გადაწყვეტილება №26749/2/2026

№26749/2/2026

09 მარტი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: სს --- (ს/ნ ---)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 5.03.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება სს ---ის 27.02.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26749/2/2026).

 

დავის საგანი:

არალეგალური ოპერაციებისგან საბანკო ბარათის დაცვის მომსახურებაზე მიღებული საკომისიო შემოსავლების დღგ-ით დაბეგვრა.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 16.12.2025 წლის №094-43 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 11.02.2026 წლის №2926 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 335 544.34 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 257 716.95

დღგ - 303 194.5

მოგების გადასახადი - (-45 477.55)

ჯარიმა - 58 477.2

საურავი - 19 350.19

 

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

აუდიტის დეპარტამენტის მსხვილ გადამხდელთა ოფისის მიერ 22.12.2023 წლის საგადასახადო რისკის მიმოხილვის ფარგლებში გაცემული რეკომენდაციის შედეგად გამოწვეული საგადასახადო ვალდებულებების სისწორესთან დაკავშირებით 2022 წლის დღგ-ის და მოგების გადასახადებში, აუდიტის დეპარტამენტის 10.12.2025 წლის №27147 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა ბანკის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა 15.12.2025 წლის №--- საგადასახადო შემოწმების აქტში, საიდანაც ირკვევა, რომ: 2022 წლის განმავლობაში ბანკი კლიენტებს სთავაზობს არალეგალური ოპერაციებისაგან დაცვის მომსახურებას (ბარათის უსაფრთხოების სერვისით სარგებლობისას კლიენტი დაიბრუნებს თანხას იმ შემთხვევაში, თუ მესამე პირმა იგი არალეგალურად გამოიყენა პოს-ტერმინალში, ბანკომატსა თუ ინტერნეტში, მომსახურება ვრცელდება ბანკის ყველა ტიპის ბარათზე) და აღნიშნული მომსახურებისთვის იღებს საკომისიო შემოსავლებს. მომსახურება ბანკის მიერ შეფასებულია ფინანსურ მომსახურებად და საგადასახადო კოდექსის 171-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე არ ხდება მიღებული საკომისიო თანხის დაბეგვრა დღგ-ით. განსახილველ შემთხვევაში, ერთის მხრივ, ბანკი მომხმარებლებს უწევს ფინანსურ მომსახურებას, კერძოდ, მომხმარებელი სარგებლობს ბანკის მიერ გამოშვებული საგადახდო ინსტრუმენტით (საგადახდო ბარათით საქონლის/მომსახურების საფასურის გადახდა, ნაღდი ფულის მიღება, ვალუტის გადაცვლა, ფულადი გზავნილის განხორციელება და საქართველოს კანონმდებლობით ნებადართული სხვა ოპერაციების შესრულება) სს „---ა“ და მომხმარებლებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებების ფარგლებში. მეორეს მხრივ, გარდა საგადახდო ინსტრუმენტით სარგებლობისა, ცალკე აღნიშნულისაგან დამოუკიდებლად დამატებით სთავაზობს საგადახდო ბარათის დაცვის მომსახურებას, რომლის ფარგლებშიც ბარათის მფლობელებს უნაზღაურებს მესამე პირის მიერ ბარათის არალეგალური გამოყენების შედეგად მიყენებულ ზიანს.

ამასთან, აღსანიშნავია, რომ ზიანის ანაზღაურება ხორციელდება წინასწარ განსაზღვრული პირობებით და განსაზღვრული ლიმიტის ფარგლებში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, არალეგალური ოპერაციებისაგან ბარათის დაცვის მომსახურება არ წარმოადგენს საგადასახადო კოდექსის მე-15 მუხლში ფინანსურ ინსტრუმენტებთან ან/და ფინანსურ ოპერაციებთან დაკავშირებულ მომსახურებას და მის განუყოფელ ნაწილს, ვინაიდან ბანკის საგადახდო ბარათის გამოყენება და კლიენტისათვის აღნიშნული სერვისით სარგებლობა შესაძლებელია არალეგალური ოპერაციებისაგან დაცვის მომსახურების შეთავაზების გარეშე.

შესაბამისად, საგადასახადო კოდექსის 171-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შეღავათი ვერ გავრცელდება არალეგალური ოპერაციებისაგან დაცვის მომსახურებაზე და აღნიშნული ოპერაციით მიღებული საკომისიო შემოსავლები დაექვემდებარა დღგ-ით დაბეგვრას. შედეგად, გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით. ამასთან, აღნიშნულმა საკითხმა გამოიწვია 2022 წლის მოგების გადასახადის კორექტირება (შემცირება). შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 16.12.2025 წლის №27615 ბრძანება და ამავე თარიღის №094-43 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 11.02.2026 წლის №2926 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-6 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ საჩივრის განხილვა საგადასახადო ორგანოში ჩაინიშნა 5.02.2026 წელს 16:45 სთ-ზე, გადამხდელის მონაწილეობით, თუმცა მომჩივანი არ გამოცხადდა საჩივრის ზეპირ განხილვაზე. სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე, 163-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 168-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 171-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, მე-15 მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების მიხედვით, ბანკი კლიენტებს სთავაზობს არალეგალური ოპერაციებისაგან დაცვის მომსახურებას, კერძოდ, ბარათის უსაფრთხოების სერვისით სარგებლობისას კლიენტი დაიბრუნებს თანხას იმ შემთხვევაში, თუ მესამე პირმა იგი არალეგალურად გამოიყენა პოსტერმინალში, ბანკომატსა თუ ინტერნეტში. მომსახურება ვრცელდება ბანკის ყველა ტიპის ბარათზე და ბანკი აღნიშნული მომსახურებისთვის იღებს საკომისიო შემოსავალს. მომსახურება ბანკის მიერ შეფასებულია ფინანსურ მომსახურებად და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 171-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის საფუძველზე არ ხდება მიღებული საკომისიო თანხის დაბეგვრა დღგით.

შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ერთის მხრივ, ბანკი მომხმარებლებს უწევს ფინანსურ მომსახურებას, კერძოდ, მომხმარებელი სარგებლობს ბანკის მიერ გამოშვებული საგადახდო ინსტრუმენტით (საგადახდო ბარათით საქონლის/მომსახურების საფასურის გადახდა, ნაღდი ფულის მიღება, ვალუტის გადაცვლა, ფულადი გზავნილის განხორციელება და საქართველოს კანონმდებლობით ნებადართული სხვა ოპერაციების შესრულება) ბანკსა და მომხმარებლებს შორის გაფორმებული ხელშეკრულებების ფარგლებში. მეორეს მხრივ, გარდა საგადახდო ინსტრუმენტით სარგებლობისა, ცალკე, აღნიშნულისაგან დამოუკიდებლად დამატებით სთავაზობს საგადახდო ბარათის დაცვის მომსახურებას, რომლის ფარგლებშიც ბარათის მფლობელებს უნაზღაურებს მესამე პირის მიერ ბარათის არალეგალური გამოყენების შედეგად მიყენებულ ზიანს. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ ზიანის ანაზღაურება ხორციელდება წინასწარ განსაზღვრული პირობებით და განსაზღვრული ლიმიტის ფარგლებში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ არალეგალური ოპერაციებისაგან ბარათის დაცვის მომსახურება არ წარმოადგენს ფინანსურ ინსტრუმენტებთან ან/და ფინანსურ ოპერაციებთან დაკავშირებულ მომსახურებას და მის განუყოფელ ნაწილს, ვინაიდან ბანკის საგადახდო ბარათის გამოყენება და კლიენტისათვის აღნიშნული სერვისით სარგებლობა შესაძლებელია არალეგალური ოპერაციებისაგან დაცვის მომსახურების შეთავაზების გარეშე. შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს მიერ მართლზომიერად განხორციელდა ბარათის უსაფრთხოების სერვისით მიღებული საკომისიო თანხების დაბეგვრა დამატებული ღირებულების გადასახადით.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა შეესაბამება კანონმდებლობის მოთხოვნებს, გადასახადის გადამხდელის საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

ბანკი მომხმარებლებს სთავაზობს კომპლექსურ საბანკო მომსახურებას, რომლის მიზანია ანგარიშებზე ფულადი სახსრების უსაფრთხო და ეფექტიანი მართვა. აღნიშნული მომსახურება მოიცავს როგორც ფულადი გადარიცხვების, ანგარიშების მომსახურებისა და სესხების გაცემის პროცესებს, ისე დამატებით ფინანასურ ოპერაციებთან დაკავშირებულ სერვისებს, მათ შორის პერსონალური და სტატუს ბანკირების მომსახურებას, ინტერნეტ და მობაილ ბანკს, სხვადასხვა სადაზღვევო პროდუქტებსა და ბარათების უსაფრთხოების სერვისს. ბარათის უსაფრთხოების სერვისის მიზანია კლიენტების დაცვა საგადახდო ბარათის არალეგალური გამოყენებისგან. მომსახურების ფარგლებში, წინასწარ განსაზღვრული პირობებისა და ლიმიტის შესაბამისად, ბანკი კლიენტს უნაზღაურებს მესამე პირის მიერ ბარათის არავტორიზებული გამოყენებით ანგარიშიდან ჩამოჭრილ თანხებს. აღნიშნული სერვისი აქტიურდება შესაბამისი საკომისიოს გადახდის შემთხვევაში და ანაზღაურება ხორციელდება მხოლოდ იმ შემთხვევებში, როდესაც დაკმაყოფილებულია ბანკის მიერ დადგენილი კრიტერიუმები. მაგალითად, თანხის ანაზღაურება ხდება იმ შემთხვევაში, თუ კლიენტს გააქტიურებული აქვს ბარათის უსაფრთხოების სერვისი და დაფიქსირდა არავტორიზებული ტრანზაქცია დადგენილი ლიმიტის ფარგლებში; ასევე მაშინ, როდესაც სერვისი შეძენილია, თუმცა ტექნიკური მიზეზების გამო საკომისიო ვერ ჩამოიჭრა დროულად და არალეგალური ოპერაცია განხორციელდა იმავე დღეს. ანაზღაურებას ექვემდებარება ასევე დაბლოკილი ბარათით დაბლოკვის შემდეგ შესრულებული ტრანზაქციები, აგრეთვე სხვა არავტორიზებული ოპერაციები, თუ კლიენტმა დროულად შეატყობინა ბანკს ფაქტის შესახებ. ამასთან, სერვისი არ ითვალისწინებს ანაზღაურებას იმ შემთხვევებში, როდესაც კლიენტი არ აფიქსირებს საეჭვო ტრანზაქციას დადგენილ ვადაში, ბარათი და პინ-კოდი ერთად არის დაკარგული და არ განხორციელდა ბარათის დაბლოკვა, ან როდესაც ტრანზაქცია შესრულებულია ჩიპის ან პინ-კოდის გამოყენებით. ანაზღაურება ასევე არ ხდება იმ შემთხვევაში, თუ დადასტურდა კლიენტის მონაწილეობა ტრანზაქციაში ან კლიენტმა მესამე პირს ნებაყოფლობით გადასცა ბარათის მონაცემები.

შემოწმების აქტში მითითებულია, რომ ბარათის უსაფრთხოების სერვისი არ წარმოადგენს ფინანსურ მომსახურებას, თუმცა არ არის დაკონკრეტებული მომსახურების სამართლებრივი ბუნება. ბანკის შეფასებით კი, აღნიშნული სერვისი არსობრივად უკავშირდება ბანკის მიერ გამოშვებულ საგადახდო ბარათებსა და კლიენტის საბანკო ანგარიშებს და ემსახურება ფულადი სახსრების უსაფრთხო მიმოქცევას.

საგადასახადო კოდექსის მე-15 და 171-ე მუხლების მიხედვით, ფინანსურ მომსახურებად მიიჩნევა ფინანსურ ინსტრუმენტებთან და ფინანსურ ოპერაციებთან უშუალოდ დაკავშირებული მომსახურება, მათ შორის საგადახდო ბარათით სარგებლობა, ანგარიშების განკარგვა და ფულადი ტრანზაქციების შესრულება. მოცემულ შემთხვევაში ბარათის უსაფრთხოების სერვისი წარმოადგენს ანგარიშზე თანხის მოძრაობის განუყოფელ შემადგენელ ელემენტს, რომელიც უზრუნველყოფს ფინანსური ოპერაციების უსაფრთხოებას და ეფექტიანობას. შესაბამისად, ბანკი იღებს ვალდებულებას, ოპერატიულად მოახდინოს რეაგირება, უზრუნველყოს შესაბამისი მოკვლევა ბარათის მომსახურე საერთაშორისო სისტემებთან (Visa, Mastercard) და მომსახურების პირობების დაცვით აუნაზღაუროს კლიენტს მიყენებული ზიანი. შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ საგადასახადო კოდექსის მიხედვით დღგ-ით დასაბეგრ პირად ითვლება ნებისმიერი პირი, რომელიც დამოუკიდებლად ახორციელებს ეკონომიკურ საქმიანობას, ხოლო საქართველოს ტერიტორიაზე ანაზღაურების სანაცვლოდ განხორციელებული საქონლის მიწოდება ან მომსახურების გაწევა წარმოადგენს დღგ-ით დასაბეგრ ოპერაციას. საგადასახადო კოდექსის მიხედვით, ფინანსური ოპერაციები და ფინანსური მომსახურება გათავისუფლებულია დღგ-ისგან ჩათვლის უფლების გარეშე. ფინანსურ ინსტრუმენტად მიიჩნევა ნებისმიერი შეთანხმება, რომელიც წარმოშობს ერთი პირის ფინანსურ აქტივსა და მეორე პირის ფინანსურ ვალდებულებას (მათ შორის: ფულადი სახსრები, სესხები, ფასიანი ქაღალდები, დერივატივები და სხვა).

საგადასახადო კოდექსის მე-15 მუხლის თანახმად ფინანსურ მომსახურებად განიხილება ფართო სპექტრის ოპერაციები, მათ შორის: ანგარიშების გახსნა, მართვა და საგადახდო ინსტრუმენტების გამოყენება; ფინანსური ინსტრუმენტების მიმოქცევა და მათთან დაკავშირებული ოპერაციები; კრედიტის გაცემასთან, მართვასთან და მომსახურებასთან დაკავშირებული ქმედებები; ფასიანი ქაღალდების ემისია და მიმოქცევა; საგადახდო სისტემების ოპერაციები; დაზღვევა/გადაზღვევა და ამ ოპერაციებთან უშუალოდ დაკავშირებული მომსახურებები.

მოცემულ შემთხვევაში ბანკი კლიენტებს სთავაზობს ორ განსხვავებულ მომსახურებას:

ა) ძირითად ფინანსურ მომსახურებას – საგადახდო ბარათის გამოშვება და მისი გამოყენება გადახდების, ნაღდი ფულის მიღებისა და სხვა საგადახდო ოპერაციებისათვის, რაც უდავოდ წარმოადგენს ფინანსურ მომსახურებას და დღგ-ისგან გათავისუფლებულია.

ბ) დამატებით ბარათის დაცვის სერვისს – რომლის ფარგლებში ბანკი ანაზღაურებს მესამე პირის მიერ ბარათის არალეგალური გამოყენებით მიყენებულ ზიანს, წინასწარ განსაზღვრული პირობებითა და ლიმიტის ფარგლებში, და რომლისთვისაც იღებს ცალკე საკომისიო ანაზღაურებას.

ბანკი აღნიშნულ დაცვის მომსახურებასაც ფინანსურ მომსახურებად მიიჩნევდა და შესაბამისად, საკომისიო თანხებს არ ბეგრავდა დღგ-ით. თუმცა, შემოსავლების სამსახურმა დაადგინა, რომ ბარათის უსაფრთხოების სერვისი არ წარმოადგენს ფინანსური ინსტრუმენტის მიმოქცევასთან ან საგადახდო ოპერაციასთან უშუალოდ დაკავშირებულ და მის განუყოფელ ნაწილს. აღნიშნული მომსახურება ფუნქციურად დამოუკიდებელია კლიენტს შეუძლია ბარათით სარგებლობა დაცვის სერვისის გარეშე, ხოლო დაცვის სერვისი წარმოადგენს დამატებით, არჩევით და ანაზღაურებად მომსახურებას, რომლის შინაარსი რეალურად რისკის ანაზღაურებას/კომპენსაციას უკავშირდება და არა ფინანსური ოპერაციის განხორციელებას.

შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს შეფასებით, ეს სერვისი არ ექვემდებარება ფინანსური მომსახურების გათავისუფლებას და წარმოადგენს დამოუკიდებელ, დღგ-ით დასაბეგრ მომსახურებას. ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმებით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა შეესაბამება კანონმდებლობის მოთხოვნებს, გადასახადის გადამხდელის საჩივარი დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს. შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილებას, რომლითაც ძალაში იქნა დატოვებული სადავო აქტი და ბარათის უსაფრთხოების სერვისი მიჩნეულ იქნა დამატებული ღირებულების გადასახადით დასაბეგრ დამოუკიდებელ მომსახურებად, არ ეთანხმება. ბანკის შეფასებით, აღნიშნული გადაწყვეტილება ეფუძნება მომსახურების შინაარსის არასწორ სამართლებრივ კვალიფიკაციას, ეკონომიკური არსის უგულებელყოფას და საგადასახადო ნორმების ვიწრო ფორმალურ ინტერპრეტაციას.

საქმის ფაქტობრივი გარემოებების მიხედვით, ბანკი კლიენტებს სთავაზობს საგადახდო ბარათის მომსახურებას, რომლის ფარგლებში ხორციელდება ანგარიშებზე ფულადი სახსრების მართვა, გადარიცხვები, ნაღდი ფულის განაღდება და სხვა საგადახდო ოპერაციები. ამ ურთიერთობის ფარგლებში, კლიენტს დამატებით ეძლევა შესაძლებლობა გაააქტიუროს ბარათის უსაფრთხოების სერვისი, რომლის მიზანია ანგარიშზე არსებული ფულადი სახსრების დაცვა არავტორიზებული ტრანზაქციებისაგან.

მომსახურების პირობების შესაბამისად, ბანკი იღებს ვალდებულებას, წინასწარ განსაზღვრული კრიტერიუმებისა და ლიმიტის ფარგლებში, აუნაზღაუროს კლიენტს მესამე პირის მიერ ბარათის არალეგალური გამოყენებით გამოწვეული ზიანი.

დავების საბჭომ აღნიშნული სერვისი შეაფასა როგორც საბარათე მომსახურებისაგან დამოუკიდებელი, არჩევითი და ფუნქციურად განცალკევებული მომსახურება, რომლის შინაარსი თითქოს უკავშირდება მხოლოდ ზიანის კომპენსაციას და არა ფინანსური ოპერაციის განხორციელებას. სწორედ ამ საფუძვლით იქნა მიჩნეული, რომ საკომისიო შემოსავალი არ ექვემდებარება ფინანსურ მომსახურებად კვალიფიკაციას შედეგად არ ექვემდებარება დღგ-ისგან გათავისუფლებას. ბანკის პოზიციით, აღნიშნული დასკვნა არ ასახავს მომსახურების რეალურ ეკონომიკურ ბუნებას. ბარათის უსაფრთხოების სერვისი არ არსებობს და ვერ იარსებებს საბარათე ურთიერთობის გარეშე. იგი უშუალოდ არის დაკავშირებული საგადახდო ინსტრუმენტთან, ანგარიშზე თანხის მოძრაობასთან და საგადახდო სისტემებში განხორციელებულ ტრანზაქციებთან. ანაზღაურების ვალდებულება წარმოიშობა მხოლოდ მაშინ, როდესაც ადგილი აქვს ფინანსურ ოპერაციას კერძოდ, არავტორიზებულ ტრანზაქციას. შესაბამისად, სერვისი ფუნქციურად ჩართულია ფინანსური ოპერაციის რეგულირების მექანიზმში და ემსახურება სწორედ ამ ოპერაციის უსაფრთხო და სტაბილურ განხორციელებას.

საგადასახადო კოდექსის მე-15 მუხლი ფინანსურ მომსახურებად განიხილავს როგორც ფინანსურ ინსტრუმენტებთან დაკავშირებულ ოპერაციებს, ასევე მათთან უშუალოდ დაკავშირებულ მომსახურებებს. საბარათე მომსახურება უდავოდ წარმოადგენს ფინანსურ მომსახურებას, ხოლო მისი უსაფრთხოების უზრუნველყოფა ანგარიშზე არსებული თანხის დაცვა და არავტორიზებული ტრანზაქციის შედეგების მართვა წარმოადგენს ამავე მომსახურების ფუნქციურ გაგრძელებას. აღნიშნული სერვისი არ არის ზოგადი სამომხმარებლო ხასიათის მომსახურება, იგი არსობრივად უკავშირდება ფულადი სახსრების მოძრაობას და საგადახდო ოპერაციების შესრულებას.

დავების საბჭოს მსჯელობა, რომლის მიხედვითაც მომსახურება დამოუკიდებელია მხოლოდ იმ საფუძვლით, რომ კლიენტს შეუძლია ბარათით სარგებლობა აღნიშნული სერვისის გარეშე, ვერ ჩაითვლება საკმარის სამართლებრივ არგუმენტად. ფინანსურ სექტორში არაერთი დამატებითი სერვისი არსებობს, რომლის გააქტიურება არჩევითია და ცალკე საკომისიოს სანაცვლოდ ხდება, თუმცა ეს გარემოება თავისთავად არ ცვლის მომსახურების ფინანსურ ბუნებას და მის კავშირს ძირითად ოპერაციასთან. სამართლებრივი შეფასება უნდა ეფუძნებოდეს არა ფორმალურ არჩევითობას, არამედ ეკონომიკურ შინაარსსა და ფუნქციურ კავშირს. ასევე მნიშვნელოვანია, რომ ბარათის უსაფრთხოების სერვისი არ წარმოადგენს დამოუკიდებელ სადაზღვევო პროდუქტს.

ბანკი არ გასცემს სადაზღვევო პოლისს და არ ახორციელებს სადაზღვევო საქმიანობას. ანაზღაურება ხდება მხოლოდ საბარათე ტრანზაქციის კონტექსტში, ბანკის მიერ ჩატარებული მოკვლევის და საერთაშორისო საგადახდო სისტემებთან (Visa, Mastercard) ურთიერთქმედების შედეგად. შესაბამისად, სერვისის არსი არის საბარათე ოპერაციების უსაფრთხოების უზრუნველყოფა და არა რისკის კლასიკური დაზღვევა.

დავების საბჭოს გადაწყვეტილებაში არ არის წარდგენილი დეტალური ანალიზი იმისა, თუ რატომ არ უნდა ჩაითვალოს აღნიშნული სერვისი ფინანსურ ოპერაციასთან უშუალოდ დაკავშირებულ მომსახურებად. გადაწყვეტილება ძირითადად იმეორებს საგადასახადო ორგანოს პოზიციას და არ შეიცავს ბანკის მიერ წარდგენილი არგუმენტების დამოუკიდებელ და სრულყოფილ შეფასებას, რაც ეჭვქვეშ აყენებს დასაბუთებულობის სტანდარტის დაცვას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ბანკის პოზიციაა, რომ ბარათის უსაფრთხოების სერვისი წარმოადგენს საბარათე ფინანსური მომსახურების კომპლექსურ და ფუნქციურად განუყოფელ ელემენტს, რომელიც უშუალოდ უკავშირდება ფულადი სახსრების მოძრაობასა და საგადახდო ოპერაციების განხორციელებას. შესაბამისად, იგი ექვემდებარება ფინანსური მომსახურებისთვის დადგენილ დღგ-ისგან გათავისუფლებას, ხოლო დამატებული ღირებულების გადასახადის დარიცხვა და მასზე დაფუძნებული მოგების გადასახადის კორექტირება არის არამართლზომიერი და დაუსაბუთებელი.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგით დასაბეგრი ოპერაციებია:

ა) დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება;

ბ) დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ მომსახურების გაწევა.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების მიხედვით:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საგადასახადო კოდექსის 171-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ისგან ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებულია ფინანსური ოპერაციები/ფინანსური მომსახურება.

საგადასახადო კოდექსის მე-15 მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებით განმარტებულია თუ რა მიეკუთვნება ფინანსური ინსტრუმენტებს და რა განიხილება ფინანსურ მომსახურებად/ოპერაციად. შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ არალეგალური ოპერაციებისაგან დაცვის მომსახურება არ წარმოადგენს ფინანსურ ინსტრუმენტებთან ან/და ფინანსურ ოპერაციებთან დაკავშირებულ მომსახურებას და მის განუყოფელ ნაწილს, ვინაიდან ბანკის საგადახდო ბარათის გამოყენება და მომხმარებლისათვის აღნიშნული სერვისით სარგებლობა შესაძლებელია არალეგალური ოპერაციებისაგან დაცვის მომსახურების შეთავაზების გარეშე. შესაბამისად, აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მართლზომიერად განხორციელდა ბარათის უსაფრთხოების სერვისით მიღებული საკომისიო თანხების დაბეგვრა დამატებული ღირებულების გადასახადით.

მომჩივნის წარმომადგენელი დაბარებული იყო საბჭოს სხდომაზე, საჩივრის ზეპირ განხილვაზე, თუმცა მონაწილეობის სურვილი არ გამოუთქვამს. მხარეების არგუმენტების და წარმოდგენილი მტკიცებულებების შეფასების საფუძველზე, ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, საბჭო იზიარებს შემოსავლების სამსახურის პოზიციას სადავო ოპერაციის შეფასებასთან დაკავშირებით და მიიჩნევს, რომ არალეგალური ოპერაციებისაგან დაცვის მომსახურება, არის დამატებითი, საგადახდო ინსტრუმენტის სარგებლობისგან დამოუკიდებელი მომსახურება. მიუხედავად იმისა, რომ სადავო ოპერაცია ატარებს სადაზღვევო ოპერაციისთვის დამახასიათებელ ნიშან-თვისებებს, თავის მხრივ, სადაზღვევო საქმიანობა ექვემდებარება ლიცენზირებას, შესაბამისად, არ აკმაყოფილებს ფინანსური ოპერაციის ცნებას და არ წარმოადგენს ფინანსურ ინსტრუმენტებთან ან/და ფინანსურ ოპერაციებთან დაკავშირებულ მომსახურებას. შესაბამისად, აღნიშნულ მომსახურებაზე ვერ გავრცელდება საგადასახადო კოდექსის 171-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შეღავათი. ამდენად, არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და შემოწმების შედეგად განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულების გაუქმების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

არალეგალური ოპერაციებისგან საბანკო ბარათის დაცვის მომსახურებაზე მიღებული საკომისიო შემოსავლების დღგ-ით დაბეგვრა.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოების მიხედვით, ბანკი კლიენტებს სთავაზობს არალეგალური ოპერაციებისაგან დაცვის მომსახურებას, კერძოდ, ბარათის უსაფრთხოების სერვისით სარგებლობისას კლიენტი დაიბრუნებს თანხას იმ შემთხვევაში, თუ მესამე პირმა იგი არალეგალურად გამოიყენა პოსტერმინალში, ბანკომატსა თუ ინტერნეტში. მომსახურება ვრცელდება ბანკის ყველა ტიპის ბარათზე და ბანკი აღნიშნული მომსახურებისთვის იღებს საკომისიო შემოსავალს. მომსახურება ბანკის მიერ შეფასებულია ფინანსურ მომსახურებად და არ ხდება მიღებული საკომისიო თანხის დაბეგვრა დღგით.

შემოწმების შეფასებით, არალეგალური ოპერაციებისაგან ბარათის დაცვის მომსახურება არ წარმოადგენს ფინანსურ ინსტრუმენტებთან ან/და ფინანსურ ოპერაციებთან დაკავშირებულ მომსახურებას და მის განუყოფელ ნაწილს, ვინაიდან ბანკის საგადახდო ბარათის გამოყენება და კლიენტისათვის აღნიშნული სერვისით სარგებლობა შესაძლებელია არალეგალური ოპერაციებისაგან დაცვის მომსახურების შეთავაზების გარეშე. შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს მიერ განხორციელდა ბარათის უსაფრთხოების სერვისით მიღებული საკომისიო თანხების დაბეგვრა დამატებული ღირებულების გადასახადით.

 

გადაწყვეტილება

მდენად, არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და შემოწმების შედეგად განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულების გაუქმების საფუძველი.

 

დასაბუთება

ფინანსთა სამინისტროს დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 159 (1); 163 (1,2); 164 (1); 171 (2); 15 (1,2).