ბრძანება N 3196

N 3196

13 თებერვალი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

შპს „---ის“ (ს/ნ ---)

(მის.: ---) 2026 წლის 14 იანვრის საჩივრის

ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 5 თებერვლის სხდომაზე (ოქმი №11) განიხილა შპს „---ის“ (ს/ნ ---) 2026 წლის 14 იანვრის №99989/1/2026 საჩივარი, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 16 დეკემბრის №006-529 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხი:

გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმებით განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს, კერძოდ, ბინების რეალიზაციის საფუძველზე დარიცხულ დღგ-ს. აღნიშნავს, რომ კომპანიის საქმიანობას წარმოადგენს დაბა ---ში მდებარე საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე საცხოვრებელი ფართების მშენებლობა და რეალიზაცია. კომპანიის მიერ რეალიზაცია ხდებოდა თავდაპირველ ეტაპზე მყიდველებთან უძრავი ქონების ნასყიდობის წინარე ხელშეკრულებების გაფორმების გზით, ხოლო მესაკუთრეების მიერ კომპანიის კუთვნილ საბანკო ანგარიშზე ხორციელდებოდა ნასყიდობის საფასურის თანხის გადახდა, მიღებული ავანსი კი კომპანიის მიერ იბეგრებოდა დღგ-ით. გადამხდელი ასევე აღნიშნავს, რომ კორპუსი არ იყო მიღებული ექსპლუატაციაში და აღნიშნულ ობიექტზე მიმდინარეობს სამშენებლო სამუშაოები, რასაც ადასტურებს კომპანიის მიერ მიმდინარე მომენტისთვის სამშენებლო ხარჯების გაწევის ფაქტი (მათ შორის, ელექტრონული ზედნადებებით საქონლის შესყიდვა). გადამხდელი წარმოდგენილ საჩივარში ასევე დამატებით მიუთითებს, რომ შემმოწმებელმა არ გაითვალისწინა კომპანიის მიდგომა მიღებული ავანსების დღგ-ით დაბეგვრის ნაწილში, აგრეთვე, ის გარემოება, რომ მშენებარე საცხოვრებელი კორპუსი არ იყო მიღებული ექსპლუატაციაში და კონკრეტულ პირებთან მიმართებით არასწორად განსაზღვრა კომპანიის საგადასახადო ვალდებულებები დამატებული ღირებულების გადასახადში და დაბეგვრის მომენტი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, გადამხდელი ითხოვს საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე კომპანიის მიმართ დარიცხული თანხების სრულად გაუქმებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმეში არსებული მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 20 ოქტომბრის №22567 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა შპს „---ის“ (ს/ნ ---) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდები. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 12 დეკემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 16 დეკემბრის №27614 ბრძანება და ამავე თარიღის №006-529 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადასახადის გადამხდელს ბიუჯეტში გადასახდელად დამატებით განესაზღვრა სულ 90 159 ლარი, მათ შორის გადასახადი 41 573 ლარი, ჯარიმა 41 573 ლარი, საურავი 7 012 ლარი.

 

სადავო საკითხთან დაკავშირებით, საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, დარიცხვა განპირობებულია შემდეგი გარემოებებით:

შპს „---“ გადასახადის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2018 წლის 11 აპრილს, დამატებული ღირებულების გადასახადის გადამხდელად დარეგისტრირდა ამავე თარიღში, ხოლო მისი საქმიანობის სფეროს წარმოადგენს საცხოვრებელი და არასაცხოვრებელი შენობების მშენებლობა, კერძოდ, პირს შესამოწმებელ პერიოდში დაბა ---ში აშენებული აქვს კორპუსი. შესამოწმებელ პერიოდში პირმა ბიუჯეტის მიმართ დაირიცხა 352 684 ლარი, შეიმცირა 685 587 ლარი, გადაიხადა 247 329 ლარი, ხოლო უკან დაიბრუნა 569 960 ლარი.

შესამოწმებელ პერიოდში პირს ასევე გერმანიდან, ჩინეთიდან და თურქეთიადან იმპორტირებული აქვს სხვადასხვა სახის საოჯახო ინვენტარი, რომელიც გამოყენებულია აღნიშნულ კორპუსში. გადამხდელის მიერ მოწოდებული დოკუმენტაციიდან გამომდინარე გამოვლინდა, რომ საცხოვრებელი კორპუსის ასაშენებელი სახსრები მოპოვებული ჰქონდა დამფუძნებლებისგან და ასევე სხვადასხვა სესხის სახით. შემოწმების პროცესში გადამხდელის მიერ მოწოდებულ იქნა ინფორმაცია, რომლის შესწავლის შემდეგ დადგინდა, რომ საბანკო ამონაწერში ირიცხებოდა გარკვეული თანხები ფიზიკური პირებისგან. აღნიშნული პირებთან მოხდა სატელეფონო კომუნიკაცია, რის საფუძველზე ფიზიკურ პირებს ჰქონდათ ბინები შეძენილი, თუმცა საჯარო რეესტრის მიხედვით ბინის გადაფორმება ზოგიერთ შემთხვევაში მათ სახელზე არ მომხდარა და არც თანხა დაბრუნებულა უკან.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე, 163-ე და 164-ე მუხლის საფუძველზე, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელს ზოგიერთ შემთხვევაში არ ჰქონდა ფიზიკურ პირებზე ბინების გადაფორმება, თუმცა საბანკო ამონაწერში ფიქსირდებოდა ფიზიკური პირების მიერ ბინის საფასურის სრულად დაფარვა, მოხდა აღნიშნული თანხების შესაბამის პერიოდში დაბეგვრა. ხოლო, რაც შეეხება გაფორმებულ ბინებს, აღნიშნული დაიბეგრა გადაფორმების მომენტში. შესაბამისად, პირს დაერიცხა დღგ და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275 მუხლის შესაბამისად.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ, შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში.

 

სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-16 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდებად ითვლება პირის მიერ სხვა პირისათვის საქონელზე საკუთრების უფლების გადაცემა სასყიდლით (მათ შორის, საქონლის რეალიზაცია, გაცვლა, ხელფასის ან ნატურალური ფორმით ანაზღაურება) ან უსასყიდლოდ. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-18 მუხლის მე-10 ნაწილის თანახმად, საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერული) ოპერაცია საქონლის/მომსახურების მიმწოდებელი თითოეული მხარისათვის ითვლება საქონლის/მომსახურების საბაზრო ფასით რეალიზაციად, ხოლო საქონლის/მომსახურების თითოეული მიმღებისათვის – საქონლის/მომსახურების იმავე საბაზრო ფასით შეძენად. ამავე კოდექსის მე-14 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, მომსახურებად ითვლება საქმიანობა, რომელიც არ არის საქონლის მიწოდება. თუ საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, მომსახურებას მიეკუთვნება სამშენებლოსამონტაჟო საქმიანობა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-10 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, უცხოური ვალუტით განხორციელებული ოპერაცია, რომელიც დაბეგვრას ექვემდებარება, საქართველოს ეროვნულ ვალუტაზე გადაიანგარიშება შემდეგი თანამიმდევრობით:

ა) ოპერაციის განხორციელების დღისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ შესაბამისი უცხო ქვეყნის ვალუტის მიმართ განსაზღვრული ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსის არსებობის შემთხვევაში − ამ კურსით;

ბ) ოპერაციის განხორციელების დღისათვის საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ შესაბამისი უცხო ქვეყნის ვალუტის მიმართ განსაზღვრული ლარის ოფიციალური გაცვლითი კურსის არარსებობის შემთხვევაში − საქართველოს ეროვნული ბანკის საბჭოს მიერ დადგენილი წესით განსაზღვრული კურსით.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა, დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 160-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდება არის მატერიალური ქონების განკარგვაზე მესაკუთრის უფლების გადაცემა. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ანაზღაურების სანაცვლოდ, საქონლის მიწოდებად ასევე განიხილება დასაბეგრი პირის მიერ საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდება, თუ მას ამ საქონელზე ან მასზე გაწეულ ხარჯზე დღგ სრულად ან ნაწილობრივ აქვს ჩათვლილი.

ამავე მუხლის მე-5 ნაწილის თანახმად, თუ უძრავი ნივთის შემძენზე საკუთრების უფლება მარეგისტრირებელ ორგანოში მშენებარე ობიექტზე დარეგისტრირდა, ამ ნივთის მიწოდებასთან დაკავშირებით მისი მიმწოდებლის მიერ გაწეული სამშენებლო, სამონტაჟო ან/და სარემონტო მომსახურება უძრავი ნივთის მიწოდების ნაწილად განიხილება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

ამავე მუხლის მე-6 ნაწილის „ბ“ და „დ“ ქვეპუნქტების თანახმად, თუ არ დადგა ამ მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული პირობა, დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება:

ბ) გარდა ამ კოდექსის 160-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული შემთხვევისა, უძრავი ნივთის მიწოდებისას, საკუთრების უფლების რეგისტრაციისთვის მარეგისტრირებელ ორგანოში წარსადგენი საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის შედგენის მომენტში, ხოლო, თუ საკუთრების უფლების რეგისტრაცია (გადაცემა) დამოკიდებულია ამ დოკუმენტის მხარის (მხარეების) მიერ გარკვეული ვალდებულების შესრულებაზე ან/და პირობის დადგომაზე − ასეთი ვალდებულების შესრულების/პირობის დადგომის მომენტში; დ) ამ კოდექსის 160-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევაში − უძრავი ნივთის ექსპლუატაციაში მიღების მომენტში.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

„გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 481 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე საკომპენსაციო თანხის/თანხის ნაწილის (შემდგომში – საკომპენსაციო თანხა) გადახდის შემთხვევაში, ოპერაცია მიღებული საკომპენსაციო თანხის ოდენობით ექვემდებარება დამატებული ღირებულების გადასახადით დაბეგვრას თანხის მიღების მომენტში „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 112-ე მუხლის 46-ე ნაწილის თანახმად, საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერული) ოპერაციის შემთხვევაში, როდესაც საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა განხორციელებულია 2021 წლის 1 იანვრამდე, ხოლო სანაცვლო საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა ხორციელდება 2021 წლის 1 იანვარს ან შემდგომ პერიოდებში, ამ ოპერაციის თითოეული მხარისათვის დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის თანხა განისაზღვრება ამ ოპერაციის ფარგლებში მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების საბაზრო ფასით, დღგ-ის გარეშე, ხოლო დღგ-ით დაბეგვრის დროს წარმოადგენს საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტი.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში წარმოდგენილ პოზიციაზე, რომლითაც პირი არ ეთანხმება შემოწმებით განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს და მიუთითებს შემდეგ გარემოებებზე:

- კომპანიის საქმიანობას წარმოადგენს დაბა ---ში მდებარე საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე საცხოვრებელი ფართების მშენებლობა და რეალიზაცია. კომპანიის მიერ ასაშენებელი საცხოვრებელი ფართის რეალიზაცია ხდებოდა თავდაპირველ ეტაპზე მყიდველებთან უძრავი ქონების ნასყიდობის წინარე ხელშეკრულებების გაფორმების გზით, რომლის საფუძველზეც მომავალი მესაკუთრეების მიერ კომპანიის კუთვნილ საბანკო ანგარიშზე ხორციელდებოდა ნასყიდობის საფასურის თანხის გადახდა (ერთიანად/ნაწილ-ნაწილ). იმის გათვალისწინებით, რომ ნასყიდობის თანხა განსაზღვრული იყო უცხოურ ვალუტაში, თანხების ჩარიცხვა ხდებოდა ეროვნულ ვალუტაში, ჩარიცხვის დღეს არსებული გაცვლითი კურსის შესაბამისად. მყიდველების მიერ ხელშეკრულებით განსაზღვრული ნასყიდობის ღირებულების სრულად დაფარვის შემდგომ, მხარეთა შორის არსებული შეთანხმების შესაბამისად, კომპანია მარეგისტრირებელ ორგანოში ახორციელებდა მყიდველებზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციას.

შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოსათვის მშენებარე საცხოვრებელი კორპუსი არ იყო მიღებული ექსპლუატაციაში სამშენებლო საქმიანობის ზედამხედველობის განმახორციელებელი შესაბამისი ორგანოების მიერ. ასევე, დღეის მდგომარეობით, აღნიშნულ საცხოვრებელ კორპუსში მიმდინარეობს სამშენებლო სამუშაოები, რასაც ადასტურებს კომპანიის მიერ მიმდინარე მომენტისთვის სამშენებლო ხარჯების გაწევის ფაქტი (მათ შორის, ელექტრონული ზედნადებებით საქონლის შესყიდვა). შესაბამისად, მყიდველებისთვის საცხოვრებელ ბინებზე საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მომენტში არც ერთი საცხოვრებელი ბინა არ იყო დასრულებული და ყველა მათგანს ჰქონდა მშენებარე სტატუსი.

- კომპანია კლიენტებისგან წინასწარ მიღებულ საცხოვრებელი ბინების ნასყიდობის საფასურის თანხებს განიხილავდა მისაწოდებელი საქონლის/მომსახურების საკომპენსაციო თანხად (ავანსად) და შესაბამისად, ბეგრავდა დღგ-ით თანხის მიღების საანგარიშო პერიოდში. ამასთან, ვინაიდან მხარეთა შეთანხმებით გარიგება დაფიქსირებული იყო უცხოურ ვალუტაში და ვინაიდან, ავანსის სახით ჰქონდა ადგილი საკომპენსაციო თანხების მიღებას, კომპანიის მიერ დღგ-ით დასაბეგრი თანხა განისაზღვრებოდა ავანსის თანხების ჩარიცხვის მომენტში ეროვნული ბანკის მიერ დადგენილი კურსის შესაბამისად.

- მიწის ნაკვეთი, რომელზეც შპს „----“ ახორციელებს საცხოვრებელი კორპუსის მშენებლობას, კომპანიას შეძენილი აქვს გაცვლის (ბარტერული) ხელშეკრულებების ფარგლებში სხვადასხვა პირებისგან. აღნიშნული ხელშეკრულებები მიწის მესაკუთრეებთან გაფორმებულია 2018 წლის ივნისისა და ივლისის საანგარიშო პერიოდებში. ხელშეკრულებით განსაზღვრულია, რომ მიღებული მიწის ნაკვეთების სანაცვლოდ შპს „---“ მიწის მესაკუთრე ფიზიკურ პირებს გადასცემს ფართებს ასაშენებელ საცხოვრებელ კორპუსში. შედეგად, 2018 წლის 11 ივნისს და 2018 წლის 3 ივლისს მარეგისტრირებელ ორგანოში შპს „---ის“ საკუთრებაში დარეგისტრირდა 2060 კვ.მ და 400 კვ.მ მიწის ნაკვეთები. კომპანიამ დამატებით შეიძინა მომიჯნავე ოთხი მიწის ნაკვეთი და საბოლოოდ 2018 წლის 16 ივლისს კომპანიის საკუთრებაში დარეგისტრირდა 4619 კვ.მ გაერთიანებული მიწის ნაკვეთი. გაცვლის (ბარტერული) ოპერაციის ფარგლებში, 400 კვ.მ ფართობის მიწის ნაკვეთის მესაკუთრისთვის მიწის ნაკვეთის სანაცვლოდ გადასაცემ უძრავ ქონებას წარმოადგენდა საცხოვრებელი ბლოკის მე-3 და მე-4 სართულზე 104.479 კვ.მ ფართები, ერთი ერთეული მიწისქვეშა ავტოსადგომი და ორი ერთეული თხილამურების სათავსო. აღნიშნული ვალდებულების ფარგლებში, შპს „---ის“ მიერ 2024 წლის 8 აპრილს ---თან გაფორმებულია ნასყიდობის ხელშეკრულება და 2018 წლის ივლისის ხელშეკრულების შესაბამისად დარეგისტრირებულია საკუთრების უფლება საცხოვრებელი კორპუსის ბინა №16. თავის მხრივ, ---მა 2024 წლის 12 აპრილს ამავე უძრავ ქონებაზე გააფორმა ნასყიდობის ხელშეკრულება ---სთან, რომელსაც საკუთრებაში გადასცა ზემოხსენებული ბინა საცხოვრებელ კორპუსში. იმის გათვალისწინებით, რომ ფ/პ ---თან უძრავი ქონების გაცვლის (ბარტერული) ხელშეკრულება გაფორმებული იყო 2018 წელს, აღნიშნული ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით, კომპანია ხელმძღვანელობდა ამავე პერიოდში მოქმედი საგადასახადო კაწონმდებლობით, კერძოდ, 2018 წელს დამკვიდრებული საგადასახადო პრაქტიკის მიხედვით, გაცვლის (ბარტერული) გარიგება ითვლებოდა მიწის სანაცვლოდ სამშენებლო მომსახურების გაწევად, რომლის დღგ-ით დასაბეგრი თანხა განისაზღვრებოდა მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების საბაზრო ფასით დღგ-ის გარეშე, ხოლო, დაბეგვრის დროდ ითვლებოდა მომსახურების გაწევის მომენტი. აღნიშნავს, რომ ანალოგიური შემთხვევა ფიქსირდება ---ის შემთხვევაში, რასთნ დაკავშირებითაც საჩივარში მოყვანილია კონკრეტული გარემოებები. - 2023 წლის ნოემბრის თვეში კომპანიის სააბანკო ანგარიშზე ----ის მიერ ჩარიცხულია 37979.2 ლარი (ჩარიცხვის დღეს არსებული ეროვნული გაცვლითი კურსის მიხედვით 14000 აშშ დოლარი), რომელიც წარმოადგენს ---ს ბინის ღირებულების ნაწილს, რაც დასტურდება საბანკო გადარიცხვის დანიშნულების მიხედვით. ამავე პირისგან 2024 წლის დეკემბერში დამატებით ჩარიცხულია 157 197.81 ლარი (56 100 აშშ დოლარი). მიღებული თანხები, კომპანიის მიერ დაბეგრილია დღგ-ით, როგორც მიღებული ავანსი თანხის მიღების საანგარიშო პერიოდებში. ამასთან, 2025 წლის 28 იანვარს ---ზე საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა საკუთრების უფლება აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე, რომლის ღირებულება, წარდგენილი ნასყიდობის ხელშეკრულების მიხედვით, შეადგენდა 70 100 აშშ დოლარს. შემმოწმებლის მიერ აღნიშნული ნასყიდობის ოპერაციის ფარგლებში, 2024 წელს ჩარიცხული თანხა შეცდომით მიჩნეულია დამოუკიდებელ ოპერაციად და დღგით დასაბეგრი ბრუნვა განსაზღვრულია დღგ-ის ჩათვლით თანხიდან, შესაბამისად, დაუსაბუთებლად გაზრდილია 2024 წლის დეკემბრის დარიცხული საგადასახადო ვალდებულება.

დამატებით, 2025 წლის იანვრის საანგარიშო პერიოდში, შემმოწმებლის მიერ არასწორად უგულებელყოფილი იქნა 2024 წლის დეკემბერში ჩარიცხული ავანსი, ამასთან, საკუთრების უფლების რეგისტრაციის თარიღის შესაბამისად განისაზღვრა ბინის ღირებულება ლარში - 171 139 ლარით, რომელიც შემცირდა მხოლოდ 2023 წელს, ამავე პირის მიერ ჩარიცხული და დაბეგრილი ავანსის თანხით და სხვაობა დამატებით დაიბეგრა დღგ-ით. ასევე, დამატებით მიუთითებს ---თან, ---თან და ----თან განხორციელებული ოპერაციების არამართლზომიერად დაბეგვრასთან დაკავშირებით.

- შემოწმების პროცესში გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით, მხედველობაში არ იქნა მიღებული კომპანიის მიერ ერთ-ერთ მყიდველზე უკან დაბრუნებული თანხები, ნასყიდობის ხელშეკრულებების გაუქმების საფუძველზე, რასთან დაკავშირებით საჩივარში ასევე მოყვანილია დეტალური არგუმენტაცია. აღნიშნულის გათვალისწინებით, გადამხდელს მიაჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების აქტით კომპანიის მიმართ განსაზღვრული ვალდებულებები დაუსაბუთებელია და მოკლებულია ყოველგვარ სამართლებრივ საფუძველს, ვინაიდან დარღვეულია და უგულებელყოფილია საქონლის/მომსახურების საკომპენსაციო თანხის (ავანსების), მშენებარე უძრავი ქონების მიწოდების და გაცვლის (ბარტერული) გარიგების ფარგლებში განხორციელებული ოპერაციებისთვის საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით განსაზღვრული დღგ-ით დაბეგვრის პრინციპები - დაბეგვრის მომენტის და დასაბეგრი თანხის განსაზრვრის წესები. შესაბამისად, ითხოვს საგადასახადო შემოწმების აქტის საფუძველზე კომპანიის მიმართ განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებების და დარიცხული თანხების სრულად გაუქმებას.

ამასთან, გადამხდელს საჩივარზე თანდართული აქვს გარკვეული დოკუმენტაცია.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ სადავო საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას, ხოლო ბარტერულ ოპერაციებთან მიმართებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ თუ ბარტერული ოპერაციის ფარგლებში კომპანიის მიერ სამშენებლო მომსახურება გაიწევა 2021 წლამდე საკუთრებაში მიღებული მიწის ნაკვეთის სანაცვლოდ, დღგ-ით დასაბეგრი დრო განისაზღვრება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 112-ე მუხლის 46-ე ნაწილის შესაბამისად. ამასთან, დღგ-ით დაბეგვრის დროს წარმოადგენს მომსახურების გაწევის (დასრულების) მომენტი, მომსახურების გაწევის მომენტად კი მიჩნეულ უნდა იქნას ის მომენტი, როდესაც მომსახურების გამწევის მიერ შესრულდება ხელშეკრულებით ნაკისრი ყველა ვალდებულება და დადგება ყველა პირობა, რომელიც შეთანხმებულია მხარეთა შორის, მაგრამ არაუგვიანეს მომენტისა, როდესაც მომსახურების მიმღები ფაქტობრივად მიიღებს მომსახურებას. შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96–ე მუხლზე, რომლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე, რისთვისაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 97–ე მუხლის თანახმად, მტკიცებულებათა გამოკვლევისათვის უფლებამოსილია გამოითხოვოს საქმესთან დაკავშირებული დოკუმენტები, შეაგროვოს ცნობები, მოუსმინოს დაინტერესებულ მხარეებს, დანიშნოს ექსპერტიზა, გამოიყენოს აუცილებელი დოკუმენტები და აქტები, მტკიცებულებათა შეგროვების, გამოკვლევის და შეფასების მიზნით მიმართოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ სხვა ზომებს.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96–ე მუხლის მე–2 ნაწილის თანახმად, დაუშვებელია, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ. მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც გამოცემულია წერილობითი სახით, აუცილებელია შეიცავდეს დასაბუთებას, კერძოდ, მასში მითითებული უნდა იყოს ის სამართლებრივი და ფაქტობრივი წანამძღვრები, რომელთა საფუძველზეც გამოიცა იგი. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, იგი ვალდებულია, აქტის დასაბუთებაში მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, ფაქტობრივი გარემოებებისა და გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, გადასახადის გადამხდელის საჩივარში მითითებული არგუმენტების, ასევე „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 112-ე მუხლის 46-ე ნაწილის გათვალისწინებით, შეისწავლოს სადავო საკითხი და შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :

 

1. შპს „---ის“ (ს/ნ ---) საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. სადავო საკითხთან დაკავშირებით, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, გადასახადის გადამხდელის საჩივარში მითითებული არგუმენტების, ასევე „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 112-ე მუხლის 46-ე ნაწილის გათვალისწინებით, შეისწავლოს სადავო საკითხი და შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება);

3. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

4. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი:

გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმებით განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს, კერძოდ, ბინების რეალიზაციის საფუძველზე დარიცხულ დღგ-ს.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

გადამხდელის მიერ მოწოდებული დოკუმენტაციიდან გამომდინარე გამოვლინდა, რომ საცხოვრებელი კორპუსის ასაშენებელი სახსრები მოპოვებული ჰქონდა დამფუძნებლებისგან და ასევე სხვადასხვა სესხის სახით. შემოწმების პროცესში გადამხდელის მიერ მოწოდებულ იქნა ინფორმაცია, რომლის შესწავლის შემდეგ დადგინდა, რომ საბანკო ამონაწერში ირიცხებოდა გარკვეული თანხები ფიზიკური პირებისგან. აღნიშნული პირებთან მოხდა სატელეფონო კომუნიკაცია, რის საფუძველზე ფიზიკურ პირებს ჰქონდათ ბინები შეძენილი, თუმცა საჯარო რეესტრის მიხედვით ბინის გადაფორმება ზოგიერთ შემთხვევაში მათ სახელზე არ მომხდარა და არც თანხა დაბრუნებულა უკან.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელს ზოგიერთ შემთხვევაში არ ჰქონდა ფიზიკურ პირებზე ბინების გადაფორმება, თუმცა საბანკო ამონაწერში ფიქსირდებოდა ფიზიკური პირების მიერ ბინის საფასურის სრულად დაფარვა, მოხდა აღნიშნული თანხების შესაბამის პერიოდში დაბეგვრა. ხოლო, რაც შეეხება გაფორმებულ ბინებს, აღნიშნული დაიბეგრა გადაფორმების მომენტში. შესაბამისად, პირს დაერიცხა დღგ და ჯარიმა.

 

გადაწყვეტილება:

შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, გადასახადის გადამხდელის საჩივარში მითითებული არგუმენტების, ასევე „გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 112-ე მუხლის 46-ე ნაწილის გათვალისწინებით, შეისწავლოს სადავო საკითხი და შესწავლის შედეგებიდან გამომდინარე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

 

დასაბუთება:

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73 (9;10); 16 (1); 18 (10); 14 (1); 159 (1); 160 (1,5); 163 (1,2); 164.