გადაწყვეტილება № 26714/2/2026

№ 26714/2/2026

09 მარტი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს „------“ (ს/ნ -----)

მოპასუხე: საბაჟო დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 5.03.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს ------ 24.02.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26714/2/2026).

 

დავის საგანი:

საგადასახადო შეღავათის გამოყენებით გაფორმებული საქონლის დაბეგვრა იმპორტის გადასახადით.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. საბაჟო დეპარტამენტის 19.12.2025 წლის №041-91 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 12.02.2026 წლის №3007 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 139 684.48 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 87 637.08

დღგ - 13 368.36

იმპორტის გადასახადი - 74 268.72

საურავი - 52 047.4

 

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

კომპანიის საქმიანობაა საცალო ვაჭრობა რკინა-კავეულით, საღებავებით და მინით სპეციალიზებულ მაღაზიებში.

საბაჟო დეპარტამენტის 11.12.2025 წლის №27290 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა კომპანიის მიერ ----საბაჟო დეკლარაციებით გაფორმებული საქონლის გაშვების შემდგომი კამერალური შემოწმება.

შემოწმების შედეგები აისახა საბაჟო დეპარტამენტის 17.12.2025 წლის №----- საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლის შემოწმების აქტში, საიდანაც ირკვევა, რომ:

----- საბაჟო უწყებიდან ელექტრონულად მოწოდებული ინფორმაციის დამუშავების შედეგად გამოვლინდა, რომ 2022 წლის განმავლობაში ------კომპანიებიდან („-----“ და „-----“) ქართული კომპანიის - მომჩივნის, დანიშნულებით, განხორციელდა სეს ესნ-ის - ---- სასაქონლო ჯგუფის - 201.080 ტონა რკინის ნაწარმის ექსპორტი, რომელიც საქართველოში შემოტანისას მიმღები კომპანიის მიერ გაფორმებულია - №----- (5.05.2022წ.), №------(4.06.2022წ.), №------ (29.06.2022წ.), №---- (23.08.2022წ.), №----(9.09.2022წ.), №-----(20.10.2022წ.), №---- (16.11.2022წ.) და №------ (21.12.2022წ.) საბაჟო დეკლარაციებით.

საბაჟო დეკლარაციების თანმხლები დოკუმენტაციის თანახმად, საქონელი შეძენილია ორი ----- კომპანიისაგან ინვოისების შესაბამისად, ----- თბილისის პირობით, რომლითაც საქონლის ჯამურმა ღირებულებამ შეადგინა 216,325.58 აშშ დოლარი.

საბაჟო დეკლარაციებში გაცხადებული საქონლის ჯამურმა საბაჟო ღირებულებამ შეადგინა 618 905.99 ლარი, ხოლო დარიცხულმა იმპორტის გადასახდელმა (დღგ) 111 403.07 ლარი.

იმპორტის 12%-იანი გადასახადისაგან გათავისუფლების ნაწილში გადასახადის გადამხდელმა ისარგებლა ---- უფლებამოსილი სამსახურების მიერ გაცემული საქონლის წარმოშობის (გადაადგილების) სერტიფიკატებით:

---- საბაჟო უწყებიდან ელექტრონულად მოწოდებული ინფორმაციასა და საქართველოში დეკლარირებულ მონაცემებს შორის არსებული შეუსაბამობის მიზეზების დადგენისას გაირკვა, რომ რეალურად საქონელი გამოგზავნილია ---- და ---- ტერიტორიაზე გადაადგილდებოდა უწყვეტ რეჟიმში, ტრანზიტული საბაჟო დეკლარაციებით. ამასთან, გადამოწმების პასუხად ------ საბაჟო უწყებიდან მიღებული წერილით (№-----27.10.2025წ.) დასტურდება, რომ №----- სსდ-ით ქვეყანაში შემოტანილი საქონელი, ----- ექსპორტის პროცედურით არ გამოგზავნილა, ხოლო გადამოწმების პასუხად მიღებულ მეორე წერილს (№-----, 27.11.2025წ.) არ ახლავს საბაჟო დეპარტამენტის მიერ გამოთხოვილი ----- დოკუმენტაცია, რომელიც ცალსახად დაადასტურებდა №------ სსდ-ით მიღებული საქონლის ------ წარმოშობას.

ზემოთ ხსენებულიდან გამომდინარე ირკვევა, რომ 201.080 ტონა რკინის ნაწარმი ---- ---- ის ნაცვლად შემოტანილია ----- და არცერთ სასაქონლო პარტიაზე ----- წარმოშობის დამადასტურებელი გადაადგილების სერტიფიკატი (EUR.1) არ უნდა გაცემულიყო. შესაბამისად, ---- იმპორტირებული საქონელი არ წარმოადგენს ----- წარმოშობის საქონელს და მასზე არ უნდა გავრცელდეს კანონმდებლობით განსაზღვრული - 12%-იანი საგადასახადო შეღავათი.

აღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, გადასახადის გადამხდელს დამატებით დაერიცხა იმპორტის გადასახდელი - 87 637.10 ლარის ოდენობით, მათ შორის იმპორტის გადასახადი - 74 268.72 ლარი და დღგ - 13 368.36 ლარი.

შემოწმების მასალები შესაბამისი რეაგირებისათვის გაგზავნილია (№----, 22.12.2025წ.) ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურში, ხოლო საბაჟო კოდექსის 167-ე მუხლით განსაზღვრული სანქციის დაკისრების შესახებ გადაწყვეტილება მიღებული იქნება აღნიშნულ საქმეზე საგამოძიებო სამსახურის მიერ გამოტანილი საბოლოო დასკვნის შესაბამისად.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა საბაჟო დეპარტამენტის 19.12.2025 წლის №27863 ბრძანება და ამავე თარიღის №041-91 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 12.02.2026 წლის №3007 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საბაჟო კოდექსის მე-13 მუხლზე, 27-ე მუხლის პირველი ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტზე, 30-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, ამავე მუხლის მე-9 და მე-10 ნაწილებზე, 36-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე და მე-2 ნაწილზე, საგადასახადო კოდექსის 64-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, 272-ე მუხლზე, „საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე საქონლის გადაადგილებისა და გაფორმების შესახებ ინსტრუქციების დამტკიცების შესახებ“ ფინანსთა მინისტრის 2019 წლის 29 აგვისტოს №257 ბრძანებით დამტკიცებული „საბაჟო კონტროლის შესახებ“ ინსტრუქციის (დანართი №2) 45-ე მუხლის პირველ და მე-5 პუნქტზე და აღნიშნავს, რომ საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატი არის საქონლის აღწერის განსაზღვრული ფორმის დოკუმენტი, რომლითაც მისი გაცემისათვის უფლებამოსილი ორგანო ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს, რომ საქონელი, რომელზეც გაცემულია ეს სერტიფიკატი, წარმოშობილია მოცემული ქვეყნიდან. ამასთან, პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატი ადგენს გარკვეულ სატარიფო უპირატესობებს, რაც გულისხმობს შემცირებულ ან ნულოვან განაკვეთს საქონლისთვის, რომელიც ვაჭრობის საგანს წარმოადგენს პრეფერენციული ხელშეკრულების მონაწილე სახელმწიფოთა შორის. აქედან გამომდინარე, პრეფერენციული წარმოშობის წესები უფრო მკაცრია და პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემის წესები, პრეფერენციული წარმოშობის კრიტერიუმები განსაზღვრულია შესაბამისი სართაშორისო ხელშეკრულებებით.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე ნათელია, რომ საქონელი გამოგზავნილია ------- და მასზე არ უნდა გაცემულიყო ზემოაღნიშნული პრეფერენციული წარმოშობის (გადაადგილების) EUR.1 სერტიფიკატები. შესაბამისად, მომჩივნის მიერ არასწორად იქნა გამოყენებული პრეფერენცია. ამდენად, მომჩივნის მხრიდან ადგილი ჰქონდა იმპორტის გადასახდელების ოდენობის შემცირებისა და ასევე კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობის ფაქტს. გამომდინარე აღნიშნულიდან, წარმოშობილი ვალდებულების და საურავის დარიცხვა მართლზომიერად უნდა ჩაითვალოს.

რაც შეეხება მომჩივნის არგუმენტს სადავო აქტების ბათილობასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს, რომ სადავო აქტი არ ეწინააღმდეგება კანონს, არ არის დარღვეული მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.

რაც შეეხება მომჩივნის არგუმენტს, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გათვალისწინებით დაკისრებული საურავისგან გათავისუფლებასთან მიმართებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს, რომ მომჩივნის მიერ მითითებული ფაქტობრივი გარემოებით, არ დადასტურდება, რომ იგი მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტები და დარიცხული თანხა შეესაბამება საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი. ამასთან, განსახილველ შემთხვევაში საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

შემოწმების მიერ განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს არ ეთანხმება იმ გარემოებათა გამო, რომ მეწარმე სუბიექტი აქტიურ კომუნიკაციაში იყო ----- კომპანიასთან და სწორედ მისგან მოწოდებული ინფორმაციით დგინდებოდა, რომ საქონლის წარმოშობა ნამდვილად ---- ხდებოდა.

როგორც მოგეხსენებათ საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატს გასცემს ქვეყნის შესაბამისი ორგანოები და მისი დაბეჭდვა სხვა პირის მიერ შეუძლებელია, ამდენად კომპანიას გააჩნდა ნდობა მომწოდებელი ---- კომპანიის მიმართ, რომ ნამდვილად ---- კომპანიიდან ხდებოდა საქონლის შესყიდვა.

გარდა ამისა მნიშვნელოვანია რა დაადგინა საბაჟო ორგანომ, როგორც საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლის აქტშია მითითებული პირველ წერილზე ----- საბაჟოდან მოსული წერილით ირკვეოდა, რომ საქონელი არ გამოგზავნილა -----, ხოლო მეორე წერილს არ ახლდა ----- დოკუმენტაცია, რომლითაც დადასტურდებოდა საქონლის ----- წარმოშობა. მიაჩნია, რომ ამ ნაწილში ადმინისტრაციული წარმოება არ ჩატარებულა კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით, კერძოდ არ გამოკვლეულა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ისეთი გარემოებები რაც მიღებული გადაწყვეტილების შეცვლის წინაპირობა შეიძლება გამხდარიყო, როგორც კონტროლის აქტშია აღნიშნული ----- საბაჟო ორგანომ არ მიაწოდა შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტს ----- დოკუმენტაცია და ამის საფუძველზე ჩათვალა, რომ საქონელი არ არის ---- წარმოშობის.

მოცემულ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია საბაჟო ორგანომ ხელახლა მოითხოვოს ---- საბაჟო ორგანოსგან დოკუმენტაციის გადმოცემა და გამოთხოვილი ინფორმაციის საფუძველზე ჩატარდეს ხელახალი წარმოება.

საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატი არის საქონლის აღწერის განსაზღვრული ფორმის დოკუმენტი, რომლითაც მისი გაცემისათვის უფლებამოსილი ორგანო ერთმნიშვნელოვნად ადასტურებს, რომ საქონელი, რომელზეც გაცემულია ეს სერტიფიკატი, წარმოშობილია მოცემული ქვეყნიდან. საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატი შეიძლება იყოს პრეფერენციული (შეღავათიანი) და არაპრეფერენციული (შეღავათების გარეშე). პრეფერენციული წარმოშობა ადგენს გარკვეულ სატარიფო უპირატესობებს - შემცირებული ან ნულოვანი განაკვეთი საქონლისათვის, რომელიც ვაჭრობის საგანს წარმოადგენს პრეფერენციული ხელშეკრულების მონაწილე სახელმწიფოთა შორის. პრეფერენციული წარმოშობის სერტიფიკატების გაცემის წესები, პრეფერენციული წარმოშობის კრიტერიუმები განსაზღვრულია შესაბამისი სართაშორისო ხელშეკრულებებით.

გარდა ამისა ზოგიერთი იმპორტის პროცედურა მოხვდა წითელ დერეფანში და მოხდა საბაჟო ორგანოს მიერ დოკუმენტაციის შემოწმება. თუმცა დღემდე უცნობია თუ საბაჟო ორგანომ ვერ დაადგინა დოკუმენტის სიყალბე კომპანიას რა საფუძვლით შეეძლო ეჭვის შეტანა.

ითხოვს დავების განხილვის საბჭომ დაავალოს საბაჟო დეპარტამენტს საკითხის სრულყოფილად შესწავლა/გამოკვლევა, კერძოდ ხელახლა გამოითხოვოს ----- საბაჟოდან დოკუმენტაცია და მიწოდებული მტკიცებულებების შემდგომ გამოსცეს შესაბამისი აქტი.

კომპანიას საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლით დაეკისრა საურავი, ამ ნაწილში ითხოვს, დავების განხილვის საბჭომ გამოიყენოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით მისთვის მინიჭებული დისკრეციული უფლებამოსილება და კომპანია გაათავისუფლოს დაკისრებული საურავისგან.

მიაჩნია, რომ საწარმოს სამართალდარღვევა, რომელიც სადავოა თუმცა თუ დადგინდება და ძალაში დარჩება, გამოწვეულია არცოდნით/შეცდომით ვინაიდან არ შეიძლება სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას), კერძოდ წარმოშობის სერტიფიკატი არის მკაცრი აღრიცხვის დოკუმენტი რომლსაც გასცემს სახელმწიფო უწყებები და კომპანიას ვერ ექნებოდა შესაბამისი ცოდნა ან მოლოდინი რომ საქონელი არ იქნებოდა ----- წარმოშობის. გარდა ამისა ზოგიერთი იმპორტის პროცედურა მოხვდა წითელ დერეფანში და მოხდა საბაჟო ორგანოს მიერ დოკუმენტაციის შემოწმება. თუმცა დღემდე უცნობია თუ საბაჟო ორგანომ ვერ დაადგინა დოკუმენტის სიყალბე კომპანიას რა საფუძვლით შეეძლო ეჭვის შეტანა.

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე_7 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს ან სასამართლოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლო 7.10.2014 წლის №----- გადაწყვეტილებაში აღნიშნავს რომ, გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირს სწამს, რომ მისი ქმედება კანონიერია, არ არის მართლსაწინააღმდეგო. ამასთან, პირი მოქმედებს ე.წ. საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საპატიებელი შეცდომის დროს პირი ფიქრობს, რომ არ არსებობს ისეთი ნორმა, რომელიც მის ქმედებას კრძალავს. მაშასადამე, მას არ გააჩნია სამართალდარღვევის ჩადენის შეგნება. იმ შემთხვევაში, თუ შეცდომა საპატიებელი არ არის (მაგალითად, მოქმედებდა თვითიმედოვნებით ან დაუდევრობით) პირი არ შეიძლება განთავისუფლდეს საგადასახადო პასუხისმგებლობისაგან.

მომჩივანი საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილზე მითითებით აღნიშნავს, რომ ქმედების სამართალდარღვევად მიჩნევისთვის იგი უნდა იყოს მართლსაწინააღმდეგო და მისი ჩადენა უნდა მოხდეს ბრალეულად, ამასთან საჭიროა მიზეზობრივი კავშირის არსებობა ქმედებასა და დამდგარ შედეგს შორის.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით ითხოვს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლებას, ვინაიდან კომპანიის ქმედება გამომდინარეობდა საპატიებელი შეცდომის ფარგლებში და მიზნად არ ჰქონია გადასახადების შემცირება.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საბაჟო კოდექსის მე-13 მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, პირის მიერ საბაჟო დეკლარაციის, დროებით შენახვის დეკლარაციის, საქონლის შემოტანის ზოგადი დეკლარაციის, საქონლის გატანის ზოგადი დეკლარაციის, რეექსპორტის დეკლარაციის ან რეექსპორტის შეტყობინების წარდგენა, აგრეთვე ავტორიზაციის ან საბაჟო ორგანოს სხვა გადაწყვეტილების მისაღებად განაცხადის წარდგენა წარმოშობს აღნიშნული პირის ვალდებულებას: დეკლარაციაში, შეტყობინებაში ან განაცხადში ინფორმაცია ასახოს სწორად და სრულად; უზრუნველყოს, რომ დეკლარაციისთვის, შეტყობინებისთვის ან განაცხადისთვის დართული დოკუმენტი იყოს ნამდვილი, სწორი და ძალაში მყოფი; შეასრულოს საქონლის საბაჟო პროცედურაში მოქცევასთან, საქონლის რეექსპორტთან ან ნებადართული საქმიანობის განხორციელებასთან დაკავშირებული მოთხოვნები.

საბაჟო კოდექსის 36-ე მუხლის პირველი, მე-5 და მე-6 ნაწილების თანახმად, საქონლის წარმოშობა განისაზღვრება საქონლის საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე შემოტანისას ან/და საქონლის საქართველოს საბაჟო ტერიტორიიდან გატანისას ვაჭრობაში დამცავი ღონისძიებების განხორციელების მიზნით. საქონლის პრეფერენციული წარმოშობის განსაზღვრის კრიტერიუმები და წესი, აგრეთვე საქონლის პრეფერენციული წარმოშობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ფორმა და მისი შევსების წესი განისაზღვრება საქართველოს შესაბამისი საერთაშორისო ხელშეკრულებით. თუ საბაჟო დეკლარაციაში/რეექსპორტის დეკლარაციაში მითითებულია ინფორმაცია საქონლის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ, საბაჟო ორგანომ დეკლარანტს შეიძლება საქონლის წარმოშობის დადასტურება მოსთხოვოს.

მომჩივნის განმარტებით, აქტიურ კომუნიკაციაში იყო ----- კომპანიასთან და სწორედ მისგან მოწოდებული ინფორმაციით დგინდებოდა, რომ საქონელი ნამდვილად ---- იყო წარმოშობილი. საქონლის წარმოშობის სერტიფიკატს გასცემს ქვეყნის შესაბამისი ორგანოები და მისი დაბეჭდვა სხვა პირის მიერ შეუძლებელია, ამდენად კომპანიას გააჩნდა ნდობა მომწოდებელი ----- კომპანიის მიმართ, რომ ნამდვილად ----- კომპანიიდან ხდებოდა საქონლის შესყიდვა. მიაჩნია, რომ ადმინისტრაციული წარმოება არ ჩატარებულა კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით, კერძოდ როგორც აქტშია აღნიშნული -----საბაჟო ორგანომ არ მიაწოდა შემოსავლების სამსახურის საბაჟო დეპარტამენტს ----- დოკუმენტაცია და ამის საფუძველზე ჩათვალა, რომ საქონელი არ არის ----- წარმოშობის. მოცემულ შემთხვევაში მნიშვნელოვანია საბაჟო ორგანომ ხელახლა მოითხოვოს ----- საბაჟო ორგანოსგან დოკუმენტაციის გადმოცემა და გამოთხოვილი ინფორმაციის საფუძველზე ჩატარდეს ხელახალი წარმოება. გარდა ამისა ზოგიერთი იმპორტის პროცედურა მოხვდა წითელ დერეფანში და მოხდა საბაჟო ორგანოს მიერ დოკუმენტაციის შემოწმება. თუმცა დღემდე უცნობია თუ საბაჟო ორგანომ ვერ დაადგინა დოკუმენტის სიყალბე კომპანიას რა საფუძვლით შეეძლო ეჭვის შეტანა. ვინაიდან კომპანიის ქმედება გამომდინარეობდა საპატიებელი შეცდომის ფარგლებში და მიზნად არ ჰქონია გადასახადების შემცირება, აღნიშნულის გათვალისწინებით ითხოვს საგადასახადო კოდექსის 269- ე მუხლის მე-7 ნაწილის შესაბამისად დაკისრებული საურავისგან გათავისუფლებას.

საბაჟო დეპარტამენტის 5.03.2026 წლის №---- წერილით წარმოდგენილია მოპასუხის პოზიცია, სადაც მომჩივნის არგუმენტაციაზე მითითებულია, რომ საქონლის ექსპორტიორ ქვეყანასთან მიმართებით, ----- ვაჭრობის სამინისტროსა და საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შორის 11.05.2012 წელს გაფორმებული ტექნიკური დებულებით („მონაცემთა ურთიერთგაცვლის სისტემის შესახებ“ - ----- განსაზღვრული, ინფორმაციების ურთიერთგაცვლის შედეგად მოწოდებული მონაცემთა ბაზებსა (შემდგომში ----- ბაზა) და საქართველოში დეკლარირებულ მონაცემს შორის არსებული შეუსაბამობის მიზეზების დასადგენად, საბაჟო დეპარტამენტმა სრულყოფილად შეისწავლა ----- ბაზის საინფორმაციო ველებში არსებული მონაცემები. შესწავლის შედეგად გაირკვა, რომ ბაზაში მითითებული სატრანსპორტო საშუალებების ნომრები (----), ტვირთის მიმღები პირის სახელწოდება (----), საქონლის კოდი (----), საქონლის დასახელება (----) და საქონლის წონები (----) შეესაბამება ქართულ საქონლის საბაჟო დეკლარაციებში და თანმხლებ დოკუმენტაციაში გაცხადებულ მონაცემებს, ხოლო საქონლის საბოლოო გამყიდველის დასახელებები (-----), საქონლის გამომგზავნი ქვეყანის კოდი (-----), ასევე მიმღები ქვეყნის კოდი (-----), ერთმნიშვნელოვნად მიუთითებს, რომ საქონელი სრული მოცულობით გამოგზავნილია ----- მომჩივნის დანიშნულებით. ამასთან, შემოსავლების სამსახურის ერთიან საინფორმაციო ბაზაში გადამოწმდა სატრანსპორტო საშუალებების მიერ ---- საზღვრის კვეთასთან დაკავშირებული მონაცემებიც (გადაკვეთის თარიღი და დრო, მძღოლების საიდენტიფიკაციო მონაცემები - სახელი, გვარი, პასპორტის ან/და პირადი ნომრები, დაბადების თარიღები), რაც სრულად შეესაბამება ----- ბაზის ანალოგიურ გრაფებში (-----; ----- და -----; ------) მითითებულ მონაცემებს.

ზემოთ აღნიშნულიდან გამომდინარე, იმის გათვალისწინებით, რომ საქონლის წარმოშობის ქვეყნის სტატუსს განაპირობებს მხოლოდ „----- და ----- შორის თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმებით“ განსაზღვრული მოთხოვნები, რომელიც არ არის დამოკიდებული მოვაჭრე სუბიექტებს შორის შეთანხმებული კომერციული ოპერაციების ფორმასა და შინაარსზე, საბჭოს მიაჩნია, რომ არ არსებობს გადასახადის გადამხდელის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

რაც შეეხება, მომჩივნის მოთხოვნას დაკისრებული საურავისგან გათავისუფლებაზე საბჭო მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილზე, რომლის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

გადასახადი გადამხდელს სამეწარმეო საქმიანობაში აკისრია გულისხმიერების ვალდებულება და ეს ვალდებულება უნდა შეასრულოს ჯეროვნად და სრულად. ნებისმიერი შეცდომა არ წარმოადგენს სანქციისაგან გათავისუფლების საფუძველს. მხარემ უნდა დაამტკიცოს, რომ შეცდომა გამოწვეულია არა მისი დაუდევრობის და უხეში გაუფრთხილებლობით არამედ საქმიანობისათვის დამახასიათებელი თანმდევი გულისხმიერების მიუხედავად.

საბჭო იზიარებს შემოსავლების სამსახურის პოზიციას ამ საკითხთან მიმართებით და მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები არ იძლევა იმ ვარაუდის საფუძველს, რომ გადასახადის გადამხდელის მხრიდან სამართალდარღვევის ჩადენა გამოწვეულია მისი შეცდომით/არცოდნით. შესაბამისად, არ არსებობს დაკისრებული საურავისგან საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით მომჩივნის გათავისუფლების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

საგადასახადო შეღავათის გამოყენებით გაფორმებული საქონლის დაბეგვრა იმპორტის გადასახადით.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

კომპანიის საქმიანობაა საცალო ვაჭრობა რკინა-კავეულით, საღებავებით და მინით სპეციალიზებულ მაღაზიებში. თურქეთის საბაჟო უწყებიდან ელექტრონულად მოწოდებული ინფორმაციის დამუშავების შედეგად გამოვლინდა, რომ 2022 წლის განმავლობაში ირანული კომპანიებიდან

მომჩივნის, დანიშნულებით, განხორციელდა 201.080 ტონა რკინის ნაწარმის ექსპორტი, რომელიც საქართველოში შემოტანისას მიმღები კომპანიის მიერ გაფორმებულია საბაჟო დეკლარაციებით. საბაჟო დეკლარაციების თანმხლები დოკუმენტაციის თანახმად, საქონელი შეძენილია ორი თურქული კომპანიისაგან. იმპორტის 12%-იანი გადასახადისაგან გათავისუფლების ნაწილში გადასახადის გადამხდელმა ისარგებლა თურქეთის უფლებამოსილი სამსახურების მიერ გაცემული საქონლის წარმოშობის (გადაადგილების) სერტიფიკატებით. თურქეთის საბაჟო უწყებიდან ელექტრონულად მოწოდებული ინფორმაციასა და საქართველოში დეკლარირებულ მონაცემებს შორის არსებული შეუსაბამობის მიზეზების დადგენისას გაირკვა, რომ რეალურად საქონელი გამოგზავნილია ირანიდან და თურქეთის ტერიტორიაზე გადაადგილდებოდა უწყვეტ რეჟიმში და ტრანზიტული საბაჟო დეკლარაციებით. ზემოთ ხსენებულიდან გამომდინარე ირკვევა, რომ 201.080 ტონა რკინის ნაწარმი საქართველოში თურქეთის ნაცვლად შემოტანილია ირანიდან და არცერთ სასაქონლო პარტიაზე თურქული წარმოშობის დამადასტურებელი გადაადგილების სერტიფიკატი (EUR.1) არ უნდა გაცემულიყო. შესაბამისად, ირანიდან იმპორტირებული საქონელი არ წარმოადგენს თურქული წარმოშობის საქონელს და მასზე არ უნდა გავრცელდეს კანონმდებლობით განსაზღვრული - 12%-იანი საგადასახადო შეღავათი. აღნიშნული გარემოების გათვალისწინებით, გადასახადის გადამხდელს დამატებით დაერიცხა იმპორტის გადასახდელი.

 

გადაწყვეტილება

საბჭო იზიარებს შემოსავლების სამსახურის პოზიციას ამ საკითხთან მიმართებით და მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები არ იძლევა იმ ვარაუდის საფუძველს, რომ გადასახადის გადამხდელის მხრიდან სამართალდარღვევის ჩადენა გამოწვეულია მისი შეცდომით/არცოდნით. შესაბამისად, არ არსებობს დაკისრებული საურავისგან საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით მომჩივნის გათავისუფლების საფუძველი.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საბაჟო კოდექსის შემდეგ ნორმებს;36(5,6);

საგადასახადო კოდ.269(7);