გადაწყვეტილება №26648/2/2026

№26648/2/2026

09 მარტი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: ---------ი (ს/ნ --------------)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 26.02.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება --------ის 16.02.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26648/2/2026).

 

დავის საგანი:

დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 13.11.2025 წლის №001-246 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 30.12.2025 წლის №28991 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 48 244,29 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 29 391,18

დღგ - 27 844,24

საშემოსავლო გადასახადი - 1 546,94

ჯარიმა - 14 695,60

საურავი - 4 157,51

 

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

მომჩივნის საქმიანობაა საცალო ვაჭრობა ყვავილებით, მცენარეებით, თესლით, სასუქებით, შინაური ცხოველებითა და შინაური ცხოველების საკვებით. მცირე ბიზნესის სტატუსი მიენიჭა 2020 წლის 1 ოქტომბერს.

აუდიტის დეპარტამენტის 10.11.2025 წლის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია მომჩივნის საქმიანობის 1.01.2022 წლიდან 1.09.2025 წლამდე პერიოდი. შემოწმების აქტიდან ირკვევა, რომ სადავო დარიცხვა გამოწვეულია შემდეგი გარემოებებით:

შემოწმებით დადგინდა, რომ საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 23.01.2024 წლის №878 ბრძანების საფუძველზე განხორციელებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი 182 539,98 ლარის საბაზრო ღირებულების დანაკლისი,გადასახადის გადამხდელს არ ჰქონდა ასახული შესაბამისი პერიოდის საგადასახადო დეკლარაციებში, რაზეც დაერიცხა დღგ და საშემოსავლო გადასახადი და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 13.11.2025 წლის №001-246 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 30.12.2025 წლის №28991 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 და მე-6 ნაწილებზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, 269-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 270-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 272-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 275-ე მუხლზე, 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე, საქმეში არსებულ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არაჯეროვნად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები. ამასთან, მომჩივანს არ აქვს წარმოდგენილი საჩივრებში მითითებული არგუმენტაციის დამადასტურებელი მტკიცებულებები შემოწმებით განსაზღვრული სანქციის არამართლზომიერებასთან დაკავშირებით.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და საქმეზე არსებული მასალების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქცია განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, ამასთან, განსახილველ შემთხვევაში საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

არის მარტოხელა დედა, რომელიც უკვე მრავალი წელია სრულიად მარტო ზრდის არასრულწლოვან შვილს. ცხოვრების ერთადერთი მიზანი არის შვილის უზრუნველყოფა და პატიოსანი შრომით არსებობა. მის ქმედებაში არ ყოფილა განზრახვა გადასახადის დამალვისა ან კანონის დარღვევის. მისი მხრიდან ადგილი ჰქონდა მხოლოდ არაინფორმირებულობასა და ნდობას პროფესიონალის მიმართ, რომელმაც არ შეასრულა თავისი მოვალეობა სრულყოფილად. წარმოადგენს დამატებით და დაზუსტებულ ახსნაგანმარტებას მის საქმიანობაში გამოვლენილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისთან დაკავშირებით და დღევანდელი დღგ-ის და ჯარიმის შესახებ ინფორმაციას. მისი სამეწარმეო საქმიანობა ემსახურებოდა მცირე ზომის ზოომაღაზიას, რომლის სავაჭრო ფართი შეადგენდა 4 კვადრატულ მეტრს. აღნიშნული ბიზნესი იყო მცირე, პრაქტიკულად თვითდასაქმების ფორმა, რომელიც არ გამოირჩეოდა მაღალი ბრუნვით, მაშტაბური ოპერაციებით ან მნიშვნელოვანი ფინანსური რესურსებით. ჩატარებული საგადასახადო შემოწმების შედეგად გამოვლენილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი არ შეესაბამება მისი ბიზნესის რეალურ მასშტაბებს, ეკონომიკურ შესაძლებლობებსა და საქმიანობის მოცულობას.

დანაკლისის წარმოშობა განპირობებული იყო ბუღალტრული აღრიცხვის პროცესში დაშვებული შეცდომებით. კერძოდ: ბუღალტრის მიერ საქონლის მოძრაობის არასწორად და არასრულად ასახვით. ბუღალტრის მიერ არ ხდებოდა პოსტერმინალის დადეკლარირება. სხვადასხვა პერიოდის მონაცემების დაგროვილი ხარვეზებით, რაც დროთა განმავლობაში გადაიზარდა მნიშვნელოვან სხვაობაში. მისი მხრიდან არაერთხელ ყოფილა საუბარი ბუღალტერთან და კითხვა იმის შესახებ, აქვთ თუ არა ნაშთები ბუღალტრულად სწორი და აქვთ თუ არა რაიმე საფრთხე აღნიშნულთან დაკავშირებით. საჭიროების შემთხვევაში შეუძლია არაერთი მიმოწერა წარმოადგინოს ბუღალტერთან, რითაც დაადასტურებს მის სიმართლეს. კიდევ ერთხელ ადასტურებს, რომ მისი მაღაზია სულ რაღაც 4 კვადრატული იყო, არ ჰქონია ცალკე საწყობი და ეს ბუღალტერმაც ძალიან კარგად იცოდა. იგი მის მაღაზიაში ყოველ თვე მოდიოდა და დეკლარაციის ფურცელს აძლევდა რა ჰქონდა გადასახდელი და მომჩივანიც პატიოსნად, დაუგვიანებლად რიცხავდა გადასახადებს. აღნიშნული დარღვევა მოხდა მისი მხრიდან ყოველგვარი განზრახვის გარეშე, როგორც მცირე ბიზნესის მფლობელი, მთლიანად ენდობოდა ბუღალტრულ მომსახურებაზე პასუხისმგებელ პირს. ჩატარებული ინვენტარიზაციის და პირველადი საგადასახადო შემოწმების შედეგად, შემოსავლების სამსახურის მიერ მისთვის დარიცხული იყო მხოლოდ მატერიალური ფასეულობების დანაკლისზე 10%-იანი ჯარიმა, აღნიშნული საგადასახადო მოქმედებების დროს გამოვლინდა, რომ იყო დღგ-ის გადამხდელი და ამ პროცესში მიენიჭა კვალიფიციური დღგ-ის სტატუსიც. გამომდინარე აქედან სრულად აღიქვა, როგორც აღნიშნული საკითხის ფარგლებში საბოლოო საგადასახადო შედეგი, რომელიც ბუღალტერმაც დაუდასტურა, რომ ამით მორჩებოდა მისი პრობლემა და დამატებითი გადასახადის გადახდა მას არ მოუწევდა. მისთვის არ გადმოუციათ წერილობით და არც ზეპირად ინფორმაცია, რომ აღნიშნულ დანაკლისზე დამატებით წარმოიშვა დღგ-ის დეკლარირებისა და გადახდის ვალდებულება, არ მიუღია შესაბამისი გადასახდელის დარიცხვის აქტი, შეტყობინება ან მოთხოვნა დღგ-ის ნაწილში.

აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით არ ჰქონდა შესაძლებლობა დროულად დაედეკლარირებინა და გადაეხადა დღგ. კიდევ ერთხელ სრული პასუხისმგებლობით აცხადებს, რომ მას რომ სცოდნოდა აუცილებლად გადაიხდიდა თავის დროზე. აღნიშნული არ ყოფილა მისი მხრიდან დაუდევრობით ან განზრახ გაკეთებული, ეს იყო იმ ინფორმაციის ნაკლებობიდან გამომდინარე რაც მას ჰქონდა. დაკისრებულმა საგადასახადო დავალებამ, უმძიმესი გავლენა მოახდინა მასზე როგორც ფინანსურად, ასევე ფსიქოლოგიურად. აღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით იძულებული გახდა შეეჩერებინა ბიზნეს საქმიანობა, ვინაიდან აღარ ჰქონდა მისი გაგრძელების არც ფინანსური არც მორალური შესაძლებლობა. შეუძლია წარმოადგინოს ნევროლოგის და ფსიქიატრის დასკვნებიც მის მდგომარეობასთან დაკავშირებით. მას არ ესმის, ერთხელ რომ დააჯარიმეს 18 254 ლარით, ეხლა კიდევ 48 00 ლარით აჯარიმებენ. ინვენტარიზაციის დროს მისი შერწყმული ფასნამატი შეადგენდა 13%-ს, გამოდის რომ მისი სამი წლის ნაშრომი და ნამუშევარი უპასუხისმგებლო ბუღალტრის გამო სრულიად უნდა გადაიხადოს და დაკარგოს მისი ცხოვრების სამი წელი, რომელიც შესწირა ფაქტიურად არაფერს. მომჩივანი ითხოვს საკითხის განხილვისას გათვალისწინებული იქნას მისი საქმიანობის მცირე მასშტაბები და შეწყვეტილი ბიზნესი. დარღვევის არა გამიზნული განზრახვა, მან ეს ნამდვილად არ იცოდა, არ ციოდა, რომ ეს უნდა დაედეკლარირებინა და უნდა გადაეხადა. ითხოვს, რომ განხილული იქნას მისი შემთხვევა ინდივიდუალურად და მოხსნილი იქნას ჯარიმა და საურავები. რათა მიეცეს შანსი მომავალში დაუბრუნდეს კანონიერ სამეწარმეო საქმიანობას და სრულად შეასრულოს საგადასახადო ვალდებულებები. გამოხატავს მზაობას გადაიხადოს ძირი თანხა ჯარიმებისა და საურავების მოხსნის შემთხვევაში. საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობა ითვალისწინებს ინდივიდუალური გარემოებების შეფასებისას, სანქციის პროპორციულობისა და ჰუმანურობის პრინციპებს.

ითხოვს, რომ გათვალისწინებული იქნას განზრახვის არარსებობა, სოციალური მდგომარეობა (მარტოხელა დედა, უმუშევარი, შემოსავლის გარეშე, ბიზნესი აღარ აქვს) და არ იქნას დასჯილი კანონის სრული სიმკაცრით, მას არ აქვს არც სამსახური და არც ბიზნესი. არის მძიმე სულიერ და ფიზიკურ მდგომარეობაში. უმორჩილესად ითხოვს, მოეხსნას ჯარიმა და საურავები სრულად, მიეცეს 30 კალენდარული დღე იმისათვის, რომ ძირი თანხა სრულად გადაიხადოს.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

საბჭოს სხდომაზე სადავო საკითხის ზეპირი განხილვისას, მომჩივანმა აღნიშნა, რომ როგორც გაარკვია, დანაკლისის ჯარიმა, გაინაშთა დღგ-ის ჩათვლის ხარჯზე. ასევე, ბუღალტერმა განუმარტა, რომ დავალიანება სრულად იყო დაფარული და პრობლემა არ შეექმნებოდა. ამიტომ ჩათვალა, რომ ყველა საგადასახადო ვალდებულება შესრულებული ჰქონდა.

საბჭოს მიაჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში მომჩივანი საგადასახადო ვალდებულებების შესრულების პროცესში მოქმედებდა კეთილსინდისიერების პრინციპის დაცვით. იგი სრული მოცულობით ასრულებდა იმ საგადასახადო ვალდებულებებს, რომელთა შესრულების საჭიროებაც ჰქონდა გაცნობიერებული. შესაბამისად, საქმის გარემოებები იძლევა იმ ვარაუდის საფუძველს, რომ გამოვლენილი დანაკლისის არ ასახვა შესაბამისი საანგარიშო პერიოდის დეკლარაციებში მომჩივნის მხრიდან გამოწვეული იყო მისი შეცდომით, იგი მოქმედებდა საპატიებელი შეცდომის პირობებში, იმ რწმენით, რომ მისი ქმედება არ იყო მართლსაწინააღმდეგო.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭო მიიჩნევს, რომ საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, მომჩივანი უნდა გათავისუფლდეს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით დაკისრებული ჯარიმისგან. ამასთან, ვინაიდან საურავი არის სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადაუხდელობისთვის და თავისი შინაარსით წარმოადგენს ბიუჯეტში გადასახადის დაგვიანებით გადახდის შედეგად წარმოშობილი ფინანსური დანაკლისის ანაზღაურებას, საბჭოს მომჩივნის გათავისუფლება დაკისრებული საურავისგან მიზანშეწონილად არ მიაჩნია.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. მომჩივანი, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, გათავისუფლდეს აუდიტის დეპარტამენტის 13.11.2025 წლის №001-246 საგადასახადო მოთხოვნაში ასახული ჯარიმისგან;

3. დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, მომჩივნის პირადი აღრიცხვის ბარათის კორექტირება ამ გადაწყვეტილების შესაბამისად;

4. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

5. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

აუდიტის დეპარტამენტის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია მომჩივნის საქმიანობის 1.01.2022 წლიდან 1.09.2025 წლამდე პერიოდი. შემოწმების აქტიდან ირკვევა, რომ საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის №878 ბრძანების საფუძველზე განხორციელებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი 182 539,98 ლარის საბაზრო ღირებულების დანაკლისი,გადასახადის გადამხდელს არ ჰქონდა ასახული შესაბამისი პერიოდის საგადასახადო დეკლარაციებში, რაზეც დაერიცხა დღგ და საშემოსავლო გადასახადი და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის №001-246 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში,რომლის №28991 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

გადაწყვეტილება

საბჭო მიიჩნევს, რომ საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე, მომჩივანი უნდა გათავისუფლდეს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით დაკისრებული ჯარიმისგან. ამასთან, ვინაიდან საურავი არის სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადაუხდელობისთვის და თავისი შინაარსით წარმოადგენს ბიუჯეტში გადასახადის დაგვიანებით გადახდის შედეგად წარმოშობილი ფინანსური დანაკლისის ანაზღაურებას, მომჩივნის გათავისუფლება დაკისრებული საურავისგან მიზანშეწონილად არ მიაჩნია.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 269(7); 275;