ბრძანება N 8223

N 8223

07 აპრილი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

ი/მ ------- (ს/ნ -------)

(მის.: -------, -------)

2026 წლის 22 იანვრის და 17 მარტის საჩივრების

დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 19 მარტს გამართულ სხდომაზე (ოქმი №24) განიხილა ი/მ ------- (ს/ნ -------) 2026 წლის 22 იანვრის №9205/21-11 და 17 მარტის №26921/2/2026 საჩივრები, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 24 დეკემბრის №006-557 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხები:

1. მომჩივანი არ ეთანხმება არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებას და დადგენილი ფასნამატის ოდენობას. მიუთითებს, რომ არალოგიკურია საცალო რეალიზაციების დროს დოკუმენტური რეალიზაციის ფასნამატის გავრცელება, მაშინ როდესაც დოკუმენტური რეალიზაციის წილი მთლიან რეალიზაციაში მხოლოდ 7%-ია.

2. მომჩივანი არ ეთანხმება ქონების გადასახადში განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აცხადებს, რომ ქონების ღირებულებები არასწორად არის შეფასებული. მაგალითად მოჰყავს ავტომობილი, რომელიც 1990 წელს არის გამოშვებული და აღნიშნავს, რომ ეს ავტომობილი 9 წელია გაყიდულია, თუმცა გადამხდელის სახელზეა რეგისტრირებული და მაქსიმუმ 1 000 ლარი ღირს, მაშინ როდესაც შემოწმებამ შეაფასა 10 000 ლარად. ასევე, მიუთითებს ------- არსებულ დამხმარე ფართზე/სარდაფზე, რაც შეფასებულია 25 000 ლარად და აცხადებს, რომ მისი საბაზრო ღირებულება მაქსიმუმ 15 000 ლარია.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმეზე არსებული მასალებიდან დგინდება, რომ აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 17 ივნისის №12655 და 15 დეკემბრის №27488 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა ი/მ ------- (ს/ნ -------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ ივნისამდე საანგარიშო პერიოდები. ხოლო, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის მიზნებისთვის 2025 წლის 23 ივნისის ჩათვლით პერიოდი. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 23 დეკემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 24 დეკემბრის №28240 ბრძანება გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების დარიცხვის/შემცირების შესახებ და ამავე თარიღის №006-557 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც გადასახადის გადამხდელს გადასახდელად განესაზღვრა სულ 199 573 ლარი, მათ შორის გადასახადი 113 949 ლარი, ჯარიმა 50 802 ლარი და საურავი 34 821 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, დარიცხვა განპირობებულია შემდეგი გარემოებებით:

1. შესამოწმებელ პერიოდში მეწარმის საქმიანობის სახეს წარმოადგენდა ცეცხლსასროლი, აირის და პნევმატური იარაღების, ასევე იარაღის ნაწილებისა და აქსესუარების იმპორტი და რეალიზაცია ადგილობრივ ბაზარზე. შემოწმების მიერ შესწავლილ იქნა, შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემები, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია (საბანკო ამონაწერები, ბუღალტრული პროგრამა „ორისი“), ასევე საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 23 ივნისის №13299 ბრძანების შესაბამისად ჩატარებული სმფ-ების ინვენტარიზაციის მასალები. შემოწმებით დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელი სმფ-ების რეალიზაციას ახორციელებდა ძირითადად დოკუმენტის გარეშე (93%). ამასთან, ბუღალტრული აღრიცხვით დაფიქსირებული სმფ-ების სარეალიზაციო/საბაზრო ფასი არსებითად განსხვავდებოდა რეალიზაციის დოკუმენტებში დაფიქსირებული შესაბამისი სმფ-ების ფასებისაგან. აღნიშნულის ანალიზით ირკვევა, რომ დოკუმენტით რეალიზებული საქონლის საშუალო ფასნამატი წლების მიხედვით შეადგენდა 2022 წელს - 40%-ს; 2023 წელს - 65%-ს; 2024 წელს - 57%-ს და 2025 წელს - 60%-ს. ხოლო, დოკუმენტის გარეშე რეალიზებული სმფ-ების საშუალო ფასნამატი წლების მიხედვით შეადგენდა 2022 წელს - 15%-ს; 2023 წელს - 16%-ს; 2024 წელს - 19%-ს და 2025 წელს - 22%-ს. აღნიშნულის შესწავლის მიზნით, შემოწმების მიერ გამოკვლეულ იქნა დოკუმენტის გარეშე რეალიზაციების ბუღალტრულ პროგრამაში ასახვის სისწორე, მყიდველებთან ინფორმაციის გადამოწმებით, რითაც დადასტურდა, რომ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ჩამოწერა არასწორად იყო განხორციელებული. კერძოდ, უმეტეს შემთხვევაში, ცალკეულ პირებზე რეალიზებული კონკრეტული სმფ-ების ნაცვლად ჩამოწერილი იყო მეტი რაოდენობის სმფ. მაგ: ნაყიდი იყო ერთი იარაღი, ხოლო ჩამოწერილი - ორი ერთეული. აღნიშნულით დადასტურდა, რომ შემოწმების პროცესში წარმოდგენილ საბუღალტრო პროგრამა „ორისში“ ასახული ინფორმაცია იყო არასრული, არასრულად ასახავდა მიღებულ შემოსავლებს და შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. კერძოდ, ვერ ხდებოდა სრული კონტროლი დოკუმენტის გარეშე განხორციელებული რეალიზაციის ოპერაციებზე, დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე. ამასთან, შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემების შესწავლით დადგინდა, რომ შემოსავლების სამსახურის 2023 წლის 19 ივნისის №13778 და 2024 წლის 30 ივლისის №17720 ბრძანებების საფუძველზე, მეწარმის ობიექტში ჩატარებული სმფ-ების ინვენტარიზაციით გამოვლინდა დანაკლისი, რაზეც შედგენილი იყო შესაბამისი სამართალდარღვევის ოქმები და გადასახადის გადამხდელი დაჯარიმდა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის შესაბამისად. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე, 49-ე, 61-ე და 73-ე მუხლის 5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, შემოწმების მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის შესაბამისად, კერძოდ, შემოსავლის გაანგარიშებისას გამოყენებულ იქნა დოკუმენტური ფასნამატი შესაბამისი პროდუქციის ჯგუფებისა და შესაბამისი პერიოდების მიხედვით. აღნიშნული გაანგარიშებულ იქნა საქონლის შეძენის ფასის, იმავე საქონლის დოკუმენტურ სარეალიზაციო ფასთან შეპირისპირებით. გაანგარიშებული ფასნამატი, შესაბამისი პროდუქციის ჯგუფებისა და შესაბამისი პერიოდების მიხედვით გავრცელდა შემოწმებით დადგენილ, დოკუმენტის გარეშე რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე (რპთ). შემოწმებით განსაზღვრული ჯგუფური ფასნამატის გათვალისწინებით დაანგარიშდა რეალიზებული საქონლიდან მისაღები შემოსავლები, რაც განსხვავდებოდა გადამხდელის მიერ დღგ-ისა და საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციებში ასახული მონაცემებისაგან. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე, 164-ე, მე-80 და მე-100 მუხლების გათვალისწინებით, პირს დაერიცხა დღგ და საშემოსავლო გადასახადი, ასევე, ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

2. შემოწმების მიერ, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 201-204-ე მუხლების შესაბამისად გაანგარიშებულ იქნა ფიზიკური პირის ქონების გადასახადი. აღნიშნული შედარებულ იქნა დეკლარირებულ მონაცემებთან, საიდანაც გამოვლინდა სხვაობა. შემოწმებით გამოვლენილი სხვაობაზე გადასახადის გადამხდელს დაერიცხება ქონების გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივრები და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში. ამავე მუხლის მე-6 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.

შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ საჩივრის განხილვა საგადასახადო ორგანოში ჩაინიშნა მომჩივნის მონაწილეობით 2026 წლის 19 მარტს 12:45 საათზე, თუმცა მომჩივანი არ გამოცხადდა საჩივრის განხილვაზე.

 

პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. ხოლო, მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

ამავე კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე, სხვა მსგავს ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე), თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ − დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.

ამავე კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.

ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების მიხედვით:

1. ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება.

2. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას. საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერულ) ოპერაციაზე გამოწერილ პირველად საგადასახადო დოკუმენტში საქონლის ღირებულების (მათ შორის, საქონლის ერთეულის ფასის) მითითება სავალდებულო არ არის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს საგადასახადო შემოწმების შედეგად დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომელთა თანახმად, შესამოწმებელ პერიოდში მეწარმის საქმიანობის სახეს წარმოადგენდა ცეცხლსასროლი, აირის და პნევმატური იარაღების, ასევე იარაღის ნაწილებისა და აქსესუარების იმპორტი და რეალიზაცია ადგილობრივ ბაზარზე. შემოწმების მიერ შესწავლილ იქნა, შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემები, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია (საბანკო ამონაწერები, ბუღალტრული პროგრამა „ორისი“), ასევე საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 23 ივნისის №13299 ბრძანების შესაბამისად ჩატარებული სმფ-ების ინვენტარიზაციის მასალები. შემოწმებით დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელი სმფ-ების რეალიზაციას ახორციელებდა ძირითადად დოკუმენტის გარეშე, ამასთან, ბუღალტრული აღრიცხვით დაფიქსირებული სმფ-ების სარეალიზაციო/საბაზრო ფასი არსებითად განსხვავდებოდა რეალიზაციის დოკუმენტებში დაფიქსირებული შესაბამისი სმფ-ების ფასებისაგან, ასევე, მყიდველებთან ინფორმაციის გადამოწმებით დადასტურდა, რომ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ჩამოწერა არასწორად იყო განხორციელებული. ვინაიდან, შემოწმების პროცესში წარმოდგენილ საბუღალტრო პროგრამა „ორისში“ ასახული ინფორმაცია იყო არასრული, ვერ ხდებოდა სრული კონტროლი დოკუმენტის გარეშე განხორციელებული რეალიზაციის ოპერაციებზე, დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე, შემოწმების მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის შესაბამისად. კერძოდ, შემოსავლის გაანგარიშებისას გამოყენებულ იქნა დოკუმენტური ფასნამატი შესაბამისი პროდუქციის ჯგუფებისა და შესაბამისი პერიოდების მიხედვით. აღნიშნული გაანგარიშებულ იქნა საქონლის შეძენის ფასის, იმავე საქონლის დოკუმენტურ სარეალიზაციო ფასთან შეპირისპირებით, რაც გავრცელდა დოკუმენტის გარეშე რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე (რპთ). შემოწმების მიერ, ზემოაღნიშნულის შესაბამისად დაანგარიშდა რეალიზებული საქონლიდან მისაღები შემოსავლები, რაც განსხვავდებოდა გადამხდელის მიერ დღგ-ისა და საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციებში ასახული მონაცემებისაგან.

შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ ვინაიდან გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობით დადგენილი წესით და სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, აუდიტის დეპარტამენტს შეეძლო არაპირდაპირი მეთოდით განესაზღვრა გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები.

ამასთან, მომჩივანი წარმოდგენილ საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე თუ რა ნაწილში იქნა საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრული არამართლზომიერად და დავის წარმოების პროცესშიც არ აქვს წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოხსენებული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, პირველ სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, ხოლო გადასახადის გადამხდელის საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ.ა“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, ქონების გადასახადის გადამხდელია ფიზიკური პირი, მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე (მათ შორის, დაუმთავრებელ მშენებლობაზე, შენობა-ნაგებობაზე ან მათ ნაწილზე), იახტებზე (კატარღებზე), შვეულმფრენებზე, თვითმფრინავებსა და საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის 8703 კოდით განსაზღვრულ მსუბუქ ავტომობილებზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 202-ე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, ფიზიკური პირის დასაბეგრ ქონებაზე გადასახადის წლიური განაკვეთი დიფერენცირებულია გადასახადის გადამხდელის ოჯახის მიერ საგადასახადო წლის განმავლობაში მიღებული შემოსავლების მიხედვით და განისაზღვრება შემდეგი ოდენობით:

ა) 100 000 ლარამდე შემოსავლის მქონე ოჯახებისათვის – საგადასახადო პერიოდის ბოლოსთვის დასაბეგრი ქონების საბაზრო ღირებულების არანაკლებ 0.05 პროცენტისა და არა უმეტეს 0.2 პროცენტისა;

ბ) 100 000 ლარის ან მეტი შემოსავლის მქონე ოჯახებისათვის – საგადასახადო პერიოდის ბოლოსთვის დასაბეგრი ქონების საბაზრო ღირებულების არანაკლებ 0.8 პროცენტისა და არა უმეტეს 1 პროცენტისა.

ხოლო, მე-6 ნაწილის „ა“, „ბ“ და „გ“ ქვეპუნქტების თანახმად, ამ კარის მიზნებისათვის, ამ მუხლის მე-7 ნაწილის გათვალისწინებით, ფიზიკური პირის ოჯახის მიერ საგადასახადო წლის განმავლობაში მიღებულ შემოსავლებში შეიტანება ყველა შემოსავალი, მათ შორის, სარგებელი საგადასახადო შეღავათების გაუთვალისწინებლად, კერძოდ:

ა) ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი, გარდა ამ ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევისა;

ბ) ნებისმიერი შემოსავალი, მათ შორის, სარგებელი, რომელიც დაკავშირებული არ არის ეკონომიკურ საქმიანობასთან;

გ) დარიცხული ხელფასი.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 205-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ქონების გადასახადის საგადასახადო პერიოდად ითვლება კალენდარული წელი. ამავე მუხლის მე-12 და მე-14 ნაწილების მიხედვით, ფიზიკური პირი ქონების გადასახადის დეკლარაციას საგადასახადო ორგანოს წარუდგენს არა უგვიანეს კალენდარული წლის 1 ნოემბრისა. დეკლარაციაში მონაცემები დასაბეგრი ქონების შესახებ შეიტანება გასული საგადასახადო წლის მიხედვით, ხოლო დასაბეგრი მიწის შესახებ – მიმდინარე საგადასახადო წლის მიხედვით. ფიზიკური პირი ქონებაზე და მიწაზე ქონების გადასახადს იხდის არა უგვიანეს კალენდარული წლის 15 ნოემბრისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებისა და აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის თანახმად, პირის ქონების გადასახადის გაანგარიშების მიზნით, შემოწმების მიერ შესწავლილ იქნა საჯარო რეესტრის მონაცემები, ასევე შინაგან საქმეთა სამინისტროდან მოწოდებული ინფორმაცია. აღნიშნულიდან დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელს უფიქსირდებოდა ბინა 68,7 კვ.მ და ავტოფარეხი 28,84 კვ. მ (-------), ასევე დამხმარე ფართი 12,5 კვ.მ (-------) და ორი ავტომანქანა. შემოწმების მიერ დეკლარირებული მონაცემების ანალიზის მიზნით, შესწავლილ იქნა როგორც შესაბამის ელექტრონულ ვებ. გვერდებზე (/www.myhome.ge,https://myauto.ge/) განთავსებული ინფორმაციები, ასევე, გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია. შემოწმების მიერ, დეკლარირებული მონაცემებიდან დაკორექტირდა მხოლოდ ბინის ღირებულება, ხოლო ავტომანქანების, დამხმარე ფართისა და ავტოფარეხის ღირებულებებში შემოწმების შედეგად სხვაობა არ გამოვლენილა. დარიცხვა გამოწვეულია მხოლოდ ბინის საბაზრო ღირებულების ცვლილებიდან გამომდინარე და ასევე, 2023 და 2024 წლებში გადასახადის გადამხდელის მიერ კუთვნილი ქონების არასრულად დეკლარირებიდან გამომდინარე.

შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივნის მიერ დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოხსენებული სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებისა და აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მე-2 სადავო საკითხთან დაკავშირებით მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, ხოლო, გადასახადის გადამხდელის საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :

 

1. ი/მ ------- (ს/ნ -------) საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხები:

1. არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით დადგენილი ფასნამატის ოდენობა.

2. ქონების გადასახადში განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შესამოწმებელ პერიოდში მეწარმის საქმიანობის სახეს წარმოადგენდა ცეცხლსასროლი, აირის და პნევმატური იარაღების, ასევე იარაღის ნაწილებისა და აქსესუარების იმპორტი და რეალიზაცია ადგილობრივ ბაზარზე. შემოწმებით დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელი სმფ-ების რეალიზაციას ახორციელებდა ძირითადად დოკუმენტის გარეშე, ამასთან, ბუღალტრული აღრიცხვით დაფიქსირებული სმფ-ების სარეალიზაციო/საბაზრო ფასი არსებითად განსხვავდებოდა რეალიზაციის დოკუმენტებში დაფიქსირებული შესაბამისი სმფ-ების ფასებისაგან, ასევე, მყიდველებთან ინფორმაციის გადამოწმებით დადასტურდა, რომ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ჩამოწერა არასწორად იყო განხორციელებული. ვინაიდან, შემოწმების პროცესში წარმოდგენილ ინფორმაცია იყო არასრული, ვერ ხდებოდა სრული კონტროლი დოკუმენტის გარეშე განხორციელებული რეალიზაციის ოპერაციებზე, დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე, შემოწმების მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის შესაბამისად. კერძოდ, შემოსავლის გაანგარიშებისას გამოყენებულ იქნა დოკუმენტური ფასნამატი შესაბამისი პროდუქციის ჯგუფებისა და შესაბამისი პერიოდების მიხედვით. აღნიშნული გაანგარიშებულ იქნა საქონლის შეძენის ფასის, იმავე საქონლის დოკუმენტურ სარეალიზაციო ფასთან შეპირისპირებით, რაც გავრცელდა დოკუმენტის გარეშე რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე. შემოწმების მიერ, ზემოაღნიშნულის შესაბამისად დაანგარიშდა რეალიზებული საქონლიდან მისაღები შემოსავლები, რაც განსხვავდებოდა გადამხდელის მიერ დღგ-ისა და საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციებში ასახული მონაცემებისაგან. პირს დაერიცხა დღგ, საშემოსავლო გადასახადი და ჯარიმა.

2. შემოწმების მიერ, გაანგარიშებულ იქნა ფიზიკური პირის ქონების გადასახადი. აღნიშნული შედარებულ იქნა დეკლარირებულ მონაცემებთან, საიდანაც გამოვლინდა სხვაობა. შემოწმებით გამოვლენილი სხვაობაზე გადასახადის გადამხდელს დაერიცხება ქონების გადასახადი და ჯარიმა.

 

გადაწყვეტილება

სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, ხოლო გადასახადის გადამხდელის საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

დასაბუთება

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5); 102; 159; 163; 164; 201;