გადაწყვეტილება №26442/2/2026

№26442/2/2026

10 თებერვალი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს „-----“ (ს/ნ ----- )

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი.

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ 29.01.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს ----- 10.01.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის N 26442/2/2026).

 

დავის საგანი:

კაპიტალის შემცირების საფუძვლით გაცემული თანხების მოგების განაწილებად და განკარგვადი ფულის ნაშთის ხელფასად განხილვა.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 17.09.2025 წლის N 007-252 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 25.12.2025 წლის N 28376 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 208 743.33 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 117 489.24 ლარი;

დღგ - 36 127.39 ლარი;

მოგების გადასახადი - 19 378.33 ლარი;

საშემოსავლო გადასახადი - 61 983.52 ლარი;

ჯარიმა - 56 045.40 ლარი;

საურავი - 35 208.69 ლარი;.

 

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები:

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობა შესამოწმებელი პერიოდის განმავლობაში წარმოადგენს სხვადასხვა მარცვლეულის იმპორტი და რეალიზაცია ადგილობრივ ბაზარზე. გადასახადის გადამხდელად და დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2020 წლის 5 ივლისიდან.

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა მომჩივნის საქმიანობის 01.01.2022 წლიდან 01.06.2025 წლამდე პერიოდის, კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა 2025 წლის 10 სექტემბრის საგადასახადო შემოწმების აქტში, რომლის მიხედვით, სადავო დარიცხვა განპირობებულია შემდეგი გარემოებებით:

- კომპანიას 2022-2023 წლების განმავლობაში, იმპორტის გზით ----- და ----- შემოტანილი აქვს 1 882 234 ლარის თვითღირებულების პროდუქცია. შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 18 ივნისის N 12916 ბრძანების ფარგლებში, 2025 წლის 25 ივნისს განხორციელდა სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურა. ბრძანება ჩაბარდა დირექტორს. შედგენილ ოქმში გადასახადის გადამხდელი განმარტავს, რომ ნაღდი ფულის შემნახველი სალარო არ გააჩნია. შემოწმების მიმდინარეობისას, დირექტორის მიერ წარდგენილი ახსნა - განმარტებით დგინდება, რომ 2025 წლის პირველი ივნისის მდგომარეობით აღარ გააჩნდა სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების ნაშთი, ამასთან დებიტორული და კრედიტორული დავალიანებების ნაშთები შეადგენდა 0 ლარს. შესამოწმებელი პერიოდის განმავლობაში, გადასახადის გადამხდელს ბუღალტრული აღრიცხვის ჩანაწერები ნაწარმოები არ აქვს, შემოწმების მიმდინარეობისას წარდგენილია მხოლოდ საბანკო ამონაწერების ნაწილი და ახსნა - განმარტება მოთხოვნილ საკითხებთან დაკავშირებით.

შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემებსა და გადასახადის გადამხდელის მიერ შემოწმების პროცესში წარდგენილ ინფორმაციაზე/დოკუმენტაციაზე დაყრდნობით, არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, მიღებული შემოსავლებისა და გაწეული დანახარჯების გათვალისწინებით გაანგარიშდა ფულადი სახსრების ნაშთი, რომელიც შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსათვის მიჩნეულ იქნა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან საშემოსავლო გადასახადით. ასევე გადასახადის გადამხდელს დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით;

- საჯარო რეესტრში არსებულ სადამფუძნებლო დოკუმენტაციასა და saras.gov.ge-ზე წარდგენილი ფინანსური ანგარიშგებებში, საკუთარი კაპიტალის ნაშთის არსებობა 2022 წლის პირველი იანვრისთვის არ ფიქსირდება. საბანკო ამონაწერებიდან დადგინდა, რომ კომპანიის მიერ 2023 წლის იანვრისა და თებერვლის თვეებში, დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე გაცემულია 104 320 ლარი, რომლის დანიშნულებაში მითითებულია „კაპიტალის შემცირება“. ამასთანავე 2020 - 2021 წლებზე განხორციელდა არსებული მონაცემების ანალიზი, რომლის მიხედვითაც, აღნიშნული მოცულობით საკუთარი კაპიტალის შეტანის საჭიროება არ დგინდებოდა.

ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებებისა და საკანონმდებლო ნორმების გათვალისწინებით, აღნიშნული თანხების გაცემა ჩაითვალა დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე მოგების განაწილებად და გადასახადის გადამხდელს განესაზღვრა დამატებით საგადასახადო ვალდებულებები მოგებისა და საშემოსავლო გადასახადების ნაწილში, ასევე განისაზღვრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 17 სექტემბრის N 20373 ბრძანება და N 007-252 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 25.12.2025 წლის N 28376 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი:

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, 136-ე მუხლის პირველ და მე-3 ნაწილებზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე და ამავე მუხლის მე-4 ნაწილზე, მე-8 მუხლის მე-12 ნაწილზე, 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 981 მუხლის პირველ ნაწილზე, 130-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 101-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ზ“ ქვეპუნქტებზე, მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე და მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე, შემოწმებით დადგენილ გარემოებებზე, აღნიშნავს, რომ დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარდგენილი მომჩივნის პოზიციის დამადასტურებელი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართლზომიერად, ხოლო წარდგენილი საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია:

შემოწმების აქტის მიხედვით, შემმოწმებელმა დამფუძნებელ ფიზიკურ პირებზე თანხების გაცემა ჩათვალა დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე მოგების განაწილებად. შემმოწმებელი აქტში აღნიშნულთან დაკავშირებით დარიცხვის ფაქტობრივ გარემოებებზე მითითებით აღნიშნავს, რომ საუბარია 2022 - 2023 წლების განმავლობაში დამფუძნებლის მიერ განხორციელებულ შენატანებზე, რომელსაც შემმოწმებელი არც განიხილავს, შემოიფარგლება 2020 - 2021 წლების ანალიზით და ადგენს, რომ „2020 - 2021 წლებზე განხორციელდა არსებული მონაცემების ანალიზი, რომლის მიხედვითაც აღნიშნული მოცულობით საკუთარი კაპიტალის შეტანის საჭიროება არ დგინდებოდა.“

უდავოა, 2020 - 2021 წლებში კაპიტალში შეტანის საჭიროება კომპანიას არ გააჩნდა, როდესაც გაჩნდა საჭიროება, დამფუძნებელმა განახორციელა შენატანები, რაც დასტურდება საბანკო ამონაწერებით და ბუღალტრული აღრიცხვის მონაცემებით. კაპიტალის ბუღალტრული ანგარიშის (-----) ბარათის მონაცემებით ნათლად ჩანს დამფუძნებლის შენატანები. როგორც ბარათიდან ჩანს, დამფუძნებლის მიერ საბანკო ანგარიშზე შეტანილია 203 004.95 ლარი, ხოლო სალაროში 43 061 ლარი. სულ დამფუძნებლის შენატანის ჯამი შეადგენს 246 065.95 ლარს. დამფუძნებლის მიერ კომპანიაში ფულადი სახსრების არსებობის შესაბამისად ხდებოდა განხორციელებული შენატანის უკან ამოღება. 2023 წლის იანვარ - თებერვლის თვეში განხორციელებული შენატანის ფარგლებში უკან ამოღებულია თანხა 104 320 ლარი. კაპიტალში განხორციელებული შენატანის ნაშთი, 2022 წლის 31 დეკემბრის მდგომარეობით, შეადგენს 126 956 ლარს, რაც ასახულია saras.gov.ge-ზე წარდგენილ ფინანსურ ანგარიშგებაში, 2023 წლის თებერვლის თვის ბოლოსთვის კაპიტალში განხორციელებული შენატანის ნაშთი შეადგენს 141 745.95 ლარს. 2023 წლის დეკემბერში 45 523.34 ლარით შემცირდა კაპიტალი და ამავე პერიოდის ნაშთმა შეადგინა 96 222.61 ლარი. აღნიშნული ნაშთი შემმოწმებლის მიერ გათვალისწინებული არ ყოფილა არაპირდაპირი მეთოდით ფულადი სახსრების მოცულობის გაანგარიშების დროს.

როგორც შემმოწმებელი აღნიშნავს, შემოწმების მიერ შესწავლილ იქნა საჯარო რეესტრში არსებული სადამფუძნებლო დოკუმენტაცია და saras.gov.ge-ზე წარდგენილი ფინანსური ანგარიშგებები. აღნიშნულ მონაცემში საკუთარი კაპიტალის ნაშთის არსებობა 2022 წლის პირველი იანვრისთვის არ ფიქსირდება, ამიტომ, კომპანიის მიერ 2023 წლის იანვრისა და თებერვლის თვეებში დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე გაცემულ 104 320 ლარს განიხილავს დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე მოგების განაწილებად და გადასახადის გადამხდელს განესაზღვრა დამატებით საგადასახადო ვალდებულებები მოგებისა და საშემოსავლო გადასახადების ნაწილში.

saras.gov.ge-ზე წარდგენილ 2022 წლის ფინანსური ანგარიშგების მიხედვით (ფინანსური მდგომარეობით 31.12.2022; 31.12.2021; 31.12.2020 მონაცემებით) ნათლად ჩანს, რომ 2022 წლის 31 დეკემბრისთვის დამფუძნებლის კაპიტალი კომპანიაში შეადგენს 126 956 ლარს. შემმოწმებელი, მიუხედავად იმისა, რომ გაეცნო saras.gov.ge-ზე წარდგენილ 2022 წლის ფინანსურ ანგარიშგებას, არ ითვალისწინებს მასში ასახულ ინფორმაციას, უფრო მეტიც, დარიცხვის საფუძვლად იყენებს, რითაც ირღვევა კერძო სამართლის სუბიექტის ინტერესი. უდავოა, 2023 წლის იანვრისა და თებერვლის თვეებში დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე გაცემული 104 320 ლარი წარმოადგენს დამფუძნებლის მიერ განხორციელებული შენატანის უკან ამოღებას და არა მოგების განაწილებას.

არსებული საგადასახადო კანონმდებლობის ფარგლებში (საგადასახადო კოდექსის 981 მუხლის მე-2 ნაწილი) კომპანიის პარტნიორის მიერ განხორციელებული შენატანის ფარგლებში კაპიტალის ამოღება არ ითვლება მოგების განაწილებად, შესაბამისად, ასეთ ოპერაციაზე მოგების გადასახადი (დივიდენდის გადასახადი) არ ვრცელდება, რადგან ეს არის კაპიტალის დაბრუნება და არა დარიცხული მოგების გადანაწილება. ეს მნიშვნელოვანია გადასახადების თვალსაზრისით და დასტურდება საქართველოს კანონმდებლობით, რომელიც განასხვავებს შენატანს და მოგების ამოღებას.

• „შენატანის ფარგლებში ამოღება“ ნიშნავს, რომ პარტნიორმა უკან დაიბრუნა ის თანხა, რომელიც თავად ჩადო საწარმოს კაპიტალში.

• „მოგების განაწილება (დივიდენდი)“ ნიშნავს, რომ პარტნიორს გადაეცა საწარმოს მიერ გამომუშავებული (და გადასახადებით დაბეგრილი) მოგების ნაწილი. „პირის საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის შესახებ“ მეთოდური მითითება (შემდგომში - მეთოდური მითითება) არეგულირებს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, საგადასახადო ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრისას, შესაბამისი საფუძვლების დადგენის და შესაბამისი მეთოდების გამოყენების პრინციპებს. საგადასახადო შემოწმებისას პირის საგადასახადო ვალდებულებების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრა გულისხმობს სამეურნეო ოპერაციის დასაბეგრი თანხის ცვლილებას, ამავე სამეურნეო ოპერაციის ფორმის კვალიფიკაციის შეუცვლელად. ამ მეთოდური მითითების გამოყენება ევალებათ აუდიტორებს, საგადასახადო შემოწმების ფარგლებში, ხოლო, მისი სწორად გამოყენების კონტროლი - საგადასახადო შემოწმების განხორციელების უფლებამოსილების მქონე სამმართველოს უფროსებს და მათ მოადგილეებს.

შემოწმების ფარგლებში, არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით შესწავლილი იქნა კომპანიის მიერ, შესამოწმებელ პერიოდში მიღებული განკარგვადი ფულადი სახსრები. კერძოდ, მიღებული შემოსავლებისა და გაწეული დანახარჯების გათვალისწინებით გაანგარიშებულ იქნა ფულადი სახსრების ნაშთი, რომელიც შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსათვის მიჩნეულ იქნა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. გადასახადის გადამხდელს დამატებით დაერიცხა გადასახადი 56 494 ლარი და ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად 28 247 ლარი. ვინაიდან, გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი არ ყოფილა ბუღალტრული აღრიცხვის ჩანაწერები, შემმოწმებელმა იხელმძღვანელა „პირის საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის შესახებ“ მეთოდური მითითების შესაბამისად და პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით. თუმცა აღნიშნული ნორმები არ არის აბსოლუტური და საჭიროებს ეკონომიკური შინაარსის შეფასებას. საილუსტრაციოდ მოიყვანს 2022 წლის აპრილის თვის მონაცემებს: კომპანიის მიერ 2022 წლის აპრილის თვეში დეკლარირებულია 18%-ით დასაბეგრი ბრუნვა 643 603 ლარი, შემოწმებით 18%-ით დასაბეგრი ბრუნვა განისაზღვრა 708 835 ლარით. როგორც ჩანს 65 232 ლარით გაიზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა, მაშინ როცა ამ 2022 წლის აპრილის თვის ბოლოსთვის სასაქონლო ნაშთი 0-ის ტოლია. მაშასადამე, 2022 წლის აპრილის თვეში რეალურად ვერც წარმოიქმნებოდა განკარგვადი ფულადი სახსრები. როგორც ზემოთ აღნიშნა, შემმოწმებლის მიერ გამოყენებული ნორმა არ არის აბსოლუტური და საჭიროებს ეკონომიკური შინაარსის შეფასებას.

შემმოწმებლის მიერ გამოთვლილი დოკუმენტური ფასნამატის გათვალისწინებით, პროპორციულად გაიზარდა გადასახადის გადამხდელის მიერ, შესაბამის პერიოდებში წარდგენილი დღგისა და მოგების გადასახადების ყოველთვიურ დეკლარაციებში არსებული დასაბეგრი თანხების მოცულობები. შემმოწმებელმა გამოიყენა არაპირდაპირი მეთოდი, მაშინ როცა არ არსებობს არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენების საფუძვლები. თუ გავითვალისწინებთ იმასაც, რომ კომპანიას გააჩნია მოწესრიგებული საბუღალტრო ბაზა პროგრამა ორისში, სადაც საქონელი აღრიცხულია რაოდენობრივ - თანხობრივად ისე, რომ შესაძლებელია კონტროლის განხორციელება ოპერაციის მიმდინარეობის ყველა ეტაპზე, მითუმეტეს წარმოუდგენელია არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენება.

საგადასახადო ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრა ხორციელდება ორი სავალდებულო საფეხურის გავლით:

ა) პირველი საფეხური - საფუძვლის დადგენა;

ბ) მეორე საფეხური - მეთოდის შერჩევა-გამოყენება.

საფეხურების გავლის მიზანია, რომ პირის საგადასახადო ვალდებულებების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრისას, აუდიტორის ქმედებები იყოს თანმიმდევრული და დასაბუთებული. საფუძველი გულისხმობს პირის საგადასახადო ვალდებულებების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის უფლებამოსილების გამოყენებისთვის აუცილებელი წინაპირობის ან/და წინაპირობათა ერთობლიობის არსებობას. პირის საგადასახადო ვალდებულებების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის საფუძველი შეიძლება იყოს ნებისმიერი შემდეგი ერთი ან ერთზე მეტი პირობა:

ა) სააღრიცხვო დოკუმენტაციის უქონლობა;

ბ) დაბეგვრის ობიექტის დაუდგენლობა;

გ) ერთზე მეტი კანონშეუსაბამობა, რომელიც გათვალისწინებულია ამ მეთოდური მითითების მე-10 მუხლით.

სათანადო საფუძვლ(ებ)ის დადგენის მიზნით, აუდიტორმა უნდა უზრუნველყოს საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოების სრულყოფილად გამოკვლევა და ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, არაპირდაპირ მეთოდზე გადასვლის გადაწყვეტილების მიღება. საქმის გარემოებებიდან გამომდინარე, აუდიტორი უფლებამოსილია:

ა) გადასახადის გადამხდელისგან ან მესამე მხარისგან მოითხოვოს ან/და გამოითხოვოს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია;

ბ) გაეცნოს გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში გადასახადის გადამხდელის შესახებ, აგრეთვე, გადასახადის გადამხდელთან ან/და შესაბამის სამეურნეო ოპერაციებთან დაკავშირებულ სხვა პირთა მონაცემებს;

გ) გარდა გადასახადის გადამხდელისა, დამატებით გაესაუბროს საქმესთან დაკავშირებულ სხვა პირებს ან/და ორგანოებს;

დ) დაათვალიეროს ობიექტი, საწყობი, საამქრო, საქმიანი ეზო და ა.შ.;

ე) მოიწვიოს სპეციალისტი ან/და დანიშნოს ექსპერტიზა;

ვ) მოითხოვოს მიმდინარე კონტროლის ღონისძიებების ჩატარება;

ზ) განახორციელოს პირის მიმართ შეგროვებული ინფორმაციის შესწავლა და ანალიზი.;

თ) მოიპოვოს და დაამუშაოს სხვა შესადარისი პირის საგადასახადო კონტროლის ან/და საგადასახადო დავის მასალები.

ი) სააღრიცხვო დოკუმენტაციის შეგროვების, გამოკვლევის და სანდოობის შეფასების მიზნით, მიმართოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა ზომებს.

სათანადო საფუძვლ(ებ)ის დადგენის შემთხვევაში ჩაითვლება, რომ გავლილია პირველი საფეხური და აუდიტორი უფლებამოსილია გადავიდეს არაპირდაპირი მეთოდ(ებ)ის შერჩევა/გამოყენებაზე, რაც გულისხმობს მეორე საფეხურის დაწყებას. ერთზე მეტი კანონშეუსაბამობა გულისხმობს ერთზე მეტი ნებისმიერი შემდეგი პირობის არსებობას:

ა) აქტივების დაუსაბუთებელ ზრდას;

ბ) პირის მიერ ეკონომიკური საქმიანობისათვის ან/და პირადი მოხმარებისათვის გაწეული ხარჯის გადაჭარბებას დეკლარირებულ შემოსავალზე (შემდგომში - აღურიცხველი ხარჯების გამოვლენა);

გ) მიმდინარე საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებების შედეგად საგადასახადო შემოწმების დაწყების შესახებ საგადასახადო ორგანოს შესაბამისი აქტით განსაზღვრულ შესამოწმებელ პერიოდში პირის მიერ საგადასახადო სამართალდარღვევის ჩადენის ორ ან მეტი შემთხვევის გამოვლენას (შემდგომში - ორი ან მეტი საგადასახადო სამართალდარღვევა);

დ) არსებითი სხვაობის გამოვლენას პირის მიერ საგადასახადო ორგანოსათვის წარდგენილ ან/და დეკლარირებულ დაბეგვრასთან დაკავშირებულ მონაცემებსა და მიმდინარე საგადასახადო კონტროლის ღონისძიებების შედეგად ფაქტობრივად დაფიქსირებულ მონაცემებს შორის ( შემდგომში - არსებითი სხვაობების გამოვლენა).

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შემმოწმებელი ამ კონკრეტულ შემთხვევაში არის სუბიექტური, რითაც არღვევს კერძო სამართლის სუბიექტის კანონიერ უფლებებს. კერძოდ, დაირღვა გადასახადის გადამხდელის უფლებები შემდეგ შემთხვევებში:

1. არ იქნა გათვალისწინებული კომპანიის პარტნიორის მიერ განხორციელებული შენატანის ფარგლებში კაპიტალის ამოღება 104 320 ლარის ოდენობით და იგი დაკვალიფიცირდა განაწილებულ მოგებად;

2. საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრა;

3. განკარგვადი ფულადი სახსრების მოცულობის დადგენის დროს, მხედველობაში არ იქნა მიღებული დამფუძნებლის შენატანის ნაშთი, რომელიც შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსთვის შეადგენს 96 222.61 ლარს.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე 97-ე მუხლების გაუთვალისწინებლად, ადმინისტრაციულმა ორგანომ არ შეისწავლა საქმესთან დაკავშირებული მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები, გადაწყვეტილება მიიღო ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების გარეშე. შესაბამისად, დარიცხვა ამ ნაწილში არასამართლიანია და საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას.

ზემოაღნიშნული მასალების გათვალისწინებით, ითხოვს აუდიტის დეპარტამენტს დაევალოს წარდგენილი ინფორმაციის შესწავლა და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით საგადასახადო ვალდებულების კორექტირება (შემცირება).

 

დავების განხილვის საბჭო:

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ამავე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-12 ნაწილის თანახმად, დივიდენდი არის აქციონერის/მოწილის მიერ აქციებიდან ან უფლებებიდან (წილებიდან) მიღებული (მათ შორის, პრივილეგირებული აქციებიდან პროცენტის სახით მიღებული) ნებისმიერი შემოსავალი, რომელიც მიიღება მოგების განაწილების შედეგად და რომელსაც იურიდიული პირი უნაწილებს აქციონერებს/მოწილეებს, კაპიტალში მათი კუთვნილი აქციების/უფლებების პროპორციულად ან პროპორციის დაცვის გარეშე.

საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს (გარდა ამ მუხლის მე-2, მე-8-91 და 93 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია განაწილებული მოგება.

საგადასახადო კოდექსის 981 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, განაწილებული მოგება არის მოგება, რომელიც საწარმოს მიერ მის პარტნიორზე დივიდენდის სახით, ფულადი ან არაფულადი ფორმით ნაწილდება.

საგადასახადო კოდექსის 130-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს მიერ ფიზიკური პირისთვის, არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირისთვის ან არარეზიდენტი საწარმოსთვის გადახდილი დივიდენდები იბეგრება გადახდის წყაროსთან გადასახდელი თანხის 5- პროცენტიანი განაკვეთით.

საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ზ“ ქვეპუნქტების თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს. გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის რეზიდენტი საწარმო, რომელიც პირს უხდის დივიდენდს.

დადგენილია, რომ შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 2025 წლის 18 ივნისის N 12916 ბრძანების ფარგლებში, 2025 წლის 25 ივნისს განხორციელდა გადასახადის გადამხდელის სალაროში ნაღდი ფულის რაოდენობის განსაზღვრის პროცედურა და შედგენილ ოქმში გადასახადის გადამხდელი განმარტავს, რომ ნაღდი ფულის შემნახველი სალარო არ გააჩნია. შესამოწმებელი პერიოდის განმავლობაში გადასახადის გადამხდელს ბუღალტრული აღრიცხვის ჩანაწერები ნაწარმოები არ აქვს, შედეგად, მიღებული შემოსავლებისა და გაწეული დანახარჯების გათვალისწინებით გაანგარიშდა ფულადი სახსრების ნაშთი, რომელიც შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსათვის ჩაითვალა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად. ამასთან, შემოწმების მიერ შესწავლილი იქნა საჯარო რეესტრში არსებული სადამფუძნებლო დოკუმენტაცია და saras.gov.ge-ზე წარდგენილი ფინანსური ანგარიშგებები, რომელთა მიხედვით, საკუთარი კაპიტალის ნაშთის არსებობა 2022 წლის პირველი იანვრისთვის არ ფიქსირდება. ასევე, დადგინდა, რომ კომპანიის მიერ 2023 წლის იანვრისა და თებერვლის თვეებში დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე გაცემულია 104 320 ლარი, რომლის დანიშნულებაში მითითებულია „კაპიტალის შემცირება“. ამასთანავე, 2020-2021 წლებზე არსებული მონაცემების ანალიზის მიხედვით, აღნიშნული მოცულობით საკუთარი კაპიტალის შეტანის საჭიროება არ დგინდებოდა. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, აღნიშნული თანხების გაცემა ჩაითვალა დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე მოგების განაწილებად და გადასახადის გადამხდელს განესაზღვრა დამატებით საგადასახადო ვალდებულებები მოგებისა და საშემოსავლო გადასახადების ნაწილში.

აუდიტის დეპარტამენტი 28.01.2026 წლის N ----- წერილით წარმოდგენილ ინფორმაციაში დარიცხვის ფაქტობრივ გარემოებებში აღნიშნულზე დამატებით განმარტავს, რომ შემოწმების მიმდინარეობისას არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით გაანგარიშებულ იქნა კომპანიის მიერ შესამოწმებელ პერიოდში მიღებული განკარგვადი ფულადი სახსრები. კერძოდ, მიღებული შემოსავლებისა და გაწეული დანახარჯების გათვალისწინებით გაანგარიშდა ფულადი სახსრების ნაშთი, რომელიც შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსათვის მიჩნეულ იქნა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად, რასთან დაკავშირებით აღნიშნავს, რომ ფულადი სახსრების მოძრაობის შესწავლისას მხედველობაში არ იქნა მიღებული შესამოწმებელი პერიოდის განმავლობაში დამფუძნებლის მიერ ბანკში შემოტანილი თანხები, რომელთა დანიშნულებად მითითებული იყო დამფუძნებლის შენატანი, შესაბამისად ამ თანხებით არ არის გაზრდილი კომპანიის ფულადი სახსრები, შესაბამისად, განკარგვადი თანხის ნაშთის გაანგარიშებისას აღნიშნული არ აკლდება დირექტორზე ხელფასად განხილული თანხების ოდენობას. საჩივარს თან ერთვის საბანკო ამონაწერი, რომელიც ცნობილი იყო შემოწმების პროცესშიც, აღნიშნული ამონაწერისა და შემოსავლების სამსახურის ერთიანი ელექტრონული ბაზის მონაცემების შესწავლით დგინდებოდა, რომ გადასახადის გადამხდელის მიერ გამოწერილი პირველადი საგადასახადო დოკუმენტებით დაფიქსირებული სარეალიზაციო თანხები აღემატებოდა ამავე კომპანიების მიერ საბანკო ანგარიშზე ჩარიცხული თანხების ოდენობებს, ხოლო გადასახადის გადამხდელის მიერ, შემოწმების პროცესში წარმოდგენილი განმარტებით დადგინდა, რომ კომპანიას დებიტორული დავალიანების ნაშთი არ გააჩნდა, აღნიშნულიდან გამომდინარე ჩაითვალა, რომ კომპანიის დამფუძნებლის მიერ საბანკო ანგარიშზე შემოტანილი თანხები წარმოადგენდა ნაღდი ანგარიშსწორების გზით მიღებულ ფულად სახსრებს, რომლის შემოტანაც კომპანიის ანგარიშზე განახორციელა დამფუძნებელმა, შესაბამისად, აღნიშნული თანხების დამატებით ფულადი სახსრების მოძრაობაში გათვალისწინება არ მომხდარა.

საბჭოს სხდომაზე საჩივრის განხილვა განხორციელდა გადასახადის გადამხდელის წარმომადგენლის მონაწილეობით, რომელმაც აღნიშნა, რომ სადავოა და არ ეთანხმება კაპიტალის შემცირების საფუძვლით გაცემული თანხების განხილვას მოგების განაწილებად და აღნიშნულთან დაკავშირებით წარმოადგინა საჩივარში დაფიქსირებულის ანალოგიური არგუმენტები/პოზიციები, ამასთან დამატებით განმარტა, რომ საქმის მასალებით, კერძოდ საბანკო ანგარიშებით ჩანს კაპიტალში შენატანები დამფუძნებლის მიერ საბანკო ანგარიშზე და ასევე სალაროში. მოითხოვს გათვალისწინებული იქნეს განხორციელებული შენატანის ფარგლებში კაპიტალის ამოღება და არ უნდა იქნეს იგი განხილული განაწილებულ მოგებად, დამფუძნებელ ფიზიკურ პირზე გაცემული თანხები წარმოადგენს დამფუძნებლის მიერ განხორციელებული შენატანის უკან ამოღებას და არა მოგების განაწილებას. მიიჩნევს, რომ გათვალისწინებული უნდა იქნეს როგორც დამფუძნებლის შენატანი, ისე მის ფარგლებში ამოღებული თანხა, რადგან თანხების შეტანაც და გამოტანაც რეალურია.

აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენელმა აღნიშნა, რომ გადასახადის გადამხდელს გაეგზავნა ცხრილები, ამჟამინდელი წარმომადგენელი ეხლა ჩაერთო და მისთვის ცნობილია თუ არა აღნიშნული არ იცის, მაგრამ განმარტავს, რომ დამფუძნებლის მიერ ბანკში შეტანილი თანხები არ არის გათვალისწინებული ფულის მოძრაობის გაანგარიშებისას, შესაბამისად აღნიშნულით არ არის გაზრდილი ფულადი სახსრები და არც გამოკლებულია ხელფასად განხილული თანხების ოდენობას.

შემოსავლების სამსახურის სადავო ბრძანებით ირკვევა, რომ დავის წარმოების პროცესში არ წარდგენილა და მომჩივანი არც ამჟამად წარმოადგენს ისეთ არგუმენტებს ან/და მტკიცებულებას, რომელიც შეცვლიდა შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს და დარიცხული თანხების კორექტირების საფუძველი გახდებოდა.

საქმესთან არსებული მასალების, მხარეთა არგუმენტაციის და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საბჭო მიიჩნევს, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონშესაბამისად, შემოსავლების სამსახურის სადავო ბრძანება მართლზომიერია, არ არსებობს მისი გაუქმების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი N 64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი:

კაპიტალის შემცირების საფუძვლით გაცემული თანხების მოგების განაწილებად და განკარგვადი ფულის ნაშთის ხელფასად განხილვა.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

კომპანიის საქმიანობაა მარცვლეულის იმპორტი და რეალიზაცია. ჩატარებული საგადასახადო შემოწმების შედეგად დადგინდა, რომ მომჩივანს არ ჰქონდა სათანადო ბუღალტრული აღრიცხვა და სრულად წარმოდგენილი დოკუმენტაცია. არაპირდაპირი მეთოდით განხორციელებული გაანგარიშებით ფულადი ნაშთი ჩაითვალა დირექტორზე გაცემულ ხელფასად და დაეკისრა შესაბამისი გადასახადი და ჯარიმა.

ასევე დადგინდა, რომ დამფუძნებელზე გაცემული თანხები, რომლებიც მითითებული იყო როგორც კაპიტალის შემცირება, ფაქტობრივად მიჩნეულ იქნა მოგების განაწილებად, რის საფუძველზეც კომპანიას დაეკისრა დამატებითი საგადასახადო ვალდებულებები და ჯარიმა. მიღებული გადაწყვეტილებები გასაჩივრდა ზემდგომ ორგანოებში.

 

გადაწყვეტილება:

საბჭო მიიჩნევს, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონშესაბამისად, შემოსავლების სამსახურის სადავო ბრძანება მართლზომიერია, არ არსებობს მისი გაუქმების და მომჩივნის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

დასაბუთება:

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 981(1); 73(9,,ბ"); 275;101(1);154(1);.