გადაწყვეტილება №26733/2/2026

№26733/2/2026

16 მარტი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: "-------" (ს/ნ "-------")

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ,6.03.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება "-------"-ის 25.02.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26733/2/2026).

 

დავის საგანი:

საგადასახადო ვალდებულების გაანგარიშება არაპირდაპირი მეთოდით და გამოყენებული ფასნამატის ოდენობა.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 5.12.2025 წლის №007-337 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 6.02.2026 წლის №2409 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 580 105,54 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 372 903,57

დღგ - 267 373,76

საშემოსავლო გადასახადი - 105 529,81

ჯარიმა - 162 868,80

საურავი - 44 333,17

 

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა საბითუმო ვაჭრობა სპორტული საქონლით. გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2010 წლის 2 აგვისტოდან, ხოლო დღგ-ის გადამხდელად - 2013 წლის 4 აპრილიდან.

აუდიტის დეპარტამენტის 2.12.2025 წლის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია მომჩივნის საქმიანობის 1.01.2022 წლიდან 18.06.2025 წლამდე პერიოდი. შემოწმების აქტიდან ირკვევა, რომ სადავო დარიცხვა გამოწვეულია შემდეგი გარემოებებით:

გადასახადის გადამხდელს შემოწმების პროცესში არ წარუდგენია სააღრიცხვო ინფორმაცია დოკუმენტაცია, რითაც შესაძლებელი იქნებოდა დაბეგვრის ობიექტის დადგენა. მეწარმის მიერ შეძენილი პროდუქცია შედგებოდა, როგორც იმპორტირებული, ისე ადგილობრივ ბაზარზე შეძენილი საქონლისაგან, რომლის რეალიზაციაც ხორციელდება მოლში. შესამოწმებელ პერიოდში დეკლარირებული დღგით დასაბეგრი ბრუნვა შეადგენდა 1 524 167 ლარს. მეწარმის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთი შესამოწმებელი პერიოდის დასაწყისში - 0 ლარს.

გადასახადის გადამხდელთან საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 18 ივნისის №12947 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა მეწარმის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვა, რომლის შედეგად გამოვლინდა სმფ-ების ნაშთი 1 056 697 ლარის საბაზრო ღირებულებით. აღნიშნული საქონლის თვითღირებულების დადგენის მიზნით შესწავლილ იქნა პროდუქციის შეძენის დამადასტურებელი სასაქონლო ინვოისები. პროდუქციის იმ ნაწილზე, სადაც შემოწმების მიმდინარეობისას განხორციელდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვის შედეგებში დაფიქსირებული საქონლის ნაშთის შეძენილ საქონელთან დაკავშირება, თვითღირებულებად განისაზღვრა შეძენის ფასი (ტრანსპორტირების ღირებულების ჩათვლით), ხოლო იმ ნაწილზე რომელთა დაკავშირებაც ვერ მოხდა გამოყენებულ იქნა კონკრეტული კატეგორიისთვის გაანგარიშებული ფასნამატი, დარჩენილი ნაწილის თვითღირებულება კი განისაზღვრა საშუალო შეწონილი ფასნამატით, რაც შეადგენს 58%.

შემოწმების პროცესში გაანალიზდა საქონლის მოძრაობა. საწყისი, შეძენილი და საბოლოო სმფ-ების ნაშთების გათვალისწინებით და დადგინდა რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულება. აღნიშნულ თვითღირებულებაზე შესაბამისი კატეგორიის ფასნამატის გავრცელებით გაანგარიშებული შემოსავალი განსხვავდება გადასახადის გადამხდელის მიერ დღგ-ისა და წლიური საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციაში ასახული მონაცემებისაგან. საგადასახადო კოდექსის 159-ე, 164-ე, მე-80 და მე-100 მუხლების გათვალისწინებით და ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და საშემოსავლო გადასახადი და საგადასახადო დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირებისთვის დაეკისრა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ჯარიმა.

საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 5.12.2025 წლის №007-337 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 6.02.2026 წლის №2409 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, 136-ე მუხლის პირველ და მე-3 ნაწილებზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 163-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-80 მუხლის პირველ ნაწილზე, მე-100 მუხლის პირველ და მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 105-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 72-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე.

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს საგადასახადო შემოწმების შედეგად დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე და განმარტავს, რომ ვინაიდან გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას კანონმდებლობით დადგენილი წესით და სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელი იყო დაბეგვრის ობიექტის დადგენა, აუდიტის დეპარტამენტს შეეძლო არაპირდაპირი მეთოდით განესაზღვრა გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები.

გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში წარმოდგენილ არგუმენტაციასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის თანახმად, შემოწმებამ ყველაზე მაღალი სარეალიზაციო ფასის მქონე საქონელი დაუკავშირა ყველაზე მაღალი თვითღირებულების მქონეს, შედარებით უფრო დაბალი სარეალიზაციო ფასი შედარებით უფრო დაბალი თვითღირებულების მქონეს და ა.შ. აგრეთვე, შემოწმების მიერ, გამოიყო 26 ძირითადი კატეგორია და ერთი „სხვა“ კატეგორია, რომელშიც აკუმულირებულ იქნა ის საქონელი, რომელთა იდენტიფიცირებაც ვერ მოხდა და ამ უკანასკნელზე გავრცელდა საშუალო შეწონილი ფასნამატი 58%. გარკვეული კატეგორიის საქონელი, რომელთაც ჰქონდათ სხვადასხვა სარეალიზაციო ღირებულებები, დაკავშირდა ერთი და იგივე თვითღირებულებასთან, ვინაიდან პროდუქციის შეძენის დამადასტურებელ არცერთ სასაქონლო ინვოისში ამ პროდუქციის სხვა ღირებულებით შეძენა არ ფიქსირდებოდა, ან კიდევ შეძენის ფასი აღემატებოდა სარეალიზაციო ღირებულებას. გადამხდელმა დავის ეტაპზე წარმოადგინა გაანგარიშების საკუთარი ვერსია, სადაც გამოყო ახალი ორი კატეგორია, გააერთიანა შემოწმებით უკვე გამოყოფილი კატეგორიები და ასევე გარკვეული ცვლილებები შეიტანა შემოწმების მიერ უკვე დაიდენტიფიცირებულ ღირებულებებში. აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შესწავლილ იქნა გადამხდელის წარმოდგენილი გაანგარიშება, თუმცა აღნიშნული გაანგარიშებით, გადასახადის გადამხდელი 2023-2024 წლებში აჩვენებს უფრო ნაკლებს შემოსავალს, ვიდრე კომპანიას ამავე წლებში აქვს დეკლარირებული. ასევე, გადამხდელის მიერ დაკავშირებულ ფასნამატებში მონაწილეობა აქვს მიღებული ე.წ „მინუსიან ფასნამატებს“, რაც იძლევა არასწორ შედეგებს. ამასთან, კონკრეტული საქონლის თვითღირებულებად მიუთითა ისეთი ფასი, რომლის საფუძველზეც შესაბამის სასაქონლო ინვოისებში ასახული შესყიდული პროდუქციის რაოდენობა ნაკლებია ნაშთში არსებული საქონლის რაოდენობაზე, რაც მიუთითებს თვითღირებულების არასწორად განსაზღვრაზე. დამატებით, აღსანიშნავია, რომ გადასახადის გადამხდელმა უკვე გამოყოფილი და იდენტიფიცირებული პროდუქციის რამდენიმე დამოუკიდებელი კატეგორია გააერთიანა ერთ კატეგორიად, რის შედეგადაც შემცირდა აღნიშნულ კატეგორიებში არსებული პროდუქციის საშუალო შეწონილი ფასნამატი და შეცვალა ფასნამატის რეალური მაჩვენებელი. ასევე, რიგ შემთხვევებში გადამხდელმა თვითღირებულების განსაზღვრისას გამოიყენა 2024 წელს შეძენილი პროდუქციის თვითღირებულება ან ამ კატეგორიის პროდუქციის სრული შესყიდვების საშუალო ფასი, მაშინ როდესაც 2025 წელსაც ფიქსირდებოდა აღნიშნული პროდუქციის შეძენა შესაბამის სასაქონლო ინვოისებში, რაც არ შეესაბამება პერიოდულობისა და შესაბამისობის პრინციპებს. ამდენად, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ფასნამატის გაანგარიშების ცხრილი შეიცავდა არსებით ხარვეზებს, შემოწმების მიერ აღნიშნული ვერ იქნა მხედველობაში მიღებული.

შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ საკითხის 2026 წლის 23 იანვრის დავების განხილვის საბჭოს სხდომაზე განხილვისას გადასახადის გადამხდელს მიეცა დოკუმენტაცია/მტკიცებულებების წარმოდგენის შესაძლებლობა, საკითხის განხილვა გადაიდო ერთი კვირის ვადით, თუმცა საგადასახადო დავის ეტაპზე გადამხდელის მხრიდან არ წარმოდგენილა მისი პოზიციის შესაბამისი ისეთი დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოხსენებული სამართლებრივი ნორმების, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების და აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, ხოლო გადასახადის გადამხდელის საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

შეძენილი პროდუქცია დაყოფილ იქნა 27 კატეგორიად, მაგრამ 2024 წლის სრული შეძენების 54 პროცენტი ასახული იქნა სხვა კატეგორიაში, ხოლო 2025 წელს აღნიშნული მაჩვენებელი შეადგენს 34%-ს. სრული შეძენების 54 პროცენტის ასახვა სხვა კატეგორიაში მომჩივნისთვის წარმოადგენს ზედაპირულ მიდგომას და მიაჩნიათ, რომ მაქსიმალურად უნდა იქნეს შესწავლილი შეძენილი პროდუქციის დასახელებები და გადანაწილებული იქნას შესაბამის კატეგორიებში. მომჩივნის მიერ სრულად იქნა შესწავლილი შეძენილი პროდუქციის დასახელები და გადანაწილებული იქნა იგი შესაბამის კატეგორიებში და მიღებული მონაცემების საფუძველზე 2024 წელს სხვა პროდუქციის წილი სრულ შეძენებში 54%-დან შემცირებული იქნა 20%-მდე. (იხ. დანართი „გაანგარიშებები“ - „შეძენა სრული“). მომჩივნის მიერ, შეძენილი პროდუქციის კატეგორიებად ჩაშლა წარმოადგენს რეალურ სურათს და გათვალისწინებული უნდა იქნას შემოწმების მიერ. ასევე, შესწავლილი იქნა ინფორმაცია ფასნამატის განსაზღვრასთან დაკავშირებით. აღნიშნული ფაილის ანალიზის შედეგად გამოვლინდა უხეში და მექანიკური შეცდომები, კერძოდ:

1. სარეალიზაციო ფასები, რომელიც შესაძლოა განსხვავდებოდეს 3 ლარიდან 10 ლარამდე მისადაგებულია ერთი თვითღირებულება. მაშინ როდესაც შემოწმების მიერ, შესაძლოა კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული იქნას ძალიან მინიმალური დაკავშირებების რაოდენობით, ასეთი ტიპის შეცდომა არასწორ ინფორმაციას წარმოშობს;

2. კატეგორიაში ყველაზე მაღალ სარეალიზაციო ფასთან აუცილებლად დაკავშირებული აქვთ უმაღლესი შეძენის ფასი, რომელიც იწვევს ძალიან დიდ ფასნამატს, მაგრამ ამასთან ერთად ყველა დაბალი ღირებულების სარეალიზაციო ფასთან არ ხდება დაკავშირება ყველაზე დაბალი შეძენის ფასისა. ასეთი ტიპის შეცდომა არასწორ ინფორმაციას წარმოშობს;

3. კატეგორიაში ორ პროდუქციას, რომელსაც აქვს ერთიდაიგივე სარეალიზაციო ფასი დაკავშირება შესაძლოა განხორციელდეს მხოლოდ ერთთან, რომელთა ფაქტობრივი ნაშთი მცირეა. ფაქტობრივ ნაშთი როდესაც მაღალია მას დიდი გავლენა აქვს კატეგორიის ფასნამატის განსაზღვრაში და მისი არ გათვალისწინება იწვევს არასწორ ინფორმაციას.

ასეთი ფაქტორები საკმაოდ ბევრია, წარმოდგენილია ინფორმაცია დანართის სახით, მაგრამ ამასთან ერთად წარმოადგენენ უმეტეს კატეგორიებთან დაკავშირებით რა შეცდომებიც იქნა დაშვებული შემოწმების მიერ.

კატეგორია „ბრელოკი“

შემმოწმებლების მიერ, „ბრელოკის“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ 8 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. “ბრელოკი ფანარი” და “ბრელოკი მანათობელი” არ მიეკუთვნება ბრელოკის კატეგორიას. ამასთან მათი გასაყიდი ფასი შეადგენს 3 და 4 ლარს, რომელზედაც გავრცელებულია თვითღირებულება 2 ლარი. აღნიშნული არცერთი შეძენის თვითღირებულებას ან საშუალო ფასს არ მიეკუთვნება. ზემოთხსენებული ორი ჩანაწერი არ უნდა იყოს ბრელოკის კატეგორიაში გათვალისწინებული. ამასთან დარჩენილი ექვსი ჩანაწერის გასაყიდი ფასები შეადგენს 1, 2 და 2.5 ლარს, ყველა აღნიშნულ ჩანაწერზე გავრცელებულია ერთი თვითღირებულება 0,86 ლარი. რომ განხორციელდეს „ბრელოკი ფანარისა’“ და „ბრელოკი მანათობელის“ ამოღება აღნიშნული კატეგორიიდან და ამასთან 0,86 ლარი გათვალისწინებული იქნას მხოლოდ 1 და 2 ლარის გასაყიდი ფასების პროდუქციაზე ფასნამატი 116%-დან შემცირდება 44 %-მდე. (გაანგარიშება მოცემულია დანართის სახით).

კატეგორია „გრუშა“

შემმოწმებლების მიერ, „გრუშა“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ 17 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. შემმოწმებლის მიერ, ჩანაწერებზე რომელთა სარეალიზაციო ფასი შეადგენს 60 და 50 ლარს, სრულად არ არის მიწერილი თვითღირებულება. ამასთან, ყველაზე დაბალი თვითღირებულების მქონე შეძენა დაკავშირებულია არა ყველაზე ნაკლებ ბიუჯეტიან გასაყიდ ფასთან (10 ლარი), არამედ შემდგომ კატეგორიასთან, რომლის სარეალიზაციო ფასი შეადგენს 15 ლარს. რომ განხორციელდეს აღნიშნული ხარვეზების გასწორება ფასნამატი 28%-დან შემცირდება 24%-მდე. (გაანგარიშება მოცემულია დანართის სახით).

კატეგორია „დინამიკი“

შემმოწმებლების მიერ, „დინამიკი“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ მხოლოდ 1 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. გადასახადის გადამხდელის მიერ, დინამიკის შეძენა განხორციელებულია ორჯერ და თვითღირებულება შეადგენს 11,88 ლარსა და 7,87 ლარს. შემმოწმებლის მიერ, 25 ლარის ღირებულების სარეალიზაციო ფასის მქონე ჩანაწერთან დაკავშირებულია 7,87 ლარის ღირებულების შეძენა. რომ განხორციელდეს საშუალო თვითღირებულების გათვალისწინება ფასნამატი 169%-დან შემცირდება 100%-მდე. (გაანგარიშება მოცემულია საშუალო თვითღირებულებების ფაილში).

კატეგორია „ესპანდერი“

შემმოწმებლების მიერ, „ესპანდერის“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ 35 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. შემმოწმებლის მიერ, ჩანაწერებზე რომელთა სარეალიზაციო ფასი შეადგენს 1, 1.5, 2 და 3 ლარს, ყველაზე გავრცელებულია მხოლოდ ერთი შეძენის ფასი 0,53 ლარი. ასევე მომჩივნის მხრიდან განხორციელდა გარკვეული ჩანაწერების დაკავშირება, რაზედაც გავრცელებული იქნა საშუალო ან კონკრეტული შეძენის ფასი. (გაანგარიშება მოცემულია საშუალო თვითღირებულებების ფაილში). რომ განხორციელდეს აღნიშნული ხარვეზების გასწორება ფასნამატი 137%-დან შემცირდება 65%-მდე.

კატეგორია „თასი“

შემმოწმებლების მიერ, „თასის“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ მხოლოდ 10 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. დამატებით იქნა დაკავშირებული ჩანაწერთა რაოდენობა და კორექტირებულია თვითღირებულება, დამატებითი ინფორმაცია წარმოდგენილია დანართის სახით. რომ განხორციელდეს აღნიშნული ხარვეზების გასწორება ფასნამატი 137%-დან შემცირდება 119%-მდე.

კატეგორია „მაგიდა“

შემმოწმებლების მიერ, „მაგიდის“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ მხოლოდ 1 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. გაუგებარია შემოწმების მიერ რა პრინციპით იქნა გათვალისწინებული თვითღირებულების მინიჭება. შემოწმების მიერ, რომ განხორციელდეს საშუალო შეწონილი ფასის გათვალისწინება ფასნამატი 52%-დან შემცირდება 40%-მდე. (გაანგარიშება მოცემულია საშუალო თვითღირებულებების ფაილში).

კატეგორია „მედალი“

შემმოწმებლების მიერ, „მედალის“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ მხოლოდ 11 ჩანაწერის დაკავშირების გზით.გაუგებარია შემოწმების მიერ რა პრინციპით იქნა

გათვალისწინებული თვითღირებულების მინიჭება. შემოწმების მიერ, რომ განხორციელდეს საშუალო შეწონილი ფასის გათვალისწინება ფასნამატი 81%-დან შემცირდება 70%-მდე. (გაანგარიშება მოცემულია საშუალო თვითღირებულებების ფაილში).

კატეგორია „მუსიკალური სათამაშო“

შემმოწმებლების მიერ, „მუსიკალური სათამაშოს“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ მხოლოდ 2 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. გაუგებარია შემოწმების მიერ რა პრინციპით იქნა გათვალისწინებული თვითღირებულების მინიჭება. შეძენა განხორციელებულია 2024 წელს (თვითღირებულება 6,02 ლარი), ხოლო 2025 წელს (თვითღირებულება 3,34 ლარი). შემოწმების მიერ 15 ლარის ღირებულების სარეალიზაციო პროდუქციის ჩანაწერზე დაკავშირებულია 2025 წლის შეძენის ფასი 3,34 ლარი. გაუგებარია თუნდაც 2024 წელს რატომ განისაზღვრა ფასნამატი 2025 წლის შეძენის ღირებულებიდან გამომდინარე. განხორციელდა საშუალო შეწონილი ფასის განსაზღვრა. (გაანგარიშება მოცემულია საშუალო თვითღირებულებების ფაილში). შემოწმების მიერ, რომ განხორციელდეს საშუალო შეწონილი ფასის გათვალისწინება ფასნამატი 281%-დან შემცირდება 171%-მდე.

კატეგორია „პარალონი“

შემმოწმებლების მიერ, „პარალონის“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ 27 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. მომჩივნის მიერ, კორექტირებულია თვითღირებულება, დამატებითი ინფორმაცია წარმოდგენილია დანართის სახით. რომ განხორციელდეს აღნიშნული ხარვეზების გასწორება ფასნამატი 39%-დან შემცირდება 35%-მდე.

კატეგორია „როლიკები“

შემმოწმებლების მიერ, „როლიკების“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ მხოლოდ 7 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. შემოწმების მიერ დაკავშირების დროს გათვალისწინებულია 23,13 თვითღირებულება და არა 24,8 თვითღირებულების შეძენა. ყველაზე სწორი გადაწყვეტილება ამ შემთხვევაში იქნება საშუალო შეწონილი ფასის განსაზღვრა. (გაანგარიშება მოცემულია საშუალო თვითღირებულებების ფაილში). შემოწმების მიერ, რომ განხორციელდეს საშუალო შეწონილი ფასის გათვალისწინება ფასნამატი 24%-დან შემცირდება 6%-მდე.

კატეგორია „სათვალე“

შემმოწმებლების მიერ, „სათვალე“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ მხოლოდ 15 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. მომჩივნის მიერ, კორექტირებულია თვითღირებულება. შემოწმების მიერ, რომ განხორციელდეს ხარვეზების გასწორება ფასნამატი 71%-დან შემცირდება 66%-მდე.

კატეგორია „სამაგიდო თამაში“

შემმოწმებლების მიერ, „სამაგიდო თამაშების“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ მხოლოდ 15 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. შემოწმების მიერ, 6,12 თვითღირებულება მისადაგებულია როგორც 10 ლარის ღირებულების ასევე 12 ლარის ღირებულების მქონე გასაყიდ ფასზე. მაშინ როდესაც ძალიან მცირე ჩანაწერების დაკავშირება ხორციელდება, ასეთი ტიპის ცდომილებები იწვევს დიდ სხვაობას ფასნამატის განსაზღვრის კუთხით. კორექტირებულია თვითღირებულების ნაწილი. შემოწმების მიერ, რომ განხორციელდეს ხარვეზების გასწორება ფასნამატი 36%-დან შემცირდება 22%-მდე.

კატეგორია „ტურნიკი“

შემმოწმებლების მიერ, „ტურნიკი“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ მხოლოდ 7 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. შემოწმების მიერ, 12,24 თვითღირებულება მისადაგებულია როგორც 20 ლარის ღირებულების ასევე 25 ლარის ღირებულების მქონე გასაყიდ ფასზე. მაშინ როდესაც ძალიან მცირე ჩანაწერების დაკავშირება ხორციელდება, ასეთი ტიპის ცდომილებები იწვევს დიდ სხვაობას ფასნამატის განსაზღვრის კუთხით. კორექტირებულია თვითღირებულების ნაწილი. შემოწმების მიერ, რომ განხორციელდეს ხარვეზების გასწორება ფასნამატი 44%-დან შემცირდება 41%-მდე.

კატეგორია „ჩოგანი“

შემმოწმებლების მიერ, „ჩოგნის“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ მხოლოდ 16 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. შემოწმების მიერ, 3,2 ლარის თვითღირებულება მისადაგებულია როგორც 8 ლარის ღირებულების ასევე 10 ლარის ღირებულების მქონე გასაყიდ ფასზე. 4,13 ლარის თვითღირებულება მისადაგებულია როგორც 12 ლარის ღირებულების ასევე 15 ლარის ღირებულების მქონე გასაყიდ ფასზე. მაშინ როდესაც ძალიან მცირე ჩანაწერების დაკავშირება ხორციელდება, ასეთი ტიპის ცდომილებები იწვევს დიდ სხვაობას ფასნამატის განსაზღვრის კუთხით. კორექტირებულია თვითღირებულების ნაწილი.

შემოწმების მიერ, რომ განხორციელდეს ხარვეზების გასწორება ფასნამატი 103%-დან შემცირდება 83%- მდე.

კატეგორია „ხელთათმანი“

შემმოწმებლების მიერ, „ხელთათმნის“ კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული აქვთ მხოლოდ 16 ჩანაწერის დაკავშირების გზით. მომჩივნის მიერ, კორექტირებულია თვითღირებულება. შემოწმების მიერ, რომ განხორციელდეს ხარვეზების გასწორება ფასნამატი 75%-დან შემცირდება 63%-მდე. დამატებული იქნა ორი კატეგორია, კერძოდ; საახალწლო პროდუქცია და სკუტერი. რომელთა ფასნამატის გაანგარიშების, შესახებ ინფორმაცია წარმოდგენილია დანართის სახით.

წარმოდგენილი ინფორმაციის საფუძველზე თითქმის უმრავლესობა კატეგორიის ფასნამატი კორექტირდება, რაც პირდაპირ აისახება შემოწმების მიერ დარიცხული თანხების შემცირებაზე. წარმოდგენილი ინფორმაციის საფუძველზე, გადასახადის გადამხდელზე დაკისრებული ძირითადი გადასახადი მინიმუმ მცირდება 70 000 ლარით და რა თქმა უნდა ეს იწვევს ჯარიმისა და საურავის შემცირებას.

მომჩივანი მზად არის ითანამშრომლოს შემოწმებასთან და გაიაროს ყველა ჩანაწერი რაც წამოადგინეს, რადგან ეს ინფორმაცია სრულად ცვლის სურათს.

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილებაში ვკითხულობთ რომ: „გადამხდელმა უკვე გამოყოფილი და იდენტიფიცირებული პროდუქციის რამდენიმე დამოუკიდებელი კატეგორია გააერთიანა ერთ კატეგორიად, რის შედეგადაც შემცირდა აღნიშნულ კატეგორიებში არსებული პროდუქციის საშუალო შეწონილი ფასნამატი და შეცვალა ფასნამატის რეალური მაჩვენებელი. ასევე, რიგ შემთხვევებში გადამხდელმა თვითღირებულების განსაზღვრისას გამოიყენა 2024 წელს შეძენილი პროდუქციის თვითღირებულება ან ამ კატეგორიის პროდუქციის სრული შესყიდვების საშუალო ფასი, მაშინ როდესაც 2025 წელსაც ფიქსირდებოდა აღნიშნული პროდუქციის შეძენა შესაბამის სასაქონლო ინვოისებში, რაც არ შეესაბამება პერიოდულობისა და შესაბამისობის პრინციპებს. აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შესწავლილ იქნა გადამხდელის წარმოდგენილი გაანგარიშება, თუმცა აღნიშნული გაანგარიშებით, გადასახადის გადამხდელი 2023-2024 წლებში აჩვენებს უფრო ნაკლებს შემოსავალს, ვიდრე კომპანიას ამავე წლებში აქვს დეკლარირებული. ასევე, გადამხდელის მიერ დაკავშირებულ ფასნამატებში მონაწილეობა აქვს მიღებული ე.წ „მინუსიან ფასნამატებს“, რაც იძლევა არასწორ შედეგებს. ამასთან, კონკრეტული საქონლის თვითღირებულებად მიუთითა ისეთი ფასი, რომლის საფუძველზეც შესაბამის სასაქონლო ინვოისებში ასახული შესყიდული პროდუქციის რაოდენობა ნაკლებია ნაშთში არსებული საქონლის რაოდენობაზე, რაც მიუთითებს თვითღირებულების არასწორად განსაზღვრაზე“. აუდიტის დეპარტამენტის აუდიტორების მიერ აპელირება ხორციელდება არარსებულ და აბსურდულ არგუმენტებზე და იმის საშუალებაც კი არ მიეცათ, რომ მათ მიერ არგუმენტებზე გაეცათ პასუხი და დაგვემტკიცებინა რომ არასწორია მათი მითითებები. მომჩივნის მიერ წარმოდგენილი გაანგარიშებების მიხედვით რისი მტკიცება სურთ რომ 1 ჩანაწერიც კი არ არის სწორი და 1 თეთრითაც არ ამცირებს გადასახადს?

მომჩივანი ითხოვს მიეცეს საშუალება წარმოადგინოს პოზიცია მის მიერ წარმოდგენილ ცხრილებთან დაკავშირებით და ერთად გაიარონ წარმოდგენილი ცხრილები და ორივე მხარემ ერთმანეთს დავუმტკიცოთ ჩვენი სიმართლე.

აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებიდან გამომდინარე, გთხოვთ გაითვალისწინოთ მის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაცია და დოკუმენტაცია, რის საფუძველზეც უნდა დაკორექტირდეს შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 2 დეკემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტი და შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 5 დეკემბრის №007-337 საგადასახადო მოთხოვნის საფუძველზე დამატებით დარიცხული ძირითადი გადასახადი და შესაბამისად მასზე დარიცხული ჯარიმა და საურავი.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.

საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.

საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.

საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად(შემდგომ - დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

დადგენილია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით.

მომჩივანმა, როგორც წარმოდგენილ საჩივარში, ასევე საბჭოს სხდომაზე აღნიშნა, რომ მაქსიმალურად უნდა იქნეს შესწავლილი შეძენილი პროდუქციის დასახელებები და გადანაწილებული იქნას შესაბამის კატეგორიებში. მომჩივნის მიერ სრულად იქნა შესწავლილი შეძენილი პროდუქციის დასახელები და გადანაწილებული იქნა იგი შესაბამის კატეგორიებში და მიღებული მონაცემების საფუძველზე 2024 წელს სხვა პროდუქციის წილი სრულ შეძენებში 54%-დან შემცირებული იქნა 20%-მდე. მომჩივნის მიერ, შეძენილი პროდუქციის კატეგორიებად ჩაშლა წარმოადგენს რეალურ სურათს და გათვალისწინებული უნდა იქნას შემოწმების მიერ. ასევე, შესწავლილი იქნა ინფორმაცია ფასნამატის განსაზღვრასთან დაკავშირებით. აღნიშნული ფაილის ანალიზის შედეგად გამოვლინდა უხეში და მექანიკური შეცდომები, კერძოდ:

1. სარეალიზაციო ფასები, რომელიც შესაძლოა განსხვავდებოდეს 3 ლარიდან 10 ლარამდე მისადაგებულია ერთი თვითღირებულება. მაშინ როდესაც შემოწმების მიერ, შესაძლოა კატეგორიის ფასნამატი განსაზღვრული იქნას ძალიან მინიმალური დაკავშირებების რაოდენობით, ასეთი ტიპის შეცდომა არასწორ ინფორმაციას წარმოშობს;

2. კატეგორიაში ყველაზე მაღალ სარეალიზაციო ფასთან აუცილებლად დაკავშირებული აქვთ უმაღლესი შეძენის ფასი, რომელიც იწვევს ძალიან დიდ ფასნამატს, მაგრამ ამასთან ერთად ყველა დაბალი ღირებულების სარეალიზაციო ფასთან არ ხდება დაკავშირება ყველაზე დაბალი შეძენის ფასისა. ასეთი ტიპის შეცდომა არასწორ ინფორმაციას წარმოშობს;

3. კატეგორიაში ორ პროდუქციას, რომელსაც აქვს ერთიდაიგივე სარეალიზაციო ფასი დაკავშირება შესაძლოა განხორციელდეს მხოლოდ ერთთან, რომელთა ფაქტობრივი ნაშთი მცირეა. ფაქტობრივ ნაშთი როდესაც მაღალია მას დიდი გავლენა აქვს კატეგორიის ფასნამატის განსაზღვრაში და მისი არ გათვალისწინება იწვევს არასწორ ინფორმაციას.

მომჩივანს მიაჩნია, რომ მის მიერ წარმოდგენილი ინფორმაციის საფუძველზე თითქმის უმრავლესობა კატეგორიის ფასნამატი კორექტირდება, რაც პირდაპირ აისახება შემოწმების შედეგებზე. ითხოვს, მიეცეს საშუალება შეაჯეროს პოზიცია შემმოწმებლებთან მის მიერ წარმოდგენილ ცხრილებთან დაკავშირებით.

მოპასუხე ორგანოს წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ ერთობლივად გავლის შედეგად შესაძლებელია შემოწმების შედეგები შეიცვალოს.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და მიიჩნევს, რომ მომჩივანს უნდა მიეცეს წინადადება, ამ გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს საჩივარში მითითებული არგუმენტაციის დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები. ხოლო, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალოს, მომჩივნის მონაწილეობით დამატებით შეისწავლოს სადავო საკითხი/წარდგენილი მტკიცებულებები და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, უზრუნველყოს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილი „ბ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. ნაწილობრივ გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის 6.02.2026 წლის №2409 ბრძანება;

3. მომჩივანს მიეცეს წინადადება ამ გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს მისი არგუმენტაციის დოკუმენტურად დამადასტურებელი მტკიცებულებები;

 

სადავო საკითხი

მომჩივანი ითხოვს მიეცეს საშუალება წარმოადგინოს პოზიცია მის მიერ წარმოდგენილ ცხრილებთან დაკავშირებით და ერთად გაიარონ წარმოდგენილი ცხრილები.

ასევე,ითხოვს დაკორექტირდეს შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 2 დეკემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტი და შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 5 დეკემბრის №007-337 საგადასახადო მოთხოვნის საფუძველზე დამატებით დარიცხული ძირითადი გადასახადი და შესაბამისად მასზე დარიცხული ჯარიმა და საურავი.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შესამოწმებელ პერიოდში დეკლარირებული დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა შეადგენდა 1 524 167 ლარს. მეწარმის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთი შესამოწმებელი პერიოდის დასაწყისში - 0 ლარს. განხორციელდა მეწარმის სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ნაშთის ფაქტობრივი მდგომარეობის აღრიცხვა, რომლის შედეგად გამოვლინდა სმფ-ების ნაშთი 1 056 697 ლარის საბაზრო ღირებულებით.შემოწმების პროცესში გაანალიზდა საქონლის მოძრაობა. საწყისი, შეძენილი და საბოლოო სმფ-ების ნაშთების გათვალისწინებით და დადგინდა რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულება. აღნიშნულ თვითღირებულებაზე შესაბამისი კატეგორიის ფასნამატის გავრცელებით გაანგარიშებული შემოსავალი განსხვავდება გადამხდელის მიერ დღგ-ისა და წლიური საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციაში ასახული მონაცემებისაგან. სსკ-ის 159-ე, 164-ე, მე-80 და მე-100 მუხლების გათვალისწინებით და ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე გადამხდელს დაერიცხა დღგ,საშემოსავლო გადასახადი და საგადასახადო დეკლარაციაში გადასახადის თანხის შემცირებისთვის დაეკისრა ჯარიმა.

 

გადაწყვეტილება

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და მიიჩნევს, რომ მომჩივანს უნდა მიეცეს წინადადება, ამ გადაწყვეტილების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს საჩივარში მითითებული არგუმენტაციის დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები. ხოლო, აუდიტის დეპარტამენტს დაევალოს, მომჩივნის მონაწილეობით დამატებით შეისწავლოს სადავო საკითხი/წარდგენილი მტკიცებულებები და სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, უზრუნველყოს მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს :

73(5),102,163,164.