გადაწყვეტილება №26115/2/2025

№26115/2/2025

05 იანვარი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: --------ი (ს/ნ -----------------)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 25.12.2025 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება --------ის 3.11.2025 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26115/2/2025).

 

დავის საგანი:

1. საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით;

2. ქონების გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება;

3. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახდო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 19.08.2025 წლის №007-231 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 20.10.2025 წლის №22697 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 261 278,06 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 162 579,55

დღგ - 69 760,33

საშემოსავლო გადასახადი - 92 521,22

ქონების გადასახადი - 298

ჯარიმა - 68 853,5

საურავი - 29 845,01

 

პროცედურული გარემოებები

მომჩივნის საქმიანობაა იმპორტირებული საქონლის (მაგიდის გადასაფარებლებისა და ელექტრო ჩაიდნების) ადგილობრივ ბაზარზე რეალიზაცია.

აუდიტის დეპარტამენტის 18.08.2025 წლის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია 1.01.2022 წლიდან 1.06.2025 წლამდე პერიოდი. შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 19.08.2025 წლის №007-231 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 20.10.2025 წლის №22697 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

შემოწმების პროცესში გადასახადის გადამხდელის მიერ არ იქნა წარმოდგენილი საბუღალტრო პროგრამა. შედეგად, გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემისა და საგადასახადო ორგანოს ხელთ არსებული სხვა ინფორმაციაზე დაყრდნობით საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის და 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის გათვალისწინებით გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. კერძოდ, უახლოესი შეძენის თარიღით დაკავშირებული იქნა გადასახადის გადამხდელის მიერ შეძენილი და რეალიზებული საქონელი. აღსანიშნავია, რომ დაკავშირდა რეალიზებული საქონლის 99%, რის შედეგაც დადგენილი იქნა დოკუმენტური ფასნამატი წლების ჭრილში. სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთი შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის დადგინდა საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვის საფუძველზე. აქედან გამომდინარე განისაზღვრა რეალიზებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების თვითღირებულება, რომელზეც საბოლოოდ გავრცელდა გადასახადის გადამხდელის დოკუმენტური ფასნამატი.

შემოწმებით დადგენილ რეალიზებული პროდუქციის ღირებულებასა და გადასახადის გადამხდელის მიერ დეკლარირებულ მონაცემებს შორის სხვაობა, საგადასახადო კოდექსის 161-ე მუხლის პირველის ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის, 158-ე და 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე დაექვემდებარა დღგ-ით დაბეგვრას, რის საფუძველზეც მიღებული დასაბეგრი ბრუნვა შესამოწმებელ პერიოდზე გადანაწილდა პერიოდების მიხედვით დეკლარირებული ბრუნვების პროპორციულად. შედეგად, მომჩივანს დაერიცხა დღგ, ხოლო დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირებისთვის დაჯარიმდა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით.

შემოწმების შედეგად დადგენილი დღგ-ით განსაზღვრული ბრუნვით, დადგინდა გადასახადის გადამხდელის ერთობლივი შემოსავალი, რომელიც განსხვავდებოდა დეკლარირებული შემოსავლისგან. ერთობლივი შემოსავლიდან გამოქვითვას დაექვემდებარა შეძენილი საქონლის, ბანკის საკომისიოს, გადახდილი სესხის თანხები, ელექტროენერგიის, იჯარისა და სხვა დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯები. საგადასახადო კოდექსის 54-ე, 79-ე, მე-80, მე-100 და 102-ე მუხლების საფუძველზე მომჩივანს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და დაეკისრა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა დეკლარაციაში თანხის შემცირებისათვის.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველ და მე-3 ნაწილებზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე, 163-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, მე-80 მუხლის პირველ ნაწილზე, 81-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-100 მუხლის პირველ ნაწილზე, 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 105-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებსა და გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში წარმოდგენილ არგუმენტზე, ინვენტარიზაციითა და შემოწმებით დადგენილ განსხვავებულ ფასნამატებთან დაკავშირებით, ყურადღებას ამახვილებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის თანახმად, გადამხდელის მითითება ინვენტარიზაციის შედეგად დადგენილ 36%-იან ფასნამატზე არ არის მართებული, რადგან საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვა, რომლის დროს როგორც შეძენის, ასევე, რეალიზაციის ფასს სურვილისამებრ უთითებს გადასახადის გადამხდელი. ასევე, აღსანიშნავია, რომ ის ფასი (ერთი მეტრი 2,75 ლარი), რომელ საქონელზეც 36%-იანი ფასნამატი გავრცელდა, საერთოდ არ ფიქსირდება დოკუმენტურად რეალიზებულ საქონელში, მაშინ როდესაც დანარჩენი საქონლის ღირებულებები მეტწილად ემთხვევა. გადამხდელის მიერ აღნიშნული 36%-იანი ფასნამატი მხოლოდ ერთი კონკრეტული მაგიდის საფარის ფასნამატია, ხოლო ინვენტარიზაციის საშუალო ფასნამატი შეადგენს 63%-ს (ყველა სახეობის მაგიდის საფარის საშუალო), რაც შესაბამისობაშია შემოწმების მიერ დადგენილ ფასნამატთან (შემოწმების მიერ დადგენილი საშუალო ფასნამატი 61%-ია, კერძოდ, 2022 წელი 40%, 2023 წელი 80%, 2024 წელი 62%, 2025 წელი 90%).

ამასთან, გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში წარმოდგენილ არგუმენტთან, ფასნამატის დადგენისას სასაქონლო ზედნადებებში მითითებული სატრანსპორტო ხარჯების გათვალისწინებასთან დაკავშირებით, აუდიტის დეპარტამენტი განმარტავს, რომ აღნიშნული საკითხი შემოწმების მიმდინარეობისას გაანალიზდა, კერძოდ, შედარდა ტრანსპორტირებით და ტრანსპორტირების გარეშე არსებული სასაქონლო ზედნადებები და დადგინდა, რომ საქონლის ღირებულებებს შორის არ არსებობდა არანაირი სხვაობა, რაც გულისხმობს იმას, რომ თუ ტრანსპორტირების დროს ემატება ტრანსპორტის ხარჯი აღნიშნულს გავლენა უნდა მოეხდინა საქონლის სარეალიზაციო ღირებულებაზე, თუმცა შემოწმების შედეგად დადგინდა, რომ არ არსებობდა არანაირი სხვაობა ტრანსპორტირებით და ტრანსპორტირების გარეშე რეალიზებულ საქონლის ღირებულებებს შორის. ასევე, გადასახადის გადამხდელი განმარტავს, რომ ტრანსპორტირებას ახორციელებდა ყოველთვის თავად, თუმცა, იმ სასაქონლო ზედნადებების დამუშავების შედეგად, სადაც მანქანის ნომრის იდენტიფიცირება შეიძლებოდა დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელის საკუთრებაში არსებული ავტომობილის ნომერი მხოლოდ სამ სასაქონლო ზედნადებში ფიგურირებს (აღნიშნულიდან ორი დისტრიბუციის სასაქონლო ზედნადებია, ხოლო ერთი შიდა გადაზიდვის), ხოლო დანარჩენი ავტომობილის ნომრები რეგისტრირებულია იმ პირზე ვინც საქონლის შეძენას ახორციელებს.

იმის გათვალისწინებით, რომ გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას დადგენილი წესით, ხოლო მისი სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შემოწმებისთვის შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა, კერძოდ, გადასახადის გადამხდელის მიერ რეალიზებული საქონლის 99%-ის დაკავშირების შედეგად დოკუმენტური ფასნამატის გავრცელება, დღგით დასაბეგრი ბრუნვისა და ერთობლივი შემოსავლის განსაზღვრა განხორციელდა მართლზომიერად.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

შემმოწმებლის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულ იქნა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებასა და მის წინაპირობებს კი განსაზღვრას საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილი, რომლის მიხედვითაც, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით, თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. ასევე ერთზე მეტი ნებისმიერი შემდეგი პირობის არსებობისას, როცა: ადგილი აქვს პირის აქტივების დაუსაბუთებელ ზრდას, ეკონომიკური საქმიანობისათვის ან/და პირადი მოხმარებისათვის გაწეული ხარჯი აჭარბებს დეკლარირებულ შემოსავალს. მიმდინარე საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებების შედეგად საგადასახადო შემოწმების დაწყების შესახებ საგადასახადო ორგანოს შესაბამისი აქტით განსაზღვრულ შესამოწმებელ პერიოდში გამოვლენილია საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩადენის ორი ან მეტი შემთხვევა, გამოვლენილია არსებითი სხვაობა საგადასახადო ორგანოსათვის წარდგენილ/დეკლარირებულ დაბეგვრასთან დაკავშირებულ მონაცემებსა და მიმდინარე საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებების შედეგად ფაქტობრივად დაფიქსირებულ მონაცემებს შორის.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2020 წლის 16 დეკემბრის №ბს-421(2კ-20) გადაწყვეტილებით განმარტებულია საგადასახადო ორგანოთა მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების წინაპირობები. კერძოდ, გადაწყვეტილებაში მითითებულია შემდეგი: საგადასახადო ორგანოს უფლება, გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულება განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, არ გულისხმობდა საგადასახადო ორგანოსთვის თვითნებური შეფასებების უფლებამოსილების მინიჭებას. არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით საგადასახდო ვალდებულებების განსაზღვრის შესახებ გადაწყვეტილება უნდა ყოფილიყო გონივრული და შესაბამისად, დასაბუთებული ფაქტობრივი გარემოებების და მტკიცებულებების საფუძველზე. საგადასახადო ორგანო ვალდებული იყო საგადასახადო ვალდებულების დადგენისას ეხელმძღვანელა მის ხელთ არსებული ნებისმიერი ინფორმაციით, მტკიცებულებებით და ჯეროვანი ანალიზისა და შესაბამისი დასაბუთების საფუძველზე, განეხორციელებინა მათი გათვალისწინება გადასახადის გადამხდელის საგადასახდო ვალდებულებების განსაზღვრისას, რაც განსახილველ შემთხვევაში არ განხორციელებულა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2017 წლის 24 იანვრის Nბს-566-561(2კ-16) გადაწყვეტილებით სასამართლო იზიარებს საკასაციო სასამართლოს განმარტებას, რომლის მიხედვით, იმისათვის, რომ შესრულდეს კანონის მოთხოვნა და ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება იყოს კანონშესაბამისი, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემის მნიშვნელოვანი და სავალდებულო წინაპირობაა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების გამოკვლევა, გაანალიზება, შესწავლა და გადაწყვეტილების მიღება ამ გარემოებათა შეფასების შედეგად, იმისათვის, რომ თავიდან იქნეს აცილებული ადმინისტრაციული ორგანოს დაუსაბუთებელი დასკვნის გაკეთება. ხსენებული ნორმით (საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლი) საგადასახადო ორგანოს უფლება ეძლევა მხოლოდ ამ ნაწილითა და საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ სხვა შემთხვევებში გადამხდელს გადასახადი დაარიცხოს მის ხელთ არსებული მასალების/სანდო ინფორმაციის ანალიტიკური დამუშავების მეშვეობით. ეს მასალები ან ინფორმაცია შეიძლება არსებობდეს თვით გადამხდელთან, მაგრამ არასრული სახით, ან საგადასახადო ორგანოში და ეხებოდეს მსგავსი საქმიანობით დაკავებულ სხვა პირს. ამ მასალების გამოყენებისას საგადასახადო ორგანომ, შესაბამისი კორექტივები უნდა შეიტანოს გადამხდელთან დაკავშირებული ფაქტებისა და გარემოებების შესაბამისად. მიზანი კი ის არის, რომ სამართლიანად, გონივრული განსჯის საფუძველზე უნდა დადგინდეს საგადასახადო ვალდებულებები. იმ პირობებში კი როდესაც საგადასახადო ორგანო არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების ერთადერთ საფუძვლად უთითებს მხოლოდ საწარმოს მიერ ბუღალტრული აღრიცხვის პირობების დარღვევას, ამასთან, არ დგინდება რაში გამოიხატა კონკრეტულად ბუღალტრული აღრიცხვის წესის დარღვევა, მითითებული არ ქმნის არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების სამართლებრივ საფუძველს.

მომჩივანი მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებზე და აღნიშნავს, რომ საგადასახადო ორგანო ვალდებულია მითითებული მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილების განხორციელებისას გამოიკვლიოს გარემოებები და მხოლოდ ამ გარემოებათა კანონმდებლობის მოთხოვნებთან შესაბამისობის დადგენისა და შეფასების შედეგად მიიღოს გადაწყვეტილება საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის შესახებ.

საგადასახადო შემოწმების აქტში შემმოწმებელი მიუთითებს, რომ მის მიერ გამოყენებულია დოკუმენტური ფასნამატი. შემოწმების აქტი მოკლებულია მართებულობას და არღვევს თანაბარზომიერების პირობებს, მოკლებულია დასაბუთებას არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების შესაძლებლობასა და მართლზომიერებაზე.

შემოწმების ფარგლებშიც და საგადასახადო ორგანოს მიერ ინვენტარიზაციის განხორციელების დროსასაც დადასტურდა, რომ მეწარმე საქმიანობას ახორციელებს --- ბაზრობის ტერიტორიაზე საბითუმო ვაჭრობის გზით, ხოლო მეწარმის მიერ გამოწერილი სასაქონლო ზედნადებების 99%-ით საქონლის რეალიზაცია განხორციელებულია რეგიონებში, კერძოდ --ი, --ი, --ი, --ი, --ი და ა.შ. გამოწერილი სასაქონლო ზედნადებებით დასტურდება, რომ მეწარმე საქონლის რეალიზაციას ახორციელებდა საქონლის ადგილზე ტრანსპორტირების გზით, თუმცა სასაქონლო ზედნადებში იმის გამო, რომ ცალკე არ არის გამოყოფილი ტრანსპორტირების თანხა, შემმოწმებლის მიერ არ იქნა აღნიშნული გათვალისწინებული და სასაქონლო ზედნადებში საქონლის სარეალიზაციო ფასად მითითებული თანხიდან იქნა გამოყვანილი ე.წ. დოკუმენტური ფასნამატი, რაც კატეგორიულად მიუღებელია.

აღნიშნული მიდგომით დაირღვა გადასახადის გადამხდელის უფლება და საგადასახადო ორგანოს მიერ ვალდებულებები განსაზღვრული იქნა არამართებულად. მითითებული გარემოების დასტურად წარმოადგენს რეალიზებული სასაქონლო ზედნადებების რეესტრს (დანართი №5). არაერთგზის იქნა აღნიშნული განმარტებული შემმოწმებლისთვის, თუმცა აღნიშნულის გათვალისწინება არ განხორციელებულა.

მეწარმესთან განხორციელდა ინვენტარიზაცია, რომლის შედეგებით, მეწარმის მიერ შესამოწმებელ პერიოდში რეალიზებულ ძირითადი სახეობის საქონელზე დადგინდა ფასნამატი 36%, მაშინ როდესაც შემოწმების შედეგად წლების ჭრილში გამოყენებულია 80-90%-იანი ფასნამატი. შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს მიერ განხორციელდა მთელი რიგი გარემოებების უგულვებელყოფა, რითიც მეწარმეს მიადგა მძიმე მატერიალური ზიანი და არამართებულად იქნა მის მიმართ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრული.

შემოსავლების სამსახურის ინვენტარიზაციის მასალებით დასტურდება მეწარმის მიერ ძირითადი საქმიანობის ადგილზე მითითებული სარეალიზაციო ფასები, რომლებიც განსხვავდება დოკუმენტში მითითებული ფასებისგან, რამდენადაც სასაქონლო ზედნადებებით რეალიზაცია ხორციელდებოდა რეგიონებში და პროდუქტის ტრანსპორტირებას ახდენდა მეწარმე, შესაბამისად სარეალიზაციო ფასში გათვალისწინებულია საქონლის მყიდველის ადგილამდე ტრანსპორტირების ხარჯებიც და აღნიშნულის გამო სასაქონლო ზედნადებით რეალიზებული საქონლის ფასის გავრცელება საბითუმოდ მეწარმის ძირითადი საქმიანობის ადგილიდან რეალიზებულ საქონელზე არამართებულია, ხოლო ასე განსაზღვრული ფასნამატი არასწორი.

მეწარმის მიერ რეგიონებში მყიდველის ადგილზე საქონლის რეალიზაციისას ხორციელდებოდა საქონლის სარეალიზაციო ფასზე ტრანსპორტირებასთან დაკავშირებული ხარჯების დამატება და ხშირ შემთხვევაში ერთ რულონ მაგიდის გადასაფარებელზე ემატებოდა 10-15 ლარი. სწორედაც, ძირითად სარეალიზაციო საქონელზე სასაქონლო ზედნადებებით სარეალიზაციო ფასი მითითებულია 75 ლარი, ხოლო ინვენტარიზაციის შედეგებით დადასტურებულია, რომ მეწარმის მიერ იმავე საქონლის რეალიზაცია ხორციელდება 65 ლარად. ასევე, საგადასახადო ორგანოს მიერ არ იქნა გათვალისწინებული მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების აუდირებული ფასნამატი, რამდენადაც იმავე ბაზრობის ტერიტორიაზე იმავე ტიპის საქონლის რეალიზაციის განმახორციელებელ პირებთან არსებული აუდირებული ფასნამატი არსებითად მცირეა შემოწმების მიერ განსაზღვრულ ე.წ. დოკუმენტურ ფასნამატზე, მაშინ როდესაც აღნიშნული ე.წ. დოკუმენტური ფასნამატი არ ასახავს რეალობას და მეწარმის მიერ დოკუმენტით რეალიზაციაზე გაწეულია ხარჯები, რომლებმაც ასახვა ჰპოვა სარეალიზაციო ფასში, თუმცა აღნიშნული წარმოადგენს პროდუქციის მიწოდების ხარჯებს და არ შეიძლება დოკუმენტით მყიდველის ადგილზე მიწოდებულ პროდუქციაზე მითითებული ფასი გამოყენებული იქნეს მეწარმის საქმიანობის ადგილზე მიწოდებულ საქონელთან მიმართებაში.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.

დადგენილია, რომ მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. უახლოესი შეძენის თარიღით დაკავშირებული იქნა გადასახადის გადამხდელის მიერ შეძენილი და რეალიზებული საქონელი. დაკავშირდა რეალიზებული საქონლის 99%, რის შედეგაც დადგენილი იქნა დოკუმენტური ფასნამატი წლების ჭრილში. სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთი შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის დადგენილი იქნა საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვის საფუძველზე. აქედან გამომდინარე განსაზღვრული იქნა გადასახადის გადამხდელის მიერ რეალიზებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების თვითღირებულება, რომელზეც გავრცელებული იქნა გადასახადის გადამხდელის დოკუმენტური ფასნამატი.

მომჩივნის წარმომადგენლის განმარტებით, საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრისთვის არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებას ეთანხმება, ვინაიდან ბუღალტრული აღრიცხვა მეწარმეს არ აქვს ნაწარმოები, თუმცა მიიჩნევს, რომ დასაკორექტირებელია გამოყენებული ფასნამატი, ვინაიდან საქონლის მიწოდება ხდებოდა რეგიონებში ტრანსპორტირებით და სასაქონლო ზედნადებები გამოწერილია არასწორად. საქონლის ფასში შესულია ტრანსპორტირების ხარჯი, აღნიშნულის გათვალისწინებით საქონლის ფასი უფრო ნაკლებია, ვიდრე დოკუმენტებშია მითითებული. ასევე, ფასნამატის განსაზღვრისას ასევე შესაძლებელია გამოყენებული იყოს ანალოგიური საქმიანობის განმახორციელებელი პირების აუდირებული ფასნამატი ან მეწარმის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგად დაფიქსირებული ფასები. ფასნამატის განსაზღვრისას გათვალისწინებული არ არის საქონლის სახეობები.

სადავო საკითხზე აუდიტის დეპარტამენტის 6.11.2025 წლის №----21-14 წერილით წარმოდგენილი ინფორმაციის მიხედვით, შემოწმების პროცესში გამოყენებულია დოკუმენტური ფასნამატი, უახლოესი შეძენის თარიღის მიხედვით მოხდა რეალიზებული საქონლის 99%-ის დაკავშირება, რის შემდეგადაც არ არსებობდა არანაირი საფუძველი იმისა, რომ შემოწმებას არ გამოეყენებინა დოკუმენტური ფასნამატი. გადასახადის გადამხდელი მიუთითებს, თითქოს ინვენტარიზაციის შედეგად ფასნამატი დაფიქსირდა 36%, რაც არ არის მართებული, რადგან საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის მიერ ჩატარებული იქნა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვა. აღნიშნულ შემთხვევაში, როგორც შეძენის ასევე, რეალიზაციის ფასს უთითებს გადასახადის გადამხდელი მისი სურვილისამებრ, ის ფასი (1 მეტრი2,75), რომელ საქონელზეც 36% ფასნამატია მიღებული, საერთოდ არ ფიქსირდება დოკუმენტურად რეალიზებულ საქონელში, მაშინ როცა დანარჩენი საქონლის ღირებულებებს მეტწილად ემთხვევა შემოწმების მონაცემები. ამასთან, გადასახადის გადამხდელის მიერ აღნიშნული 36% მხოლოდ ერთი კონკრეტული მაგიდის საფარის ფასნამატია, ხოლო ინვენტარიზაციის საშუალო ფასნამატი (ყველა სახეობის მაგიდის საფარის საშუალო) 63%, რაც თითქმის შესაბამისობაშია შემოწმების შედეგად დადგენილ საშუალო ფასნამატთან - 61% (2022 - 40%, 2023 - 80%, 2024 - 62%, 2025 - 90%). გადასახადის გადამხდელი საჩივარში უთითებს, რომ დოკუმენტური რეალიზაციის უმეტესი ნაწილი ხორციელდება ტრანსპორტირებით და ტრანსპორტირების ხარჯის გათვალისწინება უნდა მომხდარიყო შემოწმების პროცესში. აღნიშნული საკითხი გადამხდელმა მიუთითა შემოწმების მიმდინარეობის დროსაც და შემოწმების შედეგად შესწავლილი და გაანალიზებული იქნა, რის შედეგადაც ერთმანეთს შეუდარდა ტრანსპორტირებით და ტრანსპორტირების გარეშე სასაქონლო ზედნადებები და დადგინდა, რომ საქონლის ღირებულებას შორის არ არსებობდა არანაირი სხვაობა, ანუ თუ კი ტრანსპორტირების დროს ემატებოდა ტრანსპორტირების ხარჯი აღნიშნულს გავლენა უნდა მოეხდინა საქონლის სარეალიზაციო ღირებულებაზე, თუმცა შემოწმების შედეგად დადგინდა, რომ არ არსებობდა ფასებს შორის არანაირი სხვაობა ტრანსპორტირებით და ტრანსპორტირების გარეშე რეალიზებულ საქონლის ღირებულებას შორის. გადასახადის გადამხდელის განმარტავს, რომ ტრანსპორტირებას ახორციელებდა ყოველთვის თვითონ, თუმცა იმ სასაქონლო ზედნადებების დამუშავების შედეგად, სადაც მანქანის ნომერის იდენტიფიცირება შეიძლებოდა დადგინდა, რომ მომჩივნის საკუთრებაში არსებული ავტომობილის ნომერი მხოლოდ სამ სასაქონლო ზედნადებში ფიგურირებს (მათგან 2 დისტრიბუციის სასაქონლო ზედნადებია, ხოლო ერთი შიდა გადაზიდვა), დანარჩენი ავტომობილის ნომერები რეგისტრირებულია იმ პირზე ვინც საქონლის შეძენას ახორციელებს.

საბჭო მიუთითებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და მიიჩნევს, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ფასნამატი განსაზღვრულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შესწავლის და გათვალისწინების საფუძველზე. ამდენად, არ არსებობს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირების და ამ ნაწილში საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

2. ქონების გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

2022 და 2023 წლებში, თითოეულ წლის განმავლობაში გადასახადის გადამხდელის ერთობლივი შემოსავლით აჭარბებს საგადასახადო კოდექსის 206-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ 40 000 ლარიან ზღვარს. ქალაქ --- მერიის გადაწყვეტილების თანახმად, ფიზიკური პირის შემოსავალი თუკი აჭარბებს 40 000 ლარს განაკვეთი განისაზღვრება 0,2 %-ის ოდენობით, ხოლო თუ შემოსავალი აღემატება 100 000 ლარს, მაშინ ქონების გადასახადის განაკვეთი 0,8%-ია. გადასახადის გადამხდელის და მისი მეუღლის (----) საკუთრებაში ფიქსირდება უძრავმოძრავი ქონება, რომელთან დაკავშირებითაც წარმოდგენილი არ არის ქონების გადასახადის დეკლარაციები. გადასახადის გადამხდელის ერთობლივი შემოსავლით 2022 წელს აჭარბებს 40 000 ლარიან ზღვარს, ხოლო 2023 წელს 100 000 ლარს.

შემოწმების პროცესში განხორციელდა ქონების ანალიზი და მიღებული შემოსავლის მიხედვით განისაზღვრა ქონების გადასახადის განაკვეთიც, რის საფუძველზეც გამოანგარიშდა ქონების გადასახადის გადასახდელი თანხა და გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა კუთვნილი ქონების გადასახადი პერიოდების შესაბამისად. გადასახადის გადამხდელი აგრეთვე დაჯარიმდა საგადასახადო კოდექსის 275- ე მუხლის საფუძველზე, დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირებისთვის.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ.ა“ ქვეპუნქტზე, 202-ე მუხლის მე-5 ნაწილზე, 205-ე მუხლის პირველ, მე-12 და მე-14 ნაწილებზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და დადგენილ გარემოებაზე, რომ გადასახადის გადამხდელისა და მისი მეუღლის საკუთრებაში ფიქსირდება უძრავ-მოძრავი ქონება, რომელთან დაკავშირებით არ არის წარდგენილი ქონების გადასახადის დეკლარაციები. გადასახადის გადამხდელის ერთობლივი შემოსავალი 2022 წელს აჭარბებს 40 000 ლარს, ხოლო 2023 წელს 100 000 ლარს. შედეგად, გადამხდელს დაერიცხა ქონების გადასახადი.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

ქონების გადასახადში საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არამართლზომიერად. არ ეთანხმება არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებას და აღნიშნულის საფუძველზე განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. შემოწმების შედეგად არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით დადგენილი შემოსავლების მიხედვით წარმოიშვა ფიზიკურ პირს ქონების გადასახადის დეკლარირების და გადახდის ვალდებულება. შესაბამისად, შემოწმების მიერ არამართლზომიერად იქნა განსაზღვრული დასაბეგრი შემოსავალი და არ არსებობს ქონების გადასახადის დეკლარირების და გადახდის ვალდებულება, რამდენადაც მოქმედი კანონმდებლობით დადგენილია, რომ ქონების გადასახადის დეკლარირების და გადახდის ვალდებულება წარმოეშვება პირს იმ შემთხვევაში, როდესაც მის მიერ მიღებული შემოსავალი აჭარბებს 40 000 ლარს, რაც განსახილველ შემთხვევაში არ დგინდება.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ქონების გადასახადში საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არამართლზომიერად და დარიცხული თანხები ექვემდებარება სრულად გაუქმებას.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ქონების გადასახადის გადამხდელია ფიზიკური პირი:

გ.ა) მის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაზე (მათ შორის, დაუმთავრებელ მშენებლობაზე, შენობა-ნაგებობაზე ან მათ ნაწილზე), იახტებზე (კატარღებზე), შვეულმფრენებზე, თვითმფრინავებსა და საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის 8703 კოდით განსაზღვრულ მსუბუქ ავტომობილებზე;

გ.ბ) არარეზიდენტისაგან ლიზინგით მიღებულ ქონებაზე;

გ.გ) ეკონომიკური საქმიანობის განხორციელების შემთხვევაში, მის ბალანსზე ძირითად საშუალებად აღრიცხულ აქტივებზე, დაუმონტაჟებელ მოწყობილობებზე, აგრეთვე მის მიერ ლიზინგით გაცემულ ქონებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 202-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, ფიზიკური პირის დასაბეგრ ქონებაზე გადასახადის წლიური განაკვეთი დიფერენცირებულია გადასახადის გადამხდელის ოჯახის მიერ საგადასახადო წლის განმავლობაში მიღებული შემოსავლების მიხედვით და განისაზღვრება შემდეგი ოდენობით:

ა) 100 000 ლარამდე შემოსავლის მქონე ოჯახებისათვის – საგადასახადო პერიოდის ბოლოსთვის დასაბეგრი ქონების საბაზრო ღირებულების არანაკლებ 0.05 პროცენტისა და არა უმეტეს 0.2 პროცენტისა;

ბ) 100 000 ლარის ან მეტი შემოსავლის მქონე ოჯახებისათვის – საგადასახადო პერიოდის ბოლოსთვის დასაბეგრი ქონების საბაზრო ღირებულების არანაკლებ 0.8 პროცენტისა და არა უმეტეს 1 პროცენტისა.

საგადასახადო კოდექსის 206-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, შესაბამისი დაბეგვრის ობიექტის მიხედვით ქონების გადასახადისაგან გათავისუფლებულია ფიზიკური პირის დასაბეგრი ქონება (გარდა მიწისა), თუ ამ პირის ოჯახის მიერ მიმდინარე კალენდარული წლის წინა წლის განმავლობაში მიღებული შემოსავლები არ აღემატება 40 000 ლარს.

საგადასახადო კოდექსის 205-ე მუხლის მე-12 ნაწილის თანახმად, ფიზიკური პირი ქონების გადასახადის დეკლარაციას საგადასახადო ორგანოს წარუდგენს არა უგვიანეს კალენდარული წლის 1 ნოემბრისა. დეკლარაციაში მონაცემები დასაბეგრი ქონების შესახებ შეიტანება გასული საგადასახადო წლის მიხედვით, ხოლო დასაბეგრი მიწის შესახებ – მიმდინარე საგადასახადო წლის მიხედვით.

შემოწმების შედეგად დადგენილია, რომ 2022 და 2023 წლებში, თითოეულ წლის განმავლობაში გადასახადის გადამხდელის ერთობლივი შემოსავლით აჭარბებს 40 000 ლარს. გადასახადის გადამხდელის და მისი მეუღლის (----) საკუთრებაში ფიქსირდება უძრავ-მოძრავი ქონება, რომელთან დაკავშირებითაც წარდგენილი არ არის ქონების გადასახადის დეკლარაციები. გადასახადის გადამხდელის ერთობლივი შემოსავლით 2022 წელს აჭარბებს 40 000 ლარიან ზღვარს, ხოლო 2023 წელს 100 000 ლარს.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და მიიჩნევს, რომ ვინაიდან სადავო არ არის, რომ მომჩივნის და მისი მეუღლის (----) საკუთრებაში ფიქსირდება დასაბეგრი ქონება, ხოლო, მომჩივნის მიერ მიღებული შემოსავლების მიხედვით არ კმაყოფილდება საგადასახადო კოდექსის 206-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული პირობა,ქონების გადასახადის ნაწილში მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს ამ ნაწილში საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

3. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახდო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

საგადასახადო შემოწმების შედეგების მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით 68 853,5 ლარი, აუდიტის დეპარტამენტის 19.08.2025 წლის №007- 231 საგადასახადო მოთხოვნაში ასახულია საურავი 29 845,01 ლარის ოდენობით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, 269-ე მუხლის პირველ და მე-7 ნაწილებზე, 270-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 272-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 275-ე მუხლის პირველი-22 ნაწილებზე და განმარტავს, რომ გადასახადის გადამხდელის კეთილსინდისიერება უკავშირდება მის მიერ დაშვებულ შეცდომას, გადასახადის გადამხდელი კეთილსინდისიერია იმ შემთხვევაში თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია მის მიერ დაშვებული შეცდომით (არცოდნით). კეთილსინდისიერება გულისხმობს პირის სუბიექტურ დამოკიდებულებას მის მიერ ჩადენილი ქმედებისადმი. პირი მოქმედებს საპატიებელი შეცდომის პირობებში ანუ მან არ იცოდა და არც შეიძლებოდა სცოდნოდა, რომ ჩადიოდა აკრძალულ ქმედებას (სამართალდარღვევას). საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის მიზანია საგადასახადო პასუხისმგებლობისგან გაათავისუფლოს პირი, რომელიც სამართლებრივი შეცდომის არეალში მოქმედებდა, რადგან სამართლებრივი შეცდომის დროს პირი არასწორად აფასებს ჩადენილი ქმედების სამართლებრივ არსს და ამ ქმედებით გამოწვეულ სამართლებრივ შედეგს.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელს არასრულად ჰქონდა შესრულებული საგადასახადო ვალდებულებები, ამასთან, მომჩივანი ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, რომლითაც დადასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებისას მოქმედებდა სამართლებრივი შეცდომის არეალში. შესაბამისად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ შემოსავლების სამსახურს მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს/დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

ამდენად, ზემოთ მითითებული გარემოებების გათვალიწინებით, საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით, მეწარმე წარმოადგენს კეთილსინდისიერ გადასახადის გადამხდელს და ითხოვს, საბჭომ იმსჯელოს მეწარმის მიმართ საგადასახადო მოთხოვნით დარიცხული სანქციებისგან გათავისუფლების თაობაზე.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ ამ ნაწილში საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2-22 ნაწილების თანახმად:

2. საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის თანხის შემცირება, გარდა ამ მუხლის პირველი, 21 და 22 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 50 პროცენტის ოდენობით.

2 1 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტს არ აღემატება, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 10 პროცენტის ოდენობით.

2 2 . საგადასახადო დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში გადასახადის შემცირება, თუ შემცირებული გადასახადის თანხა ამ დეკლარაციაში/გაანგარიშებაში აღნიშნული გადასახადის თანხის 5 პროცენტზე მეტია და 20 პროცენტს არ აღემატება, − იწვევს დაჯარიმებას შემცირებული გადასახადის თანხის 25 პროცენტის ოდენობით.

საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.

საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოს უფლება აქვს, გაათავისუფლოს კეთილსინდისიერი გადასახადის გადამხდელი ამ კოდექსით გათვალისწინებული სანქციისაგან, თუ სამართალდარღვევა გამოწვეულია გადასახადის გადამხდელის შეცდომით/არცოდნით.

საბჭოს მიაჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ დასტურდება, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ საგადასახადო ვალდებულებების არასრულად დეკლარირება გამოწვეულია მისი შეცდომით/არცოდნით. შესაბამისად, არ არსებობს დაკისრებული სანქციებისგან საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილით მომჩივნის გათავისუფლების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

1. საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით;

2. ქონების გადასახადის დარიცხვის მართლზომიერება;

3. დაკისრებული სანქციებისგან გათავისუფლება საგადასახდო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის საფუძველზე.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

აუდიტის დეპარტამენტის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია 1.01.2022 წლიდან 1.06.2025 წლამდე პერიოდი. შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის №007-231 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის №22697 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

გადაწყვეტილება

საბჭო მიუთითებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და მიიჩნევს, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ფასნამატი განსაზღვრულია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების შესწავლის და გათვალისწინების საფუძველზე. ამდენად, არ არსებობს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირების და ამ ნაწილში საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

ამასთან,ვინაიდან სადავო არ არის, რომ მომჩივნის და მისი მეუღლის საკუთრებაში ფიქსირდება დასაბეგრი ქონება, ხოლო, მომჩივნის მიერ მიღებული შემოსავლების მიხედვით არ კმაყოფილდება საგადასახადო კოდექსის 206-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული პირობა,ქონების გადასახადის ნაწილში მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის შესაბამისად და არ არსებობს ამ ნაწილში საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

ხოლო,საგადასახადო შემოწმების შედეგად დარიცხული სანქციის მიმართ მიზანშეწონილად არ მიაჩნია საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის მე-7 ნაწილის გამოყენება.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს:102(1 „ა“); 159(1 „ა“); 201(1 „გ“); 202(5 „ა“ და „ბ“); 205(12); 206(1 „ა“) ;269(7);