გადაწყვეტილება №26085/2/2025

№26085/2/2025

03 დეკემბერი 2025

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: შპს --- (ს/ნ ---)

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ, 13.11.2025 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება შპს ---ის 27.10.2025 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26085/2/2025).

 

დავის საგანი:

1. ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისის დაბეგვრა შესაბამისი პერიოდის დღგ-ით და მოგების გადასახადით;

2. საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით და შემოწმების შედეგად დადგენილი ფასნამატი.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 2.07.2025 წლის №225-10 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 6.10.2025 წლის №21474 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 250 232.6 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 160 893.62

დღგ - 92 112.62

მოგების გადასახადი - 68 781

ჯარიმა - 79 093.3

საურავი - 10 245.68

 

პროცედურული გარემოებები

გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა საყოფაცხოვრებო საქონლით ვაჭრობა. აუდიტის დეპარტამენტის 29.04.2025 წლის №7990 და 19.06.2025 წლის №13061 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა კომპანიის საქმიანობის, 1.01.2022 წლიდან 1.06.2025 წლამდე საანგარიშო პერიოდების, კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შემოწმების შედეგები აისახა 27.06.2025 წლის საგადასახადო შემოწმების აქტში, რომლის საფუძველზე გამოიცა აუდიტის დეპარტამენტის 2.07.2025 წლის №14710 ბრძანება და ამავე თარიღის №225-10 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 6.10.2025 წლის №21474 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

სადავო საკითხები:

1. ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისის დაბეგვრა შესაბამისი პერიოდის დღგ-ით და მოგების გადასახადით

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

გადასახადის გადამხდელთან შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 4.09.2024 წლის №19774 ბრძანების საფუძველზე განხორციელებული ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა 459 915 ლარის საბაზრო ღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი. გადასახადის გადამხდელს აღნიშნული დანაკლისი არ აქვს დაბეგრილი შესაბამისი პერიოდში დღგ-ით და მოგების გადასახადით. მომჩივანს ასევე დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილზე, მე-8 მუხლის მე-11 ნაწილზე, 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე, 160-ე მუხლის მესამე ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტზე, 163-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტზე, 164-ე მუხლის მეორე ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე, 96-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტზე, 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტზე, 983 მუხლის მე-2 ნაწილზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე და ყურადღებას ამახვილებს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებაზე და მომჩივნის არგუმენტზე, რომ ინვენტარიზაციით გამოვლენილი დანაკლისი გასაჩივრებულია, აღნიშნავს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს სისტემაში დავა დასრულებულია. ამასთან, მომჩივანი საჩივარში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარდგენილი რაიმე მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 4.09.2024 წლის №19774 ბრძანების საფუძველზე განხორციელებული ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა 459 915 ლარის საბაზრო ღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი. საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმები კომპანიის მიერ გასაჩივრებულია საგადასახადო კანონმდებლობის შესაბამისად, შესაბამისად არ არის აღიარებული. ასევე, სამართალდარღვევის ოქმების შედგენის თარიღია 2025 წელი, რის გამოც საგადასახადო ხანდაზმულობა აითვლება 2025 წლიდან. ვინაიდან დანაკლისის ჯარიმის დაკისრების სამართალდარღვევის ოქმი გასაჩივრებულია, შესაბამისად არ არის ასახული აღიარებულ დავალიანებად, არ დამდგარა დანაკლისის დაბეგვრის შესაბამისი პერიოდი. როდესაც დანაკლისის თანხა შემცირდება, კომპანიას არ ექნება შესაძლებლობა შეიმციროს შემოწმების შედეგად დარიცხული თანხა, რაც გამოიწვევს გადასახადების ორმაგად დარიცხვას. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, დანაკლისი მიწოდებად არ უნდა იქნას განხილული დანაკლისის სამართალდარღვევის ოქმის აღიარებამდე.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელთან ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენა ითვლება მისი აღმოჩენის მომენტში საბაზრო ფასით განხორციელებულ მიწოდებად.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, დღგით დასაბეგრი ოპერაციებია დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.

საგადასახადო კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, ანაზღაურების სანაცვლოდ, საქონლის მიწოდებად ასევე განიხილება ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისი.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებულ შემთხვევაში, დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება ამ კოდექსით გათვალისწინებული დანაკლისის გამოვლენის მომენტში.

საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ამ კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ვ“ და „თ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის საბაზრო ფასი, დღგ-ის გარეშე.

საგადასახადო კოდექსის 96-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, მოგების გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი საწარმო.

საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია უსასყიდლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა ან/და ფულადი სახსრების გადაცემა.

საგადასახადო კოდექსის 983 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ამ კოდექსით გათვალისწინებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ან/და ძირითადი საშუალების დანაკლისი ითვლება მისი გამოვლენის მომენტში ამ საქონლის უსასყიდლოდ მიწოდებად. მომჩივანი განმარტავს, რომ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისზე შედგენილი საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმები კომპანიის მიერ გასაჩივრებულია, შესაბამისად არ არის აღიარებული, ამდენად, დანაკლისი მიწოდებად არ უნდა იქნას განხილული დანაკლისის სამართალდარღვევის ოქმის აღიარებამდე.

საბჭო, მომჩივნის არგუმენტთან დაკავშირებით, მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 299-ე მუხლის მე-11 ნაწილზე, რომლის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილების გასაჩივრება არ აჩერებს მის მოქმედებას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საბჭო მიიჩნევს, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართებულად, არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის ამ ნაწილში დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

2. საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით და შემოწმების შედეგად დადგენილი ფასნამატი

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

საგადასახადო შემოწმებით დადგინდა, რომ გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას, არ ხდება საქონლის ჩამოწერა კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ასევე, არ ხდება კონტროლი სასაქონლო მარაგების მოძრაობაზე. აღნიშნულის გათვალისწინებით, მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით. კერძოდ, შეძენილი პროდუქცია დაიყო ორ კატეგორიად წყლის ტუმბო და სხვა. აღნიშნულ კატეგორიებზე გავრცელდა ინვენტარიზაციის დროს დაფიქსირებული ფასნამატი, წყლის ტუმბოზე - 36.87 %, სხვაზე - 50.97%, რამაც გაზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა დეკლარირებული მონაცემების პროპორციულად. მომჩივანს დაერიცხა დღგ და დაეკისრა ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტზე, 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ 4 ქვეპუნქტზე, 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებზე, 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებზე, 164-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილზე. გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციასთან არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრულ ფასნამატსა და გადასახადების დუბლირებულ დაბეგვრასთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მიწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის მიხედვითაც საწარმო არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას და არ ახდენდა საქონლის ჩამოწერას კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების შესაბამისად.

ამასთან, შემმოწმებელი განმარტავს, რომ საცალო რეალიზაციაზე გავრცელდა ინვენტარიზაციის დროს დაფიქსირებული ფასნამატი. დუბლირებულ დაბეგვრასთან დაკავშირებით კი მიუთითებს, რომ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობათა ნაშთი ინვენტარიზაციის დაწყების მომენტისთვის შეუდარდა ფაქტობრივად აღწერილ სმფ-ების ნაშთს და ამ მონაცემებით განხორციელდა დანაკლისის გაანგარიშება, შესაბამისად არ მომხდარა გადასახადების ორჯერ დაბეგვრა, რადგან ინვენტარიზაციას წინა პერიოდებიც რომ მოეცვა, შემოწმება იგივე შედეგს მიიღებდა და სხვაობას არ გამოიწვევდა.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ მომჩივანი საჩივრებში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარდგენილი რაიმე მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმების შედეგად არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის საფუძველი არ არსებობს. „ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით მეთოდური მითითებების დამტკიცების თაობაზე“ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანებით დამტკიცებული „პირის საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის შესახებ“ მეთოდური მითითება (№10 დანართი) არეგულირებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, საგადასახადო ორგანოს მიერ პირის საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრისას, შესაბამისი საფუძვლების დადგენის და შესაბამისი მეთოდების გამოყენების პრინციპებს, რაც შემოწმების დროს არ არის გათვალისწინებული, ვინაიდან აღნიშნული დანართის მიხედვით აუდიტის დეპარტამენტს არ ქონდა უფლება გამოეყენებინა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილი. ფასნამატი განისაზღვრა და გავრცელდა არასწორად, არაა დადგენილი დოკუმენტური ფასნამატი, არაა წარდგენილი დოკუმენტური რეალიზაციის გაანგარიშება. კომპანიის შეძენისა და რეალიზაციის დოკუმენტაციით შესაძლებელი იყო განსაზღვრულიყო „დოკუმენტური ფასნამატი“ (სააღრიცხვო დოკუმენტაცია, რომლითაც იდენტიფიცირებადია პირის რეალიზაცია), არსებობს დოკუმენტური რეალიზაცია და შესაბამისად „დოკუმენტური ფასნამატი“. არაა გათვალისწინებული არც „დოკუმენტური ფასნამატი“, არც „მიმდინარე კონტროლის ფასნამატი“ (საკონტროლო შეძენის ფასნამატი). ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე არ არსებობდა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის არც „ა“ და არც „ბ“ ქვეპუნქტის პირობები, ითხოვს ზემოთ ხსენებული მეთოდური მითითების გათვალისწინებას. არაპირდაპირი მეთოდით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრისას შემოწმების მიერ ფასნამატი განისაზღვროს „დოკუმენტური ფასნამატით“. შესაბამისად განხორციელდეს დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

ასევე აღსანიშნავია, რომ ინვენტარიზაციამ მოიცვა წინა პერიოდები, რის გამოც გამოდის რომ გადასახადები ორჯერ არის დაბეგრილი, კერძოდ: ინვენტარიზაციის მონაცემებით (ინვენტარიზაციამ დაადგინა ნაშთზე ფასნამატი) და შემდეგ წინა პერიოდებზე ფასნამატის გავრცელებით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ითხოვს აუდიტის დეპარტამენტს დაევალოს საკითხის დამატებით შესწავლა გადასახადის გადამხდელის მონაწილეობით რათა მოხდეს კომპანიის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა საქართველოს მოქმედი კანონმდებლობის სრული დაცვით და დარიცხული თანხების კორექტირება (შემცირება).

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი ამ ნაწილში არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.

საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების მიხედვით, დღგით დასაბეგრი ოპერაციებია დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.

საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

2. თუ თანხა სრულად ან ნაწილობრივ ანაზღაურებულია საქონლის მიწოდებამდე/მომსახურების გაწევამდე, ანაზღაურებული თანხის შესაბამისი დღგ-ის გადახდა ხორციელდება ანაზღაურების თანხის გადახდის საანგარიშო პერიოდის მიხედვით, გარდა ამ მუხლის მე-5 და მე-9 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა.

საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით.

აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც. შემოწმებით დადგინდა, რომ საწარმო არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას და არ ახდენდა საქონლის ჩამოწერას კანონმდებლობით დადგენილი მოთხოვნების შესაბამისად. ამდენად, მომჩივნის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით.

მომჩივნის განმარტებით:

- „ცალკეულ შემთხვევებში პირის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრის მიზნით მეთოდური მითითებების დამტკიცების თაობაზე“ შემოსავლების სამსახურის უფროსის 2019 წლის 8 ივლისის №22708 ბრძანებით დამტკიცებული „პირის საგადასახადო ვალდებულების არაპირდაპირი მეთოდით განსაზღვრის შესახებ“ მეთოდური მითითების (№10 დანართი) მიხედვით აუდიტის დეპარტამენტს არ ქონდა უფლება გამოეყენებინა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილი;

- შემოწმების მიერ ფასნამატი განისაზღვრა/გავრცელდა არასწორად, ითხოვს ზემოთ ხსენებული მეთოდური მითითების გათვალისწინებას და არაპირდაპირი მეთოდით საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრისას შემოწმების მიერ ფასნამატი განისაზღვროს „დოკუმენტური ფასნამატით“

- ინვენტარიზაციამ მოიცვა წინა პერიოდები, რის გამოც გამოდის, რომ ორჯერ არის დაბეგრილი, კერძოდ: ინვენტარიზაციის მონაცემებით (ინვენტარიზაციამ დაადგინა ნაშთზე ფასნამატი) და შემდეგ წინა პერიოდებზე ფასნამატის გავრცელებით.

საბჭოს სხდომაზე მოპასუხე ორგანოს წარმომადგენელმა განაცხადა, რომ 4.09.2024 წელს №19774 ბრძანების საფუძველზე განხორციელებული ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა 459 915 ლარის საბაზრო ღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი. კომპანიას აღნიშნული დანაკლისი არ აქვს დაბეგრილი შესაბამისი პერიოდის დღგ-ის და მოგების გადასახადის დეკლარაციაში. პირს დაერიცხება ძირითადი გადასახადი და ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით.

გადასახადის გადამხდელთან 14.05.2025 წელს №9481 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებულია სმფების ინვენტარიზაცია, რომლის შედეგადაც კომპანიაში გამოვლენილია საქონლის ფაქტობრივი ნაშთი. ვინაიდან საზოგადოება არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას და საქონლის ჩამოწერებს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, არ ხდება კონტროლი სასაქონლო მარაგების მოძრაობაზე შემოწმებამ იხელმძღვანელა საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით და მეწარმის საგადასახადო ვალდებულები განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ: შეძენილი პროდუქცია დაიყო ორ კატეგორიად წყლის ტუმბო, სხვა და აღნიშნულ კატეგორიებზე გავრცელდა ინვენტარიზაციის დროს დაფიქსირებული ფასნამატი (წყლის ტუმბო 36.87 % სხვა 50.97%).

ინვენტარიზაციით გამოვლინდა სმფ-ების დანაკლისი რომელიც ვერ მოიცავდა წინა პერიოდებს, შესაბამისად ინვენტარიზაციამდე საქონლის საცალო რეალიზაციაზე გავრცელებული იქნა ინვენტარიზაციის დროს დაფიქსირებული ფასნამატი.

საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის შესაბამისად განისაზღვრა მეწარმის დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვები და გაიზარდა დეკლარირებული მონაცემების პროპორციულად. გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა ძირითადი გადასახადი და ჯარიმა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად. აღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, საბჭოს მიაჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართებულად, არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის ამ ნაწილში დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

1. ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისის დაბეგვრა შესაბამისი პერიოდის დღგ-ით და მოგების გადასახადით;

2. საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით და შემოწმების შედეგად დადგენილი ფასნამატი.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

საწარმოს საქმიანობის საგანს წარმოადგენს საყოფაცხოვრებო საქონლით ვაჭრობა (წყლის ტუმბო და სხვა). გადასახადის გადამხდელთან შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის ბრძანების საფუძველზე განხორციელებული ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლინდა 459 915 ლარის საბაზრო ღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დანაკლისი. გადასახადის გადამხდელს აღნიშნული დანაკლისი არ აქვს დაბეგრილი შესაბამისი პერიოდის დღგ-ის და მოგების გადასახადის დეკლარაციით. პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა.

გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას, არ ხდება საქონლის ჩამოწერა კანონმდებლობით დადგენილი წესით, ასევე, არ ხდება კონტროლი სასაქონლო მარაგების მოძრაობაზე. აღნიშნულის გათვალისწინებით, შემოწმებამ საგადასახადო ვალდებულები განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით, კერძოდ, შეძენილი პროდუქცია დაიყო ორ კატეგორიად წყლის ტუმბო და სხვა, აღნიშნულ კატეგორიებზე გავრცელდა ინვენტარიზაციის დროს დაფიქსირებული ფასნამატი, წყლის ტუმბო 36.87 %, სხვა 50.97%. შესაბამისად, განისაზღვრა მეწარმის დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვები და გაიზარდა დეკლარირებული მონაცემების პროპორციულად.

 

გადაწყვეტილება

საბჭოს მიაჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართებულად, არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის ამ ნაწილში დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 286 (9); 159 (1); 160 (3;თ); 163 (3, დ); 164 (2, ბ); 983 (2); 299 (11); 73 (5).