გადაწყვეტილება №26756/2/2026

№26756/2/2026

31 მარტი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: „-------“ (ს/ნ „-------“)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ,13.03.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება „-------“-ის 27.02.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26756/2/2026).

 

დავის საგანი:

1. დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის თარიღი და დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის ოდენობა;

2. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 23.12.2025 წლის №002-199 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 12.02.2026 წლის №3000 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 60 002,39 ლარი.

მათ შორის:

დღგ - 37 001,43

ჯარიმა - 10 278,21

საურავი - 12 722,75

 

პროცედურული გარემოებები

მომჩივნის საქმიანობაა მთარგმნელობითი საქმიანობა, ასევე ფოტოგრაფიული და სპეციალიზებული დიზაინერული საქმიანობა. გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2021 წლის 9 ნოემბერს. არასოდეს არ ყოფილა რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად. 2021 წლის 1 დეკემბრიდან მინიჭებული აქვს მცირე ბიზნესის სტატუსი.

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 17 ოქტომბრის №21997 ბრძანებით, ჩატარდა მომჩივნის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმდა 2022 წლის 1 იანვრიდან 2025 წლის 1 სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდებში დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის სისწორე.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 23.12.2025 წლის №002-199 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 12.02.2026 წლის №3000 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის თარიღი და დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის ოდენობა

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

შემოწმების პროცესში, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი ინფორმაციის/დოკუმენტაციის, მესამე პირებისგან საგადასახადო კოდექსის 70-ე მუხლის საფუძველზე გამოთხოვილი ინფორმაციის, აგრეთვე გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაციის ანალიზის შედეგად დადგინდა, რომ მეწარმეს დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის ვალდებულება წარმოეშვა 2022 წლის ოქტომბრიდან. შემოწმების მიერ გაანგარიშდა დღგ-ის სავალდებულო რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის განმავლობაში დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის მიხედვით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-6 ნაწილზე, 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 158-ე მუხლის პირველი ნაწილზე, 165-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე, 163-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 1651 მუხლის პირველ ნაწილზე და 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომ მეწარმეს უფიქსირდება როგორც საწარმოებისგან და მეწარმე ფიზიკური პირებისგან ჩარიცხული თანხები რომელთა დანიშნულებაშიც მითითებულია „მომსახურების გაწევის საფასური“, ისე მეწარმე და არამეწარმე ფიზიკური პირებისგან ჩარიცხული თანხები, რომელთა დანიშნულებაც არის „პირადი გადარიცხვა“, მაგრამ ჩარიცხული თანხების არსებითობიდან (კონკრეტული პირებისგან ჩარიცხვები ხორციელდებოდა სისტემატიურობიდან და მათი ნაწილი იყო მეწარმეები, რომლებიც გადამხდელის მსგავსი საქმიანობის სფეროში საქმიანობდნენ) გამომდინარე, შემოწმების მიერ მეწარმისგან გამოთხოვილ იქნა ნოტარიულად დამოწმებული ურთიერთშედარების აქტები. წარმოდგენილი ურთიერთშედარების აქტები შემოწმების მიერ სრულად იქნა გათვალისწინებული.

რაც შეეხება, 2025 წლის ივლისსა და აგვისტოს თვეებში შპს „------“-ის (ს/ნ „------“) მიერ ჩარიცხული თანხების დღგ-ით დაბეგვრას, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე და აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებაზე, რომლის თანახმად გადამხდელი ხელშეკრულების საფუძველზე ახდენდა შპს „-------“-ისთვის ფოტოგრაფიული მომსახურების, კერძოდ ფირების გამჟღავნების მომსახურების გაწევას იჯარით აღებულ ფართში. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემებით, მომჩივანი 2022 წლის 17 იანვრიდან, 2023 წლის 17 იანვრამდე იყო შპს „-------“-ის დაქირავებული თანამშრომელი, ხოლო სადაო პერიოდებში არ იყო დაქირავებული თანამშრომელი და მომსახურებას უწევდა როგორც მეწარმე ფიზიკური პირი.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ საგადასახადო დავის ეტაპზე გადამხდელის მხრიდან არ წარმოდგენილა საჩივრებში მითითებული არგუმენტაციის დამადასტურებელი იმგვარი დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და გახდებოდა საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირების საფუძველი.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

არ ეთანხმება შემოსავლების სამსახურის 2026 წლის 12 თებერვლის №3000 ბრძანებას, მათ შორის ყველა იმ აქტს, რომლებიც განსახილველ საკითხის საფუძველს წარმოადგენს და წინამდებარე საჩივარშია მითითებული. აღნიშნულთან დაკავშირებით აღნიშნავს შემდეგს:

ფაქტობრივი გარემოებები, რომლებსაც ეყრდნობა აღნიშნული საჩივარი, ასევე ჰქონდათ აღწერილი/განმარტებული და მტკიცებულებებით გამყარებული შემოსავლების სამსახურში წარდგენილ საჩივარში, თუმცა გასაჩივრებული ბრძანება მიღებულია საქმის არსის და გარემოებების დეტალური გამოკვლევის/შესწავლის გარეშე, რაც დასტურდება გასაჩივრებულ ბრძანების ფორმალური შინაარსით. მასში, ნაცვლად 21 იანვრის საჩივარში მითითებულ საკვანძო გარემოებების შესწავლისა და ბრძანების გამოცემისას მათზე ყურადღების გამახვილებისა/გათვალისწინებისა (რა შემთხვევაშიც განსხვავებული გადაწყვეტილება იქნებოდა მიღებული) მოცემულია მხოლოდ ზოგადი მსჯელობები, მარეგულირებელი ნორმების კოპირებით, თუმცა საჩივრის ავტორის ლეგიტიმურ და არგუმენტირებულ მოთხოვნაზე (გასაჩივრებული აქტების ნაწილობრივ ბათილად ცნობა და ხელახალი გადაანგარიშების შედეგად ახალი გადაწყვეტილების მიღება) უარის თქმა არ არის გამყარებული რელევანტური დასაბუთებით და შესაბამისად არ არის გაქარწყლებული ამ პოზიციის საწინააღმდეგო საფუძვლებით.

1. დაკისრებული დღგ/ჯარიმა/საურავი ეფუძნება, საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირების მიერ, გამოთხოვილი ინფორმაციის შესაბამისად შესრულებულ სამუშაოს, რომელშიც მოიაზრება ი.მ „-------“-ის სახელზე რეგისტრირებული სალარო აპარატის მეშვეობით და საბანკო გადარიცხვების შედეგად მიღებული თანხების აღრიცხვა, მათი დანიშნულების დადგენა და ეკონომიკური საქმიანობის შედეგად მიღებული თანხების შესაბამისად მისი გადასახადის (დღგ-ის) გადამხდელად რეგისტრაციის ვალდებულების წარმოშობის მომენტის განსაზღვრა, რომლის მიხედვითაც დაანგარიშდება ხსენებული დასარიცხი დღგ, ჯარიმა და საურავი. წინამდებარე საჩივრის დიდი ნაწილი სწორედ ამ აღრიცხვების ფაქტობრივ უსწორობას ეხება, შესაბამისად მათი პოზიციით, რომელიც გამყარებულია საჩივარზე თანდართული შესაბამისი მტკიცებულებებით (იხ. თანდართული დოკუმენტაცია), გასაჩივრებული გადაწყვეტილებები უნდა გადაიხედოს, გაუქმდეს ან/და დაკორექტირდეს იმგვარად, რომ მასში ასახული იყოს ი.მ „-------“-ის მიერ, მხოლოდ ეკონომიკური საქმიანობის შედეგად რეალურად მიღებული შემოსავლები, დასაბეგრი ბრუნვიდან ამოირიცხოს პირადი სახის ჩარიცხვები და სწორედ აღნიშნულის გათვალიწინებით განისაზღვროს მის მიერ გადასახდელი ვალდებულებები.

2. საჩივარზე დართულია ცხრილი (პერიოდი: 2022/01 - 2025/09), რომელიც შედგენილია, გადასახადის გადამხდელის ფინანსური ბრუნვის გაანგარიშების ცხრილის მიხედვით, სადაც დეტალურად არის ასახული ის ტრანსაქციები (ჩარიცხული თანხების ისტორია), რომლებიც არ წარმოადგენენ ეკონომიკური საქმიანობის შედეგად მიღებულს, თუმცა არასწორად ნაანგარიშებია დასაბეგრი ოპერაციების საერთო მოცულობაში. წარმოდგენილ ცხრილში მითითებული თანხების მიზნობრიობას წარმოადგენს, როგორც პირადი სახის ჩარიცხვები, ასევე ვალის დაფარვისა და მოგზაურობის ხარჯები. ამასთან რამდენიმე პირადი სახის ჩარიცხვა განხორციელებულია მომჩივანის მეგობარი უცხო ქვეყნის მოქალაქეების მხრიდან, რომლებიც ამჟამადაც არ იმყოფებიან საქართველოში, რის გამოც ვერ იქნა მოპოვებული შესაბამისი ურთიერთშედარების აქტი, თუმცა ტრანსაქციების დანიშნულება და ჩამრიცხველების მეგობრული კავშირი მომჩივანთან, იმთავითვე გამორიცხავს ეკონომიკური საქმიანობის შედეგად ამ თანხის მიღების მიზნობრიობას. ობიექტურობისთვის უნდა აღინიშნოს, რომ შემოწმების სტადიაზე, ი/მ „-------“-ის მიერ მიწოდებულ იქნა შესაბამისი თანხმობების/ურთიერთშედარების აქტების ნაწილი, რომლითაც დასტურდებოდა მის მიერ პირადი დანიშნულებით მიღებული თანხების ნაწილი, რაც ნაწილობრივ გათვალიწინებული იქნა საგადასახადო შემოწმებისას, თუმცა ამ საჩივარზე დამატებით თანდართული ურთიერთშედარების აქტების წარმოდგენა შემოწმების დასრულებამდე პერიოდში ვერ მოესწრო საჩივრის ავტორისგან დამოუკიდებელი მიზეზებით, რის გამოც მათ დანართის სახით სწორედ აღნიშნულ საჩივარს ურთავენ. მოცემულ გარემოებაზე და აღნიშნულის შესაბამის მოთხოვნაზე, გასაჩივრებულ ბრძანებაში (2026 წლის 12 თებერვლის №3000) მითითებულია შემდეგი: „შემოწმების მიერ მეწარმისგან გამოთხოვილ იქნა ნოტარიულად დამოწმებული ურთიერთშედარების აქტები. წარმოდგენილი ურთიერთშედარების აქტები შემოწმების მიერ სრულად იქნა გათვალისწინებული”. მსუბუქად რომ ვთქვათ, აღნიშნული მითითება არ წარმოადგენს სიმართლეს, ვინაიდან, გარდა შემოწმების პერიოდში გამოთხოვილი შედარების აქტებისა, საჩივრის ავტორის მიერ, 2026 წლის 21 იანვრის საჩივარზე თანდართული იქნა დამატებითი შედარების აქტები (იხ. დანართი), რომელებიც ადასტურებდნენ თანხების ნაწილის პირადი დანიშნულებით ჩარიცხვის ფაქტს, რაც მიღებულ ბრძანებაში არ იქნა გათვალისწინებული.

3. საჩივარზე თანდართული ცხრილის ძირითად თანხებს, რომლის დეტალური აღრიცხვა იხილოთ საჩივარზე თანდართულ ცხრილში.

აღნიშნული, არაეკონომიკური საქმიანობის შედეგად ჩარიცხული პირადი სახის თანხების ჯამი შეადგენს 17 560,50 (ჩვიდმეტი ათას ხუთას სამოცი ლარი და 50 თეთრი) ლარს. ამასთან შემოწმების აქტის (შესაბამისი აღრიცხვის ცხრილის) მიხედვით, დასაბეგრ ოპერაციებში შეყვანილია შპს “------”-ის (ს/ნ „------“) მიერ, 2025 წლის ივლისის და აგვისტოს თვეში, „-------“-სთვის ხელფასის სახის გადახდილი 2300 – 2300 ლარი (ჯამში 4600 ლარი), რაც მოგეხსენებათ იმთავითვე გამორიცხავდა სამეწარმეო საქმიანობის მიზნით მიღებულ შემოსავალს და რომელიც მოცემული დავის საგნისგან განსხვავებული წესით შპს “------”-ის მიერ შესაბამისი ფორმით დაბეგვრის ჭრილში უნდა განხილულიყო და არ უნდა ჩათვლილიყო ი.მ „-------“-ის დღგ-ით დაბეგვრის გაანგარიშებაში, მით უფრო, რომ როგორც მათთვის ცნობილია, შპს “------”-მა აღნიშნული ხელფასი საშემოსავლო გადასახადით დაბეგრა. ამასთან აღნიშნული თვეების ხელფასი ჩარიცხულია იმ პერიოდში, როდესაც ბოლო 12 საანგარიშო თვის მანძილზე „-------“-ს არ უფიქსირდებოდა 100 000 ლარიანი ბრუნვის ნიშნულის გადაჭარბება, შესაბამისად ამ პერიოდში არ უნდა მიჩნეულიყო დღგ-ის გადამხდელად. გასაჩივრებულ ბრძანებაში, შპს „-------“-ის მიერ განხორციელებულ ჩარიცხვებთან დაკავშირებით, საჩივრის ავტორის მტკიცების საპირისპიროდ მითითებულია შემდეგი: „რაც შეეხება, 2025 წლის ივლისსა და აგვისტოს თვეებში შპს „-------“-ის (ს/ნ „-------“) მიერ ჩარიცხული თანხების დღგ-ით დაბეგვრას, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე და აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებაზე, რომლის თანახმად გადამხდელი ხელშეკრულების საფუძველზე ახდენდა შპს „--------“-ისთვის ფოტოგრაფიული მომსახურების, კერძოდ ფირების გამჟღავნების მომსახურების გაწევას იჯარით აღებულ ფართში. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემებით, მომჩივანი 2022 წლის 17 იანვრიდან, 2023 წლის 17 იანვრამდე იყო შპს „------“-ის დაქირავებული თანამშრომელი, ხოლო სადაო პერიოდებში არ იყო დაქირავებული თანამშრომელი და მომსახურებას უწევდა როგორც მეწარმე ფიზიკური პირი.” საგულისხმოა, რომ სადავო პერიოდში, შპს „-------“-ის (ს/ნ „-------“) მიერ ჩარიცხული თანხები სწორედ ხელფასის სახით იქნა გადახდილი „-------“-სთვის, ვინაიდან ის ამ პერიოდშიც შპს „-------“-ის დაქირავებული თანამშრომელი გახლდათ. ამ გარემოებას ადასტურებს, როგორც სადავო შემოწმების განმახორციელებელი აუდიტის მიერ შედგენილ შესაბამის ცხრილში (რომელიც თანდართული გახლდათ 21 იანვრის საჩივარზე) გაკეთებული მითითება ამ თანხების ხელფასის დანიშნულებით ჩარიცხვასთან დაკავშირებით, ისე შპს „-------“-ის შესაბამისი წესით, საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ფაქტი, რომელიც ასახულია შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემებში. ამასთან, გასაჩივრებულ ბრძანებაში აღნიშნულია, რომ „საგადასახადო დავის ეტაპზე გადამხდელის მხრიდან არ წარმოდგენილა საჩივრებში მითითებული არგუმენტაციის დამადასტურებელი იმგვარი დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და გახდებოდა საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირების საფუძველი”. ეს განმარტებაც მოკლებულია ყოველგვარ საფუძველს, რითაც კიდევ ერთხელ დგინდება საკითხის ზედაპირულად და სრულყოფილად შესწავლის გარეშე გამოტანილი გადაწყვეტილების/ბრძანების მიღების ფაქტი. აღნიშნულით ასევე უგულებელყოფილია საჩივარზე თანდართული შესაბამისი მტკიცებულებები და განმარტებები, ხოლო ამის საპირწონე დასაბუთებული მსჯელობა, რომელიც გამყარებულია შესაბამისი მტკიცებულებებით, წარმოდგენილია წინამდებარე საჩივარში.

4. განსახილველი დავის ფარგლებში უნდა განხორციელდეს მთელი პერიოდის ხელახალი გაანგარიშება, სადაც წინამდებარე საჩივარში აღნიშნული გარემოებები იქნება გათვალისწინებული, კერძოდ, მითითებული პირადი, ვალის დაბრუნების და მოგზაურობის ხარჯების აღმნიშვნელი ჩარიცხვები/ტრანსაქციები არ უნდა იქნეს მიჩნეული ეკონომიკური საქმიანობის შედეგად მიღებულ შემოსავლად და აღნიშნულის შესაბამისად, მათი საერთო ბრუნვიდან გამორიცხვით დადგინდეს/დაკორექტირდეს ი/მ „-------“-ის დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის ვალდებულების წარმოშობის მომენტი, დასარიცხი დღგ, შესაბამისი სანქცია და საურავი. ამასთან, ახალი გაანგარიშების შედეგად დადგენილი მონაცემების მიხედვით, იმ თვეებზე, რომლის შესაბამისი ბოლო 12 საანგარიშო თვის მანძილზე არ ფიქსირდება 100 000 (ასი ათასი) ლარიანი ბრუნვის ნიშნულის გადაჭარბება, - უნდა გაუუქმდეს დღგ-ის გადამხდელის სტატუსი, გათავისუფლდეს ამ თანხების პროპორციული გადასახდელებისგან, რაც ასევე მოიაზრებს საერთო საანგარიშო ბრუნვის მოცულობისგან შესაბამისი თანხების გამოკლებას და აღნიშნულის მიხედვით გაანგარიშების და შესაბამისი აქტების/გადაწყვეტილებების მიღებას ან/და მიღებული/გასაჩივრებული აქტების/გადაწყვეტილებების შეცვლას/დაკორექტირებას. აღნიშნულის საფუძველს წარმოადგენს სსკ-ის 1651 -ე მუხლი, გადასახადის გადამხდელს მიმდინარე პერიოდში მიმართული აქვს საგადასახადო ორგანოსთვის, მისთვის დღგ-ის გადამხდელის სტატუსის გაუქმების თაობაზე სსკ-ის 1651 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე. მითითებულ გარემოებასთან (და შესაბამის მოთხოვნასთან) დაკავშირებით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ მიღებულ გასაჩივრებულ ბრძანებაში, არავითარი განმარტება და მსჯელობა არ არის მოცემული. ბრძანებაში აღნიშნული საკითხი შემოფარგლულია მხოლოდ საგადასახადო კოდექსის რამდენიმე მუხლზე მითითებით, თუმცა წამოყენებული საკითხი/მოთხოვნა, გარდა სსკ-ის 1651 მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესის ჭრილში განხილვისა (რომლის ინტერპრეტირებაც, გასაჩივრებულ ბრძანებაში არასწორად იქნა განხორციელებული) საჭიროებდა/საჭიროებს დეტალურ, სამართლიან და მართლზომიერების პრინციპზე დაფუძნებულ შესწავლას და ამ მოცემულობის გათვალიწინებით შეწონილი და სწორი გადაწყვეტილების მიღებას, რაც სსიპ შემოსავლების სამსახურს არ განუხორციელებია. ამასთან საგულისხმოა, რომ მსგავსი კატეგორიის საქმეებზე სასამართლო პრაქტიკა მიუთითებს, რომ საგადასახადო პასუხისმგებლობა მოითხოვს ბრალის არსებობას, ხოლო ბრალის არარსებობის შემთხვევაში ჯარიმის დაკისრება ეწინააღმდეგება სამართლის ზოგად პრინციპებს. გარდა აღნიშნულისა, სასამართლო პრაქტიკა ასევე ადგენს სანქციის არაპროპორციულობას, მაშინ როდესაც სახელმწიფო ბიუჯეტს ზიანი ფაქტობრივად არ მიდგომია. სწორედ აღნიშნულ კომპონენტებს შეიცავს განსახილველი საკითხი, რაზეც საერთოდ არ ყოფილა გასაჩივრებულ ბრძანებაში ყურადღება გამახვილებული.

5. როგორც შემოწმების აქტშიც არის აღნიშნული, მომჩივანი არასდროს ყოფილა დღგ-ის გადამხდელი. ის საქმიანობს კეთილსინდისიერად, თუმცა მას, როგორც ინდივიდუალურ მეწარმეს, მისი საქმიანობის განხორციელებისას არ ჰყოლია ბუღალტერი, რომელიც გამართავდა მის ფინანსურ აღრიცხვებს, ხოლო თავად არ გააჩნია ფინანსური/ბუღალტრული ცოდნა. სწორედ მისმა არცოდნამ/შეცდომამ განაპირობა იმ მძიმე ფინანსური ვალდებულებების წარმოშობა, რაც მას მოცემულ ვითარებაში შეექმნა. სწორედ ამგვარ შემთხვევას ითვალისწინებს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი - აღნიშნული დანაწესის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი ვერ საზღვრავს ან არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს. ამ ნაწილში, ზემოხსენებული გარემოებების გათვალიწინების შედეგად, ხელახალი გადაანგარიშების შემდეგ შესაძლო გამოვლენილი სანქციებისგან, საკითხის განმხილველ ორგანოს/უფლებამოსილი პირის მიერ ი.მ „-------“-ის სრულად გათავისუფლების შესაძლებლობის გამოყენებაში. საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით განსაზღვრული უფლების გამოყენებასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური გასაჩივრებულ ბრძანებაში განმარტავს: შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. მოცემულ მსჯელობას ვერ დაეთანხმება, ვინაიდან, ის ინტერპრეტაცია რომელსაც შემოსავლების სამსახური გვთავაზობს წარმოდგენილ მოთხოვნაზე, შეუსაბამოა განსახილველი საკითხის გარემოებებთან, რადგან ი.მ „-------“-ს, არასრულად კი არ ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, არამედ საერთოდ არ ჰქონდა შესაბამისი სავალდებულო მოქმედებები განხორციელებული, ერთის მხრივ, მისი წლიური შემოსავლების მოცულობის (შესაბამისი ზღვარის გადაჭარბების) და მეორეს მხრივ დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის არცოდნის გამო. ამასთან როგორც საჩივარში აქვთ მითითებული და შემოწმების აქტშიც არის აღნიშნული, მომჩივანი აქამდე არასდროს ყოფილა დღგ-ის გადამხდელი. მის მიერ საქმიანობის განხორციელების არც ერთ ეტაპზე არ დაფიქსირებულა რაიმე სახის გადაცდომა ან არაკეთილსინდისიერი ქმედება. მას ასევე, როგორც ინდივიდუალურ მეწარმეს, მისი საქმიანობის განხორციელებისას სწორი ფინანსური აღრიცხვისთვის არ ჰყოლია შესაბამისი სპეციალური ცოდნის მქონე პირი დაქირავებული, ხოლო თავად არ გააჩნია ფინანსური/ბუღალტრული განათლება/ცოდნა, რაც დასტურდება კიდეც მისი საქმიანობის სფეროთი. შესაბამისად გაუგებარი და დაუსაბუთებელია შემოსავლების სამსახურის პოზიცია ამგვარი გარემოებების შეცდომად/არ ცოდნას არ მიჩნევის ნაწილში.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, ნათელია, რომ როგორც საკითხის შესწავლისას, ისე საჩივრის განხილვის ეტაპზე, ადმინისტრაციულ ორგანოს არ გამოუკვლევია საჩივრის ავტორის მიერ მითითებული გარემოებები, რომელთა სწორი შეფასების შედეგადაც უნდა მიეღოთ დასაბუთებული გადაწყვეტილება/ბრძანება. სწორედ ამიტომ ითხოვს გასაჩივრებული ბრძანების ბათილად ცნობას და იმგვარი გადაწყვეტილების მიღებას, რომლის ფარგლებშიც შესწავლილი და გათვალისწინებული იქნება ის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები, რაზეც საჩივრის ავტორი ამყარებს თავის ლეგიტიმურ მოთხოვნას.

მომჩივანი მოითხოვს:

1. ბათილად იქნეს ცნობილი სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2026 წლის 12 თებერვლის №3000 ბრძანება;

2. ნაწილობრივ ბათილად იქნეს ცნობილი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ - შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 22/12/2025 წლის №AR020836 საგადასახადო შემოწმების აქტი და მიღებულ იქნეს ახალი აქტი, რომლითაც გათვალიწინებული იქნება წარმოდგენილ საჩივარში მითითებული გარემოებები;

3. ნაწილობრივ ბათილად იქნეს ცნობილი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 23 დეკემბრის №28123 ბრძანება და მიღებულ იქნეს ახალი ბრძანება, რომლითაც გათვალიწინებული იქნება წარმოდგენილ საჩივარში მითითებული გარემოებები;

4. ნაწილობრივ ბათილად იქნეს ცნობილი - საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 23 დეკემბრის №002-199 საგადასახადო დავალება და მიღებულ იქნეს ახალი საგადასახადო დავალება, რომლითაც გათვალიწინებული იქნება წარმოდგენილ საჩივარში მითითებული გარემოებები;

5. ი.მ „-------“-ის დღგ-ს გადამხდელის სტატუსი გაუუქმდეს იმ თვეებზე, რომლის შესაბამისი ბოლო 12 საანგარიშო თვის მანძილზე არ უფიქსირდება 100 000 (ასი ათასი) ლარიანი ბრუნვის ნიშნულის გადაჭარბება;

6. წარმოდგენილი მოთხოვნების დაკმაყოფილების შემთხვევაში/შემდგომ, ხელახალი გადაანგარიშების შემდეგ შესაძლო გამოვლენილი სანქციებისგან ი.მ „-------“ (პ/ნ „-------“) სრულად გათავისუფლდეს.

მოთხოვნის ფაქტობრივი, სამართლებრივი საფუძვლებია, ფაქტობრივი უსწორობები, რომელიც გამოვლინდა შემოწმების პერიოდის გაანგარიშებაში, არ იქნა შესწავლილი, გადამოწმებული და განხილული გასაჩივრებულ ბრძანებაში.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ - დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგით დასაბეგრი ოპერაციებია, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.

საგადასახადო კოდექსის 165-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, დასაბეგრი პირი, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ვალდებულია მის მიერ ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის ოპერაციების ჯამური თანხის 100 000 ლარისთვის გადაჭარბების დღიდან, არაუგვიანეს 2 სამუშაო დღეში დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის მიზნით, მიმართოს საგადასახადო ორგანოს. დასაბეგრ პირს დღგ-ის გამოანგარიშების და გადახდის ვალდებულება წარმოეშობა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების მომენტიდან (ამ ოპერაციის ჩათვლით), რომლის მიხედვითაც დასაბეგრი ოპერაციების ჯამურმა თანხამ 100 000 ლარს გადააჭარბა.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საგადასახადო კოდექსის 1651 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ პირის მიერ ბოლო 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული ამ კოდექსის 165-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დასაბეგრი ოპერაციების (გარდა ოპერაციებისა, რომელიც ამ კოდექსის შესაბამისად გათავისუფლებულია დღგ-ისგან, ამ კოდექსის 165-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გათვალისწინებით) ჯამური თანხა დღგ-ის გარეშე 100 000 ლარს არ აღემატება და მისი დღგ-ის გადამხდელად უკანასკნელი რეგისტრაციის თარიღიდან 1 წელია გასული, მას შეუძლია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების მოთხოვნით მიმართოს საგადასახადო ორგანოს.

საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

„გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 31.12.2010 წლის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 47-ე მუხლის მე-8 პუნქტის თანახმად, თუ საგადასახადო შემოწმებისას გამოვლინდა, რომ საგადასახადო შემოწმებით მოცულ პერიოდში პირს წარმოეშვა როგორც დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის ვალდებულება, ასევე დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების უფლება, საგადასახადო შემოწმების განხორციელებაზე უფლებამოსილი პირი უფლებამოსილია, მიმართოს პირს, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების ინიციატივით. დღგის გადამხდელის თანხმობა საგადასახადო ორგანოს ეცნობება ამ ინსტრუქციის №III-03 დანართით, რა შემთხვევაშიც, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია უქმდება დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების უფლების წარმოშობის მომენტიდან.

დადგენილია, რომ შესამოწმებელ პერიოდში საკონტროლო-სალარო აპარატის ბრუნვის, პოსტერმინალის ბრუნვის და იმ საბანკო ჩარიცხვების საფუძველზე, რომელიც მიეკუთვნა ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებულ შემოსავალს განისაზღვრა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღი, საიდანაც გაანგარიშდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა.

სადავო საკითხზე აუდიტის დეპარტამენტის 10.03.2026 წლის №------ წერილით, წარმოდგენილია მოპასუხის პოზიცია, საიდანაც ირკვევა, რომ შემოწმების ეტაპზე გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საბანკო ამონაწერების შესწავლის შედეგად დადგინდა, რომ მეწარმეს უფიქსირდება როგორც საწარმოებისგან და მეწარმე ფიზიკური პირებისგან ჩარიცხული თანხები რომელთა დანიშნულებაშიც მითითებულია „მომსახურების გაწევის საფასური“, ისე მეწარმე და არამეწარმე ფიზიკური პირებისგან ჩარიცხული თანხები, რომელთა დანიშნულებაც არის „პირადი გადარიცხვა“, მაგრამ ჩარიცხული თანხების არსებითობიდან (კონკრეტული პირებისგან ჩარიცხვები ხორციელდებოდა სისტემატიურობიდან და მათი ნაწილი იყო მეწარმეები, რომლებიც გადამხდელის მსგავსი საქმიანობის სფეროში საქმიანობდნენ) გამომდინარე, შემოწმების მიერ მეწარმისგან გამოთხოვილ იქნა ნოტარიულად დამოწმებული ურთიერთშედარების აქტები. მეწარმემ შემოწმებას წარმოუდგინა ურთიერთშედარების აქტების ნაწილი, რომელიც სრულად იქნა შემოწმების მიერ გათვალისწინებული, ხოლო ის ნაწილი რომლებზეც არ იყო წარმოდგენილი შესაბამისი ურთიერთშედარებების აქტები შემოწმების დასრულებამდე, ვერ მოხდა შემოწმების მიერ მათი გათვალისწინება. გადამხდელი აგრეთვე ასაჩივრებს 2025 წლის ივლისსა და აგვისტოს თვეებში შპს „------“-ის (ს/ნ „-------“) მიერ ჩარიცხული თანხების დღგ-ით დაბეგვრას და მიიჩნევს, რომ ვინაიდან შპს „-------“-ს (ს/ნ „-------“) შესაბამის თვეებში წყაროსთან აქვს დაბეგრილი საშემოსავლო გადასახადით, არ უნდა მომხდარიყო აღნიშნული თანხების, დღგ-ით დაბეგვრა. აღნიშნულ საკითხთან დაკავშირებით, ფაქტობრივი გარემოება არის შემდეგი: გადამხდელი ხელშეკრულების საფუძველზე ახდენდა შპს „-------“-ისთვის (ს/ნ „-------“) ფოტოგრაფიული მომსახურების, კერძოდ ფირების გამჟღავნების მომსახურების გაწევას იჯარით აღებულ ფართში. გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების მიხედვით, მომჩივანი 2022 წლის 17 იანვრიდან, 2023 წლის 17 იანვრამდე იყო შპს „-------“-ის (ს/ნ „-------“) დაქირავებული თანამშრომელი, ხოლო სადაო პერიოდებში არ იყო დაქირავებული თანამშრომელი და მომსახურებას უწევდა როგორც მეწარმე ფიზიკური პირი. გადამხდელი წარმოდგენილი საჩივრით ითხოვს იმ პერიოდებზე რომელთა მიხედვითაც გასული 12 კალენდარული თვის მიხედვით არ აჭარბებს 100 000 ლარიან ზღვარს, დღგ-ის გადამხდელის სტატუსის გაუქმებას და შესაბამისი დარიცხული გადასახადის კორექტირებას. გადამხდელი მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 1651 მუხლზე. შემოწმების დასრულებამდე და შესაბამისი საგადასახადო შემოწმების აქტის გამოცემამდე, შემოწმების მხრიდან იყო მცდელობა გადამხდელთან სატელეფონო კომუნიკაციის, გადაეგზავნა საკონტაქტო ელ. ფოსტაზე შესაბამისი გაანგარიშება და განხორციელდა სატელეფონო ზარი, მაგრამ გადამხდელთან კომუნიკაცია ვერ შედგა. 1651 მუხლის მეორე პუნქტის მოთხოვნების შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს მიერ ვერ მოხდა გადამხდელისთვის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმება, ვინაიდან მეწარმის მხრიდან დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების თანხმობის შესაბამისი განცხადებით მომართვა არ მომხდარა.

საბჭოს სხდომაზე, სადავო საკითხის ზეპირი განხილვისას, მომჩივნის წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ მომჩივანს ახალი გაანგარიშების შედეგად დადგენილი მონაცემების მიხედვით, იმ თვეებზე, რომლის შესაბამისი ბოლო 12 საანგარიშო თვის მანძილზე არ ფიქსირდება 100 000 (ასი ათასი) ლარიანი ბრუნვის ნიშნულის გადაჭარბება - უნდა გაუქმდეს დღგ-ის გადამხდელის სტატუსი, გათავისუფლდეს ამ თანხების პროპორციული გადასახდელებისგან, რაც ასევე მოიაზრებს საერთო საანგარიშო ბრუნვის მოცულობისგან შესაბამისი თანხების გამოკლებას და აღნიშნულის მიხედვით გაანგარიშების და შესაბამისი აქტების/გადაწყვეტილებების მიღებას ან/და მიღებული/გასაჩივრებული აქტების/გადაწყვეტილებების შეცვლას/დაკორექტირებას. ასევე აღნიშნა, რომ მიმდინარე პერიოდში მიმართული აქვს საგადასახადო ორგანოსთვის, დღგ-ის გადამხდელის სტატუსის გაუქმების თაობაზე სსკ-ის 1651 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე. მითითებულ გარემოებასთან (და შესაბამის მოთხოვნასთან) დაკავშირებით, სსიპ შემოსავლების სამსახურის მიერ მიღებულ გასაჩივრებულ ბრძანებაში, არავითარი განმარტება და მსჯელობა არ არის მოცემული.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და მიუთითებს, რომ გადასახადის გადამხდელის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების საკითხი (საგადასახადო შემოწმებით მოცულ პერიოდში) საჭიროებს დამატებით შესწავლას. ამ მიზნით, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა დაევალოს, მომჩივნის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების საკითხის შესწავლა და სათანადო საფუძველების არსებობის შემთხვევაში, მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

2. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოცემული 23.12.2025 წლის №002-199 საგადასახადო მოთხოვნით მომჩივანს დაერიცხა სულ 60 002,39 ლარი, მათ შორის, ჯარიმა 10 278,21 ლარი და საურავი 12 722,75 ლარი.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 269-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 270-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 272-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 282-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე და განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად განსაზღვრული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება. ამდენად, გადასახადის გადამხდელის საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მომჩივნის არგუმენტაცია მოცემულია პირველი დავის საგნის ნაწილში.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობა იწვევს პირის დაჯარიმებას რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის პერიოდში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების (გარდა გათავისუფლებული ოპერაციებისა) თანხის 5 პროცენტის ოდენობით.

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

დადგენილია, რომ შემოწმების შედეგად მომჩივნის დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის თარიღად განისაზღვრა 2022 წლის ოქტომბერი. შემოწმების მიერ გაანგარიშებულ იქნა დღგ-ის სავალდებულო რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის განმავლობაში დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. შედეგად, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლით მიხედვით.

მომჩივანი განმარტავს, რომ სწორედ მისმა არცოდნამ/შეცდომამ განაპირობა იმ მძიმე ფინანსური ვალდებულებების წარმოშობა, რაც მას მოცემულ ვითარებაში შეექმნა. სწორედ ამგვარ შემთხვევას ითვალისწინებს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილი. მომჩივანს არასრულად კი არ ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, არამედ საერთოდ არ ჰქონდა შესაბამისი სავალდებულო მოქმედებები განხორციელებული, ერთის მხრივ, მისი წლიური შემოსავლების მოცულობის (შესაბამისი ზღვარის გადაჭარბების) და მეორეს მხრივ დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის არცოდნის გამო. ამასთან როგორც საჩივარში აქვთ მითითებული და შემოწმების აქტშიც არის აღნიშნული, მომჩივანი აქამდე არასდროს ყოფილა დღგ-ის გადამხდელი. მის მიერ საქმიანობის განხორციელების არც ერთ ეტაპზე არ დაფიქსირებულა რაიმე სახის გადაცდომა ან არაკეთილსინდისიერი ქმედება. მას ასევე, როგორც ინდივიდუალურ მეწარმეს, მისი საქმიანობის განხორციელებისას სწორი ფინანსური აღრიცხვისთვის არ ჰყოლია შესაბამისი სპეციალური ცოდნის მქონე პირი დაქირავებული, ხოლო თავად არ გააჩნია ფინანსური/ბუღალტრული განათლება/ცოდნა, რაც დასტურდება კიდეც მისი საქმიანობის სფეროთი.

საბჭო ითვალისწინებს იმ გარემოებებს, რომ გადასახადის გადამხდელი:

- შესამოწმებელ პერიოდში სარგებლობს მცირე მეწარმის სტატუსით, რაც გულისხმობს შემოსავლების და ხარჯების აღრიცხვის გამარტივებული წესით წარმოების უფლებას;

- აწარმოებს აღრიცხვის სპეციალურ ჟურნალს, იყენებს საკონტროლო-სალარო აპარატს, ასევე პოსტერმინალს და საბანკო ანგარიშს, საგადასახადო ორგანოსთვის წარდგენილი აქვს შესაბამისი პერიოდის საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციები და გადახდილი აქვს შესაბამისი გადასახადი;

- შემოწმების პროცესში თანამშრომლობდა საგადასახადო ორგანოსთან და მისი საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა მისივე დოკუმენტებზე დაყრდნობით და არ წარმოშობილა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების საფუძველი.

აღნიშნული გარემოებების არსებობა ასევე დაადასტურა მოპასუხე ორგანოს წარმომადგენელმა, რომელმაც აღნიშნა, რომ მომჩივნის მიერ სამართალდარღვევის ჩადენა შესაძლოა გამოწვეული იყოს გადასახადის გადამხდელის შეცდომით.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ მომჩივნის მხრიდან სამართალდარღვევის ჩადენა გამოწვეული იყო გადასახადის გადამხდელის შეცდომით, ვინაიდან იგი საგადასახადო ვალდებულებების შესრულების პროცესში მოქმედებდა კეთილსინდისიერების პრინციპის დაცვით, სრული მოცულობით ასრულებდა იმ საგადასახადო ვალდებულებებს, რომელთა შესრულების საჭიროებაც ჰქონდა გაცნობიერებული. მოქმედებდა საპატიებელი შეცდომის პირობებში, იმ რწმენით, რომ მისი ქმედება არ იყო მართლსაწინააღმდეგო.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პირველ დავის საგანზე მიღებული გადაწყვეტილების შედეგების გათვალისწინებით, მომჩივანი, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, უნდა გათავისუფლდეს დღგ-ის დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირებისათვის საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლით დაკისრებული (აღსრულების შედეგად დარჩენილი) ჯარიმისგან.

რაც შეეხება დაკისრებულ საურავს, საბჭო განმარტავს, რომ საურავი არის სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისთვის, რომელიც შინაარსით წარმოადგენს ბიუჯეტში გადასახადის დაგვიანებით გადახდის შედეგად წარმოშობილი ფინანსური დანაკლისის ანაზღაურებას, რაც მას განასხვავებს ფულადი ჯარიმის შინაარსისგან. აღნიშნულის გათვალისწინებით, დაკისრებული საურავისგან მომჩივნის თავისუფლება, საბჭოს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. ნაწილობრივ გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის 12.02.2026 წლის №3000 ბრძანება;

3. დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, მომჩივნის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების საკითხის (საგადასახადო შემოწმებით მოცულ პერიოდში) შესწავლა და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების შესაბამისი კორექტირება (შემცირება);

4.პირველ დავის საგანზე მიღებული გადაწყვეტილების შედეგების გათვალისწინებით, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, მომჩივანი გათავისუფლდეს დღგ-ის დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირებისათვის საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლით დაკისრებული (აღსრულების შედეგად დარჩენილი) ჯარიმისგან;

 

სადავო საკითხი

1.მომჩივანი არ ეთანხმება მიღებულ გადაწყვეტილებას.

2.მომჩივნის არგუმენტაცია მოცემულია პირველი დავის საგნის ნაწილში.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

1.მეწარმეს დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის ვალდებულება წარმოეშვა 2022 წლის ოქტომბრიდან. შემოწმების მიერ გაანგარიშდა დღგ-ის სავალდებულო რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის განმავლობაში დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. გადამხდელს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა სსკ-ის 282-ე მუხლის მიხედვით.

2.შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოცემული საგადასახადო მოთხოვნით მომჩივანს დაერიცხა სულ 60 002,39 ლარი, მათ შორის, ჯარიმა 10 278,21 ლარი და საურავი 12 722,75 ლარი.

 

გადაწყვეტილება

1.საბჭო ყურადღებას ამახვილებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და მიუთითებს, რომ გადასახადის გადამხდელის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. ამ მიზნით, აუდიტის დეპარტამენტს უნდა დაევალოს, მომჩივნის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გაუქმების საკითხის შესწავლა და სათანადო საფუძველების არსებობის შემთხვევაში, მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება.

2.საბჭო განმარტავს, რომ საურავი არის სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისთვის, რომელიც შინაარსით წარმოადგენს ბიუჯეტში გადასახადის დაგვიანებით გადახდის შედეგად წარმოშობილი ფინანსური დანაკლისის ანაზღაურებას, რაც მას განასხვავებს ფულადი ჯარიმის შინაარსისგან. აღნიშნულის გათვალისწინებით, დაკისრებული საურავისგან მომჩივნის თავისუფლება, საბჭოს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს :

163,164,1651,282.