გადაწყვეტილება №26707/2/2026

№26707/2/2026

17 მარტი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: --------ი (ს/ნ ----------------)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 6.03.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება ------ის 23.02.2026 წელს და 6.03.2026 წელს (დაზუსტებული) რეგისტრირებულ საჩივრებზე (რეგისტრაციის №26707/2/2026, №26847/2/2026).

 

დავის საგანი:

1. შესამოწმებელ პერიოდში შეძენილი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების ღირებულების ერთობლივი შემოსავლებიდან გამოსაქვით ხარჯებში ნაწილობრივ გათვალისწინება;

2. ავტოსატრანსპორტო საშუალებებზე გაწეული რემონტის ხარჯის ერთობლივი შემოსავლებიდან გამოსაქვით ხარჯებში გაუთვალისწინებლობა;

3. ავტოსატრანსპორტო საშუალებებზე გადახდილი დღგ-ის თანხების ჩათვლებში ნაწილობრივ გათვალისწინება;

4. საწვავის ხარჯის ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვით ხარჯებში ნაწილობრივ გათვალისწინება.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 4.12.2025 წლის №056-81 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 29.01.2026 წლის №1563 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 52 497.73 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 32 494.77

დღგ - (-8 820)

საშემოსავლო გადასახადი - 41 173.77

ქონების გადასახადი - 141

ჯარიმა - 15 337.3

საურავი - 4 665.66

 

გადასახდელად დარიცხული საშემოსავლო გადასახადი, რომლის გადახდის ვადა მოთხოვნის გამოცემის თარიღისათვის არ დამდგარა - 4 444.5 ლარი.

ფაქტების აღწერა

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა გადაზიდვის მომსახურება. დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულია 1.03.2023 წელს.

აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის 1.01.2022 წლიდან 1.04.2025 წლამდე საანგარიშო პერიოდების კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა აუდიტის დეპარტამენტის 1.12.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტში, რომლის მიხედვით, დარიცხვა განპირობებული შემდეგი გარემოებებით:

1. გადასახადის გადამხდელის მიერ წარდგენილი მასალებითა და შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემთა ანალიზით დადგინდა, რომ საწარმოს სატრანსპორტო საშუალებები, რომელსაც მოიხმარს ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში (კერძოდ, -------, -----, -----, ------) შეძენილი აქვს იმპორტის სასაქონლო რეჟიმით. გაფორმებისას საქონლის საბაჟო ღირებულება გაანგარიშებულია სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის საფუძველზე. გადამხდელს ბუღალტრული აღრიცხვა ან რაიმე სახის შესყიდვის დოკუმენტაცია არ წარუდგენია შემოწმებისთვის. შემოწმებისას წარადგინა საბანკო ამონაწერები, აღნიშნულ საბანკო გადარიცხვებში ფიქსირდება ერთ-ერთი ავტომობილის (-----) შეძენისათვის გადარიცხული თანხა. აღნიშნული ავტომობილის შეძენისას მეწარმეს გადახდილი აქვს 8 500 აშშ დოლარი (ექვივალენტი ლარში 24 565 ლარი). სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის საფუძველზე აღნიშნული მანქანა შეფასებულია 32 000 ლარად.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელის მიერ არ იყო წარდგენილი 3 ავტომობილზე საქონლის შეძენის დამადასტურებელი პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები (ინვოისი, შედარების აქტი ან/და სხვა საქონლის შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტი), შემოწმების ხელთ არსებული ინფორმაციისა და შემოსავლების სამსახურის მეთოდური მითითების გათვალისწინებით, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის მიხედვით დადგენილი ღირებულების 75% ჩაითვალა გაწეულად/ანაზღაურებულად და შესაბამისად გამოიქვითა 2022 წლის და 2023 წლის საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშების დროს.

2. გადასახადის გადამხდელს მინიჭებული ჰქონდა მცირე მეწარმის სტატუსი 2024 წლის პირველ სექტემბრამდე. 2022 წლის კალენდარული წლის მიხედვით, მცირე ბიზნესის შემოსავლად გადამხდელს დაფიქსირებული ჰქონდა 75 937 ლარი, ხოლო 2023 და 2024 წლებში შესაბამისად 152 735 და 40 660 ლარი. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული მონაცემებისა და პირის მიერ წარდგენილი საბანკო ამონაწერების საფუძველზე დადგინდა, რომ ი/მ ----ი შემოსავალს იღებდა საერთაშორისო გადაზიდვის მომსახურების გაწევიდან. 2022 წლის კალენდარული წლის განმავლობაში მისი მიღებული შემოსავალი (საერთაშორისო გადაზიდვიდან) შეადგენდა 77 739 ლარს, 2023 წელს 178 629 ლარს, ხოლო 2024 წელს 165 916 ლარს.

აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებისა და საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლის, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის და საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების გათვალისწინებით, მომჩივანს შეუმცირდა 1% საპროცენტო განაკვეთით დეკლარირებული ბრუნვა. ვინაიდან ფიზიკურმა პირმა სრულყოფილად ვერ წარადგინა ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები, მიღებული ერთობლივი შემოსავალი შეუმცირდა ამავე პერიოდში დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯით, ბანკში გადახდილი სასესხო ვალდებულების პროცენტითა და არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშებული ხარჯებით. კერძოდ, ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული გადაზიდვის მომსახურებასთან დაკავშირებული საწვავის ხარჯი გაანგარიშდა აუდირებული მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების დოკუმენტურად დადასტურებული მონაცემების მიხედვით (ხარჯის მიღებულ შემოსავალთან შეპირისპირებით). 2022 წლის ხარჯმა შეადგინა 75 065 ლარი: მათ შორის საწვავის ხარჯი 26 431 ლარი, სხვა ხარჯი 48 634 ლარი. 2023 წლის ხარჯმა შეადგინა 117 525 ლარი: მათ შორის საწვავის ხარჯი 60 733 ლარი, სხვა ხარჯი 56 791ლარი. 2024 წლის ხარჯმა შეადგინა 77 026 ლარი: მათ შორის საწვავის ხარჯი 56 411ლარი, სხვა ხარჯი 20 615 ლარი. შედეგად, პირს 2022, 2023 და 2024 წლებში საანგარიშო პერიოდებში დაერიცხა წლიური საშემოსავლო გადასახადი 30 534 ლარის ოდენობით და საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა. ასევე, გადასახადის გადამხდელს შეუმცირდა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაციების მიხედვით დარიცხული გადასახადი 2 693 ლარი.

3. გადასახადის გადამხდელს 2.06.2026 წელს საბაჟოს ტერიტორიაზე შემოყვანილი ჰყავს ------, ---- და ---- სატვირთო ავტომობილები. აღნიშნული ავტომობილები გამოყენებული აქვს ეკონომიკურ საქმიანობაში, კერძოდ, საერთაშორისო გადაზიდვებში. ვინაიდან საგადასახადო კოდექსის 172-ე მუხლის მიხედვით, აღნიშნული საქმიანობა გათავისუფლებულია დღგ-ისგან ჩათვლის უფლებით, მოხდა აღნიშნულ სატვირთო ავტომობილებზე, საბაჟოზე გადახდილი დღგ-ის თანხის 8 820 ლარის ჩათვლა.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა 4.12.2025 წლის №26744 ბრძანება და №056-81 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 29.01.2026 წლის №1563 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახურმა იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-6 ნაწილით, 136-ე მუხლით, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილით, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტით, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 88-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებით, „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების პირველი მუხლით, „ლიცენზიებისა და ნებართვების შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-ე მუხლით, „ავტოსატრანსპორტო საშუალებებით ტვირთის გადაზიდვის წესის“ პირველი მუხლის მე-2 პუნქტით და მე-13 მუხლის მე-4 პუნქტით, საგადასახადო კოდექსის 89-ე მუხლის პირველი ნაწილით, მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით, ამავე მუხლის მე-4 ნაწილით, მე-80 მუხლის პირველი ნაწილით, მე-100 მუხლის პირველი ნაწილით, ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით, 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით, 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებით, 106-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტით, 72-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილით და დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებზე.

გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციასთან დაკავშირებით, რომლითაც ითხოვს 2023 წელს შეძენილი ავტომობილის (---------) შეძენის ღირებულების სრულად გათვალისწინებას ხარჯებში, შემოსავლების სამსახურმა მიუთითა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ გარემოებაზე, რომლის თანახმად ი/მ ------ა შემოწმებას წარუდგინა საბანკო ამონაწერები, რომელშიც ფიქსირდებოდა ავტომობილის (--------) შეძენისათვის გადარიცხული თანხა. საბანკო ამონაწერის მიხედვით, აღნიშნული ავტომობილის შეძენისას მეწარმეს გადახდილი ჰქონდა 8 500 აშშ დოლარი (ექვივალენტი ლარში 24 565 ლარი). აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებით, საბანკო ამონაწერით განსაზღვრული თანხა სრულად იქნა გათვალისწინებული გამოსაქვით ხარჯებში.

გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციასთან დაკავშირებით, რომლითაც ითხოვს 2022 წელს შეძენილი ავტომობილის (----------) შეძენის ღირებულების სრულად გათვალისწინებას ხარჯებში, შემოსავლების სამსახურმა მიუთითა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ გარემოებაზე, რომლის თანახმად, ვინაიდან გადასახადის გადამხდელის მიერ არ იყო წარდგენილი ხსენებულ ავტომობილზე საქონლის შეძენის დამადასტურებელი პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები (ინვოისი, შედარების აქტი ან/და სხვა საქონლის შეძენის დამადასტურებელი დოკუმენტი), შემოწმების შედეგად, შემოწმების ხელთ არსებული ინფორმაციისა და შემოსავლების სამსახურის უფროსის ბრძანებით დამტკიცებული №0256 სიტუაციური სახელმძღვანელოს გათვალისწინებით, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის მიხედვით, დადგენილი ღირებულების 75% ჩაითვალა გაწეულად/ანაზღაურებულად და შესაბამისად გამოიქვითა ი/მ ----ის საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშების დროს.

რაც შეეხება მომჩივნის არგუმენტს, რომლითაც ითხოვს ----ის ტერიტორიაზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებაზე ჩატარებული კაპიტალური რემონტის ხარჯების გათვალისწინებას, შემოსავლების სამსახურმა მიუთითა აუდიტის დეპარტამენტის წარმომადგენლის განმარტებაზე, რომლის თანახმად, გადამხდელს შემოწმების პერიოდში აღნიშნული ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტაცია არ წარუდგენია. ამასთან, საგადასახადო შემოწმებით დადგინდა, რომ საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრისას დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯები სრულად იქნა გათვალისწინებული შემოწმების პროცესში.

ამასთან, შემოსავლების სამსახურმა აღნიშნა, რომ მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

მომჩივანმა 6.03.2026 წელს წარმოადგინა №26847/2/2026 დაზუსტებული საჩივარი, რომლის მიხედვით, განმარტავს შემდეგს:

საკითხი 1: ავტოსატრანსპორტო საშუალებების შესყიდვის ხარჯების ნაწილობრივ აუღიარებლობა.

მეწარმეს 2022-2023 წლებში შეძენილი აქვს 2 ერთეული სატრანსპორტო საშუალება (თავისი მისაბმელებით), რომელთა ჯამურმა ღირებულებამ (ლ. სამხარაულის ექსპერტიზის დასკვნით) შეადგინა - 91 000 აშშ დოლარი. მტკიცებულება: საბაჟო ოპერაციების რეესტრი (დანართი 1). ავტოსატრანსპორტო საშუალებაზე, მეწარმემ საგადასახადო ორგანოს ვერ წარუდგინა შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტები, რის გამოც საგადასახადო ორგანოს მიერ საგადასახადო ვალდებულებების გაანგარიშებისას გათვალისწინებული იქნა ავტოსატრანსპორტო საშუალებების (და მისაბმელის) ღირებულების მხოლოდ ნაწილი - 75%. მტკიცებულება: აუდიტის დეპარტამენტის გაანგარიშება (დანართი 2)

მე-2 ავტომობილთან მიმართებაში, საგადასახადო ორგანომ ხარჯებში გაითვალისწინა მეწარმის მიერ მომწოდებლისთვის განხორციელებული ავტომობილის ღირებულების ნაწილი თანხა, კერძოდ: საგადასახადო ორგანომ ხარჯებში გაითვალისწინა ავტოსატრანსპორტო საშუალების ღირებულების მხოლოდ ის ნაწილი, რომლის გადახდაც მეწარმემ განახორციელა უნაღდო ანგარიშსწორების (საბანკო გადარიცხვით) გზით. შესაბამისად, ხარჯებში საერთოდ არ იქნა გათვალისწინებული ავტოსატრანსპორტო საშუალებების ღირებულების ის ნაწილი, რომლის გადახდა მეწარმემ განახორციელა ნაღდი ანგარიშსწორებით. მისაბმელთან მიმართებაში საგადასახადო ორგანოს მიერ მოხდა ღირებულების 75%-ის გათვალისწინება. მტკიცებულება: აუდიტის დეპარტამენტის გაანგარიშება (დანართი 3)

მივიჩნევს, რომ საგადასახადო ორგანოს პოზიცია იურიდიულად უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია შემდეგი გარემოებების გამო:

სამხარაულის შეფასება ემთხვევა კომპანიის მიერ მომწოდებლისთვის გადახდილ ავტოსატრანსპორტო საშუალებების ღირებულებას, ამიტომ მეწარმე მიიჩნევს, რომ ხარჯებში გათვალისწინებული უნდა იქნას ავტოსატრანსპორტო საშუალების ღირებულება სრულად, მითუმეტეს იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მეწარმის მიერ 15 დღის განმავლობაში მოხდება სათანადო წესით (აპოსტილი/ლეგალიზება) დამოწმებული შესაბამისი ცნობის წარმოდგენა მომწოდებელი (არარეზიდენტი) კომპანიის მიერ.

საკითხი 2: ავტოსატრანსპორტო საშუალებების რემონტის ხარჯის გაუთვალისწინებლობა.

მეწარმემ შესამოწმებელ პერიოდში ----ის ტერიტორიაზე ავტოსატრანსპორტო საშუალებას ჩაუტარა კაპ. რემონტი. აღნიშნული ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტი მეწარმეს არ შეუნახავს, რადგან საქმიანობის ნაწილში ის თავს მიიჩნევდა მცირე მეწარმედ.

მიიჩნევს, რომ საგადასახადო ორგანოს პოზიცია იურიდიულად უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია შემდეგი გარემოებების გამო:

მეწარმემ შესაბამისი არარეზიდენტი პირისგან მოიპოვა რემონტის მომსახურების გაწევის დამადასტურებელი დოკუმენტი, თუმცა მცირე დროში ვერ მოხერხდა აღნიშნული დოკუმენტების სათანადო წესით დამოწმება. მეწარმე მზად არის, დავის განმხილველ ორგანოს გადაწყვეტილების შესაბამისად 15 დღის განმავლობაში წარმოადგინოს სათანადო წესით (აპოსტილი/ლეგალიზება) დამოწმებული შესაბამისი ცნობა.

საკითხი 3: ავტოსატრანსპორტო საშუალებებზე გადახდილი დღგ-ს თანხების ჩათვლებში ნაწილობრივ გაუთვალისწინებლობა.

კომპანიამ 2022-2023 წლებში ავტოსატრანსპორტო საშუალებების იმპორტისას გადაიხადა საბაჟო იმპორტის დღგ - 16 380 ლარი, რომლიდანაც 8 820 ლარი წარმოადგენს მეწარმის მიერ 2023 წელს ავტოსატრანსპორტო საშუალების იმპორტისას დღგ-ს თანხას, ხოლო 7 560 ლარი წარმოადგენს 2022 წლის დეკემბრის (20 დეკემბერი) თვეში საქონლის იმპორტისას გადახდილ დღგ-ს თანხას. მტკიცებულება: საბაჟო ოპერაციების რეესტრი (დანართი 1)

მეწარმე დღგ-ს გადამხდელად დარეგისტრირდა 2023 წლის მარტის თვის საანგარიშო პერიოდში. მტკიცებულება: ამონაწერი შემოსავლების სამსახურის მონაცემთა ბაზიდან (დანართი 2)

მეწარმის მიერ ავტომობილის შეძენა განხორციელდა მათი საერთაშორისო გადაზიდვებში ე.ი. დღგის ჩათვლის უფლებით გათავისუფლებულ ოპერაციებში გამოყენების მიზნით. აღნიშნული ავტომობილების გამოყენება ფაქტობრივადაც განხორციელდა საერთაშორისო გადაზიდვებში.

საგადასახადო ორგანომ, დღგ-ის ჩათვლებში გაითვალისწინა, 2023 წლის იმპორტზე გადახდილი დღგ-ის თანხები (8 820 ლარი). 2022 წელს განხორციელებულ იმპორტზე გადახდილი დღგ-ს თანხები საგადასახადო ორგანომ დღგ-ს ჩათვლებში არ გაითვალისწინა, რადგან მეწარმე 2022 წელს დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული არ იყო.

საგადასახადო ორგანომ შემოწმების პროცესში არ გაითვალისწინა, რომ მეწარმემ 2022 წელს ავტოსატრანსპორტო საშუალების იმპორტი განახორციელა დეკემბრის ბოლოს (20 დეკემბერს) და რომ მეწარმის მიერ ავტომობილის ფაქტობრივი გამოყენება (ექსპლოატაცია) დაიწყო მეწარმის დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის პერიოდში (ავტოსატრანსპორტო საშუალების ექსპლოატაციისთვის საჭირო მდგომარეობაში მოყვანისა და მძღოლის მოძიების შემდეგ) და რომ ავტოსატრანსპორტო საშუალების გამოყენება დღგ-ის ჩათვლის უფლების გარეშე დასაბეგრ ოპერაციებში არ მომხდარა.

მიიჩნევს, რომ საგადასახადო ორგანოს პოზიცია იურიდიულად უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია შემდეგი გარემოებების გამო:

მიუხედავად იმ გარემოებისა, რომ მეწარმე ავტოსატრანსპორტო საშუალებების იმპორტის განხორციელების მომენტში რეგისტრირებული არ იყო დღგ-ის გადამხდელად, არ არსებობს დღგ-ის ჩათვლის მიღების შემზღუდავი რაიმე სახის გარემოება:

ა) მეწარმემ ავტოსატრანსპორტო საშუალება შეიძინა მისი საერთაშორისო გადაზიდვებში გამოყენების მიზნით;

ბ) ავტოსატრანსპორტო საშუალება ფაქტიურად იქნა გამოყენებული საერთაშორისო გადაზიდვებში;

გ) მეწარმემ ავტომობილის გამოყენება დაიწყო დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის პერიოდში.

საკითხი 4: საწვავის ხარჯების ნაწილობრივ გათვალისწინება.

საგადასახადო ორგანოს მიერ მეწარმის საწვავის ხარჯი გაანგარიშებული იქნა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ საწვავის ხარჯი განისაზღვრა შემოსავლის 34%-ი.

მიიჩნევს, რომ საგადასახადო ორგანოს პოზიცია იურიდიულად უსაფუძვლო და დაუსაბუთებელია შემდეგი გარემოებების გამო:

საგადასახადო ორგანოს მიერ საწვავის ხარჯის დადგენის პროცესში გამოყენებული პროცენტული მაჩვენებილი აღებულია შესადარისი საწარმოს ფინანსური მონაცემებიდან, რომელშიც გათვალისწინებულია ის გარემოებაც, რომ შესადარისმა საწარმომ საწვავის შესყიდვებზე მიიღო დღგ-ის ჩათვლა და მას დღგ-ის დანახარჯი ზედმეტ ხარჯად არ დააწვა.

მოცემულ შემთხვევაში კი მეწარმეს არ გააჩნია საწვავის შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტები, შესაბამისად სახეზეა გარემოება, რომ მეწარმეს არც შესამოწმებელ პერიოდში მიუღია საწვავის თანხებზე შესაბამისი ჩათვლები და ვერც მომავალში მიიღებს აღნიშნულს, რაც იმას ნიშნავს, რომ მეწარმის დასაბეგრი შემოსავლის გაანგარიშებისას საწვავის ხარჯის გაანგარიშებისას გათვალისწინებული უნდა იქნას მიუღებელი დღგ-ის ჩათვლების დანახარჯი. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მეწარმის საწვავის დანახარჯი უნდა განისაზღვროს მისის შემოსავლის 40,12%-ის თანხით (34%*1,18).

ზემოაღნიშნული საკითხების განხილვას მეწარმე აპირებდა შემოსავლების სამსახურში დავის ზეპირ მოსმენაზე და მათ მიერ მეწარმესთვის შესაბამისი დავალების (სათანადო წესით დამოწმებული დოკუმენტების წარმოდგენა) მიცემის შემთხვევაში, რომელიც დამატებით ხარჯებთანაა დაკავშირებული, მეწარმე მოახდენდა შესაბამისი დოკუმენტების საგადასახადო ორგანოსთვის წარდგენას. თუმცა შემოსავლების სამსახურმა დავა განიხილა გადამხდელის მონაწილეობის გარეშე.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივრები უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.

საბჭო ყურადღებას ამახვილებს მომჩივნის არგუმენტებზე, რომ დაზუსტებული საჩივრის ფარგლებში წარმოდგენილი არგუმენტების დაფიქსირებას აპირებდა შემოსავლების სამსახურში დავის ზეპირ განხილვაზე, თუმცა შემოსავლების სამსახურმა დავა განიხილა მისი მონაწილეობის გარეშე და არ მიეცა დასახელებული არგუმენტების/მტკიცებულებების შემოსავლების სამსახურში საჩივრის განხილვისას წარდგენის და ინტერესების დაცვის შესაძლებლობა.

საბჭო განმარტავს, რომ აღნიშნული ნორმის საფუძველზე მომჩივნის მოწვევის გარეშე საჩივრის განხილვა შესაძლებელია, როდესაც საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები, ამასთანავე, ფაქტობრივი გარემოებები, რომელსაც დარიცხვა ეფუძნება არ არის სადავო ან სადავოა თუმცა დადგენილია დავის განმხილველი ორგანოს მიერ საჩივრის განხილვის ეტაპზე.

განსახილველ შემთხვევაში, საქმეში არსებული მასალებიდან სადავო საკითხებთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები სრულად ვერ დგინდება, ხოლო მათი ნაწილი სადავოა. შემოსავლების სამსახურში საჩივრის განხილვა განხორციელდა გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობის გარეშე. შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურის მიერ სათანადოდ არ არის გამოკვლეული სადავო საკითხები, მითუმეტეს, რომ შემოსავლების სამსახურს მე-3 (ავტოსატრანსპორტო საშუალებებზე გადახდილი დღგის თანხების ჩათვლებში ნაწილობრივ გათვალისწინება) და მე-4 (საწვავის ხარჯის ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვით ხარჯებში ნაწილობრივ გათვალისწინება) დავის საგნების ნაწილში საერთოდ არ უმსჯელია, ვინაიდან, შემოსავლების სამსახურში 30.12.2025 წელს წარდგენილ №99733/1/2025 საჩივარში არ ჰქონდა დაფიქსირებული და როგორც მომჩივანი ზემოთ განმარტავს აღნიშნული საკითხების დაყენებას აპირებდა საჩივრის ზეპირ განხილვაზე.

საქართველოს მთავრობის 14.12.2011 წლის №473 დადგენილებით დამტკიცებული „დავის განმხილველი ორგანოების რეგლამენტის“ 33-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დავების განხილვის საბჭო უფლებამოსილია გააუქმოს შემოსავლების სამსახურის მიერ დავის განხილვისას მიღებული გადაწყვეტილება და საქმე დაუბრუნოს შემოსავლების სამსახურს ხელახლა განსახილველად, თუ შემოსავლების სამსახურს სათანადოდ არ გამოუკვლევია საქმისათვის არსებითად მნიშვნელოვანი სამართლებრივი ან/და ფაქტობრივი გარემოებები.

საბჭო მიუთითებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ სადავო საკითხთან დაკავშირებული საქმისათვის არსებითად მნიშვნელოვანი გარემოებები საჭიროებს შესწავლას, ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში საჩივრის განხილვის პირველ ეტაპზე საჩივარი განხილულია მომჩივნის მონაწილეობის გარეშე, მიიჩნევს, რომ ზემოაღნიშნულ დაზუსტებულ საჩივარში დასახელებული სადავო საკითხები, საჭიროებს დამატებით შესწავლას, მომჩივნის მონაწილეობით, რისთვისაც წარმოდგენილი საჩივრები, ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს შემოსავლების სამსახურს.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივრები დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის 29.01.2026 წლის №1563 ბრძანება;

3. საჩივრები, მომჩივნის მონაწილეობით, ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს შემოსავლების სამსახურს;

4. დანარჩენ ნაწილში საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

5. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

1. შესამოწმებელ პერიოდში შეძენილი ავტოსატრანსპორტო საშუალებების ღირებულების ერთობლივი შემოსავლებიდან გამოსაქვით ხარჯებში ნაწილობრივ გათვალისწინება;

2. ავტოსატრანსპორტო საშუალებებზე გაწეული რემონტის ხარჯის ერთობლივი შემოსავლებიდან გამოსაქვით ხარჯებში გაუთვალისწინებლობა;

3. ავტოსატრანსპორტო საშუალებებზე გადახდილი დღგ-ის თანხების ჩათვლებში ნაწილობრივ გათვალისწინება;

4. საწვავის ხარჯის ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვით ხარჯებში ნაწილობრივ გათვალისწინება.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

აუდიტის დეპარტამენტის მიერ ჩატარდა გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის 1.01.2022 წლიდან 1.04.2025 წლამდე საანგარიშო პერიოდების კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა აუდიტის დეპარტამენტის საგადასახადო შემოწმების აქტში, რომლის მიხედვით ირკვევა,რომ გადასახადის გადამხდელი სარგებლობდა სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმით, წარმოადგენდა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკურ პირს და შემოსავალს იღებდა საერთაშორისო გადაზიდვის მომსახურების გაწევიდან. 2022 წლის კალენდარული წლის განმავლობაში მისი მიღებული შემოსავალი (საერთაშორისო გადაზიდვიდან) შეადგენდა 77 739 ლარს, 2023 წელს 178 629 ლარს, ხოლო 2024 წელს 165 916 ლარს.შემოწმებამ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლით, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილით და საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილებით. ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებისა და საკანონმდებლო ნორმების გათვალისწინებით, პირს შეუმცირდა 1% საპროცენტო განაკვეთით დეკლარირებული ბრუნვა. ვინაიდან ფიზიკურმა პირმა სრულყოფლად ვერ წარმოადგინა ხარჯის დამადასტურებელი დოკუმენტები, მიღებული ერთობლივი შემოსავალი შეუმცირდა ამავე პერიოდში დოკუმენტურად დადასტურებული ხარჯით, ბანკში გადახდილი სასესხო ვალდებულების პროცენტითა და არაპირდაპირი მეთოდით გაანგარიშებული ხარჯებით. კერძოდ, ეკონომიკური საქმიანობიდან მიღებული გადაზიდვის მომსახურებასთან დაკავშირებული საწვავის ხარჯი გაანგარიშდა აუდირებული მსგავსი საქმიანობის განმახორციელებელი პირების დოკუმენტურად დადასტურებული მონაცემების მიხედვით (ხარჯის მიღებულ შემოსავალთან შეპირისპირებით). 2022 წლის ხარჯმა შეადგინა 75 065 ლარი: მათ შორის საწვავის ხარჯი 26 431 ლარი, სხვა ხარჯი 48 634 ლარი. 2023 წლის ხარჯმა შეადგინა 117 525 ლარი: მათ შორის საწვავის ხარჯი 60 733 ლარი, სხვა ხარჯი 56 791ლარი. 2024 წლის ხარჯმა შეადგინა 77 026 ლარი: მათ შორის საწვავის ხარჯი 56 411ლარი, სხვა ხარჯი 20 615 ლარი. შედეგად, პირს 2022, 2023 და 2024 წლებში საანგარიშო პერიოდებში დაერიცხა წლიური საშემოსავლო გადასახადი 30 534 ლარის ოდენობით და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით განსაზღვრული ჯარიმა. ასევე, გადამხდელს შეუმცირდა მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის ყოველთვიური დეკლარაციების მიხედვით დარიცხული გადასახადი 2 693 ლარი.

ამასთან, გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი მასალებითა და შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემთა ანალიზით დადგინდა, რომ საწარმოს სატრანსპორტო საშუალებები, რომელსაც მოიხმარს ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში შეძენილი აქვს იმპორტის სასაქონლო რეჟიმით. გაფორმებისას საქონლის საბაჟო ღირებულება გაანგარიშებულია სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის საფუძველზე. გადამხდელს ბუღალტრული აღრიცხვა ან რაიმე სახის შესყიდვის დოკუმენტაცია არ წარუდგენია შემოწმებისთვის. მომჩივანმა შემოწმებას წარუდგინა საბანკო ამონაწერები, აღნიშნულ საბანკო გადარიცხვებში ფიქსირდება ერთ-ერთი ავტომობილის შეძენისათვის გადარიცხული თანხა. აღნიშნული ავტომობილის შეძენისას მეწარმეს გადახდილი აქვს 8 500 აშშ დოლარი (ექვივალენტი ლარში 24 565 ლარი). სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის საფუძველზე აღნიშნული მანქანა შეფასებულია 32 000 ლარად. ვინაიდან გადამხდელის მიერ არ იყო წარმოდგენილი 3 ავტომობილზე საქონლის შეძენის დამადასტურებელი პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები , შემოწმების ხელთ არსებული ინფორმაციისა და შემოსავლების სამსახურის მეთოდური მითითების გათვალისწინებით, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნის მიხედვით დადგენილი ღირებულების 75% ჩაითვალა გაწეულად/ანაზღაურებულად და შესაბამისად გამოიქვითა მომჩივანის 2022 წლის და 2023 წლის საშემოსავლო გადასახადის გამოანგარიშების დროს.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გამოიცა №26744 ბრძანება და №056-81 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში. რომლის №1563 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

გადაწყვეტილება

საბჭო მიუთითებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ სადავო საკითხთან დაკავშირებული საქმისათვის არსებითად მნიშვნელოვანი გარემოებები საჭიროებს შესწავლას, ხოლო საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში საჩივრის განხილვის პირველ ეტაპზე საჩივარი განხილულია მომჩივნის მონაწილეობის გარეშე, მიიჩნევს, რომ ზემოაღნიშნულ დაზუსტებულ საჩივარში დასახელებული სადავო საკითხები, საჭიროებს დამატებით შესწავლას, მომჩივნის მონაწილეობით, რისთვისაც წარმოდგენილი საჩივრები, ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს შემოსავლების სამსახურს.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 302(6);