გადაწყვეტილება №25792/2/2025
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
№25792/2/2025
02 დეკემბერი 2025
გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა
მომჩივანი: შპს „-------“ (ს/ნ „-------“)
მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ,13.11.2025 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს „-------“-ის 3.09.2025 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №25792/2/2025).
დავის საგანი:
გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის მართლზომიერება.
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:
1. აუდიტის დეპარტამენტის 1.07.2025 წლის №127-12 საგადასახადო მოთხოვნა;
2. შემოსავლების სამსახურის 18.08.2025 წლის №18530 ბრძანება.
დარიცხული თანხა: 196 592,96 ლარი.
მათ შორის:
გადასახადი - 123 489,45
მოგების გადასახადი - 794,61
საშემოსავლო გადასახადი - 122 694,84
ჯარიმა - 61 717,1
საურავი - 11 386,41
ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები
მომჩივნის საქმიანობის საგანს წარმოადგენს შავი და ფერადი ლითონების შეძენა-რეალიზაცია.
აუდიტის დეპარტამენტის 30.06.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია მომჩივნის საქმიანობის 29.02.2024 წლიდან 29.03.2025 წლამდე საანგარიშო პერიოდი.
შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემებსა და გადამხდელის მიერ წარმოდგენილ სააღრიცხვო დოკუმენტაციაზე (ახსნა-განმარტებები, საბანკო ამონაწერები, შესყიდვის აქტები, ცნობები კონტრაგენტებიდან და ა.შ) დაყრდნობით, გაანალიზდა საწარმოს ნაღდი ფულადი სახსრების მოძრაობა. ნაღდი ფულადი სახსრების ოდენობის გაანგარიშებაში აისახა შეძენილი და რეალიზებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ანალიზით შემოწმებით დადგენილი საქონლის ნაშთის ღირებულება, რომელიც განხილულ იქნა რეალიზებულად შესაბამის საანგარიშო პერიოდში დოკუმენტურად დადგენილი ერთეულის სარეალიზაციო ფასით. აღსანიშნავია, რომ საგამოძიებო სამსახურიდან მიღებული დაკითხვის ოქმებით, რიგ ფიზიკური პირებიდან შესყიდვის აქტებით განხორციელებული შესყიდვების რეალობა არ დგინდება. აღნიშნულ ნაწილში ხარჯების ანგარიშისას გამოყენებულ იქნა შემოსავლების სამსახურის უფროსის ბრძანებით დამტკიცებული №0256 სიტუაციური სახელმძღვანელო და დათვლილ იქნა 25%-იანი რენტაბელობიდან გამომდინარე, რაც მიჩნეულ იქნა სრულად ფიზიკური პირებისგან განხორციელებულ შეძენებად.
საწარმოს დირექტორის ახსნა-განმარტებით ფაქტიურად საზოგადოების სალაროში ნაღდი ფულის ნაშთი შეადგენს ნულს. გაანგარიშების შედეგად გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის შედეგად სალაროში აკუმულირებული ნაღდი ფულის ნაშთმა შეადგინა 330 953 ლარი, აღნიშნული თანხა ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. გადასახადის გადამხდელს ასევე დაეკისრა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.
საწარმო არ აწარმოებდა შავი და ფერადი ლითონების აღრიცხვის სპეციალური ჟურნალს. ამასთან, შემოწმებით, გადასახადის გადამხდელის მიერ ფიზიკური პირებისგან (ზედნადების გარეშე) შეძენილი ჯართის ღირებულება დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადის 3%-იანი განაკვეთით და დაეკისრა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.
შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 1.07.2025 წლის №127-12 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.
შემოსავლების სამსახურის 18.08.2025 წლის №18530 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.
შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 და მე-6 ნაწილებზე, 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 101-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 1333 მუხლზე, 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „პ“ ქვეპუნქტებზე, 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 31.12.2010 წლის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 393 მუხლის პირველ ნაწილზე, ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიიჩნევს, რომ ვინაიდან გადასახადის გადამხდელის სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, შემოწმებით მართლზომიერად განხორციელდა გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. ამასთან, აღნიშნული მეთოდით გაანგარიშებული შეძენების საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრა განპირობებულია საგადასახადო კოდექსის 1333 მუხლის მე-2 ნაწილით და გამოყენებულია იმ შეძენებზე, რაზეც არ ყოფილა სასაქონლო ზედნადები გამოწერილი. ამდენად, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო ვალდებულებები შემოწმების მიერ განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, ხოლო წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
მომჩივნის არგუმენტაცია
მომჩივნის განმარტებით, აღნიშნული შავი ლითონის ჯართის ბიზნესში 25% რენტაბელობის გამოყენება არარეალურია. ჯართის რეალიზაცია დოკუმენტურად დადასტურებულია. გამყიდველი ფიზიკური პირები შეიძლება სხვადასხვა მიზეზის გამო არ ადასტურებენ საქონლის რეალიზაცია, მაგრამ ანალოგიური ბიზნესის შემოწმების მონაცემებიდან გამომდინარე აუდიტორებისთვის ცნობილი უნდა იქნეს, რომ ჯართის ბიზნესში ფასნამატი შეადგენს არაუმეტეს 3-4%. მოცემული გონივრული ფასნამატი კომპანიას აღრიცხვაში ისედაც აქ ნაჩვენები, ხოლო დამატებით 25% ის რენტაბელობის გავრცელება იწვეს არარეალურ დარიცხვა. ასევე სალაროს ნაშთის დაბეგვრისას არ არის გათვალისწინებული სალაროს გონივრული ნაშთის კანონით გათვალისწინებული უფლება.
მომჩივანი ითხოვს გაუქმდეს დაუსაბუთებელი დარიცხვა. უკიდურეს შემთხვევაში გამოყენებული იქნეს შესყიდვების ფასის საშუალო მაჩვენებელი/ან უმცირესი ფასის მიდგომა, გათვალისწინებული იქნეს სალაროს გონივრული ნაშთის ფაქტორიც და ისე მოხდეს დარიცხული თანხის გადაანგარიშება.
დავების განხილვის საბჭო
მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე, სხვა მსგავს ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.
საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.
საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.
საგადასახადო კოდექსის 1333 მუხლის თანახმად:
1. საქართველოს ფინანსთა მინისტრი უფლებამოსილია განსაზღვროს იმ საქონლის ჩამონათვალი, რომლის მიწოდებით ფიზიკური პირის მიერ მიღებული შემოსავალი იბეგრება გადახდის წყაროსთან 3 პროცენტიანი განაკვეთით, საქონლის შემძენი პირის მიერ.
2. ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული გადახდის წყაროსთან დაბეგვრის წესი გამოიყენება იმ შემთხვევაში, თუ საქონლის მიწოდებისას სასაქონლო ზედნადები გამოწერილი არ არის.
3. ფიზიკური პირის მიერ მიღებული შემოსავალი, რომელიც ამ მუხლის შესაბამისად დაიბეგრა, ამ პირის ერთობლივ შემოსავალში არ ჩაირთვება და შემდგომ დაბეგვრას არ ექვემდებარება.
„გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 31.12.2010 წლის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 393 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან 3-პროცენტიანი განაკვეთით იბეგრება ფიზიკური პირის მიერ შავი ან/და ფერადი ლითონების ჯართის/ნარჩენების მიწოდების შედეგად მიღებული შემოსავალი.
საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „პ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც ამ კოდექსის 1333 მუხლით გათვალისწინებულ შემთხვევაში ფიზიკურ პირს უნაზღაურებს მისგან შეძენილი საქონლის ღირებულებას.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს. გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.
საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.
საბჭოს სხდომაზე საჩივრის ზეპირი განხილვისას მომჩივნის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ შესყიდვის აქტების სიყალბე დადგენილი არ არის, მხოლოდ რიგ შემთხვევაში არ ფიქსირდება მხარეების მიერ ხელმოწერა. ფასნამატი მსგავს საქმიანობაში მერყეობს 3%-დან 5%-მდე. აუდიტის დეპარტამენტის მიერ დადგენილი ფასნამატი გადასახედია და ხელახლა არის შესასწავლი.
მომჩივნის არგუმენტებთან დაკავშირებით აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა განმარტა, რომ საგამოძიებო სამსახურიდან მიღებული დაკითხვის ოქმებით, რიგ ფიზიკური პირებისგან შესყიდვის აქტებით განხორციელებული შესყიდვების რეალობა არ დგინდება, კერძოდ ვერ დადასტურდა შესყიდვის აქტებში მითითებული მონაცემების სიზუსტე (რაოდენობა, ღირებულება), მიუხედევად იმისა, რომ ზოგადად ჯართის მიწოდების ფაქტი უარყოფილი არ ყოფილა. აღნიშნულ ნაწილში ხარჯების გაანგარიშებისას გამოყენებულ იქნა შემოსავლების სამსახურის უფროსის ბრძანებით დამტკიცებული №0256 სიტუაციური სახელმძღვანელო და დათვლილ იქნა 25%-იანი რენტაბელობიდან გამომდინარე, რაც მიჩნეულ იქნა სრულად ფიზიკური პირებისგან განხორციელებულ შეძენებად, ხოლო იმ შესყიდვის აქტების თანხები, რომლებზეც გამოკითხვის ოქმებით შესყიდვის რეალობა საეჭვო არ გახდა სრულად აისახა შემოწმების გაანგარიშებებში.
მომჩივნის მიერ დავის წარმოების ეტაპზე არ არის წარმოდგენილი დამატებითი დოკუმენტური მტკიცებულებები, რითაც დადგინდებოდა ფიზიკური პირებიდან შეძენილი საქონლის რაოდენობა და ღირებულება. ამასთან, საგამოძიებოს სამსახურის მიერ დადგენილია, რომ რიგ ფიზიკური პირებისგან შესყიდვის აქტებით განხორციელებული შესყიდვების რეალობა არ დგინდება.
საბჭო ყურადღებას ამახვილებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და მიიჩნევს, რომ მომჩივანს დავის წარმოების პროცესში არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და გახდებოდა დარიცხული თანხების შემცირების საფუძველი.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭო მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხზე შემოსავლების სამსახურის გასაჩივრებული ბრძანებით მიღებული გადაწყვეტილება მართებულია, არ არსებობს მისი გაუქმების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.
საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:
1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხი
მომჩივანი ითხოვს გაუქმდეს დაუსაბუთებელი დარიცხვა.
ფაქტობრივი გარემოებები
მომჩივნის საქმიანობის საგანს წარმოადგენს შავი და ფერადი ლითონების შეძენა-რეალიზაცია.
საწარმოს დირექტორის ახსნა-განმარტებით ფაქტიურად საზოგადოების სალაროში ნაღდი ფულის ნაშთი შეადგენს ნულს. გაანგარიშების შედეგად გადამხდელის საქმიანობის შედეგად სალაროში აკუმულირებული ნაღდი ფულის ნაშთმა შეადგინა 330 953 ლარი, აღნიშნული თანხა ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. გადამხდელს ასევე დაეკისრა სსკ-ის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა. საწარმო არ აწარმოებდა შავი და ფერადი ლითონების აღრიცხვის სპეციალური ჟურნალს. ამასთან, შემოწმებით, გადამხდელის მიერ ფიზიკური პირებისგან შეძენილი ჯართის ღირებულება დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადის 3%-იანი განაკვეთით და დაეკისრა სსკ-ის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა.
გადაწყვეტილება
საბჭო მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხზე შემოსავლების სამსახურის გასაჩივრებული ბრძანებით მიღებული გადაწყვეტილება მართებულია, არ არსებობს მისი გაუქმების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.
დასაბუთება
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს :
73(5,9),101,1333,275.