გადაწყვეტილება №26345/2/2025

N 26345/2/2025

05 იანვარი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს „-----“ (ს/ნ -----)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი.

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ 26.12.2025 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს „-----“-ის 19.12.2025 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის N 26345/2/2025).

 

დავის საგანი:

1. საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით და გავრცელებული ფასნამატი;

2. ფულის ნაშთის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვა.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 07.10.2025 წლის N 261-18 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 01.12.2025 წლის N 26390 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 315 009,07 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 200 376,64 ლარი;

დღგ - 35 522,16 ლარი;

საშემოსავლო გადასახადი - 164 854,48 ლარი;

ჯარიმა - 100 949,19 ლარი;

საურავი - 13 683,24 ლარი;.

 

პროცედურული გარემოებები:

მომჩივნის საქმიანობას წარმოადგენს საცალო ვაჭრობა სათამაშოებით, ჰიგიენური საშუალებებით, სურსათით და ა.შ.

აუდიტის დეპარტამენტის 29.09.2025 წლის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია მომჩივნის საქმიანობის 03.11.2023 წლიდან 24.06.2025 წლამდე პერიოდი. შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 07.10.2025 წლის N 261-18 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 01.12.2025 წლის N 26390 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით და გავრცელებული ფასნამატი.

 

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები:

საზოგადოებას განხორციელებული აქვს საქონლის როგორც ადგილობრივი შეძენები ასევე იმპორტი. გააჩნია როგორც დღგ-ით დასაბეგრი, ასევე ჩათვლის უფლების გარეშე დღგ-ისგან გათავისუფლებული ბრუნვები. შესამოწმებელ პერიოდში პირის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის საფუძველზე, კერძოდ გამოყენებულ იქნა ფასნამატის მეთოდი. შესაბამისი დანიშნულებიდან და მახასიათებლიდან გამომდინარე განხორციელდა „ერთგვაროვანი“ ნიშნის მქონე პროდუქციის დაჯგუფება (მ.შ დაჯგუფდა დაბეგვრის ტიპის მიხედვით) და თითოეულ ჯგუფში მოქცეულ პროდუქციათა სარეალიზაციო ფასებსა და მათ თვითღირებულებებს შორის პროცენტული სხვაობების - ფასნამატების დადგენა. ფასნამატების დადგენის წყაროდ გამოყენებული იქნა პირთან ჩატარებული მიმდინარე კონტროლის ღონისძიებით, კერძოდ ინვენტარიზაციით დაფიქსირებული ინფორმაცია. დოკუმენტური ფასნამატი არ იქნა გამოყენებული ვინაიდან დოკუმენტებით რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულება საანგარიშო პერიოდის მთლიანი შეძენების 5%-ზე ნაკლებია. შემოწმებით დადგენილი ფასნამატები გავრცელებულ იქნა არაიდენტიფიცირებულ რეალიზაციების თვითღირებულებებზე. ხოლო გაანგარიშებული შემოსავლების მიკუთვნება და გადანაწილება შესაბამის საანგარიშო პერიოდებზე განხორციელდა სალარო აპარატში და საბანკო ტერმინალში დაფიქსირებული მონაცემების პროპორციულად, ვინაიდან საზოგადოება არ იყო დღგ-ის გადამხდელი მთელს შესამოწმებელ პერიოდში და შესაბამისად დეკლარირებული ბრუნვების პროპორციულად შემოსავლების გადანაწილება ვერ მოხერხდა. საზოგადოება დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულია 22.07.2024 წელს. შემოწმებით დადგენილი (მ.შ. არაპირდაპირი მეთოდით) უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა აჭარბებს 100 000 ლარს 24.06.2024 წელს. შემოწმებით გაიზარდა როგორც დღგ-ით დასაბეგრი ასევე დღგ-ისგან ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებული ბრუნვები, შესამოწმებელ პირს დაერიცხა დღგ-ის თანხა და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირებისათვის და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის პერიოდში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების (გარდა გათავისუფლებული ოპერაციებისა) თანხის 5 პროცენტის ოდენობით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი:

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 165-ე მუხლზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 163-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე და მე-4 ნაწილზე, 101-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე და მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე და 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საჩივრის განხილვა საგადასახადო ორგანოში ჩაინიშნა 2025 წლის 20 ნოემბერს 11:20 საათზე, გადამხდელის მონაწილეობით. გადამხდელს ეცნობა საჩივრის განხილვის დროისა და ადგილის შესახებ, თუმცა მომჩივანი არ გამოცხადდა საჩივრის ზეპირ განხილვაზე და არც განცხადება წარმოუდგენია განხილვის გადადებასთან დაკავშირებით. ამასთან, სატელეფონო კომუნიკაციით თანხმობა განაცხადა საჩივრის მისი მონაწილეობის გარეშე განხილვაზე.

დადგენილი გარემოებაა, რომ გადამხდელის სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შემოწმებით ვერ მოხდა დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, რის საფუძველზეც პირის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ, ფასნამატის მეთოდით, განხორციელდა „ერთგვაროვანი“ ნიშნის მქონე პროდუქციის დაჯგუფება და ფასნამატის დადგენა (გამოყენებულ იქნა პირთან ჩატარებული მიმდინარე კონტროლის ღონისძიებით, კერძოდ, ინვენტარიზაციით დაფიქსირებული ინფორმაცია), რაც გავრცელებულ იქნა არაიდენტიფიცირებული რეალიზაციების თვითღირებულებებზე. იმის გათვალისწინებით, რომ კომპანია არ იყო რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად მთელს შესამოწმებელ პერიოდში და შესაბამისად, დეკლარირებული ბრუნვების პროპორციულად შემოსავლების გადანაწილება ვერ მოხერხდა, გაანგარიშებული შემოსავლების მიკუთვნება და გადანაწილება შესაბამის საანგარიშო პერიოდებზე განხორციელდა სალარო აპარატში და საბანკო ტერმინალში დაფიქსირებული მონაცემების პროპორციულად, რამაც გამოიწვია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღის ცვლილება და ნაცვლად 2024 წლის 22 ივლისისა განისაზღვრა 2024 წლის 24 ივნისით. ამასთან, შემოწმების მიერ შესწავლილ იქნა ფულადი სახსრების მოძრაობა და დადგინდა სალაროს ნაღდი ფულის განკარგვადი ნაშთი შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს, რაც ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.

იმის გათვალისწინებით, რომ გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას დადგენილი წესით, ხოლო მისი სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შემოწმებისთვის შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა, კერძოდ, შეძენილი „ერთგვაროვანი“ ნიშნის მქონე სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების ჯგუფებად დაყოფა, მათ შორის, დაბეგვრის ტიპის მიხედვით, ფასნამატის განსაზღვრა და არაიდენტიფიცირებული რეალიზაციების თვითღირებულებებზე შემოწმებით დადგენილი ფასნამატის გავრცელება, დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღისა და დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის განსაზღვრა, ხოლო ფულადი სახსრების მოძრაობის შესწავლის შედეგად დადგენილი ფულის ნაშთის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვა განხორციელდა მართლზომიერად.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა და სანქციის შეფარდება შესაბამისობაშია კანონმდებლობის მოთხოვნებთან, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია:

მომჩივანი მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე და 97-ე მუხლებზე და აღნიშნავს, რომ ადმინისტრაციული წარმოების სრულყოფილი ჩატარება, ანუ მხოლოდ სათანადო პროცედურის საფუძველზე გადაწყვეტილების მიღება, დიდ წილად განაპირობებს მის კანონიერებას, დასაბუთებულობასა და მიზანშეწონილობას.

მოცემულ შემთხვევაში კი, საგადასახადო დავის ფაქტობრივი არსი იმაში მდგომარეობს, რომ არ გააჩნდათ რა სამეურნეო საქმიანობის საბუღალტრო აღრიცხვის წარმოების სრულყოფილი, ამასთან საკმარისი ცოდნა და გამოცდილება, ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების პროცესში მათ მიერ ფაქტობრივად გამართულად და სწორად ვერ განხორციელდა საზოგადოების სამეურნეო საქმიანობასთან დაკავშირებული ხარჯების სრულყოფილად აღრიცხვა და დადასტურება, რომლებიც ცალკეულ შემთხვევებში პრაქტიკულად მათგან დამოუკიდებელ მიზეზთა და გარემოებათა გამოც ვერ ხერხდებოდა. ყოველივე აღნიშნულთა თაობაზე კი, საგადასახადო შემოწმების პროცესში მათ შემმომწმებლებს თავიდანვე განუმარტეს შესაბამისად აღნიშნულისა შემოწმების დაწყებისთანავე თავიდანვე გულწრფელად და ღიად აღიარეს, რომ ამ კუთხით ექნებოდათ შესაბამისი ხარვეზები და პრობლემები.

ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით შემოწმების პროცესში აქტიური კომუნიკაცია ჰქონდათ შემმომწმებლებთან და მათ აწვდიდნენ ყველა იმ ინფორმაციას, რაც გააჩნდათ, ხოლო ის რაც არ გააჩნდათ შესაბამისი ცოდნისა და გამოცდილების არ ქონისა, თუ სხვა მათგან დამოუკიდებელ მიზეზთა გამო, მათზე შემოწმებას აძლევდნენ სრულიად გულახდილ განმარტებებს!

სწორედ ზემოაღნიშნულ გარემოებათა გამო, შემოწმების პროცესში მათი მხრიდან შემმომწმებლებზე პრაქტიკულად სრულყოფილად ვერ იქნა მიწოდებული საზოგადოების სამეურნეო საქმიანობის განხორციელების პროცესში ფაქტობრივად გაწეული ყველა ხარჯის ამსახველი და დამადასტურებელი სრულყოფილი ინფორმაცია, შესაბამისად პრაქტიკულად ვერ მოხერხდა მათი სრულყოფილად დამადასტურებელი საჭირო დოკუმენტაციისა და მტკიცებულებების წარდგენა, რომელიც ნათელ სურათს შექმნიდა მათი საზოგადოების ეკონომიკური საქმიანობის ფაქტობრივ შედეგებსა და საგადასახადო დაბეგვრის საკითხებზე.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე პრაქტიკულად არ ეთანხმებიან და შესაბამისად არ იზიარებენ:

1. შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 29 სექტემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტში (საკითხი N 1-ის მიხედვით) შემმომწმებელთა მიერ ფაქტობრივ გარემოებების ნაწილში დაფიქსირებული:

„.. არსებული სააღრიცხვო დოკუმენტაციით ვერ ხერხდება დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, კერძოდ ვერ დგინდება პირის მიერ კონკრეტული სამეურნეო ოპერაციის ფარგლებში რეალიზებული პროდუქციის სახეობა, რაოდენობა, ზომის ერთეული, მიწოდების თარიღი, საკომპენსაციო თანხა და თვითღირებულება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, შესამოწმებელ პერიოდში პირის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით სსკ-ის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის საფუძველზე, კერძოდ გამოყენებული იქნა ფასნამატის მეთოდი. შესაბამისი დანიშნულებიდან და მახასიათებლებიდან გამომდინარე განხორციელდა „ერთგვაროვანი“ ნიშნის მქონე პროდუქციის დაჯგუფება (მ. შ. დაჯგუფდა დაბეგვრის ტიპის მიხედვით) და თითოეულ ჯგუფში მოქცეულ პროდუქციათა სარეალიზაციო ფასებსა და მათ თვითღირებულებებს შორის პროცენტული სხვაობების - ფასნამატის დადგენა. ფასნამატის დადგენის წყაროდ გამოყენებული იქნა პირთან ჩატარებული მიმდინარე კონტროლის ღონისძიებებით, კერძოდ, ინვენტარიზაციით დაფიქსირებული ინფორმაცია. დოკუმენტური ფასნამატი არ იქნა გამოყენებული ვინაიდან დოკუმენტურად რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულება საანგარიშო პერიოდის მთლიანი შენაძენების 5%-ზე ნაკლებია. შემოწმებით დადგენილი ფასნამატები გავრცელებული იქნა არაიდენტიფიცირებული რეალიზაციების თვითღირებულებებზე, ხოლო გაანგარიშებული შემოსავლების მიკუთვნება და გადანაწილება შესაბამის საანგარიშო პერიოდებზე განხორციელდა სალარო აპარატში და საბანკო ტერმინალში დაფიქსირებული მონაცემების პროპორციულად, ვინაიდან საზოგადოება არ იყო დღგ-ის გადამხდელი მთელს შესამოწმებელ პერიოდში და შესაბამისად დეკლარირებული ბრუნვების მიხედვით პროპორციულად შემოსავლების გადანაწილება ვერ მოხერხდა. საზოგადოება დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულია 22.07.2024 წელს. შემოწმებით დადგენილი (მ.შ. არაპირდაპირი მეთოდით) უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა აჭარბებს 100 000 ლარს 24.06.2024 წელს.“

პოზიციის საფუძველზე, არ ეთანხმებიან და არ იზიარებენ შემმომწმებელთა მიერ მიცემულ შეფასება - კვალიფიკაციას:

„შემოწმებით გაიზარდა როგორც დღგ-ით დასაბეგრი ასევე დღგ-ისაგან ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებული ბრუნვები. შესამოწმებელ პირს დაერიცხა დღგ-ის თანხა და ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის და საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირებისათვის დაჯარიმდა სსკ-ის 282-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის გარეშე საქმიანობის პერიოდში განხორციელებული დღგ-ის დასაბეგრი ოპერაციების (გარდა გათავისუფლებული ოპერაციებისა) თანხის 5 პროცენტის ოდენობით. რამდენადაც, შეუძლებელია მას დაეთანხმო და გაიზიარო უშუალოდ საგადასახადო შემოწმების აქტში შემმომწმებელთა მიერ ფაქტობრივ გარემოებებში დაფიქსირებულ იმ გარემოებიდან გამომდინარე, რომ:

„... არსებული სააღრიცხვო დოკუმენტაციით ვერ ხერხდება დაბეგვრის ობიექტის დადგენა პირის მიერ კონკრეტული სამეურნეო ოპერაციების ფარგლებში რეალიზებული პროდუქციის სახეობა, რაოდენობა, ზომის ერთეული, მიწოდების თარიღი, საკომპენსაციო თანხა და თვითღირებულება.“ შესაბამისად აღნიშნულისა, მათთვის გაუგებარი და გაურკვეველი რჩება, საგადასახადო შემოწმების აქტში შემმომწმებელთა მიერ დაფიქსირებულ შეფასება თუ, როგორ იქნა გამოყენებული ფასნამატის მეთოდი და როგორ მოხდა შემმომწმებელთა სსკ-ის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის საფუძველზე.

„შესაბამისი დანიშნულებიდან და მახასიათებლებიდან გამომდინარე განხორციელდა „ერთგვაროვანი“ ნიშნის მქონე პროდუქციის დაჯგუფება (მ. შ. დაჯგუფდა დაბეგვრის ტიპის მიხედვით) და თითოეულ ჯგუფში მოქცეულ პროდუქციათა სარეალიზაციო ფასებსა და თვითღირებულებებს შორის პროცენტული სხვაობების - ფასნამატის დადგენა...“

ან კიდევ, როგორ და რა ლოგიკით იქნა:

„შემოწმებით დადგენილი ფასნამატები გავრცელებული იქნა არაიდენტიფიცირებულ რეალიზაციების თვითღირებულებებზე."

ეს მაშინ როცა, საზოგადოების მიერ სალარო აპარატებითა და საბანკო ტერმინალებით რეალიზებული საქონლის იდენტიფიცირება პრაქტიკულად შეუძლებელია (რასაც შემმომწმებლები თავადაც აფიქსირებენ საგადასახადო შემოწმების აქტში), შესაბამისად აღნიშნულისა, ფაქტობრივად შეუძლებელია კონკრეტული მომენტისათვის რა საქონელი გაიყიდა, რა რაოდენობის და რომელი „ჯგუფისა“. აღნიშნულიდან გამომდინარე მათთვის სრულიად გაუგებარი რჩება, თუ როგორ მოხდა შემმომწმებლების მიერ, მათ მიერ „დადგენილი“ ფასნამატების მიხედვით საზოგადოების რეალიზაციების გაზრდა სალარო აპარატში და საბანკო ტერმინალში დაფიქსირებული მონაცემების პროპორციულად, დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვებისა და დღგ-ისაგან გათავისუფლებული ბრუნვების მიხედვით, შესაბამისად აღნიშნულისა მათი გამიჯვნა და მიკუთვნება დღგ-ით დასაბეგრ და დღგ-ით დაბეგვრისაგან გათავისუფლებულ ბრუნვებზე და შემოწმებით გაზრდილი შემოსავლების მიკუთვნება დღგ-ით დასაბეგრ და დაუბეგრავ ბრუნვებზე თვეების მიხედვით?

აღნიშნულიდან გამომდინარე ეს ყველაფერი შემმომწმებელთა ერთგვარ მოსაზრებას და მხოლოდ და მხოლოდ ვარაუდს წარმოადგენს და იგი არ შეიძლება საფუძვლად დაედოს საგადასახადო შემოწმებით დამატებით განხორციელებულ დარიცხვებს სასამართლოებში საგადასახადო დავების განხილვის პრაქტიკიდან გამომდინარე, კერძოდ კი:

სასამართლო განმარტავს, რომ მხოლოდ და მხოლოდ ვარაუდი არ შეიძლება გახდეს გადასახადის გადამხდელზე შესაბამისი დარიცხვების საფუძველი, ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საგადასახადო შემოწმებით განხორციელებული დარიცხვები უნდა ემყარებოდეს შესაბამის მტკიცებულებებსა და კონკრეტულ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომლებიც შემოწმების პროცესში უნდა იყოს მოძიებული შესაბამისი მტკიცებულებებით გამყარებული! შესაბამისად აღნიშნულისა იგი როგორც უკვე აღნიშნეს ის, მხოლოდ და მხოლოდ შემმომწმებელთა ერთგვარ „ვარაუდს“ წარმოადგენს და მას ცხადია არ ეთანხმებიან და არ იზიარებენ, აღნიშნული კვალიფიკაციის საფუძველზე გაზრდილი შემოსავლების შესაბამისად შემმომწმებელთა მიერ განხორციელებულ შესაბამის დარიცხვებს როგორც დღგ-ის გადასახადის ნაწილში, ისე საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში!

2. ასევე, არ ეთანხმებიან და არ იზიარებენ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 29 სექტემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტში (საკითხი N3–ის მიხედვით) შემმომწმებელთა მიერ ფაქტობრივ გარემოებების ნაწილში დაფიქსირებული გარემოებების:

„შემოწმებისას წარმოდგენილი საზოგადოების დირექტორის ახსნა - განმარტებით შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს საზოგადოებას სალაროში ნაღდი ფულის ნაშთი არ გააჩნდა, ასევე წარმოდგენილი ახსნა - განმარტებით და შემმომწმებლების მიერ კონტრაგენტებიდან მიღებული ინფორმაციებით დადგინდა დებიტორ - კრედიტორული დავალიანებების მოცულობები. არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშებული შემოსავლების, შეძენის და რეალიზაციის დამადასტურებელი პირველადი დოკუმენტების, საბანკო ამონაწერების, ახსნა - განმარტებების და ა. შ. ანალიზით შემოწმებით განისაზღვრა ნაღდი ფულის ნაშთის ოდენობა შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს, აღნიშნულ განკარგვად თანხაზე გადამხდელს მინიჭებული არ აქვს კლასიფიკაცია. გადასახადის გადამხდელის მიერ შესაბამისი მტკიცებულებების წარმოუდგენლობის, აგრეთვე, განკარგვადი თანხის განკარგვის თაობაზე სხვა სახის ინფორმაციის არ არსებობის გამო, აღნიშნული თანხა ჩაითვალა შესაბამისი პერიოდის ბოლოს, საწარმოს დირექტორზე (არ არსებობს სხვა იდენტიფიცირებადი პირი) გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა სსკ-ის 101- ე მუხლის შესაბამისად“.

მომჩივანი არ ეთანხმება და არ იზიარებს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის საფუძველზე არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით საზოგადოების შემოსავლების გაზრდას, ასევე შემმომწმებელთა მიერ დაფიქსირებული საზოგადოების ხარჯების ნაწილის გაშიფვრას, რამდენადაც, შესამოწმებელ პერიოდში როგორც საზოგადოების დირექტორს ბაზრის მოკვლევა - შესწავლისა და მომწოდებლებთან უშუალო კომუნიკაციის მიზნით ხშირად უწევდა საზღვარგარეთ მივლინებაში გამგზავრება, მოსაწოდებელ საქონელზე შესაბამისი ბაზრის შესწავლა, საქონლის შერჩევა, მომწოდებლებთან მოლაპარაკებების გამართვა და შესაბამისი ხელშეკრულებების გაფორმება, რაც ეკონომიკური საქმიანობის ეფექტური განხორციელების ერთ - ერთ აუცილებელ და უმნიშვნელოვანეს პირობას წარმოადგენს.

იქედან გამომდინარე, რომ ეკონომიკურ საქმიანობას ახლად იწყებდა და არ გააჩნდა ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების შესაბამისი ცოდნა და პრაქტიკული გამოცდილება, პრაქტიკულად ვერ მოახერხეს ყველა ხარჯების და მათ მიერ დაფუძნებული საწარმოს (100%-იანი) წილის მფლობელის, ამავე დროს საზოგადოების დირექტორის საზღვარგარეთ ყოფნის სამივლინებო ხარჯებში მოქცევა და ბუღალტრულად ასახვა, ეს მაშინ, რაც ფაქტობრივად და პრაქტიკულად ისინი გაწეულია და საწარმოს ეკონომიკურ საქმიანობასთან არის დაკავშირებული და ეს ყველაფერი პრაქტიკულად დასტურდება: საზღვარგარეთ გამგზავრებასა და დაბრუნებასთან დაკავშირებით მგზავრობის ხარჯების (ბილეთების ღირებულების უშუალოდ საზოგადოების საბანკო ანგარიშებიდან გადარიცხვებით), აგრეთვე საზღვრის კვეთის შესახებ შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოს მონაცემებით და საზოგადოების დირექტორის საზღვარგარეთის პასპორტში დაფიქსირებული საზღვრის კვეთის დამადასტურებელი შესაბამისი ჩანაწერებით და შტამპებით დასტურდება! მაგრამ მათი საზოგადოების საბუღალტრო მონაცემებში ასახვა არასაკმარისი ცოდნისა და გამოცდილების გამო მათ მიერ არ მომხდარა!

იმის გათვალისწინებით, რომ პრაქტიკულად შესაბამისი ცოდნა და გამოცდილება არ გააჩნდათ სამივლინებო ხარჯების კანონმდებლობის მოთხოვნათა შესაბამისად ბუღალტრულად აღსარიცხად, ეს იმას არ ნიშნავს რომ, ის პრაქტიკულად არ არის გაწეული და ზემოთ აღნიშნული დეფაქტო გარემოებებიდან და აგრეთვე, საბუღალტრო აღრიცხვის საერთაშორისო სტანდარტების შესაბამისად, შინაარსის ფორმაზე აღმატებულობის პრინციპიდან:

„თუ ფორმა არ შეესაბამება შინაარსს - უპირატესი მნიშვნელობა ენიჭება მის შინაარსს!“

გამომდინარე, საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2005 წლის 5 აპრილის N 220 ბრძანებით დამტკიცებული: „გადახდილი სამივლინებო ხარჯების ნორმების განსაზღვრის შესახებ“ დანართი N 2-ის შესაბამისად, ფაქტობრივად გაწეული აღნიშნული სამივლინებო ხარჯები საზოგადოების ფულის მოძრაობის ხარჯებში გათვალისწინებას ექვემდებარება, რამდენადაც ყველა ეს ხარჯი როგორც უკვე აღნიშნეს, პრაქტიკულად და ფაქტობრივად გაწეულია, მაგრამ მათი არასაკმარისი ცოდნისა და გამოცდილების გამო ბუღალტრულად არ არის ასახული და არც შემმომწმებელთა მიერ არ ასახული საზოგადოების ნაღდი ფულის მოძრაობის ხარჯებში!

აღნიშნულთან დაკავშირებით, ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს ყურადღებას მიაპყრობენ ახლახანს თავად შემოსავლების სამსახურში საგადასახადო დავების განხილვის პროცესში დამკვიდრებულ და ჩამოყალიბებულ პრაქტიკას (რომლებსაც შემოსავლების სამსახურის საინფორმაციო მეთოდოლოგიური ჰაბის ვებგვერდზე ვეცნობით) და მტკიცებულებად საჩივარს თან ურთავენ შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 20 აგვისტოს N 18664 ბრძანებას, რომელიც გამოცემულია შემოსავლების სამსახურის დავების საბჭოს 2025 წლის 14 აგვისტოს სხდომაზე (ოქმი N 68) იდენტურ თემაზე მიღებული გადაწყვეტილების საფუძველზე და გადასახადის გადამხდელის საჩივარი მივლინების ხარჯების გათვალისწინების ნაწილში დაკმაყოფილებულია!

ამასთან, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-4 მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, იმპერატრულად მიუთითებს, რომ იდენტურ თემებზე ადმინისტრაციული ორგანოების მხრიდან არაერთგვაროვანი გადაწყვეტილებების მიღება დაუშვებელია! ყოველივე ზემოაღნიშნულთან ერთად ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭოს ყურადღება დამატებით გვინდა მივაპყროთ აღნიშნულ თემებზე საგადასახადო დავის განხილვის პროცესებში სასამართლო ორგანოების მიღებული გადაწყვეტილების პრაქტიკას, კერძოდ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2017 წლის 24 იანვარის (Nბს 560-561(2კ-16)) განჩინებების სარეზოლუციო ნაწილში გაკეთებულ განმარტებას:

„ ... საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას სსკ-ს 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილთან მიმართებაში და დამატებით განმარტავს, რომ საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილი ეხება ყველა სახის გადასახადის განსაზღვრას. ხსენებული ნორმით საგადასახადო _ ორგანოს უფლება ეძლევა მხოლოდ ამ ნაწილითა და საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ სხვა შემთხვევებში გადასახადის გადამხდელს გადასახადი დაარიცხოს მის ხელთ არსებული მასალების/სანდო ინფორმაციის ანალიტიკური დამუშავების მეშვეობით. ეს მასალები ან ინფორმაცია შეიძლება არსებობდეს თვით გადამხდელთან, მაგრამ არასრული სახით. ან საგადასახადო ორგანოში და ეხებოდეს მსგავსი საქმიანობით დაკავებულ სხვა პირს. ამ მასალების გამოყენებისას საგადასახადო ორგანომ, შესაბამისი კორექტივები უნდა შეიტანოს გადამხდელთან დაკავშირებული ფაქტებისა და გარემოებების შესაბამისად. მიზანი კი ის არის, რომ სამართლიანად, გონივრული განსჯის _ საფუძველზე უნდა დადგინდეს საგადასახადო ვალდებულებები. ამდენად., სავარაუდო საგადასახადო _ ვალდებულებების ფორმირებაში მონაწილეობა უნდა მიიღოს არა მარტი შესაძლო შემოსავლებმა, არამედ შესაძლო გამოქვითვებმა, ხარჯებმაც...“. აქვე მომჩივანი დავების საბჭოს ყურადღებას მიაპყრობს იმ გარემოებებს, რომ ცდილობდნენ და კვლავაც ცდილობენ ეკონომიკური საქმიანობა აწარმოონ სრულიად გამჭვირვალედ და კეთილსინდისიერად, გადაიხადონ ყველა ის გადასახადი რაც მოქმედი კანონმდებლობის შესაბამისად გვეკისრება. აღნიშნული მიდგომით მუშაობდნენ ყოველთვის და აგრძელებენ კვლავაც, შესაბამისად იხდიან ყოველთვიურ საბიუჯეტო გადასახადებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე არ ეთანხმებიან და არ იზიარებენ საგადასახადო შემოწმებით არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით დამატებით დარიცხულ გადასახადებს და ფინანსურ სანქციებს!

3. ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოს ასევე თხოვენ, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გათვალისწინებით გათავისუფლებულები იქნან საგადასახადო შემოწმებით დარიცხული ფინანსური სანქციებისაგან და აღნიშნულთან დაკავშირებით საბჭოს ყურადღება უნდათ, რომ მიაპყრონ აგრეთვე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განმარტებაზე: „სასამართლო განმარტავს, რომ საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის გათვალისწინებული საგადასახადო სანქცია უნდა შეესაბამებოდეს ჩადენილი ქმედების სიმძიმეს და მიყენებული ზიანის მოცულობას. გადასახადის შემცირებამ გარდაუვლად უნდა გამოიწვიოს სამართალდარღვევის მიმართ პასუხისმგებლობის ზომის გამოყენება, მაგრამ იგი არ უნდა ატარებდეს რეპრესიულ ხასიათს. საგადასახადო სამართალდარღვევის გამო არარეპრესიული ხასიათის სანქციის გამოყენება გულისხმობს პასუხისმგებლობის სუბიექტის მატერიალური მდგომარეობის გათვალისწინებას“. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე მიაჩნიათ, რომ ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო უფრო მეტი გულისხმიერებითა და ყურადღებით მიუდგება საჩივარში წარმოდგენილი გარემოებების განხილვას და საზოგადოების ამჟამინდელ მძიმე ფინანსურ მდგომარეობის გათვალისწინებით გააუქმებთ შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 1 დეკემბრის N 26390 ბრძანებას და დაავალებთ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტს 2025 წლის 7 ოქტომბრის N 261–18 საგადასახადო მოთხოვნით დარიცხული თანხების კორექტირებას (შემცირებას), ამასთან, გათავისუფლებულები იქნებიან საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენებით შემოწმების შედეგების მიხედვით დარიცხული - კორექტირებული (შემცირებული) გადასახადების მიხედვით საბოლოოდ დასარიცხი ფინანსური სანქციებისაგან, რისთვისაც წინასწარ იხდიან მადლობას. წარმოდგენილი საჩივრის დაუკმაყოფილებლობის შემთხვევაში იძულებული რჩებიან საგადასახადო დავა გავაგრძელოთ სასამართლოში.

 

დავების განხილვის საბჭო:

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ - დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგით დასაბეგრი ოპერაციებია, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

სადავო საკითხზე წარმოდგენილია აუდიტის დეპარტამენტის 26.12.2025 წლის N ----- წერილი საიდანაც ირკვევა, რომ არსებული სააღრიცხვო დოკუმენტაციით ვერ ხერხდებოდა დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, კერძოდ, ვერ დგინდებოდა პირის მიერ კონკრეტული სამეურნეო ოპერაციის ფარგლებში რეალიზებული პროდუქციის სახეობა, რაოდენობა, ზომის ერთეული, მიწოდების თარიღი, საკომპენსაციო თანხა და თვითღირებულება. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, შესამოწმებელ პერიოდში პირის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის საფუძველზე, კერძოდ გამოყენებულ იქნა ფასნამატის მეთოდი. შესაბამისი დანიშნულებიდან და მახასიათებლიდან გამომდინარე განხორციელდა „ერთგვაროვანი“ ნიშნის მქონე პროდუქციის დაჯგუფება (მ.შ დაჯგუფდა დაბეგვრის ტიპის მიხედვით) და თითოეულ ჯგუფში მოქცეულ პროდუქციათა სარეალიზაციო ფასებსა და მათ თვითღირებულებებს შორის პროცენტული სხვაობების-ფასნამატების დადგენის წყაროდ გამოყენებული იქნა პირთან ჩატარებული მიმდინარე კონტროლის ღონისძიებით, კერძოდ ინვენტარიზაციით დაფიქსირებული ინფორმაცია. დოკუმენტური ფასნამატი არ იქნა გამოყენებული ვინაიდან დოკუმენტებით რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულება საანგარიშო პერიოდის მთლიანი შეძენების 5%-ზე ნაკლებია. შემოწმებით დადგენილი ფასნამატები გავრცელდა არაიდენტიფიცირებულ რეალიზაციების თვითღირებულებებზე. ხოლო გაანგარიშებული შემოსავლების მიკუთვნება და გადანაწილება შესაბამის საანგარიშო პერიოდებზე განხორციელდა სალარო აპარატში და საბანკო ტერმინალში დაფიქსირებული მონაცემების პროპორციულად, ვინაიდან საზოგადოება არ იყო დღგ-ის გადამხდელი მთელს შესამოწმებელ პერიოდში და შესაბამისად დეკლარირებული ბრუნვების პროპორციულად შემოსავლების გადანაწილება ვერ მოხერხდა. საზოგადოება დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულია 22.07.2024 წელს. შემოწმებით დადგენილი (მ.შ. არაპირდაპირი მეთოდით) უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციების საერთო თანხა აჭარბებს 100 000 ლარს 24.06.2024 წელს. შემოწმებით გაიზარდა როგორც დღგ-ით დასაბეგრი ასევე დღგ-ისგან ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებული ბრუნვები. შედეგად, პირს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე და 282-ე მუხლების მიხედვით.

საბჭო განმარტავს, რომ ვინაიდან გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობით დადგენილი წესით და შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, საგადასახადო ორგანოს შეეძლო არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით განესაზღვრა მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები. შესაბამისად, აუდიტის დეპარტამენტში არსებული მონაცემების მიხედვით შესაბამისი დანიშნულებიდან და მახასიათებლიდან გამომდინარე „ერთგვაროვანი“ ნიშნის მქონე პროდუქციის დაჯგუფება (მ.შ დაჯგუფდა დაბეგვრის ტიპის მიხედვით) და თითოეულ ჯგუფში მოქცეულ პროდუქციათა სარეალიზაციო ფასებსა და მათ თვითღირებულებებს შორის პროცენტული სხვაობების - ფასნამატების დადგენა მართებულია. ამასთან, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულება, რაც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი ამ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

2. ფულის ნაშთის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვა

 

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები:

საზოგადოების დირექტორის განმარტებით შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს საზოგადოებას სალაროში ნაღდი ფულის ნაშთი არ გააჩნდა, ასევე შემმომწმებლების მიერ კონტრაგენტებიდან მიღებული ინფორმაციებით დადგინდა დებიტორ - კრედიტორული დავალიანებების მოცულობები. არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშებული შემოსავლების, შეძენის და რეალიზაციის დამადასტურებელი პირველადი დოკუმენტების, საბანკო ამონაწერების, ახსნა - განმარტებების და ა.შ ანალიზით შემოწმებით განისაზღვრა ნაღდი ფულის ნაშთის ოდენობა შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს. აღნიშნულ განკარგვად თანხაზე გადამხდელს მინიჭებული არ აქვს კვალიფიკაცია. გადასახადის გადამხდელის მიერ შესაბამისი მტკიცებულებების წარმოუდგენლობის, აგრეთვე, განკარგვადი თანხის განკარგვის თაობაზე სხვა სახის ინფორმაციის არ არსებობის გამო, აღნიშნული თანხა ჩაითვალა შესაბამისი პერიოდის ბოლოს, საწარმოს დირექტორზე (არ არსებობს სხვა იდენტიფიცირებადი პირი) გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის შესაბამისად. საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის თანახმად, გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს. სულ საშემოსავლო გადასახადით დასაბეგრი თანხა განისაზღვრა 811147(648918/0,8) ლარი. შესამოწმებელ პირს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირებისათვის.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი:

შემოსავლების სამსახურის არგუმენტაცია მოცემულია პირველი დავის საგნის ნაწილში.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია:

მომჩივნის არგუმენტაცია მოცემულია პირველი დავის საგნის ნაწილში.

 

დავების განხილვის საბჭო:

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.

საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავებისას:

ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;

ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.

საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

სადავო საკითხზე წარმოდგენილია აუდიტის დეპარტამენტის 26.12.2025 წლის N ----- წერილი საიდანაც ირკვევა, რომ შემოწმებისას წარმოდგენილი საზოგადოების დირექტორის ახსნა - განმარტებით შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს საზოგადოებას სალაროში ნაღდი ფულის ნაშთი არ გააჩნდა, ასევე წარმოდგენილი ახსნა - განმარტებით და შემმომწმებლების მიერ კონტრაგენტებიდან მიღებული ინფორმაციებით დადგინდა დებიტორ - კრედიტორული დავალიანებების მოცულობები. არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშებული შემოსავლების, შეძენის და რეალიზაციის დამადასტურებელი პირველადი დოკუმენტების, საბანკო ამონაწერების, ახსნა - განმარტებების და ა.შ ანალიზით შემოწმებით განისაზღვრა ნაღდი ფულის ნაშთის ოდენობა შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს. აღნიშნულ განკარგვად თანხაზე გადამხდელს მინიჭებული არ აქვს კვალიფიკაცია. გადასახადის გადამხდელის მიერ შესაბამისი მტკიცებულებების წარმოუდგენლობის, აგრეთვე, განკარგვადი თანხის განკარგვის თაობაზე სხვა სახის ინფორმაციის არ არსებობის გამო, აღნიშნული თანხა ჩაითვალა შესაბამისი პერიოდის ბოლოს, საწარმოს დირექტორზე (არ არსებობს სხვა იდენტიფიცირებადი პირი) გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის შესაბამისად. სამივლინებო ხარჯებთან დაკავშირებით აღსანიშნავია, რომ არც შემოწმების პროცესში, არც შემოსავლების სამსახურში წარმოდგენილ საჩივარში აღნიშნული თემა გადამხდელის მხრიდან საერთოდ არ ყოფილა წარმოდგენილი და არც რაიმე სახის აღნიშნული ხარჯების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია ყოფილა წარმოდგენილი.

მომჩივნის მიერ დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით საბჭომ მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი ამ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

დავების განხილვის საბჭოში წარმოდგენილი საჩივრით გადასახადის გადამხდელი ითხოვს სანქციებისაგან გათავისუფლებას საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე.

საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, თუ ამ თავით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დავების განხილვის საბჭო საჩივარს განიხილავს შემოსავლების სამსახურში გასაჩივრებული დავის საგნის ფარგლებში.

საბჭო მიუთითებს საქმის გარემოებებზე და აღნიშნავს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში დავის განხილვის პირველ ეტაპზე წარდგენილი საჩივრით მომჩივანი არ ითხოვდა დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლებას საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე. შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურის 01.12.2025 წლის N 26390 ბრძანებაში აღნიშნული საკითხი ასახული არ არის.

 

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გათვალისწინებით, საბჭო მოკლებულია საფუძველს იმსჯელოს დაკისრებული სანქციებისგან მომჩივნის გათავისუფლებაზე.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი N 64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი:

1. საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით და გავრცელებული ფასნამატი;

2. ფულის ნაშთის დირექტორზე გაცემულ ხელფასად განხილვა.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

დადგენილი გარემოებაა, რომ გადამხდელის სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შემოწმებით ვერ მოხდა დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, რის საფუძველზეც პირის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. კომპანია არ იყო რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად მთელს შესამოწმებელ პერიოდში და შესაბამისად ვერ მოხერხდა დეკლარირებული ბრუნვების პროპორციულად შემოსავლების გადანაწილება. შესაბამის საანგარიშო პერიოდებზე განხორციელდა სალარო აპარატში და საბანკო ტერმინალში დაფიქსირებული მონაცემების პროპორციულად გაანგარიშებული შემოსავლების მიკუთვნება და გადანაწილება, რამაც გამოიწვია დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის თარიღის ცვლილება. ამასთან, შემოწმების მიერ შესწავლილ იქნა ფულადი სახსრების მოძრაობა და დადგინდა სალაროს ნაღდი ფულის განკარგვადი ნაშთი შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს, რაც ჩაითვალა საწარმოს დირექტორზე გაცემულ ხელფასად.

 

გადაწყვეტილება:

1. საბჭო განმარტავს, რომ ვინაიდან გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობით დადგენილი წესით და შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულება, რაც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

2. საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-3 ნაწილის გათვალისწინებით, საბჭო მოკლებულია საფუძველს იმსჯელოს დაკისრებული სანქციებისგან მომჩივნის გათავისუფლებაზე.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი ამ ნაწილში დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

დასაბუთება:

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: მუხლი 73 (5,,ა"); 73 (9,,ბ"); 158(1); 159(1,,ა",,ბ"); 163 (1)(2); 164(1);.