ბრძანება N 502
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 502
16 იანვარი 2026
ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა
შპს „--------ის“ (ს/ნ -------------)
(მის.: ------------------------------)
2025 წლის 19 დეკემბრის საჩივრის
დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე
შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 14 იანვრის სხდომაზე (ოქმი №1) განიხილა შპს „--------ის“ (ს/ნ -------------) 2025 წლის 19 დეკემბრის №-----/1/2025 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 20 ნოემბრის №006-439 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.
სადავო საკითხი:
მომჩივანი არ ეთანხმება ყალბი ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის საფუძველზე დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის შემცირებასა და აღნიშნულიდან გამომდინარე განსაზღვრულ სანქციას. აცხადებს, რომ შემოწმების მიერ არ მომხდარა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებების გამოკვლევა. კერძოდ, საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა ყალბი ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის საფუძველზე, თუმცა აუდიტის დეპარტამენტმა არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ აღნიშნული თანხა მეორე კომპანიამ (შპს „-----ს“) საგადასახადო შემოწმების აქტის გამოცემამდე გადაიხადა (საჩივარს თან ერთვის საგადახდო დავალება 45 839 ლარზე). შესაბამისად, მომჩივანი მიიჩნევს, რომ საგადასახადო მოთხოვნაში აღარ უნდა ასახულიყო ზემოაღნიშნული თანხა, რადგან მეორე მხარემ დაფარა დავალიანება და ასევე, არ უნდა შეფარდებოდა ჯარიმა-საურავი.
ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, მომჩივანი ითხოვს საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობას.
ფაქტობრივი გარემოებები:
საქმის მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 30 ივლისის №17158 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა შპს „--------ის“ (ს/ნ -------------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2023 წლის 18 დეკემბრიდან 2025 წლის 30 ივლისამდე საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 27 ოქტომბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 19 ნოემბრის №25433 ბრძანება და 20 ნოემბრის №006–439 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 46 182 ლარი, მათ შორის შეუმცირდა გადასახადი 45 496 ლარით და დაერიცხა ჯარიმა 91 678 ლარი.
საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებით:
გადასახადის გადამხდელის მიერ 2024 წლის იანვარში შპს „-----“-სთვის გამოწერილია ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა (ავ-- №-------). საწარმოს მიერ მიღებული ავანსის თანხა ბუღალტერიაში გატარდა სალაროში მიღებულად. „დაზარალებულად ცნობის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის 2025 წლის 18 სექტემბრის დადგენილებით გაირკვა, რომ ზემოაღნიშნული ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა წარმოადგენდა ყალბ საგადასახადო დოკუმენტს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოწმების მიერ, ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში მითითებული თანხით შემცირდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. ასევე, გადამხდელს დაერიცხა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული ჯარიმა.
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში. ამავე მუხლის მე-6 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.
სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ − დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და ,,ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:
1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო სამართალდარღვევად ითვლება პირის მართლსაწინააღმდეგო ქმედება (მოქმედება ან უმოქმედობა), რომლისთვისაც ამ კოდექსით გათვალისწინებულია პასუხისმგებლობა. საგადასახადო სამართალდარღვევისათვის პირს პასუხისმგებლობა შეიძლება დაეკისროს მხოლოდ ამ კოდექსით დადგენილი საფუძვლითა და წესით.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, პირის მიერ ფიქტიური გარიგების/უსაქონლო ოპერაციის ამსახველი ან ყალბი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა – იწვევს საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამომწერი/გამცემი პირის დაჯარიმებას საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში მითითებული დღგ-ის თანხის 200 პროცენტის ოდენობით.
შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელის მიერ 2024 წლის იანვარში შპს „----“-სთვის გამოწერილია ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა (ავ-- №---). საწარმოს მიერ მიღებული ავანსის თანხა ბუღალტერიაში გატარებულია სალაროში მიღებულად. „დაზარალებულად ცნობის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის 2025 წლის 18 სექტემბრის დადგენილებით გაირკვა, რომ ზემოაღნიშნული ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა წარმოადგენდა ყალბ საგადასახადო დოკუმენტს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოწმების მიერ, ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში მითითებული თანხით შემცირდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. ასევე, გადამხდელს დაერიცხა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული ჯარიმა.
იმის გათვალისწინებით, რომ საწარმოს მიერ გამოწერილი ავანსის საგადასახადო ანგარიშფაქტურა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის დადგენილებით წარმოადგენდა ყალბ საგადასახადო დოკუმენტს, შემოწმების მიერ დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის შემცირება და აღნიშნულის საფუძველზე სანქციის შეფარდება განხორციელდა მართლზომიერად.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი ისეთი მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები/სანქცია განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
რაც შეეხება მომჩივნის არგუმენტს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილობასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის საფუძვლები რეგლამინტირებულია საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 601 მუხლით, რომლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილია, თუ იგი ეწინააღმდეგება კანონს ან არსებითად დარღვეულია მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. ხოლო მე-2 ნაწილის მიხედვით ადმინისტრაციულსამართლებრივი აქტის მომზადების ან გამოცემის წესის არსებით დარღვევად ჩაითვლება ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემა ამ კოდექსის 32-ე ან 34-ე მუხლით გათვალისწინებული წესის დარღვევით ჩატარებულ სხდომაზე ან კანონით გათვალისწინებული ადმინისტრაციული წარმოების სახის დარღვევით, ანდა კანონის ისეთი დარღვევა, რომლის არარსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება. შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ სადავო აქტი არ ეწინააღმდეგება კანონს, არ არის დარღვეული მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები, რომლის არსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:
1. შპს „--------ის“ (ს/ნ -------------) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხი
მომჩივანი არ ეთანხმება ყალბი ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერის საფუძველზე დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის შემცირებასა და აღნიშნულიდან გამომდინარე განსაზღვრულ სანქციას.ითხოვს საგადასახადო მოთხოვნის ბათილად ცნობას.
ფაქტობრივი გარემოებები
შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის №17158 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა მომჩივანის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2023 წლის 18 დეკემბრიდან 2025 წლის 30 ივლისამდე საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა №25433 ბრძანება და №006–439 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 46 182 ლარი, მათ შორის შეუმცირდა გადასახადი 45 496 ლარით და დაერიცხა ჯარიმა 91 678 ლარი.
საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით დგინდება, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ 2024 წლის იანვარში გამოწერილია ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა . საწარმოს მიერ მიღებული ავანსის თანხა ბუღალტერიაში გატარდა სალაროში მიღებულად. „დაზარალებულად ცნობის შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგამოძიებო სამსახურის 2025 წლის 18 სექტემბრის დადგენილებით გაირკვა, რომ ზემოაღნიშნული ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურა წარმოადგენდა ყალბ საგადასახადო დოკუმენტს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოწმების მიერ, ავანსის საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურაში მითითებული თანხით შემცირდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. ასევე, გადამხდელს დაერიცხა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 282-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული ჯარიმა.
გადაწყვეტილება
შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები/სანქცია განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
ამასთან,ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილობასთან დაკავშირებით შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ სადავო აქტი არ ეწინააღმდეგება კანონს, არ არის დარღვეული მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნები, რომლის არსებობის შემთხვევაში მოცემულ საკითხზე მიღებული იქნებოდა სხვაგვარი გადაწყვეტილება.
დასაბუთება
შემოსავლების მამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 158(1); 159(1 „ა“ და ,,ბ“); 163(1.2); 164(1); 269(1); 282(3);