადამხდელის საქმიანობის 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ ივლისამდე საანგარიშო პერიოდები, ხოლო სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის მიზნებისათვის 2025 წლის 8 ივლისის ჩათვლით პერიოდი.

შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ შემოწმების მიერ განსაზღვრულ იქნა რპთ და დოკუმენტური ფასნამატის გავრცელებით განსაზღვრულ იქნა ერთობლივი შემოსავალი, რომელიც ჩაშლილ იქნა შესაბამის პერიოდებში. ამასთან, შემოწმების მიერ არ მომხდარა საშემოსავლო გადასახადის წლიურ დეკლარაციაში მითითებული საწყისი და საბოლოო სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების კორექტირება.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს განახორციელოს სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთების კორექტირება და აღნიშნულის გათვალისწინებით განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ შემოწმების მიერ შესწავლილ იქნა საანგარიშო შესამოწმებელ პერიოდში მეწარმის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის შედეგად მიღებული წლიური შემოსავალი და ამ შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული გამოსაქვითი ხარჯები. შედეგად დადგინდა, რომ გადამხდელის მიერ წარმოდგენილ წლიურ საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციებსა და შემოწმების მიერ გაანგარიშებულ მონაცემებს შორის გამოვლინდა სხვაობები.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96–ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს, გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში წარმოდგენილ პოზიციაზე, რომლის მიხედვით შემოწმების მიერ არ არის გათვალისწინებული ელ. ენერგიის, ბიზნეს სესხის პროცენტის და ა.შ. ხარჯი. თითეული ხარჯი დაკავშირებულია სამეწარმეო საქმიანობასთან და დადასტურებულია დოკუმენტურად.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, ფაქტობრივი გარემოებებისა და გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი არგუმენტაციის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. კერძოდ, გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში, აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები/მტკიცებულებები. ხოლო, განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარდგენის შემთხვევაში, უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს შეისწავლოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

მე-3 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომლის თანახმად, არარეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროებიდან მიღებული შემოსავლებისაგან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ჟ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კარის მიზნებისათვის საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებულ შემოსავალს განეკუთვნება, საქართველოსა და უცხო ქვეყნებს შორის საერთაშორისო გადაზიდვებში სატრანსპორტო მომსახურებით ან საერთაშორისო კავშირგაბმულობაში ტელესაკომუნიკაციო მომსახურებით მიღებული შემოსავალი.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 134-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, არარეზიდენტის მიერ საქართველოში არსებული წყაროდან მიღებული შემოსავალი, რომელიც არ მიეკუთვნება საქართველოში საგადასახადო აღრიცხვაზე მყოფ არარეზიდენტის მუდმივ დაწესებულებას საქართველოში, იბეგრება გადახდის წყაროსთან გამოქვითვების გარეშე, შემდეგი განაკვეთებით: საწარმოს, ორგანიზაციის ან/და მეწარმე ფიზიკური პირის მიერ საერთაშორისო კავშირგაბმულობის ტელესაკომუნიკაციო მომსახურებისათვის და საერთაშორისო გადაზიდვების სატრანსპორტო მომსახურებისათვის გადახდილი თანხები – 10 პროცენტით. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც იხდის ამ კოდექსის 134-ე მუხლის პირველი ნაწილით განსაზღვრულ გადასახდელებს.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:

ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;

ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ შემოწმებით შესწავლილ იქნა გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, მათ შორის წარმოდგენილ იქნა ინფორმაცია კომერციული ბანკებიდან საბანკო ამონაწერების სახით, აგრეთვე შესწავლილ იქნა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაცია, რომელთა ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს არ აქვს დაბეგრილი საერთაშორისო გადაზიდვების სატრანსპორტო მომსახურებისთვის არარეზიდენტებისთვის გადახდილი თანხები.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96–ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს, გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში წარმოდგენილ პოზიციაზე, რომ საქონლის იმპორტისას საერთაშორისო გადაზიდვის მომსახურება შემოწმებულ პერიოდში ყველა შემთხვევაში გაწეულია საქრთველოს ფოსტის მიერ, რომელიც თავის მხრივ არ წარმოადგენს არარეზიდენტ პირს და არ ექვემდებარება გადახდის წყაროსთან დაბეგვრას.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, ფაქტობრივი გარემოებებისა და გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი არგუმენტაციის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. კერძოდ, გადასახადის გადამხდელს უნდა მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში, აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს საჩივარში მითითებული არგუმენტაციის დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები. ხოლო, განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარდგენის შემთხვევაში, უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს შეისწავლოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :

 

1. ი/მ --- ის (ს/ნ ---) საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს განახორციელოს სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთების კორექტირება და აღნიშნულის გათვალისწინებით განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

3. მე-2 და მე-3 სადავო საკითხებთან დაკავშირებით:

ა) გადასახადის გადამხდელს მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში, აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს საჩივარში მითითებული არგუმენტაციის დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები, მ.შ. მტკიცებულებები ხარჯებზე;

ბ) ამ ბრძანების სარეზოლუციო ნაწილის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარმოდგენის შემთხვევაში, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს შეისწავლოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

4. დანარჩენ ნაწილში საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

5. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, მისი ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

1. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებას, გაანგარიშებულ ფასნამატს და აღნიშნულის საფუძველზე განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს.

2. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვითი ხარჯების ოდენობას.

3. გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება საერთაშორისო გადაზიდვების სატრანსპორტო მომსახურებისათვის არარეზიდენტებისათვის გადახდილი თანხების წყაროსთან დაბეგვრას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებისა და აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის თანახმად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად გაანგარიშებულ იქნა საანგარიშო შესამოწმებელ პერიოდში დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა, დოკუმენტური ფასნამატის (საშუალოდ 95%) გათვალისწინებით. არადოკუმენტურ რეალიზაციებზე გამოყენებული იქნა შიდა დოკუმენტური ფასნამატი. ამასთან, საქონელი დაყოფილი იქნა კატეგორიებად (სულ 6 კატეგორია). შესაბამისი კატეგორიების მიხედვით განისაზღვრა თვითღირებულებები. ამასთანავე, შესაბამისი კატეგორიების მიხედვით განისაზღვრა გასაყიდი ფასები (აღებული იქნა დოკუმენტური/სასაქონლო ზედნადებებით განხორციელებული რეალიზაციებიდან). გასაყიდი ფასების გაანგარიშებისას გათვალისწინებული იქნა ის ფასები, რომლის მიხედვითაც ხდებოდა საქონლის ძირითადი რაოდენობის რეალიზაცია (არ იქნა გათვალისწინებული ის უდიდესი გასაყიდი ფასები, რომლებიც გაყიდულ საქონელში რაოდენობრივად იყო მცირე). შესაბამისად, მიღებული მონაცემების მიხედვით დადგენილი იქნა ჯგუფების მიხედვით საშუალო ფასნამატები, რაც გავრცელდა საცალოდ რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე. აღნიშნულისა და დოკუმენტური რეალიზაციების გათვალისწინებით შემოწმებით დადგენილი იქნა მთლიანი რეალიზაციები, რაც აღემატება გადამხდელის მიერ დეკლარირებულ მონაცემებს.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ შემოწმების მიერ შესწავლილ იქნა საანგარიშო შესამოწმებელ პერიოდში მეწარმის მიერ სამეწარმეო საქმიანობის შედეგად მიღებული წლიური შემოსავალი და ამ შემოსავლის მიღებასთან დაკავშირებული გამოსაქვითი ხარჯები. შედეგად დადგინდა, რომ გადამხდელის მიერ წარმოდგენილ წლიურ საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციებსა და შემოწმების მიერ გაანგარიშებულ მონაცემებს შორის გამოვლინდა სხვაობები.

ასევე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ შემოწმებით შესწავლილ იქნა გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია, მათ შორის წარმოდგენილ იქნა ინფორმაცია კომერციული ბანკებიდან საბანკო ამონაწერების სახით, აგრეთვე შესწავლილ იქნა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაცია, რომელთა ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს არ აქვს დაბეგრილი საერთაშორისო გადაზიდვების სატრანსპორტო მომსახურებისთვის არარეზიდენტებისთვის გადახდილი თანხები.

 

გადაწყვეტილება

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს განახორციელოს სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთების კორექტირება და აღნიშნულის გათვალისწინებით განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

3. მე-2 და მე-3 სადავო საკითხებთან დაკავშირებით:

ა) გადასახადის გადამხდელს მიეცეს წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში, აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს საჩივარში მითითებული არგუმენტაციის დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები, მ.შ. მტკიცებულებები ხარჯებზე;

ბ) ამ ბრძანების სარეზოლუციო ნაწილის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარმოდგენის შემთხვევაში, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს შეისწავლოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

 

დასაბუთება

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73 (5); 102 (1); 105 (1,2); 145 (1,2); 104 (1,ჟ); 134 (1); 154 (1).