გადაწყვეტილება №26370/2/2025

№26370/2/2025

10 თებერვალი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს „-----“ (ს/ნ -------------)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 29.01.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს -----ს 23.12.2025 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26370/2/2025).

 

დავის საგანი:

1. დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის გაანგარიშება;

2. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 23.10.2025 წლის №002-148 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 11.12.2025 წლის №27258 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 5 454,49 ლარი.

მათ შორის:

დღგ - 2 567,6

ჯარიმა - 2 567,6

საურავი - 319,29

 

პროცედურული გარემოებები

აუდიტის დეპარტამენტის 9.10.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია ელექტრონულად გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების/სასაქონლო ზედნადებების, მიღებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებისა და საბაჟო დეკლარაციების 2023 წლის ოქტომბრის და დეკემბრის და 2024 წლის თებერვლისა და მარტის პერიოდების დღგ-ის დეკლარაციებში ასახვის სისწორე.

საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 23.10.2025 წლის №002-148 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 11.12.2025 წლის №27258 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის გაანგარიშება

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

მომჩივნის საქმიანობაა რძის გადამუშავება და ყველის წარმოება. გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებულია 16.11.2007 წლიდან, ხოლო დღგ-ის გადამხდელად - 26.12.2007 წლიდან. შესამოწმებელ პერიოდში დღგ-ის დეკლარაციების მიხედვით, 18%-იანი ბრუნვა დეკლარირებულია 1 033 000 ლარის, ხოლო ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებული ბრუნვა - 110 010 ლარის ოდენობით. გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემების მონაცემებისა და გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაციის დამუშავების შედეგად დგინდება, რომ 2023 წლის ოქტომბრის და დეკემბრის და 2024 წლის თებერვლისა და მარტის საანგარიშო პერიოდებში ჯამურად 18%-იანი ბრუნვა შეადგენს 1 078 991 ლარს, ხოლო ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებული ბრუნვა - 272 402 ლარს.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებისა და საგადასახადო კოდექსის 159-ე და 172-ე მუხლების გათვალისწინებით, 45 991 ლარით გაიზრდება 18%-იანი დასაბეგრი ბრუნვა, ხოლო 162 393 ლარით გაიზრდება ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებული ბრუნვა. მომჩივანს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-6 ნაწილზე, 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე, 163-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 168-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების თანახმად, გამოვლინდა სხვაობა დეკლარირებულსა და შემოწმებით დადგენილ დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვას შორის. კერძოდ, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის თანახმად, შემოწმებით შესწავლილ იქნა როგორც შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემები (ელექტრონული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები, სასაქონლო ზედნადებები, დეკლარაციები), ასევე, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი საბუღალტრო პროგრამა და დასადეკლარირებელი გაანგარიშებების შესახებ ინფორმაცია, რომელიც თავადვე ჰქონდა შედარებული შესამოწმებელ პერიოდში წარდგენილ დეკლარაციებთან და გადასახადის გადამხდელს თავადვე ჰქონდა გამოყვანილი სხვაობების შესახებ მონაცემები. ერთადერთი სხვაობა იყო შემოწმების გაანგარიშების ცხრილსა და გადასახადის გადამხდელის ცხრილს შორის 2023 წლის დეკემბრის თვეში გამოწერილი კორექტირების ელექტრონული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა (ეკ -------; 9 102 ლარი დღგ-ის გარეშე). აღნიშნული კორექტირების მონაცემებით იზრდება პირველად ელექტრონულ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში არსებული თანხა (ეა----- – 763 ლარი დღგ-ის გარეშე). აღნიშნული ოპერაცია არც საბუღალტრო პროგრამაში და არც გადმოგზავნილ გაანგარიშებაში არ არის ასახული, თუმცა ელექტრონული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურები გაუქმებული არ არის, შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგების გამოყვანისას გათვალისწინებულია მათი ღირებულება. შედეგად, 2023 წლის საანგარიშო პერიოდებში 18%-იანი ბრუნვა დადგინდა შემდეგი კომპონენტებით: 245 897 ლარი ელექტრონული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით განხორციელებული ბრუნვა (დღგ-ის გარეშე), 254 ლარი მხოლოდ სასაქონლო ზედნადებებით განხორციელებული ბრუნვა დღგ-ის გარეშე და 17 682 ლარი - დღგ-ის გარეშე გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული საცალო და ავანსის სახით მიღებული თანხების მიხედვით გამოანგარიშებული დასაბეგრი ბრუნვა, ჯამში 263 834 ლარი, რომელიც შეუდარდა პირის მიერ 2023 წლის დეკემბრის საანგარიშო პერიოდში წარმოდგენილ 18%- იან დასაბეგრ ბრუნვის თანხებს (240 000 ლარი დღგ-ის გარეშე), ხოლო მიღებული სხვაობით 23 834 ლარით - გამოანგარიშებულ იქნა 2023 წლის დეკემბრის საანგარიშო პერიოდში დასარიცხი გადასახადი.

გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში წარმოდგენილ პოზიციასთან დაკავშირებით, რომლითაც მიუთითებს 2023 წლის დეკემბრის თვის ტექნიკურ უზუსტობაზე, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის თანახმად, აღნიშნული არგუმენტის დამატებით შესწავლის მიზნით, შემოწმების მიერ დავის წარმოების ეტაპზე ხელახლა განხორციელდა ელექტრონული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების გადმოტანა და შედარება შემოწმების პროცესში გამოყენებულ რეპორტებთან. შედეგად, შემოწმებამდე ან/და შემოწმების შემდეგ გაუქმებული ელექტრონული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების გამოყენება საგადასახადო შემოწმების აქტის ფორმირების დროს არ განხორციელებულა.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ გადასახადის გადამხდელს დავის წარმოების პროცესშიც არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების და სამართლებრივი ნორმების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

როგორც შემოწმების აქტშია აღნიშნული, შემოწმებამ მოიცვა მხოლოდ 4 საანგარიშო პერიოდი. საგადასახადო შემოწმების აქტში მითითებულია, რომ ამ საანგარიშო პერიოდებში გამოწერილი ანგარიშფაქტურებით დადგენილი ბრუნვა განსხვავდება შემოწმების შედეგად დადგენილი ბრუნვისაგან და აღნიშნულის საფუძველზე გაზრდილია ამ საანგარიშო პერიოდების დასაბეგრი ბრუნვები.

- დასაბეგრი ბრუნვა გაზრდილია 45 991 ლარით, რომელიც დეკლარირებულთან მიმართებით 4,5%- ია, რაც არაარსებითია.

- გარკვეული ტექნიკური უზუსტობაა აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შესრულებულ დასაბეგრი ბრუნვის გაანგარიშებისას, კერძოდ 2023 წლის დეკემბრის თვეში აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შესრულებულ გაანგარიშებაში დასაბეგრი ბრუნვა დადგინდა 263 834 ლარი ნაცვლად 246 657 ლარისა, რომელიც საჭიროებს ხელახალ შესწავლას (სავარაუდოდ გაანგარიშებაში მონაწილეობას ღებულობს გაუქმებული ანგარიშ-ფაქტურა).

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის, თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლი ადგენს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საქმის გამოკვლევის წესს, რომლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

პირის უფლება - მიმართოს სახელმწიფოს ნებისმიერ საჯარო დაწესებულებას მისი ინტერესების დასაცავად, განეკუთვნება კონსტიტუციურ უფლებათა სისტემას. ადამიანის უფლებები იყოფა ორ ჯგუფად: მატერიალური და პროცედურული უფლებები. პირის პროცედურულ უფლებათა რიგს მიეკუთვნება ადმინისტრაციული ორგანოსათვის მიმართვის უფლება, შუამდგომლობათა აღძვრის უფლება, მტკიცებულებათა წარდგენის უფლება, სხდომაზე დასწრების და მონაწილეობის უფლება, მოსაზრებათა წარდგენის უფლება, გასაჩივრების უფლება და ა.შ. სწორედ, პროცედურული უფლებების კანონით დადგენილი ფორმებით რეალიზაცია აძლევს პირს შესაძლებლობას, დაიცვას ან აღიდგინოს თავისი მატერიალური უფლებები. სამართლებრივი სახელმწიფოს ფუნქციონირების პრინციპი გულისხმობს პროცედურული უფლებების შეუფერხებლად და დაუბრკოლებლად განხორციელებას, წინააღმდეგ შემთხვევაში, საფრთხე ექმნება მატერიალური უფლებების ჯეროვან რეალიზაციასა და დაცვას. საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი, რომელიც ადმინისტრაციულსამართლებრივი ურთიერთობების მონაწილეთა პროცედურული უფლება-მოვალეობების საზოგადო წესებს დეტალურად განსაზღვრავს, მიზნად ისახავს ადმინისტრაციულ ორგანოთა მიერ ადამიანის უფლებებისა და თავისუფლებების, საჯარო ინტერესებისა და კანონის უზენაესობის დაცვის უზრუნველყოფას.

ადმინისტრაციული წარმოების სრულყოფილი ჩატარება ანუ მხოლოდ სათანადო პროცედურის საფუძველზე გადაწყვეტილების მიღება დიდწილად განაპირობებს მის კანონიერებას, დასაბუთებულობასა და მიზანშეწონილობას.

მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც გამოცემულია წერილობითი სახით, აუცილებელია, შეიცავდეს დასაბუთებას, კერძოდ, მასში მითითებული უნდა იყოს ის სამართლებრივი და ფაქტობრივი წანამძღვრები, რომელთა საფუძველზეც გამოიცა იგი. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, იგი ვალდებულია, აქტის დასაბუთებაში მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას.

ადმინისტრაციული კანონმდებლობის იმპერატიული დანაწესი ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტების როგორც ფაქტობრივი, ასევე სამართლებრივი კუთხით დასაბუთების ვალდებულების თაობაზე ემსახურება მიღებული გადაწყვეტილების არა მომავალ დროში, არამედ საკითხის გადაწყვეტის დროისთვის არსებული მდგომარეობით დასაბუთებას. ადმინისტრაციულსამართლებრივ აქტში ცალსახად და არაორაზროვნად უნდა იყოს მითითებული ის კონკრეტული ფაქტობრივი და სამართლებრივი წინამძღვრები, რაც საფუძვლად უდევს მოთხოვნის უარყოფას და შეძლებისდაგვარად უნდა გამოირიცხოს ზოგადი ხასიათის ბუნდოვანი განმარტებები.

ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის დასაბუთების კანონისმიერი ვალდებულება განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ ადმინისტრაციული ორგანო შებოჭოს სამართლით და მოაქციოს თვითკონტროლის ფარგლებში, რამდენადაც გადაწყვეტილების მიღება უნდა ეფუძნებოდეს კონკრეტულ გარემოებებს და ფაქტებს, სწორედ რომელთა შეფასებასაც ადმინისტრაციული ორგანო მიჰყავს საკითხის ამა თუ იმ გადაწყვეტამდე, ანუ სწორედ კონკრეტული ფაქტები და საქმის გარემოებები განსაზღვრავს გადაწყვეტილების იურიდიულ შედეგს და არა პირიქით.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ეს უმნიშვნელოვანესი იმპერატიული ხასიათის დანაწესი ემსახურება საჯარო მმართველობის კანონიერების პრინციპს, რამდენადაც ყოველი მმართველობითი გადაწყვეტილების მიღება უნდა ეფუძნებოდეს განსახილველი საკითხის გარემოებებისა და ფაქტების ობიექტურ შესწავლა-გამოკვლევას, რომლის შეფასებიდან უნდა გამომდინარეობდეს საკითხის გადასაწყვეტად ჩამოყალიბებული დასკვნა.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა. საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

შემოწმების შედეგად დადგენილია, რომ შესამოწმებელ პერიოდში დღგ-ის დეკლარაციების მიხედვით, 18%-იანი ბრუნვა დეკლარირებულია 1 033 000 ლარი, ხოლო ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებული ბრუნვა დეკლარირებულია 110 010 ლარი. შემოწმებით, 2023 წლის ოქტომბრის და დეკემბრის და 2024 წლის თებერვლისა და მარტის საანგარიშო პერიოდებში ჯამურად 18%-იანი ბრუნვა განისაზღვრა 1 078 991 ლარით, ხოლო ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებული ბრუნვა 272 402 ლარით.

აუდიტის დეპარტამენტის 29.12.2025 წლის №---21-14 წერილით წარმოდგენილი ინფორმაციის მიხედვით, გამომდინარე იქიდან, რომ გადასახადის გადამხდელის საქმიანობა მოიცავს საქონლის როგორც საცალოდ ასევე დოკუმენტურად რეალიზაციას, შესწავლილ იქნა როგორც გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემების მონაცემები (ელექტრონული ანგარიშ-ფაქტურები, სასაქონლო ზედნადებები, დეკლარაციები), ასევე გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საბუღალტრო პროგრამა და დასადეკლარირებელი გაანგარიშებების შესახებ ინფორმაცია, რომელიც თვითონ ჰქონდა შედარებული შესამოწმებელ პერიოდში წარმოდგენილ დეკლარაციებთან და გამოყვანილი ჰქონდა სხვაობების შესახებ მონაცემები. ერთადერთი სხვაობა, რაც შემოწმების გაანგარიშების ცხრილსა და გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებულ ცხრილს შორის იყო, ეს არის 2023 წლის დეკემბრის თვეში გამოწერილი კორექტირების ელექტრონული ანგარიშ-ფაქტურა (ეკ -----; 9 102 ლარი დღგ-ის გარეშე), აღნიშნული კორექტირების მონაცემებით იზრდება პირველად ელექტრონულ ანგარიშ-ფაქტურაში არსებული თანხა (ეა----- – 763 ლარი დღგ-ის გარეშე). აღნიშნული ოპერაცია არც საბუღალტრო პროგრამაში და არც გადმოგზავნილ გაანგარიშებაში არ არის ასახული, თუმცა ელექტრონული ანგარიშ-ფაქტურები გაუქმებული არ არის, შესაბამისად საგადასახადო შემოწმების შედეგების გამოყვანისას გათვალისწინებულია მათი ღირებულება. შედეგად, 2023 წლის საანგარიშო პერიოდში 18%-იანი ბრუნვა დადგინდა შემდეგი კომპონენტებით: 245 897 ლარი ელექტრონული ანგარიშფაქტურებით განხორციელებული ბრუნვა (დღგ-ის გარეშე), 254 ლარი მხოლოდ სასაქონლო ზედნადებებით განხორციელებული ბრუნვა დღგ-ის გარეშე და 17 682 ლარი - დღგ-ის გარეშე გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული საცალო და ავანსის სახით მიღებული თანხების მიხედვით გამოანგარიშებული დასაბეგრი ბრუნვა, ჯამში 263 834 ლარი, რომელიც შეუდარდა მომჩივნის მიერ 2023 წლის დეკემბრის საანგარიშო პერიოდში წარმოდგენილ 18%-იანი დასაბეგრი ბრუნვის თანხებს (240 000 ლარი დღგ-ის გარეშე), ხოლო მიღებული სხვაობით 23 834 ლარით - გამოანგარიშებულ იქნა 2023 წლის დეკემბრის საანგარიშო პერიოდში დასარიცხი ძირითადი გადასახადი 4 290 ლარის ოდენობით. შემოწმებამდე ან/და შემოწმების შემდეგ გაუქმებული ელექტრონული ანგარიშ-ფაქტურების გამოყენება საგადასახადო აქტის ფორმირების დროს არ მომხდარა.

მომჩივნის წარმომადგენელმა საბჭოს სხდომაზე განმარტა, რომ წინა საანგარიშო პერიოდებში ავანსის ანგარიშ ფაქტურები ვერ გამოიწერა, რაც იყო შეცდომა და სადავო საკითხთან დაკავშირებით არგუმენტებს არ წარმოადგენს.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს მხარეთა არგუმენტაციაზე და აღნიშნავს, რომ ვინაიდან არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლითაც დადგინდება შემოწმების შედეგად დადგენილისგან განსხვავებული გარემოებები, საჩივარი ამ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

2. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

საგადასახადო შემოწმების შედეგების მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით 2 567,6 ლარი, აუდიტის დეპარტამენტის 23.10.2025 წლის №002- 148 საგადასახადო მოთხოვნაში ასახულია საურავი 319,99 ლარის ოდენობით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, 269-ე მუხლის პირველ და მე-7 ნაწილებზე, 270-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 272-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და 275-ე მუხლის პირველი-22 ნაწილებზე და განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მომჩივანი საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველ ნაწილზე მითითებით აცხადებს, რომ დავის განმხილველმა ორგანომ ყურადღება უნდა მიაქციოს იმ გარემოებას, რომ ქმედების სამართალდარღვევად მიჩნევისათვის იგი უნდა იყოს მართლსაწინააღმდეგო და მისი ჩადენა უნდა მოხდეს ბრალეულად. გარდა ამისა, მნიშვნელოვანია მიზეზობრივი კავშირის არსებობა ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის.

გადასახადის გადამხდელის მიერ დეკლარირების უზუსტობა გამოწვეულია შეცდომით და გამორჩენით, მაგრამ მისი მიზანი არანაირად არ იყო გადასახადების დამალვა. დეკლარირებულ ბრუნვასთან მიმართებით შემოწმების შედეგად გამოვლენილი სხვაობა არაარსებითია.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, უფლებამოსილების ფარგლებში, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელი უნდა გათავისუფლდეს დარიცხული სანქციისგან.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2-22 ნაწილების თანახმად:

2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.

2 1 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2 2 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.

საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

საბჭო მიაჩნია, რომ საქმის ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები იძლევა იმ ვარაუდის საფუძველს, რომ მომჩივნის მხრიდან სამართალდარღვევის ჩადენა გამოწვეული იყო მისი შეცდომით, იგი მოქმედებდა საპატიებელი შეცდომის პირობებში, იმ რწმენით, რომ მისი ქმედება არ იყო მართლსაწინააღმდეგო.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, მომჩივანი უნდა გათავისუფლდეს აუდიტის დეპარტამენტის 23.10.2025 წლის №002-148 საგადასახადო მოთხოვნაში ასახული ჯარიმისგან.

რაც შეეხება დაკისრებულ საურავს, საბჭო განმარტავს, რომ საურავი არის სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისთვის, რომელიც შინაარსით წარმოადგენს ბიუჯეტში გადასახადის დაგვიანებით გადახდის შედეგად წარმოშობილი ფინანსური დანაკლისის ანაზღაურებას, რაც მას განასხვავებს ფულადი ჯარიმის შინაარსისგან. აღნიშნულის გათვალისწინებით, დაკისრებული საურავისგან მომჩივნის გათავისუფლება, საბჭოს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობივ;

2. საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, მომჩივანი გათავისუფლდეს აუდიტის დეპარტამენტის 23.10.2025 წლის №002-148 საგადასახადო მოთხოვნაში ასახული ჯარიმისგან;

3. დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, განახორციელოს შესაბამისი კორექტირება გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე;

4. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

5. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

1.დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის გაანგარიშება.

2.დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

აუდიტის დეპარტამენტის 9.10.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია ელექტრონულად გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების/სასაქონლო ზედნადებების, მიღებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებისა და საბაჟო დეკლარაციების 2023 წლის ოქტომბრის და დეკემბრის და 2024 წლის თებერვლისა და მარტის პერიოდების დღგ-ის დეკლარაციებში ასახვის სისწორე.საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის №002-148 საგადასახადო მოთხოვნა.

სადავო საკითხებთან დაკავშირებით საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით ირკვევა,რომ გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემების მონაცემებისა და გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაციის დამუშავების შედეგად დგინდება, რომ 2023 წლის ოქტომბრის და დეკემბრის და 2024 წლის თებერვლისა და მარტის საანგარიშო პერიოდებში ჯამურად 18%-იანი ბრუნვა შეადგენს 1 078 991 ლარს, ხოლო ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებული ბრუნვა - 272 402 ლარს.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებისა და საგადასახადო კოდექსის 159-ე და 172-ე მუხლების გათვალისწინებით, 45 991 ლარით გაიზრდება 18%-იანი დასაბეგრი ბრუნვა, ხოლო 162 393 ლარით გაიზრდება ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებული ბრუნვა. მომჩივანს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით 2 567,6 ლარი, აუდიტის დეპარტამენტის №002- 148 საგადასახადო მოთხოვნაში ასახულია საურავი 319,99 ლარის ოდენობით. რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.რომლის №27258 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

გადაწყვეტილება

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს მხარეთა არგუმენტაციაზე და აღნიშნავს, რომ ვინაიდან არ არის წარმოდგენილი მტკიცებულებები, რომლითაც დადგინდება შემოწმების შედეგად დადგენილისგან განსხვავებული გარემოებები, საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

ამასთან,საქმის ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები იძლევა იმ ვარაუდის საფუძველს, რომ მომჩივნის მხრიდან სამართალდარღვევის ჩადენა გამოწვეული იყო მისი შეცდომით, იგი მოქმედებდა საპატიებელი შეცდომის პირობებში, იმ რწმენით, რომ მისი ქმედება არ იყო მართლსაწინააღმდეგო. ხოლო დაკისრებული საურავისგან საბჭოს მომჩივნის გათავისუფლება მიზანშეწონილად არ მიაჩნია.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 159(1„ა“); 163(1.2); 164(1); 269(7); 272(1); 275(2.22);