გადაწყვეტილება №26884/2/2026

№26884/2/2026

06 აპრილი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს „------“ (ს/ნ ------------)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 27.03.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს „-----“-ის 10.03.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26884/2/2026).

 

დავის საგანი:

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 4.04.2025 წლის №24621/2/2025 (რეგ. 10.04.2025 წელი; №--/----) გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგები.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

აუდიტის დეპარტამენტის 2026 წლის 10 თებერვლის №249-1 საგადასახადო მოთხოვნა.

 

დარიცხული თანხა: 2 472 343.82 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 1 145 473

დღგ - 500 383

მოგების გადასახადი - 501 295

საშემოსავლო გადასახადი - 143 719

ქონების გადასახადი - 76

ჯარიმა - 648 553

საურავი - 678 317.82

 

ფაქტების აღწერა

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა მსხვილი და წვრილი საყოფაცხოვრებო ტექნიკის იმპორტი, ასევე ადგილობრივ ბაზარზე შესყიდვა და რეალიზაცია.

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2023 წლის 3 ივლისის №15635 და 2023 წლის 18 დეკემბრის №31778 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა კომპანიის საქმიანობის 2020 წლის 1 იანვრიდან 2023 წლის 1 ივნისამდე პერიოდის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა 2023 წლის 25 დეკემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტში, საიდანაც ირკვევა, რომ სადავო დარიცხვა გამოწვეულია შემდეგი გარემოებებით:

- საგადასახადო ორგანოს მიერ დამუშავდა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემები, ასევე მომჩივნის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაცია/ინფორმაცია და ბუღალტრული პროგრამებში არსებული ინფორმაცია (1.01.2020 - 1.09.2022 - ორისი, 1.09.2022 - 1.06.2023 - ფინა). ბუღალტრული პროგრამა ორისის მიხედვით, სმფ-ის ნაშთები 2020 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით შეადგენს 804 579 ლარს, ხოლო 2022 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით - 4 021 952 ლარს. გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილია სმფ-ის შიდა ინვენტარიზაციის მასალები, რომლის მიხედვით, 2022 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით სმფ-ის ნაშთი შეადგენს 1 662 384 ლარს, პროგრამა „ფინაშიც“ სმფ-ები 1 662 384 ლარის ოდენობით ფიქსირდება 2022 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით. ბუღალტრულ პროგრამა „ორისში“ არ ხდება საქონლის რაოდენობრივი აღრიცხვა სრულად. კერძოდ, არადოკუმენტური რეალიზაციის აღრიცხვა ხდება საკონტროლო-სალარო აპარატით ან/და ბანკში დაფიქსირებული ნავაჭრი თანხებიდან გამომდინარე. საწარმო არ ახორციელებს ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობით დადგენილი წესით, არ ხორციელდება საქონლის საგადასახადო კოდექსის დადგენილი წესით ჩამოწერა და არ ხდება კონტროლი სასაქონლო მარაგების მოძრაობაზე. 2022 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით, სმფ-ის ნაშთად გათვალისწინებულ იქნა გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი და „ფინაში“ ასახული სმფ-ის ნაშთი (თვითღირებულებით 1 662 384 ლარი). საწარმოს მიერ სრულად არ არის დაცული საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილის მოთხოვნები (ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაციის სწორად და სრულად აღრიცხვა) და შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, შემოწმებამ იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით და დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. კერძოდ: შეძენილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობები დაყოფილ იქნა ჯგუფებად (მაგ.: კონდიციონერი - 10%, სარეცხის მანქანები - 15%, ელექტრო ღუმელი - 33% და ა.შ), ბუღალტრულ პროგრამებს შორის სმფ-ების სხვაობაზე გავრცელდა კატეგორიების მიხედვით შემოწმების მიერ გამოვლენილი დოკუმენტური ფასნამატი. რაც შეეხება პროგრამა „ფინას“, 2022 წლის 1 სექტემბრიდან კონტროლი ოპერაციების დაწყება, მიმდინარეობა, დასრულებაზე განხორციელებულია კანონით დადგენილი ნორმების დაცვით. ამასთან, 2023 წლის 3 ივლისის №15611 ბრძანების საფუძველზე 2023 წლის 3 ივლისს საწარმოს კუთვნილ ობიექტში ჩატარდა საკონტროლო შესყიდვა, გადასახადის გადამხდელს თვალსაჩინო ადგილზე განთავსებული არ ჰქონდა ფასმაჩვენებლები, რის გამოც დაჯარიმდა საგადასახადო კოდექსის 291-ე მუხლით და საგადასახადო კოდექსის 270-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად, შეეფარდა გაფრთხილება (ოქმი №----). ინვენტარიზაციის შედეგად, სმფ-ის ნაშთმა, 2023 წლის 3 ივლისის მდგომარეობით, შეადგინა 2 222 424 ლარი, ხოლო შემოწმების მიერ გაანგარიშებულ იქნა სმფ-ის ნაშთი, ინვენტარიზაციით დადგენილი ფაქტობრივი ნაშთიდან გამომდინარე, შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს, 2023 წლის 31 მაისს. გამოვლენილ სმფ-ების სხვაობაზე გავრცელდა დოკუმენტური ფასნამატები კატეგორიების მიხედვით (მაცივრები - 23%, ელექტრო ქურა - 54%, მიკროტალღური ღუმელი - 26% და სხვა. ჯამში საშუალოდ - 31%). ამასთან, რომელ ჯგუფზეც დოკუმენტური ფასნამატი ვერ გაანგარიშდა, გავრცელდა ინვენტარიზაციით დადგენილი ფასნამატები ჯგუფების მიხედვით (საშუალოდ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი ფასნამატია 54,6%) და აღნიშნული გადანაწილდა დღგ-ის ბრუნვების პროპორციულად. ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, საგადასახადო კოდექსის 159-ე (ძვ. 161-ე მუხლი) მუხლის საფუძველზე, დაკორექტირდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. შედეგად, მომჩივანს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა. ამასთან, კომპანიას არ აქვს ჩათვლილი საბაჟო დეკლარაციაში ასახული დღგ-ის თანხა, რომელიც შემოწმებით გათვალისწინებულ იქნა დღგ-ის ჩათვლებში, საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის შესაბამისად (18 296 ლარის ოდენობით).

- ბუღალტრულ პროგრამაში საწარმოს 2020 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით უფიქსირდება საწყისი კაპიტალის ნაშთი 214 425 ლარის ოდენობით, შესამოწმებელ პერიოდში კაპიტალი გაზრდილია 3 015 2185 ლარით და შემცირებულია 2 505 466 ლარით, ხოლო შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს კაპიტალის ნაშთი ფიქსირდება 704 177 ლარი. შემოწმების შედეგად აღნიშნული კაპიტალის ნაშთით, 704 177 ლარით, შემცირდა პირველი საკითხიდან გამომდინარე დამატებით გამოვლენილი ფულადი სახსრები (4 444 503- 704 177=3 740 326 ლარი), ხოლო სხვაობა, დამფუძნებლის და 100%-იანი წილის მფლობელის - --------ის (პ/ნ ---------) წერილობითი ახსნა-განმარტების საფუძველზე, ჩაითვალა გაცემულ დივიდენდად და საგადასახადო კოდექსის 981 და 130-ე მუხლების საფუძველზე, დაიბეგრა მოგების და საშემოსავლო გადასახადებით.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 2023 წლის 26 დეკემბრის №33073 ბრძანება და №249-36 საგადასახადო მოთხოვნა. მომჩივანს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა 2 617 461 ლარი.

აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა 2024 წლის 23 იანვარს გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც 2024 წლის 6 მარტის №4951 ბრძანებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი. პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციით დადგენილი ფაქტობრივი ნაშთიდან გამომდინარე შემოწმების მიერ გაანგარიშებული შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სმფ-ების ნაშთსა და ბუღალტრულ პროგრამაში დაფიქსირებულ ნაშთს შორის გამოვლენილი სხვაობა რეალიზებულად ჩაითვალოს შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება). დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შემოსავლების სამსახურის 2024 წლის 6 მარტის №4951 ბრძანება 2024 წლის 25 მარტს გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც 2024 წლის 5 ივლისის №22680/2/2024 (რეგ. 18.07.2024წ. --/---) გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი, ნაწილობრივ გააუქმა შემოსავლების სამსახურის 2024 წლის 6 მარტის №4951 ბრძანება და საჩივარი დაუბრუნა ამავე სამსახურს ხელახლა განსახილველად (გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით). დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა დაბრუნებული საჩივარი და 2024 წლის 15 აგვისტოს №18822 ბრძანებით არ დააკმაყოფილა, რაც 23.08.2024 წელს გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც 21.10.2024 წლის №23784/2/2024 გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი. პირველ დავის საგანთან დაკავშირებით:

ა) მომჩივანს მიეცა წინადადება, აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს დოკუმენტურ ფასნამატზე მისი არგუმენტაციის დამადასტურებელი მტკიცებულებები;

ბ) დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს, ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად, უზრუნველყოს მომჩივნის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით შესწავლა;

გ) დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს, საგადასახადო ორგანოს მიერ 2023 წლის 3 ივლისს ჩატარებულ ინვენტარიზაციასთან მიმართებით, მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად, კერძოდ, ნაშთებს შორის გამოვლენილი სხვაობა განიხილოს დანაკლისად ინვენტარიზაციის ჩატარების და დანაკლისის აღმოჩენის მომენტში (ივლისის თვეში);

დ) დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების შესაბამისი კორექტირება (შემცირება) და შედეგების ასახვა გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე.

მე-2 დავის საგანთან დაკავშირებით, დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს, პირველ დავის საგანზე მიღებული გადაწყვეტილებიდან გამომდინარე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების შესაბამისი კორექტირება (შემცირება) და შედეგების ასახვა გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე.

დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

დავების განხილვის საბჭოს 21.10.2024 წლის №23784/2/2024 გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგად, გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 29.11.2024 წლის დასკვნა, 20.12.2024 წლის №26740 ბრძანება და №249-34 საგადასახადო მოთხოვნა, რომელთა შესაბამისად მომჩივანს შეუმცირდა დარიცხული თანხა 351 530 ლარით.

კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა 17.01.2025 წელს გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც 4.04.2025 წლის №24621/2/2025 (რეგ. 10.04.2025 წელი; №--/---) გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი. დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, დამატებით შეისწავლოს სადავო საკითხი (მათ შორის, მომჩივნის მიერ წარდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია) და სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება). დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

დავების განხილვის საბჭოს 4.04.2025 წლის №24621/2/2025 (რეგ. 10.04.2025 წელი; №--/---) გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგად, გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 30.01.2026 წლის დასკვნა, 10.02.2026 წლის №2828 ბრძანება და №249-1 საგადასახადო მოთხოვნა, რომელთა შესაბამისად მომჩივანს შეუმცირდა დარიცხული თანხა 178 179 ლარით.

კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

კომპანიის საქმიანობაა საყოფაცხოვრებო და ელექტრო-საქონლის იმპორტი და ადგილობრივ ბაზარზე რეალიზაცია. ამასთან, საწარმოს აქვს ადგილობრივი შეძენები. აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებული შემოწმების შედეგად გამოვლინდა მნიშვნელოვანი სხვაობები დასაბეგრ ბრუნვასთან მიმართებით, რასაც არ ეთანხმება.

- გადასახადის გადამხდელი საქმიანობას ახორციელებს როგორც საცალოდ, ასევე საბითუმოდ, როგორც ზედნადებით, ასევე ზედნადების გარეშე. - საგადასახადო ორგანომ იხელმძღვანელა არაპირდაპირი მეთოდით და ერთობლივი შემოსავალი გაანგარიშებულ იქნა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების კატეგორიებზე ფასნამატის გავრცელების შედეგად.

- მომჩივნის მიერ დამუშავდა დოკუმენტური შეძენა-რეალიზაციის ცხრილი. აუდიტის დეპარტამენტის მიერ დამუშავებულ ცხრილში საქონელი დაყოფილი იყო 54 კატეგორიად. გადასახადის გადამხდელის მიერ დამუშავდა ცხრილი იმდაგვარად, რომ დაამთხვიეს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ გაშიფრული კატეგორიების რაოდენობას.

- ყველაზე მთავარი, რასაც არ ეთანხმება აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შესრულებულ გაანგარიშებაში არის ის, რომ აუდიტის დეპარტამენტმა დოკუმენტური ფასნამატი გაავრცელა მხოლოდ საბუღალტრო პროგრამებში დაფიქსირებულ ნაშთებს შორის სხვაობის თვითღირებულებაზე.

- აუდიტის დეპარტამენტი თვითონ მიუთითებს როგორც შემოწმების აქტში, ასევე დასკვნაში, რომ საქონლის მოძრაობის აღრიცხვა არ ხდება ბუღალტრული აღრიცხვის დადგენილი წესის შესაბამისად, არ ხდება საქონლის მოძრაობის კონტროლი და რეალიზაციის აღრიცხვა ხდება სსა-ში და ბანკში დაფიქსირებული ნავაჭრი თანხებიდან გამომდინარე. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარეობს, რომ სასაქონლო ნაშთების ჩამოწერა არ ხდებოდა რეალიზაციის მომენტში, რამაც გამოიწვია განსხვავება ნაშთებს შორის.

- შემოწმების პროცესში განსაზღვრულ იქნა როგორც შესამოწმებელი პერიოდის საწყისი ნაშთი 1.01.2020 წლის მდგომარეობით, ასევე 2022 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით საბუღალტრო პროგრამა „Fina”-ში დაფიქსირებული ნაშთი, დაემთხვა ინვენტარიზაციის შედეგად დადგენილ ნაშთს და მიჩნეულ იქნა ამ პერიოდის 1.09.2022 წლის საწყის ნაშთად, განისაზღვრა შეძენილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთი, რომელიც გვაძლევს 1.01.2020 – 1.09.2022 პერიოდში რეალიზებული სმფ-ების ზუსტ ღირებულებას.

- ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2025 წლის 4 აპრილის №24621/2/2025 გადაწყვეტილებით დავალებულ იქნა დოკუმენტური ფასნამატის შესწავლა გადამხდელის მონაწილეობით, რომლის დროსაც 1.01.2020 – 1.09.2022 საანგარიშო პერიოდზე გაანგარიშებულ იქნა ფასნამატი კატეგორიების მიხედვით.

- ერთობლივი შემოსავლის სწორად განსაზღვრის მიზნით 1.01.2020 – 1.09.2022 საანგარიშო პერიოდის რპთ-ზე უნდა გავრცელებულიყო ამავე პერიოდის დოკუმენტური ფასნამატი, რაც აუდიტის დეპარტამენტის მიერ არ განხორციელდა და არ მოხდა 2025 წლის 4 აპრილის №24621/2/2025 გადაწყვეტილების აღსრულება. ამის ნაცვლად, ახლად დადგენილი დოკუმენტური ფასნამატი გაავრცელა მხოლოდ პროგრამებს შორის არსებულ ნაშთების სხვაობაზე, რომელზეც თავისივე შემოწმების აქტში აღნიშნავდა, რომ საბუღალტრო პროგრამა „ORIS“-ში სწორად არ არის ასახული საქონლის მოძრაობა, რითაც აუდიტის დეპარტამენტის მიერ არ შესრულდა დავების განხილვის საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება და შესაბამისად უხეშად დაირღვა გადასახადის გადამხდელის ინტერესები.

- აღნიშნულმა თავის მხრივ გამოიწვია ფულის ნაშთის დაუსაბუთებელი ზრდა, რაც იწვევს საშემოსავლო და მოგების გადასახადების ზრდას. თავის მხრივ ერთობლივი შემოსავლის სწორად გაანგარიშების შედეგად გადაანგარიშებას შემცირების გზით უნდა დაექვემდებაროს აღნიშნულ საკითხში დარიცხული თანხები.

მომჩივანი ითხოვს, წარდგენილი მტკიცებულებების საფუძველზე, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს საკითხის ხელახალი შესწავლა და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით მოხდეს გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათის კორექტირება ძირითადი გადასახადისა და დაკისრებული სანქციების შემცირების გზით.

მომჩივანი მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლზე და აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული წარმოების ჩატარება მოიცავს ადმინისტრაციული ორგანოს უმნიშვნელოვანეს პროცედურულ ვალდებულებას - გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

გადასახადის გადამხდელი მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ ქმედების სამართალდარღვევად მიჩნევისთვის იგი უნდა იყოს მართლსაწინააღმდეგო და მისი ჩადენა უნდა მოხდეს ბრალეულად. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია მიზეზობრივი კავშირის არსებობა ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის.

მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებისა და სამართლებრივი საფუძვლების გათვალისწინებით, მომჩივანი ითხოვს გაუქმდეს სადავო საგადასახადო მოთხოვნა თანმდევი ნორმატიული აქტებით და შესაბამის სტრუქტურულ ქვედანაყოფს დაევალოს კომპანიის პირადი აღრიცხვის ბარათზე შესაბამისი კორექტირების განხორციელება გადასახადისა და ჯარიმა-საურავის სახით დარიცხული თანხების შემცირებით.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

დავების განხილვის საბჭოს 4.04.2025 წლის №24621/2/2025 (რეგ. 10.04.2025 წელი; №--/----) გადაწყვეტილებით, დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, დამატებით შეისწავლოს სადავო საკითხი (მათ შორის, მომჩივნის მიერ წარდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია) და სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

საბჭოს გადაწყვეტილების საფუძველზე, გადაანგარიშების შედეგად, მომჩივანს შეუმცირდა დარიცხული თანხა 178 179 ლარით. მათ შორის, გადასახადი - 116 551 ლარი და ჯარიმა - 61 628 ლარი.

სადავო საკითხზე აუდიტის დეპარტამენტის 17.03.2026 წლის №------ წერილით წარმოდგენილია მოპასუხის პოზიცია, სადაც მითითებულია შემდეგი:

გადაანგარიშების ეტაპზე მომჩივნის მიერ წარდგენილი იქნა ფასნამატის გაანგარიშების ცხრილი შესაბამისი კატეგორიების და ჯგუფების მიხედვით. აღნიშნული ცხრილი გავლილ იქნა კომპანიის წარმომადგენელთან ერთად და შესწავლის შედეგად გამოვლინდა შემდეგი გარემოებები: არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშების დროს შედგენილი ჯგუფები და კატეგორიები განსაზღვრულია შემოწმების მიერ შედგენილი ჯგუფების მიხედვით, თუმცა უნდა აღინიშნოს ის ფაქტი, რომ საწარმოს წარმომადგენლის მიერ განხორციელდა ისეთი დასახელებების დაკავშირება, ინფორმაცია/დოკუმენტაციის მიწოდება/გაშიფვრა, რომელზეც შემოწმების მიმდინარეობისას გადასახადის გადამხდელთან გავლისას შემოწმების ჯგუფისთვის არ იყო მიწოდებული/გაშიფრული, რადგან წარმოადგენდა წვრილი და მსხვილი ტექნიკის ტექნიკურ მახასიათებლებს და სხვა. ამასთან, გადასახადის გადამხდელი საჩივარში/ცხრილში არ განმარტავდა შემოწმების მიერ გამოვლენილ რომელ ჯგუფში არსებულ ფასნამატებს არ ეთანხმებოდა. შესაბამისად, აღნიშნული ცხრილში არსებული ყველა ჯგუფი გადაანგარიშების ფარგლებში შესწავლილი და გავლილი იქნა მომჩივნის მონაწილეობით. შემოწმების აქტში აღნიშნულია, რომ „საგადასახადო ორგანოს მიერ დამუშავდა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემები, ასევე მომჩივნის მიერ წარდგენილი დოკუმენტაცია/ინფორმაცია და ბუღალტრული პროგრამებში არსებული ინფორმაცია (1.01.2020 -1.09.2022 - ორისი, 1.09.2022 - 1.06.2023 - ფინა). ბუღალტრული პროგრამა ორისის მიხედვით, სმფ-ის ნაშთები 2020 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით შეადგენს 804 579 ლარს, ხოლო 2022 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით - 4 021 952 ლარს. გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილია სმფ-ის შიდა ინვენტარიზაციის მასალები, რომლის მიხედვით, 2022 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით სმფ-ის ნაშთი შეადგენს 1 662 384 ლარს, პროგრამა „ფინაშიც“ სმფ-ები 1 662 384 ლარის ოდენობით ფიქსირდება 2022 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით (პროგრამებს შორის სმფ-ის ნაშთის სხვაობა შეადგენს 2 359 568 ლარს). 2022 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით, სმფ-ის ნაშთად გათვალისწინებულ იქნა გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი და „ფინაში“ ასახული სმფ-ის ნაშთი (თვითღირებულებით 1 662 384 ლარი). საწარმოს მიერ სრულად არ არის დაცული საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილის მოთხოვნები და შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, საგადასახადო ორგანომ იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით და დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. კერძოდ: შეძენილი სასაქონლომატერიალური ფასეულობები დაყოფილ იქნა ჯგუფებად (მაგ.: სარეცხის მანქანები - 15%, ელექტრო ღუმელი - 33%, ჩასაშენებული ღუმელი - 30.8% და ა.შ), ბუღალტრულ პროგრამებს შორის სმფ-ების სხვაობაზე (2 359 568 ლარის სმფ თვითღირებულებით) გავრცელდა კატეგორიების მიხედვით შემოწმების მიერ გამოვლენილი დოკუმენტური ფასნამატი“. გადაანგარიშების ფარგლებში გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი ცხრილის შესწავლისა და ანალიზის საფუძველზე კორექტირებულ იქნა ფასნამატები ზემოთ აღწერილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, რის შედეგადაც შემცირდა არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრული შემოსავალი. კერძოდ, ბუღალტრულ პროგრამებს შორის სხვაობაზე - 2 359 568 ლარზე გავრცელდა გადაანგარიშების შედეგად განსაზღვრული ფასნამატები კატეგორიების მიხედვით. შემოწმების მიერ გადაანგარიშების ფარგლებში მიღებულმა (კორექტირებულმა) ფასნამატებმა მონაწილეობა მიიღო საერთო შემოსავლის განსაზღვრისას, რის შედეგად საწარმოს საშუალო ფასნამატმა ჯამში შეადგინა 29,3%. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოწმების მიერ კორექტირებულ (შემცირებულ) იქნა დღგ-ის ბრუნვები შესაბამისი პერიოდების მიხედვით საგადასახადო კოდექსის 159-ე, 160-ე მუხლების შესაბამისად. ასევე, შემცირებულ იქნა არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრული შემოსავლიდან გამომდინარე ნაღდი ფულის ნაშთი (მათ შორის, გათვალისწინებულ იქნა 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანების დანართი №9 - სალაროში ნაღდი ფულის შესახებ მეთოდური მითითება), რომელიც დივიდენდად იქნა განხილული. შესაბამისად, დარიცხული თანხები დაექვემდებარა შემცირებას მოგებისა და საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში საგადასახადო კოდექსის 981 და 130-ე მუხლების შესაბამისად. აღსანიშნავია, რომ გადასახადის გადამხდელის დეკლარირებული ფასნამატი 1.01.2020-1.09.2022 წლებში დაახლოებით 30-31%-ია. მომჩივნის მიერ წარდგენილია სმფ-ის შიდა ინვენტარიზაციის მასალები, რომლის მიხედვით, 2022 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით სმფ-ის ნაშთი შეადგენს 1 662 384 ლარს, პროგრამა „ფინაშიც“ სმფ-ები 1 662 384 ლარის ოდენობით ფიქსირდება 2022 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით (პროგრამებს შორის სმფ-ის ნაშთის სხვაობა შეადგენს 2 359 568 ლარს). 2022 წლის 1 სექტემბრის მდგომარეობით, სმფ-ის ნაშთად გათვალისწინებულ იქნა გადასახადი გადამხდელის მიერ წარდგენილი და „ფინაში“ ასახული სმფ-ის ნაშთი (თვითღირებულებით 1 662 384 ლარი). შემოწმების მიერ დეკლარირებულ დღგ-ის ბრუნვაზე მოხდა სმფ-ს ნაშთებს შორის სხვაობიდან მიღებული რეალიზაციის (გადასახადის გადამხდელთან გავლილი ჯგუფების და შესაბამისი ფასნამატების მიხედვით) პროპორციულად გადანაწილება. მომჩივანი იგივე ფასნამატს (30-31%) ადეკლარირებს შემდგომ პერიოდშიც, რომელიც შემოწმების მიერ ანალიზის შედეგად გამოვლენილ დოკუმენტურ ფასნამატს ემთხვევა დაახლოებით. გადასახადის გადამხდელის საჩივარში დაფიქსირებული არგუმენტების ანალიზიდან გამომდინარე იკვეთება, რომ კომპანიის წარმომადგენელი ფაქტიურად ითხოვს დეკლარირებული მონაცემების შემცირებას 1.01.2020-1.09.2022 წლების პერიოდებში (დოკუმენტური 22%-ის გავრცელებას), მაშინ როცა 1.01.2020-1.09.2022 და 1.09.2022-1.06.2023 წლებში თვითონ ადეკლარირებს 30-31%-ს. შემოწმების მიერ ანალიზი განხორციელებულია ყველა შესაძლო მეთოდის გათვალისწინებით. ასევე, აუდიტის დეპარტამენტში მსგავსი საქმიანობის მქონე კომპანიების აუდირებული ფასნამატები დაახლოებით შეადგენს 30-32%-ს.

მომჩივანი აღნიშნავს, რომ აუდიტის დეპარტამენტმა გადაანგარიშების ეტაპზე დოკუმენტური ფასნამატი გაავრცელა მხოლოდ საბუღალტრო პროგრამებში დაფიქსირებულ ნაშთებს შორის სხვაობის თვითღირებულებაზე. გადასახადის გადამხდელი ითხოვს დოკუმენტური ფასნამატი გავრცელდეს მთელ საანგარიშო პერიოდზე, ყველა პოზიციაზე.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

- დადგენილია დოკუმენტური ფასნამატი;

- დოკუმენტური ფასნამატი გავრცელებულია საბუღალტრო პროგრამებში დაფიქსირებულ ნაშთებს შორის სხვაობის თვითღირებულებაზე;

- „პირის საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის შესახებ“ მეთოდური მითითების მე-20 მუხლის მე-3 პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ფასნამატები გამოიყენება შემდეგი რიგითობით: პირველი - „დოკუმენტური ფასნამატი“.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების საფუძველზე, მხარეთა არგუმენტაციის გათვალისწინებით, საბჭომ მიიჩნია, რომ დავების განხილვის საბჭოს 4.04.2025 წლის №24621/2/2025 (რეგ. 10.04.2025 წელი; №--/---) გადაწყვეტილება არ არის აღსრულებული. შესაბამისად, უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, „პირის საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის შესახებ“ მეთოდური მითითების გათვალისწინებით, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, დამატებით შეისწავლოს სადავო საკითხი და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების შესაბამისი კორექტირება (შემცირება).

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, „პირის საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის შესახებ“ მეთოდური მითითების გათვალისწინებით, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, დამატებით შეისწავლოს სადავო საკითხი და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების შესაბამისი კორექტირება (შემცირება) და შედეგების ასახვა კომპანიის პირადი აღრიცხვის ბარათზე;

3. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

4. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს №24621/2/2025 გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგები.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის №15635 და №31778 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა კომპანიის საქმიანობის 2020 წლის 1 იანვრიდან 2023 წლის 1 ივნისამდე პერიოდის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა ს საგადასახადო შემოწმების აქტში, შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის №33073 ბრძანება და №249-36 საგადასახადო მოთხოვნა. მომჩივანს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა 2 617 461 ლარი.

აღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა 2024 წლის 23 იანვარს გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომელმაც №4951 ბრძანებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი. დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციით დადგენილი ფაქტობრივი ნაშთიდან გამომდინარე შემოწმების მიერ გაანგარიშებული შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს სმფ-ების ნაშთსა და ბუღალტრულ პროგრამაში დაფიქსირებულ ნაშთს შორის გამოვლენილი სხვაობა რეალიზებულად ჩაითვალოს შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

შემოსავლების სამსახურის №4951 ბრძანება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც №22680/2/2024 გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი, ნაწილობრივ გააუქმა შემოსავლების სამსახურის №4951 ბრძანება და საჩივარი დაუბრუნა ამავე სამსახურს ხელახლა განსახილველად (გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით).

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა დაბრუნებული საჩივარი და №18822 ბრძანებით არ დააკმაყოფილა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც №23784/2/2024 გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი.კერძოდ მომჩივანს მიეცა წინადადება, აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს დოკუმენტურ ფასნამატზე მისი არგუმენტაციის დამადასტურებელი მტკიცებულებები.ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა, ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად, უზრუნველყოს მომჩივნის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებების გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით შესწავლა.

ამასთან, საგადასახადო ორგანოს მიერ 2023 წლის 3 ივლისს ჩატარებულ ინვენტარიზაციასთან მიმართებით, მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად, კერძოდ, ნაშთებს შორის გამოვლენილი სხვაობა განიხილოს დანაკლისად ინვენტარიზაციის ჩატარების და დანაკლისის აღმოჩენის მომენტში (ივლისის თვეში),ხოლო აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების შესაბამისი კორექტირება (შემცირება) და შედეგების ასახვა გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე.

დავების განხილვის საბჭოს №23784/2/2024 გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგად, გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის წლის დასკვნა, №26740 ბრძანება და №249-34 საგადასახადო მოთხოვნა, რომელთა შესაბამისად მომჩივანს შეუმცირდა დარიცხული თანხა 351 530 ლარით.კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში, რომელმაც №24621/2/2025 გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დააკმაყოფილა საჩივარი. დაევალა აუდიტის დეპარტამენტს, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, დამატებით შეისწავლოს სადავო საკითხი (მათ შორის, მომჩივნის მიერ წარდგენილი ინფორმაცია/დოკუმენტაცია) და სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

დავების განხილვის საბჭოს №24621/2/2025 გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგად, გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის დასკვნა, №2828 ბრძანება და №249-1 საგადასახადო მოთხოვნა, რომელთა შესაბამისად მომჩივანს შეუმცირდა დარიცხული თანხა 178 179 ლარით.კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

გადაწყვეტილება

საბჭომ მიიჩნია, რომ დავების განხილვის საბჭოს №24621/2/2025 გადაწყვეტილება არ არის აღსრულებული. შესაბამისად, უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, „პირის საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის შესახებ“ მეთოდური მითითების გათვალისწინებით, გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით, დამატებით შეისწავლოს სადავო საკითხი და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების შესაბამისი კორექტირება (შემცირება).

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5 „ა“ ); 981; 130; 136(1.3); 159; 174; 270(7) ;275; 291;