გადაწყვეტილება №26837/2/2026

№26837/2/2026

19 მარტი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს „-------“ (ს/ნ -------)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 13.03.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს ------- 6.03.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26837/2/2026).

 

დავის საგანი:

1. საგადასახადო ვალდებულების გაანგარიშება არაპირდაპირი მეთოდით და გამოყენებული ფასნამატის ოდენობა;

2. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 23.12.20225 წლის №041-96 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 18.02.2026 წლის №3637 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 86 810,24 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 55 295,17

დღგ - 33 373,57

საშემოსავლო გადასახადი - 21 921,60

ჯარიმა - 28 576,44

საურავი - 2 938,63

 

პროცედურული გარემოებები

კომპანიის საქმიანობაა პარფიუმერიისა და კოსმეტიკის იმპორტი ჩინეთიდან და არაბთა გაერთიანებული საემიროებიდან და ადგილობრივ ბაზარზე, ------- ტერიტორიაზე, საბითუმო და საცალო ვაჭრობა. გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2021 წლის 23 დეკემბერს. სამეწარმეო საქმიანობას ახორციელებს 1.03.2022 წლიდან.

აუდიტის დეპარტამენტის 23.12.2025 წლის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია მომჩივნის საქმიანობის 1.01.2022 წლიდან 1.09.2025 წლამდე პერიოდი. შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 23.12.20225 წლის №041-96 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 18.02.2026 წლის №3637 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. საგადასახადო ვალდებულების გაანგარიშება არაპირდაპირი მეთოდით და გამოყენებული ფასნამატის ოდენობა

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

კომპანიის მიერ დაფიქსირებული ფასნამატი წლების მიხედვით შეადგენს: 2022 - 93%, 2023 - 71,6 %, 2024 - 39,2%, 2025 - 34,2%. კომპანიის მიერ წარმოდგენილი წერილობითი ახსნა-განმარტებით ფასნამატის ასეთი მკვეთრი კლება განპირობებულია იდენტური საქონლით ბაზრის გაჯერებით. გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ბუღალტრული აღრიცხვის ანალიზისას ირკვევა, რომ საცალო და სასაქონლო ზედნადებით რეალიზაცია, გამიჯნულია. დოკუმენტით რეალიზაციის შემთხვევაში შესაბამისი პროდუქტის თვითღირებულებების ჩამოწერა ხდება ინდივიდუალურად, ხოლო საცალო რეალიზაციის შესაბამისი თვითღირებულებები ჩამოიწერება პერიოდულად ჯამურად. არ ხდება ინდივიდუალური გაყიდვების იდენტიფიცირება საქონლისა და რაოდენობის შესაბამისად. ჩამოწერა ხორციელდება წელიწადში 2-3 ჯერ ჯამური რაოდენობების მიხედვით.

საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 24 ოქტომბრის, 31 ოქტომბრისა და 2025 წლის 1 დეკემბრის ბრძანებების საფუძველზე ჩატარებული საკონტროლო შესყიდვის შედეგად გამოვლინდა, რომ კომპანიას არ ჰქონდა გამოკრული მაღაზიაში ფასმაჩვენებლები, საშუალო საცალო ფასნამატმა შეადგინა 192%. დეკლარირებულ და საკონტროლო შესყიდვებით დადგენილ ფასნამატებს შორის სხვაობის გამომწვევი მიზეზები კომპანიას არ წარმოუდგენია. ჩატარებული ანალიზის შედეგად, იკვეთება ზოგიერთი პროდუქტი, რომელიც საკონტროლო შესყიდვის ჩატარების პერიოდშივე რეალიზებულია სასაქონლო ზედნადებით საბითუმო რაოდენობა, საკონტროლო შესყიდვით დაფიქსირებულ სარეალიზაციო ფასზე ნაკლებად, რაც კიდევ ერთხელ მოწმობს იმაზე, რომ კომპანია საბითუმო და საცალო ვაჭრობისას იყენებს ფასების განსხვავებულ პოლიტიკას.

საგადასახადო ორგანომ მიიჩნია, რომ ვერ ხდება საცალო რეალიზაციისას დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, რაც გულისხმობს პირის სააღრიცხვო დოკუმენტაციით კონკრეტული სამეურნეო ოპერაციის დაწყებას, მიმდინარეობასა და დასრულებას (შედეგს) შორის კავშირის დადგენას. შედეგად, გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით. ამ შემთხვევაში, ვინაიდან სახეზეა საბითუმო და საცალო ვაჭრობისას კომპანიის მიერ გამოყენებული განსხვავებული ფასების პოლიტიკა, საცალოდ რეალიზებული საქონლის თვითღირებულებაზე გავრცელდა მიმდინარე კონტროლის პროცედურებით (ჩატარებული საკონტროლო შესყიდვების) განსაზღვრული ფასნამატი 192%. ყოველთვიური ნავაჭრი თანხების პროპორციით განსაზღვრულ იქნა შესაბამისი რეალიზაციის თანხები, შედეგად დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღად განისაზღვრა 2023 წლის 18 თებერვალი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საწარმოს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლისა და 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით.

შემოწმების პროცესში გაანგარიშდა საწარმოს ნაღდი ფულის მოძრაობა (არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშებული შემოსავლები ჩაითვალა მიღებულად, საწარმოს კაპიტალის ნაშთი სრულად გატანილად). შედეგად, განკარგვადი თანხა 87 686 ლარის ოდენობით მიჩნეულ იქნა კომპანიის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. საწარმოს ასევე დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 და მე-6 ნაწილებზე, 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 165-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე, 163-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 101-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე და მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე და 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებზე და აღნიშნავს, რომ ვინაიდან გადასახადის გადამხდელის სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება მართლზომიერია. ამასთან, შემოწმების მიერ საცალოდ რეალიზებული საქონლის თვითღირებულებაზე ჩატარებული საკონტროლო შესყიდვების შედეგად განსაზღვრული ფასნამატის (192%) გავრცელება, რამაც გამოიწვია დამატებითი შემოსავლის განსაზღვრა და დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღის ცვლილება კანონმდებლობის შესაბამისია. ასევე, შემოწმებით დადგენილი განკარგვადი თანხა, ოპერაციის შინაარსის გათვალისწინებით, წარმოადგენს საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასს და მისი გადახდის წყაროსთან დაბეგვრა მართლზომიერია. ამასთან, მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად და დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, საქმეში არსებული მასალებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართლზომიერად, ხოლო წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

შემოწმებით დადგენილი ფასნამატი 192% არის არარეალური ფასნამატი, რასაც მოწმობს შემოწმების აქტში გაკეთებული ჩანაწერი, რომლის თანახმად დოკუმენტალური ფასნამატი წლების მიხედვით შეადგენს: 2022 - 93%, 2023 - 71,6 %, 2024 - 39,2%, 2025 - 34,2%. შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოში არსებული პრაქტიკის მიხედვით დავალებულ იქნას შემმოწმებელს საცალო რეალიზაციაზე გაავრცელოს დოკუმენტალური ფასნამატი. ასევე, შემოწმებით დადგენილი 192% ფასნამატი არის ჩატარებული 3 საკონტროლო შესყიდვის საშუალო შეწონილი ფასნამატი. არც ერთ შემთხვევაში საგადასახადო სამართალდარღვევა არ გამოვლენილა, რაც ასევე მიუთითებს იმაზე, რომ შემმოწმებელს არ ჰქონდა უფლება გამოეყენებინა არაპირდაპირი მეთოდი. გარდა ამისა ზოგადად არასწორია საშუალო შეწონილი ფასნამატის გამოყენება ყველა საქონელზე, კერძოდ საგადასახადო ორგანოში არსებული პრაქტიკის შესაბამისად შემმოწმებელს უნდა დაედგინა ყველა საქონელზე (უნდა დაეყო საქონელი სახეობების მიხედვით ჯგუფებად) ინდივიდუალური ფასნამატი მით უფრო იმ პირობებში, როცა როგორც შემოწმების აქტით არის დადგენილი დოკუმენტით რეალიზაციის შემთხვევაში შესაბამისი პროდუქტის თვითღირებულებების ჩამოწერა ხდება ინდივიდუალურად. ასევე ზოგადად არასწორია 200 ლარის საქონლის ფასნამატის გავრცელება სხვა საცალოდ რეალიზებულ საქონელზე.

აღნიშნული დარიცხვა ასევე ეწინააღმდეგება საგადასახადო პრაქტიკას, რომლის შესაბამისად იმისთვის, რომ მოხდეს არაპირდაპირი მეთოდის საფუძველზე დოკუმენტალური ფასნამატის გავრცელება (აღნიშნულ შემთხვევაში საკონტროლო შესყიდვა უნდა გავაიგივოთ დოკუმენტალურ ფასნამატთან, სხვა სამართლებრივი საფუძველი დარიცხვას არ გააჩნია) დოკუმენტალური რეალიზაცია უნდა იყოს არანაკლებ მთლიანი ბრუნვის 2%, შესაბამისად ბუნებრივია იმ შემთხვევაში როცა გარდა 200 ლარის ღირებულების საქონლისა სხვა არანაირი საფუძველი შემოწმებით დადგენილი ფასნამატის არ არსებობს, მათ შორის როგორც პრაქტიკაში ხდება ანალოგიური საქონლით მოვაჭრე პირების ფასნამატი, შემმოწმებელს უნდა ეხელმძღვანელა უკიდურეს შემთხვევაში იმავე ტერიტორიაზე, იდენტური საქონლით მოვაჭრე სუბიექტებზე დადგენილი აუდირებული ფასნამატით. ასევე მომჩივანი ითხოვს გამოყენებულ იქნას საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი და როგორც კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი გათავისუფლდეს საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციებისაგან. მომჩივანი ითხოვს გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის 2026 წლის 18 თებერვლის №3637 ბრძანება.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე, სხვა მსგავს ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.

საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს. გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.

საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საბჭოს სხდომაზე, სადავო საკითხის ზეპირი განხილვისას, მოპასუხე ორგანოს წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ კომპანიის მიერ დაფიქსირებული ფასნამატი წლების მიხედვით შეადგენს: 2022 - 93%, 2023 - 71,6 %, 2024 - 39,2%, 2025 - 34,2%. კომპანიის მიერ წარმოდგენილი წერილობითი ახსნა-განმარტებით ფასნამატის ასეთი მკვეთრი კლება განპირობებულია იდენტური საქონლით ბაზრის გაჯერებით. გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ბუღალტრული აღრიცხვის ანალიზისას ირკვევა, რომ საცალო და სასაქონლო ზედნადებით რეალიზაცია, გამიჯნულია. დოკუმენტით რეალიზაციის შემთხვევაში შესაბამისი პროდუქტის თვითღირებულებების ჩამოწერა ხდება ინდივიდუალურად, თუმცა ვინაიდან კომპანიის მიერ საქონლის იმპორტი ხორციელდება ერთი საერთო დასახელებით (მაგალითად თვალის ჩრდილი, პომადა) და თითოეულ დასახელებაში არის მრავალი სხვადასხვა სახეობის საქონელი, დოკუმენტით რეალიზაციისას კომპანიის მიერ ადვილად ხდება ლავირება, რომელი თვითღირებულების საქონელი მიაკუთვნოს შესაბამის რეალიზაციას. აგრეთვე, მყიდველები ძირითად შემთხვევაში არიან მცირე მეწარმეები და შეგვიძლია ვივარაუდოთ, რომ მათთვის საქონლის რეალიზაციისას დოკუმენტებში განსაზღვრულ ფასებს მნიშვნელობა არ აქვს. ინვოისში მითითებული ერთი დასახელების გამო, შეუძლებელია რეალიზაციისას ზუსტად იქნეს დადასტურებული, რომ ის კონკრეტული საქონელი გაიყიდა. ვინაიდან, დასახელებები არის ზოგადი და არა კონკრეტული, როგორც შეძენისას აგრეთვე რეალიზაციისას. საცალო რეალიზაციის შესაბამისი თვითღირებულებები ჩამოიწერება პერიოდულად ჯამურად. არ ხდება ინდივიდუალური გაყიდვების იდენტიფიცირება საქონლისა და რაოდენობის შესაბამისად. ჩამოწერა ხორციელდება წელიწადში 2-3 ჯერ ჯამური რაოდენობების მიხედვით. საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 24 ოქტომბრის, 31 ოქტომბრისა და პირველი დეკემბრის ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა საკონტროლო შესყიდვები, რომლის მიხედვით გამოვლინდა, რომ კომპანიას არ ჰქონდა გამოკრული მაღაზიაში ფასმაჩვენებლები და აგრეთვე ჩატარებული საკონტროლო შესყიდვებით გამოვლენილმა საშუალო საცალო ფასნამატმა შეადგინა 192%. დეკლარირებულ და საკონტროლო შესყიდვებით დადგენილ ფასნამატებს შორის სხვაობის გამომწვევი მიზეზები კომპანიის მიერ არ იქნა წარმოდგენილი. შემოწმების მიერ ჩატარებული ანალიზის შედეგად, იკვეთება ზოგიერთი პროდუქტი, რომელიც საკონტროლო შესყიდვის ჩატარების პერიოდშივე რეალიზებულია სასაქონლო ზედნადებით საბითუმო რაოდენობა, საკონტროლო შესყიდვით დაფიქსირებულ სარეალიზაციო ფასზე ნაკლებად, რაც კიდევ ერთხელ მოწმობს იმაზე, რომ კომპანია საბითუმო და საცალო ვაჭრობისას იყენებს ფასების განსხვავებულ პოლიტიკას. მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით. ვინაიდან სახეზეა საბითუმო და საცალო ვაჭრობისას კომპანიის მიერ გამოყენებული განსხვავებული ფასების პოლიტიკა, შემოწმების შედეგად საცალოდ რეალიზებული საქონლის თვითღირებულებაზე გავრცელდა მიმდინარე კონტროლის პროცედურებისას (ჩატარებული საკონტროლო შესყიდვების) განსაზღვრული ფასნამატი 192%. ყოველთვიური ნავაჭრი თანხების პროპორციით განსაზღვრულ იქნა შესაბამისი რეალიზაციის თანხები, რის საფუძველზეც დადგინდა დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის თარიღი. ასევე, საწარმოს ნაღდი ფულის მოძრაობის ანალიზის შედეგად დადგინდა განკარგვადი თანხა, რაც ჩაითვალა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე, ასევე მომჩივნის არგუმენტაციაზე და მიიჩნევს, რომ დავის წარმოების პროცესში მომჩივანს არ წარმოუდგენია რაიმე მტკიცებულება, რაც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს და მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირების საფუძველი გახდებოდა.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი ამ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

2. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოცემული 23.12.20225 წლის №041-96 საგადასახადო მოთხოვნით მომჩივანს დაერიცხა სულ 86 810,24 ლარი, მათ შორის, ჯარიმა 28 576,44 ლარი და საურავი 2 938,63 ლარი.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, 269-ე მუხლის პირველი ნაწილზე, 270-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 272-ე მუხლის პირველი ნაწილზე, 275-ე მუხლზე, 282-ე მუხლის პირველი ნაწილზე, 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე და განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციების მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მომჩივნის არგუმენტაცია მოცემულია პირველი დავის საგნის ნაწილში.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.

საგადასახადო კოდექსის 270-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია არის პასუხისმგებლობის ზომა ჩადენილი საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სანქცია გამოიყენება გაფრთხილების, საურავის, ფულადი ჯარიმის, სამართალდარღვევის საქონლის ან/და სატრანსპორტო საშუალების უსასყიდლოდ ჩამორთმევის სახით, ამ კოდექსით გათვალისწინებულ შემთხვევებში.

საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.

საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა იწვევს პირის დაჯარიმებას რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის პერიოდში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების (გარდა გათავისუფლებული ოპერაციებისა) თანხის 5 პროცენტის ოდენობით.

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში.

საბჭოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში დარიცხვის შინაარსიდან გამომდინარე არ დასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მისი შეცდომით/არცოდნით. შესაბამისად, არ არსებობს დაკისრებული სანქციებისგან საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, მომჩივნის გათავისუფლების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხები:

1. საგადასახადო ვალდებულების გაანგარიშება არაპირდაპირი მეთოდით და გამოყენებული ფასნამატის ოდენობა;

2. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შემოწმების მიერ ჩატარებული ანალიზის შედეგად, იკვეთება ზოგიერთი პროდუქტი, რომელიც საკონტროლო შესყიდვის ჩატარების პერიოდშივე რეალიზებულია სასაქონლო ზედნადებით საბითუმო რაოდენობა, საკონტროლო შესყიდვით დაფიქსირებულ სარეალიზაციო ფასზე ნაკლებად, რაც კიდევ ერთხელ მოწმობს იმაზე, რომ კომპანია საბითუმო და საცალო ვაჭრობისას იყენებს ფასების განსხვავებულ პოლიტიკას. მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით. ვინაიდან სახეზეა საბითუმო და საცალო ვაჭრობისას კომპანიის მიერ გამოყენებული განსხვავებული ფასების პოლიტიკა, შემოწმების შედეგად საცალოდ რეალიზებული საქონლის თვითღირებულებაზე გავრცელდა მიმდინარე კონტროლის პროცედურებისას (ჩატარებული საკონტროლო შესყიდვების) განსაზღვრული ფასნამატი 192%. ყოველთვიური ნავაჭრი თანხების პროპორციით განსაზღვრულ იქნა შესაბამისი რეალიზაციის თანხები, რის საფუძველზეც დადგინდა დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის თარიღი. ასევე, საწარმოს ნაღდი ფულის მოძრაობის ანალიზის შედეგად დადგინდა განკარგვადი თანხა, რაც ჩაითვალა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე, ასევე მომჩივნის არგუმენტაციაზე და მიიჩნევს, რომ დავის წარმოების პროცესში მომჩივანს არ წარმოუდგენია რაიმე მტკიცებულება, რაც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს და მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირების საფუძველი გახდებოდა.

 

გადაწყვეტილება

სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი ამ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

საბჭოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში დარიცხვის შინაარსიდან გამომდინარე არ დასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მისი შეცდომით/არცოდნით. შესაბამისად, არ არსებობს დაკისრებული სანქციებისგან საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, მომჩივნის გათავისუფლების საფუძველი.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტორსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5, 9); 101; 154; 159; 163; 164; 269(7); 282