გადაწყვეტილება №26157/2/2025

ფინანსთა სამინისტროს დავების გადაწყვეტილება არ დაკმაყოფილდა 10.12.2025
№ დოკუმენტი 26157/2/2025
სტატუსი მოქმედი
მიმღები კოლეგიური ორგანო
სტრუქტურული ერთეული აუდიტის დეპარტამენტი

📄 სრული ტექსტი

№26157/2/2025

10 დეკემბერი 2025

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: ი/მ ---------ა (ს/ნ -------------)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 21.11.2025 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება ი/მ ------ას 12.11.2025 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26157/2/2025).

 

დავის საგანი:

არაპირდაპირი მეთოდით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მართლზომიერება.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 26.08.2025 წლის №227-13 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 5.11.2025 წლის №24435 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 544 990,64 ლარი.

მათ შორის: გადასახადი - 320 721,10

დღგ - 288 334,06

საშემოსავლო გადასახადი - 32 387,04

ჯარიმა - 164 478,60

საურავი - 59 790,94

 

ფაქტების აღწერა

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა საქონლის (შოკოლადი, ყავა, საღეჭი რეზინი და სხვა) იმპორტი (ძირითადად ----დან) და ადგილობრივ ბაზარზე რეალიზაცია. გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებულია 21.08.2023 წელს, ამავე თარიღიდან რეგისტრირებულია დღგ-ის გადამხდელად. 1.09.2023 წლიდან გააჩნია მცირე ბიზნესის სტატუსი.

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის 21.08.2023 წლიდან 1.06.2025 წლამდე პერიოდის სრული კამერალური საგადასახადო შემოწმება, შემოწმების შედეგები აისახა 7.08.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტში საიდანაც ირკვევა, რომ სადავო დარიცხვა გამოწვეულია შემდეგი გარემოებებით:

გადასახადის გადამხდელს სამეწარმეო საქმიანობისთვის აღებული აქვს იჯარით ფართი ქ. ---ში ---ის №--ში. პირს თავის სახელზე რეგისტრირებული აქვს ერთი მოქმედი სალარო აპარატი (----). შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 23 ივნისის №13288 ბრძანების საფუძველზე მომჩივნის საქმიანობის ადგილზე ჩატარებული სასაქონლომატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგადაც გამოვლინდა საქონლის ნაშთი თვითღირებულებით 183 605 ლარის ოდენობით. სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთების შესახებ ინფორმაციისა და შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაციის ანალიზით დადგინდა რომ გადასახადის გადამხდელის დეკლარირებული ფასნამატი შეადგენდა - 9%-ს (უარყოფითი).

გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას და შესაბამისად ვერ განისაზღვრა დაბეგვრის ობიექტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე გამოყენებულ იქნა არაპირდაპირი მეთოდი, რომლის ფარგლებშიც დამუშავდა ინფორმაცია, შესამოწმებელ პერიოდში გადასახადის გადამხდელის მიერ განხორციელებული საბაჟო ოპერაციების შესახებ (შეძენები), ასევე დოკუმენტური რეალიზაციები და გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი მასალები. სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დასახელებების 14 ჯგუფზე განისაზღვრა დოკუმენტურად რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება. აღნიშნულის გათვალისწინებით, დადგინდა შესამოწმებელ საანგარიშო პერიოდში დოკუმენტის გარეშე რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება, რაზეც გავრცელდა თითოეული ჯგუფისთვის დადგენილი დოკუმენტური ფასნამატი და გაანგარიშდა რეალიზებული საქონლიდან მისაღები შემოსავლები. დადგენილი დასაბეგრი შემოსავალი, შესამოწმებელ საანგარიშო პერიოდში, გადანაწილდა დეკლარირებული ბრუნვების პროპორციულად.

შემოწმების შედეგად მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკური პირის ერთობლივმა შემოსავალმა 2023 და 2024 წლებში (ორივე წელს) გადააჭარბა 500 000 ლარს. შედეგად, მომჩივანს 2025 წლიდან გაუუქმდა მცირე ბიზნესის სტატუსი, დაერიცხა დამატებული ღირებულების და საშემოსავლო გადასახადები. ამასთან, დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით.

შემოწმების აქტის საფუძველზე 26.08.2025 წელს გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის №18940 ბრძანება და გადამხდელს წარედგინა ამავე თარიღის №227-13 საგადასახადო მოთხოვნა.

აღნიშნული აქტები გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 5.11.2025 წლის №24435 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლის მიხედვითაც, გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას, რის გამოც შეუძლებელი გახდა დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, შესაბამისად, საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. კერძოდ, შესამოწმებელ საანგარიშო პერიოდში გადასახადის გადამხდელის მიერ განხორციელებული საბაჟო ოპერაციების, დოკუმენტური რეალიზაციებისა და გადასახადის გადამხდელის მიერ აუდიტის დეპარტამენტისთვის წარდგენილი მასალების დამუშავების შედეგად სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დასახელებების 14 ჯგუფზე განისაზღვრა დოკუმენტურად რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება. აღნიშნულის გათვალისწინებით, დადგინდა დოკუმენტის გარეშე რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება, რომელზეც გავრცელდა თითოეული ჯგუფისთვის დადგენილი დოკუმენტური ფასნამატი და რეალიზებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობებიდან მისაღები შემოსავალი, რომელიც გადანაწილდა დეკლარირებული ბრუნვების პროპორციულად.

იმის გათვალისწინებით, რომ გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას და შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ აუდიტის დეპარტამენტს შეეძლო საბაჟო ოპერაციების, დოკუმენტური რეალიზაციებისა და გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი მასალების დამუშავების შედეგად დოკუმენტის გარეშე რეალიზებული ჯგუფებად დაყოფილი საქონლის თვითღირებულებაზე გაევრცელებინა თითოეული ჯგუფისთვის დადგენილი დოკუმენტური ფასნამატი, რამაც გამოიწვია საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა დღგ-სა და საშემოსავლო გადასახადში.

ამასთან, საგადასახადო დავის ეტაპზე მომჩივნის მხრიდან არ წარმოდგენილა მისი პოზიციის შესაბამისი იმგვარი დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოხსენებულ სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და მხარეთა არგუმენტების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით საქონლის დაჯგუფება და ფასნამატის გამოანგარიშებაგავრცელება გაკეთებულია არასწორად. არასრულად არის დაანგარიშებული საქონლის თვითღირებულება, არ არის გათვალისწინებული გეზის და საბაჟო საწყობის მომსახურების თანხები.

საჩივარს ერთვის ცხრილი, რომელშიც აღნიშნულია არსებულ საქონელზე სათითაოდ გამოვლენილი ფასნამატები და ჯგუფების მიხედვით გამოვლენილ და გავრცელებულ ფასნამატები. ზოგიერთ საქონელზე დაანგარიშების შედეგად გამოვლენილია (-122%), რიგ საქონელზე კი (+ 922%) ფასნამატი. შედეგად მიღებული ჯგუფური ფასნამატის საშუალო მაჩვენებლებიც არ არის რეალური. საერთოდ გასაშუალოებული ფასნამატი გამოვიდა 59%, რაც არარეალურად მაღალი ფასნამატია.

მომჩივანი აღნიშნავს, რომ სასურველია ფასნამატის გაანგარიშებისას გადამხდელის მხრიდან საგადასახადო ექსპერტ-კონსულტანტების ჩართულობა თუ ვერ ხერხდება შეძენილი და რეალიზებული საქონლის დაჯგუფება-დაწყვილება, რისი მაჩვენებელიც არის გამოვლენილი (-122%) და (+922%).

საჭიროა რომელიმე სხვა ალტერნატიული მეთოდით იქნეს დადგენილი ფასნამატები. თუნდაც ეს შესაძლებელია ალტერნატიული ობიექტურად აუდირებული მსგავსი კომპანიების ფასნამატებით. დღევანდელი კონკურენციის გათვალისწინებით ფასნამატი არის არაუმეტეს 25-30%.

მომჩივანი ითხოვს, რომ გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის სადაო ბრძანება საკითხი დაუბრუნდეს აუდიტის დეპარტამენტს მისი არგუმენტების გასათვალისწინებლად.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე), თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საგადასახადო კოდექსის 83-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმი ვრცელდება მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკურ პირებზე.

საგადასახადო კოდექსის 89-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსი უქმდება, თუ პირის ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებულმა მისმა ერთობლივმა შემოსავალმა 2 კალენდარული წლის მიხედვით, თითოეული კალენდარული წლის განმავლობაში 500 000 ლარს, ხოლო ღვინის ტურიზმის საქმიანობის სუბიექტისა და აგროტურისტული საქმიანობის სუბიექტის შემთხვევაში − 700 000 ლარს გადააჭარბა. საგადასახადო კოდექსის 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი.

საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.

საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების თანახმად, რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან. ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.

საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.

საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.

საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ − დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.

ამავე კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

მომჩივანი აღნიშნავს, რომ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით საქონლის დაჯგუფება და ფასნამატის გამოანგარიშება-გავრცელება გაკეთებულია არასწორად. არასრულად არის დაანგარიშებული საქონლის თვითღირებულება, არ არის გათვალისწინებული გეზის და საბაჟო საწყობის მომსახურების თანხები. მომჩივანი საჩივარს ურთავს ცხრილს რომელშიც მისი განმარტებით აღნიშნულია არსებულ საქონელზე სათითაოდ გამოვლენილი ფასნამატები და ჯგუფების მიხედვით გამოვლენილ და გავრცელებულ ფასნამატები. საქონლის ფასნამატი მთელ რიგ საქონელთან მიმართებაში მერყეობს არარეალურ დიაპაზონში -122 პროცენტიდან +922 პროცენტამდე რაც კონკურენციის გათვალისწინებით უნდა ყოფილიყო 25-30 პროცენტის ფარგლებში.

აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის პოზიციით, სასაქონლო ნაშთების შესახებ ინფორმაციისა და გადასახადის ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემთა ანალიზით გაირკვა, რომ მეწარმის დეკლარირებული ფასნამატი იყო -9 პროცენტი (უარყოფითი). გადასახადის გადამხდელის მიერ განხორციელებული საბაჟო ოპერაციების (შეძენები), ინვოისების, დოკუმენტური რეალიზაციების და გადამხდელის მიერ წარდგენილი მასალების შესწავლის შედეგად, სასაქონლო მატერიალური ფასეულობების დასახელებების 14 ჯგუფზე განისაზღვრა დოკუმენტურად რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება, კერძოდ, დოკუმენტურად რეალიზებული საქონლის დასახელებებს დაუკავშირდა ინვოისებში დაფიქსირებული ფასები და გამოვლინდა თითოეული ჯგუფის ფასნამატი. აღნიშნულის გათვალისწინებით, დადგინდა შესამოწმებელ საანგარიშო პერიოდში დოკუმენტების გარეშე რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება, რაზეც გავრცელდა თითოეული ჯგუფისთვის დადგენილი დოკუმენტური ფასნმატი და დაანგარიშდა რეალიზებული საქონლიდან მისაღები შემოსავლები.

აღსანიშნავია, რომ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილმა საშუალო ფასნამატმა შეადგინა 54%. ასევე, გადამხდელთან ჩატარდა საკონტროლო შესყიდვა 5 დასახელების საქონელზე და გამოვლინდა ფასნამატები: მინ. 46%, მაქს. 103%. რაც შეეხება გადამხდელის პოზიციაში დაფიქსირებულ დოკუმენტურ ფასნამატებს (-122% და 922%), აღნიშნული და მსგავსი მაჩვენებლის არარეალური ფასნამატები შემმოწმებელთა მიერ არ ყოფილა გათვალისწინებული გაანგარიშებისას.

გარდა ცხრილის სახით წარმოდგენილი ინფორმაციისა მომჩივანს არ წარმოუდგენია ცხრილში ასახული ინფორმაციის დამადასტურებელი, ან სხვა რაიმე მტკიცებულება, რაც შეცვლიდა შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს და მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულების კორექტირების საფუძველი გახდებოდა.

ზემოაღნიშნული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

არაპირდაპირი მეთოდით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მართლზომიერება.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის 21.08.2023 წლიდან 1.06.2025 წლამდე პერიოდის სრული კამერალური საგადასახადო შემოწმება, შემოწმების შედეგები აისახა საგადასახადო შემოწმების აქტში საიდანაც ირკვევა, რომ გადასახადის გადამხდელს სამეწარმეო საქმიანობისთვის აღებული აქვს იჯარით ფართი . პირს თავის სახელზე რეგისტრირებული აქვს ერთი მოქმედი სალარო აპარატი . შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის №13288 ბრძანების საფუძველზე მომჩივნის საქმიანობის ადგილზე ჩატარებული სასაქონლომატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგადაც გამოვლინდა საქონლის ნაშთი თვითღირებულებით 183 605 ლარის ოდენობით. სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთების შესახებ ინფორმაციისა და შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაციის ანალიზით დადგინდა რომ გადასახადის გადამხდელის დეკლარირებული ფასნამატი შეადგენდა - 9%-ს (უარყოფითი).

გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას და შესაბამისად ვერ განისაზღვრა დაბეგვრის ობიექტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე გამოყენებულ იქნა არაპირდაპირი მეთოდი, რომლის ფარგლებშიც დამუშავდა ინფორმაცია, შესამოწმებელ პერიოდში გადასახადის გადამხდელის მიერ განხორციელებული საბაჟო ოპერაციების შესახებ (შეძენები), ასევე დოკუმენტური რეალიზაციები და გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი მასალები. სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დასახელებების 14 ჯგუფზე განისაზღვრა დოკუმენტურად რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება. აღნიშნულის გათვალისწინებით, დადგინდა შესამოწმებელ საანგარიშო პერიოდში დოკუმენტის გარეშე რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება, რაზეც გავრცელდა თითოეული ჯგუფისთვის დადგენილი დოკუმენტური ფასნამატი და გაანგარიშდა რეალიზებული საქონლიდან მისაღები შემოსავლები. დადგენილი დასაბეგრი შემოსავალი, შესამოწმებელ საანგარიშო პერიოდში, გადანაწილდა დეკლარირებული ბრუნვების პროპორციულად.

შემოწმების შედეგად მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე მეწარმე ფიზიკური პირის ერთობლივმა შემოსავალმა 2023 და 2024 წლებში (ორივე წელს) გადააჭარბა 500 000 ლარს. შედეგად, მომჩივანს 2025 წლიდან გაუუქმდა მცირე ბიზნესის სტატუსი, დაერიცხა დამატებული ღირებულების და საშემოსავლო გადასახადები. ამასთან, დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის №18940 ბრძანება და გადამხდელს წარედგინა №227-13 საგადასახადო მოთხოვნა.აღნიშნული აქტები გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის №24435 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

გადაწყვეტილება

ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად, საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5„ა“); 79( „ა“); 80(1); 83( „ბ“); 89(2 „ა“); 100(1.3); 102(1 „ა“); 105(1.2); 158(1); 159(1 „ა“); 163(1.2); 164(1);