გადაწყვეტილება №26958/2/2026

№26958/2/2026

16 აპრილი 2026

გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

 

მომჩივანი: "--------" (ს/ნ "--------")

მოპასუხე: აუდიტის დეპარტამენტი

 

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭომ,2.04.2026 წელს განიხილა და მიიღო გადაწყვეტილება "--------"-ის 20.03.2026 წელს რეგისტრირებულ საჩივარზე (რეგისტრაციის №26958/2/2026).

 

დავის საგანი:

შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 2 აპრილის №6286 ბრძანების აღსრულების შედეგები.

 

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება:

1. აუდიტის დეპარტამენტის 17.07.2025 წლის №249-21 საგადასახადო მოთხოვნა;

2. შემოსავლების სამსახურის 2.03.2026 წლის №4803 ბრძანება.

 

დარიცხული თანხა: 1 946 350,12 ლარი.

მათ შორის:

გადასახადი - 893 047,00

დღგ - 590 857,00

საშემოსავლო გადასახადი - 300 584,00

ქონების გადასახადი - 1 606,00

ჯარიმა - 442 988,00

საურავი - 610 315,12

 

ფაქტების აღწერა/დარიცხვის საფუძვლები

მომჩივნის საქმიანობის საგანს წარმოადგენს კერამიკული საყოფაცხოვრებო და დეკორატიული ნაკეთობების, საყოფაცხოვრებო ჭურჭლის, თიხის ჭურჭლის, ფაიფურის და სამზარეულოს საკუთნოების შეძენა-რეალიზაცია. სარეალიზაციო საქონლის 99%-ს წარმოადგენს გადამხდელის მიერ იმპორტირებული საქონელი, რეალიზაციას ახორციელებს "-------"-ში, "-------"-ის რაიონში მის მიერ იჯარით აღებულ ოთხ სხვადასხვა ობიექტზე, სადაც ასევე რეგისტრირებული აქვს ოთხი საკონტროლო-სალარო აპარატი.

აუდიტის დეპარტამენტის 27.09.2023 წლის კამერალური საგადასახადო შემოწმების აქტით შემოწმებულია მომჩივნის საქმიანობის 1.01.2020 წლიდან 1.02.2023 წლამდე პერიოდი. შემოწმების აქტიდან ირკვევა, რომ სადავო დარიცხვა გამოწვეულია შემდეგი გარემოებებით:

გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას, შემოწმების პროცესში წარმოდგენილია ექსელის ფაილი, რომელიც მოიცავს ინფორმაციას თვეების ჭრილში საქონლის საწყისისაბოლოო ნაშთების შესახებ თანხობრივად, ასევე ინფორმაციას შეძენილი და რეალიზებული საქონლის თაობაზე თანხობრივად, გადამხდელის მხრიდან ასევე წარმოდგენილია ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული პირველადი დოკუმენტაცია. გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი ცხრილისა და დეკლარირებული მონაცემების ანალიზით დგინდება, რომ გადამხდელის დეკლარირებული ფასნამატი 2020 წელს შეადგენს 18.82%-ს, 2021 წელს 19.51%-ს და 2022 წელს 23.14%-ს. დეკლარირებული შემოსავლის 68% დოკუმენტური რეალიზაციიდან მიღებულ შემოსავალია. გადამხდელის დოკუმენტური ფასნამატის გაანგარიშება ზედნადებებზე დაყრდნობით შეუძლებელია, რადგან ვერ ხდება ზუსტი იდენტიფიცირება რეალიზებული საქონლის იმპორტირებულ საქონელთან მიმართებაში, რადგან რეალიზაციის ზედნადებებში და იმპორტის დოკუმენტებში ძალიან ბევრია ისეთი საქონელი, რომელთაც აქვთ ერთი და იგივე დასახელება, თუმცა ფასითა და ზომით რადიკალურად განსხვავდება ერთმანეთისაგან.

შემოსავლების სამსახურის საგადასახადო მონიტორინგის დეპარტამენტის 13.03.2023 წლის №4631 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაცია, რომლის მასალები, შედეგების გამოყვანის მიზნით, გაეგზავნა აუდიტის დეპარტამენტს. აღნიშნული ინვენტარიზაციის ფარგლებში განხორციელდა გადამხდელთან არსებული სმფ-ს ნაშთის დათვლა, ასევე გადამხდელის მონაწილეობით მოხდა აღნიშნულ ნაშთზე, თითოეულ საქონელზე, თვითღირებულებებისა და სარეალიზაციო ფასების მითითება, რამაც შესაძლებელი გახადა მეწარმის ფასნამატის განსაზღვრა (საშუალოდ 55.78%), რაც რადიკალურად განსხვავებულია დეკლარირებული ფასნამატისაგან.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, მეწარმის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით, კერძოდ: ინვენტარიზაციის ფასნამატის გამოყენებით განისაზღვრა დოკუმენტურად რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება, რათა დადგენილიყო საცალოდ რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება, რაზეც გავრცელდა ინვენტარიზაციის მასალებით გაანგარიშებული ფასნამატი 55.78%, რამაც გაზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვები სრულ შესამოწმებელ პერიოდზე 3 073 920 ლარით.

არაპირდაპირი მეთოდით დადგენილმა შემოსავალმა გამოიწვია წლიური საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციებში ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის 20%-იანი განაკვეთით დასაბეგრი შემოსავლის გაზრდა. გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და საშემოსავლო გადასახადი, ასევე დაეკისრა საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა.

ამასთან, ინვენტარიზაციის მასალებით დგინდება, რომ სმფ-ის ნაშთის თვითღირებულება 13.03.2023 წლის მდგომარეობით შეადგენს 1 894 016 ლარს. გადამხდელის წარმოდგენილი საქონლის ნაშთების გაანგარიშების ცხრილის შესაბამისად, შესამოწმებელი პერიოდის ბოლოს 2023 წლის 1 თებერვლისათვის სმფ-ების საბოლოო ნაშთი შეადგენს 2 611 077 ლარს, ხოლო 2023 წლის 13 მარტამდე შეძენილი სმფ - 81 177 ლარს. ინვენტარიზაციის მომენტისათვის ბუღალტრული ნაშთის განსაზღვრის მიზნით, 2 611 077 ლარს (საწყის ნაშთს) დაემატა 81 177 ლარი (01.02.2023-13.03.2013 პერიოდში შეძენილი სმფ) და გამოაკლდა 2023 წლის პირველი თებერვლიდან 2023 წლის 13 მარტამდე რეალიზებული სმფ-ს თვითღირებულება 186 523 ლარი, რომლის გაანგარიშება მოხდა შემდეგი პრინციპით: 2023 წლის პირველი თებერვლიდან 2023 წლის 13 მარტამდე მიღებული შემოსავლიდან (290 565 ლარი) ინვენტარიზაციის მასალებზე დაყრდნობით მიღებული ფასნამატით 55.78%-ით განისაზღვრა რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შემოწმებით დადგენილმა ბუღალტრულმა ნაშთმა ინვენტარიზაციის მომენტისთვის შეადგინა 2 505 732 ლარი. შესაბამისად გადამხდელის სააღრიცხვო დოკუმენტაციასა და ფაქტობრივად დადგენილ სმფ-ს ნაშთებს შორის სხვაობამ შეადგინა 611 715 ლარი.

გადასახადის გადამხდელის სააღრიცხვო დოკუმენტაციასა და ფაქტობრივად დადგენილ სმფ-ს ნაშთებს შორის სხვაობა განხილულ იქნა შესამოწმებელ პერიოდებში რეალიზებულად, აღნიშნულ რეალიზებულ საქონელზე გავრცელდა შემოწმებით დადგენილი ინვენტარიზაციის ფასნამატი 55,78%, შედეგად გაიზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვები სრულ შესამოწმებელ პერიოდზე დამატებით 952 927 ლარით. ამასთან, შემოწმების მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით დადგენილმა შემოსავალმა გამოიწვია ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის 20%-იანი განაკვეთით დასაბეგრი შემოსავლის გაზრდა. პირს დაერიცხა დღგ და საშემოსავლო გადასახადი, ასევე ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი პირველადი დოკუმენტაციის და შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების ანალიზის შედეგად გამოვლინდა სხვაობები გადამხდელის მიერ დეკლარირებულ შეძენილ სმფ-ებსა და შემოწმებით დადგენილ შეძენილ სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობებს შორის. 2020 წელს შეძენილი სმფ-ების ხარჯი გაიზარდა 20 511 ლარით, ხოლო 2021 წლის - 39 122 ლარით. სხვაობა გამოვლინდა ასევე წლიური საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციებში დეკლარირებულ სხვა ხარჯებსა და შემოწმებით დადგენილ ხარჯებს შორის (იჯარა, ტერმინალის ხარჯი, ბანკის საკომისიო და სხვა). შემოწმების შედეგად, 2020 წლის გამოსაქვითი ხარჯი შემცირდა 11 615 ლარით, ხოლო 2021 წლის - 8 775 ლარით.

გამოვლინდა სხვაობები დეკლარირებულ ჩათვლილ დღგ-ის თანხებსა და შემოწმებით დადგენილ ჩასათვლელ თანხებს შორის 2021 წლის დეკემბრის თვეში. შესამოწმებელ პერიოდში გადამხდელს მიღებული და ჩათვლილი აქვს დღგ როგორც ავანსის, ისე საქონლისა/მომსახურების მიღების საფუძველზე გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით (რომლებიც მოიცავს თანხის ავანსად გადახდისას გამოწერილი ავანსის ანგარიშ-ფაქტურების თანხას).

შემოწმების შედეგად დაკორექტირდა გადამხდელის დეკლარირებული ჩათვლილი დღგ-ის თანხა, (შემცირდა 21 318 ლარით). შედეგად, გადამხდელს დაერიცხა დღგ და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით.

შემოწმების აქტის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს წარედგინა აუდიტის დეპარტამენტის 10.10.2023 წლის №249-20 საგადასახადო მოთხოვნა, რაც გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 29.12.2023 წლის №33868 ბრძანებით საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. კერძოდ:

- 2020-2021 წლების ფასნამატის დაზუსტების მიზნით:

ა) გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს საჩივარში მითითებული არგუმენტაციის დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები (მათ შორის, ინფორმაცია ცხრილის სახით საქონლის სახეობების/ჯგუფების მიხედვით ფასნამატის შესახებ);

ბ) განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარმოდგენის შემთხვევაში, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, დამატებით შეისწავლოს წარმოდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

- ერთობლივი შემოსავლიდან გამოსაქვითი ხარჯების განსაზღვრის მიზნით:

ა) გადასახადის გადამხდელს მიეცა წინადადება ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 15 კალენდარული დღის ვადაში აუდიტის დეპარტამენტს წარუდგინოს საჩივარში მითითებული არგუმენტაციის დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები;

ბ) განსაზღვრულ ვადაში მტკიცებულებების წარმოდგენის შემთხვევაში, დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს, დამატებით შეისწავლოს წარმოდგენილი მტკიცებულებები და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლის არსებობის შემთხვევაში, განახორციელოს საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება (შემცირება).

- დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული ბრძანების აღსრულების შედეგად, აუდიტის დეპარტამენტის 30.10.2024 წლის დასკვნის საფუძველზე, შემცირდა დარიცხული თანხები, სულ 491 717 ლარით, მათ შორის, გადასახადი 327 808 ლარი, ჯარიმა 163 909 ლარი. აღნიშნულზე, გადასახადის გადამხდელს წარედგინა 1.11.2024 წლის №249- 30 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რაც 27.11.2024 წელს გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 4.12.2024 წლის №25458 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. საბჭოს 30.01.2025 წლის №24488/2/2024 გადაწყვეტილებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. საჩივარი, მომჩივნის მონაწილეობით, ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა შემოსავლების სამსახურს.

შემოსავლების სამსახურის 2.04.2025 წლის №6286 ბრძანებით საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინებით სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთების დაზუსტების საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა შეესწავლა სასაქონლომატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთების კორექტირების საკითხი გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის შესაბამისად და აღნიშნულის საფუძველზე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში განახორციელოს შესაბამისი საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება.

შემოსავლების სამსახურის 2.04.2025 წლის №6286 ბრძანება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში. საბჭოს 16.05.2025 წლის №25094/2/2025 გადაწყვეტილებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შემოსავლების სამსახურის 2.04.2025 წლის №6286 ბრძანების აღსრულების შედეგად, აუდიტის დეპარტამენტის 9.07.2025 წლის დასკვნის საფუძველზე, შემცირდა დარიცხული თანხები, სულ 124 830 ლარით, მათ შორის, გადასახადი 83 220 ლარი, ჯარიმა 41 610 ლარი. აღნიშნულზე, გადასახადის გადამხდელს წარედგინა 17.07.2025 წლის №249-21 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა, რაც 18.08.2025 წელს გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში.

შემოსავლების სამსახურის 31.10.2025 წლის №24007 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

საბჭოს 26.12.2025 წლის №26186/2/2025 გადაწყვეტილებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. საჩივარი, სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ნაშთის შეცვლის საკითხთან დაკავშირებით, მომჩივნის მონაწილეობით, ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა შემოსავლების სამსახურს. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

შემოსავლების სამსახურის 2.03.2026 წლის №4803 ბრძანებით დაბრუნებული საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, რაც გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში.

 

შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების შინაარსი

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საგადასახადო კოდექსის 306-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე და 304-ე მუხლის 21 ნაწილზე და აღნიშნავს, რომ გადაანგარიშების ეტაპზე, შემოწმების მიერ დაკორექტირდა 2020 და 2021 წლებში დეკლარირებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთები, რის საფუძველზეც შემოწმებით დარიცხული თანხები წლიური საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში დაექვემდებარა შემცირებას.

დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 29 იანვრის სხდომაზე ზეპირი განხილვისას გადაწყდა, რომ საკითხის დამატებით შესწავლა/გამოკვლევის მიზნით განხილვა გადადებულიყო და გადასახადის გადამხდელს საჩივარში მითითებული არგუმენტები გაევლო შემმოწმებელთან, მაგრამ გადასახადის გადამხდელი შემმოწმებლის ზეპირსიტყვიერი განმარტებით არ გამოცხადდა აუდიტის დეპარტამენტში საკითხის გასავლელად.

შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილების შესაბამისად, საკითხის დამატებით შესწავლა/გამოკვლევის შედეგად არ გამოვლინდა ისეთი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი საფუძვლები, ასევე დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მომჩივნის პოზიციის დამადასტურებელი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომელიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშების დასკვნით განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს.

საქმეზე არსებული მტკიცებულებების, აუდიტის დეპარტამენტის დასკვნის და შესაბამისად, განხორციელებული გადაანგარიშების შედეგებზე დაყრდნობით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების აღსრულება განხორციელებულია საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებების გამოკვლევის/შესწავლის საფუძველზე, გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტის შინაარსი შეესაბამება დავის განხილვისას მიღებულ გადაწყვეტილებას და არ არსებობს წარმოდგენილი საჩივრების დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

მომჩივნის არგუმენტაცია

შემოსავლების სამსახურის 2.04.2025 წლის №6286 ბრძანებით საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინებით სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთების დაზუსტების საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა შეესწავლა სასაქონლომატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთების კორექტირების საკითხი გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის შესაბამისად და აღნიშნულის საფუძველზე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში განახორციელოს შესაბამისი საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება.

აღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგად აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შედგენილი 9.07.2025 წლის დასკვნის მიხედვით, გადაანგარიშების ეტაპზე, გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის და საკითხის ხელახალი შესწავლის შედეგად, დაკორექტირდა 2020 და 2021 წლებში დეკლარირებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთები, რაც გავლენას ახდენს დასაბეგრ მოგებაზე. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საგადასახადო შემოწმებით დარიცხული თანხები წლიური საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში დაექვემდებარა შემცირებას.

საბჭო მიიჩნევს, რომ სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის ნაშთის შეცვლის საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახურის 2.04.2025 წლის №6286 ბრძანების აღსრულების საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას, რის გამოც აღნიშნულ ნაწილში საჩივარი მომჩივნის მონაწილეობით, ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს შემოსავლების სამსახურს. დანარჩენ საკითხებთან მიმართებით, საბჭო მიიჩნევს, რომ აუდიტის დეპარტამენტის 9.07.2025 წლის დასკვნა გამოცემულია შემოსავლების სამსახურის 2.04.2025 წლის №6286 ბრძანების შესაბამისად.

შემოსავლების სამსახური 2026 წლის 2 მარტის №4803 ბრძანების სარეზოლუციო ნაწილში აღნიშნავს, რომ „შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილების შესაბამისად, საკითხის დამატებით შესწავლა/გამოკვლევის შედეგად არ გამოვლინდა ისეთი ფაქტობრივი გარემოებები და სამართლებრივი საფუძვლები, ასევე დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი მომჩივნის პოზიციის დამადასტურებელი ისეთი არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომელიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების შედეგების გადაანგარიშების დასკვნით განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს.

საქმეზე არსებული მტკიცებულებების, აუდიტის დეპარტამენტის დასკვნის და შესაბამისად, განხორციელებული გადაანგარიშების შედეგებზე დაყრდნობით, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ შემოსავლების სამსახურის გადაწყვეტილების აღსრულება განხორციელებულია საქმისთვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოებების გამოკვლევის/შესწავლის საფუძველზე, გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტის შინაარსი შეესაბამება დავის განხილვისას მიღებულ გადაწყვეტილებას და არ არსებობს წარმოდგენილი საჩივრების დაკმაყოფილების საფუძველი“.

არ იზიარებს დავის განმხილველი ორგანოს მსჯელობას სადავო საკითხებთან მიმართებაში, არ ეთანხმებიან დავის განხილვის შედეგებზე გამოცემულ სამართლებრივ აქტს და საგადასახადო კოდექსით დადგენილი წესით და ვადაში წარმოადგენენ საჩივარს შემოსავლების 2026 წლის 2 მარტის №4803 ბრძანების გაუქმების მოთხოვნის თაობაზე შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებსა და სამართლებრივ საფუძვლებზე მითითებით:

საგადასახადო შემოწმების აქტით განხილული საკითხები:

I. საკითხი №1 - საშემოსავლო და დამატებული ღირებულების გადასახადი: გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრას არაპირდაპირი მეთოდით, მათ შორის შემოწმების მიერ გამოყენებულ ფასნამატს. აცხადებს, რომ საქონლის რეალიზაციას ახორციელებს უმეტესად დოკუმენტით და შესამოწმებელ პერიოდში არცერთხელ არ არის დაჯარიმებული საქონლის უსაბუთო ტრანსპორტირებისთვის ან საკონტროლო-სალარო აპარატის გამოუყენებლობაზე. აღნიშნავს, რომ აუდიტის დეპარტამენტს გაანგარიშებისთვის გამოყენებული აქვს ინვენტარიზაციის შედეგად დადგენილი ფასნამატი (56%), ამასთან, ინვენტარიზაციისას დაფიქსირებულია საცალო ფასები მთელს საქონლის ასორტიმენტზე და მეწარმის ბრუნვის გათვალისწინებით, რომელიც შესამოწმებელ პერიოდში 12 000 000 ლარზე მეტია, მისი მიჩნევა საცალოდ მოვაჭრე ობიექტად არასწორი და არამართებულია. აღნიშნავს, რომ დოკუმენტური რეალიზაციის ფასები წლების მიხედვით მერყეობს 16%-დან 22%-მდე, რომელიც მეწარმის სამუშაო სპეციფიკიდან გამომდინარე რეალურად ასახავს მის მახასიათებლებს. გადაანგარიშების ეტაპზე, შემოწმებისთვის წარდგენილ იქნა დოკუმენტურად დადასტურებული მტკიცებულებები, რომელიც მხოლოდ ნაწილობრივ იქნა გათვალისწინებული, კერძოდ, წარდგენილი დოკუმენტური შეძენა-რეალიზაციის ცხრილიდან არ იქნა გათვალისწინებული მნიშვნელოვანი წილი, რამაც გავლენა მოახდინა საბოლოო შედეგებზე. საქმის ზეპირი განხილვისას გადამხდელის წარმოდგენილი პოზიციით, შემოწმების შედეგების გადაანგარიშების დასკვნაში წარმოდგენილია საშემოსავლო გადასახადის წლიური გაანგარიშებები, სადაც მითითებულია საანგარიშო პერიოდის საწყისი ნაშთი, საქონლის შეძენა და საბოლოო ნაშთები, შემოწმებით დადგენილ სმფ-ების ნაშთებს შორის სხვაობა განხილულ იქნა შესამოწმებელ პერიოდში რეალიზებულად დეკლარირებული ბრუნვების პროპორციულად, თუმცა შემოწმების მიერ არ იქნა დაკორექტირებული დეკლარირებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთები, რაც გავლენას ახდენს გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრაზე. დავების გადაწყვეტილება: შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭომ განიხილა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილებით ხელახლა განსახილველად დაბრუნებული მომჩივანის (ს/ნ "--------") 2024 წლის 27 ნოემბრის №93055/1/2024 და №93056/1/2024 საჩივრები სადავო საკითხებთან საბჭოს გადაწყვეტილებით აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთების კორექტირების საკითხის შესწავლა გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის შესაბამისად და აღნიშნულის საფუძველზე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში განახორციელოს შესაბამისი საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება; დანარჩენ ნაწილში საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. აუდიტორის შეფასება: შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭოს გადაწყვეტილების შესაბამისად, გადაანგარიშების ეტაპზე გადამხდელის არგუმენტაციის და საკითხის ხელახლა შესწავლის შედეგად, დაკორექტირდა 2020 და 2021 წლებში დეკლარირებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთები, რაც გავლენას ახდენს დასაბეგრ მოგებაზე. ყოველივე ზემოთაღნიშნულის გათვალისწინებით, საგადასახადო შემოწმების აქტით დარიცხული თანხები წლიური საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში დაექვემდებარა შემცირებას.

მომჩივნის არგუმენტაცია:

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭოს 2023 წლის 29 დეკემბრის №33868 ბრძანებით გადამხდელის საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, კერძოდ დოკუმენტური ფასნამატის დაზუსტების მიზნით დაევალა შესაბამისი გაანგარიშების წარდგენა აუდიტის დეპარტამენტისთვის. მომჩივნის არგუმენტაცია:

2024 წლის 30 ოქტომბერს მომზადებულ დასკვნაში აღნიშნული იყო, რომ 2020 და 2021 წლებზე გადაანგარიშების ეტაპზე შემოსავლის გაანგარიშებისათვის გამოყენებულ იქნა გადამხდელის გაანგარიშებული ფასნამატი 2020 წელს 33,07% სოლო 2021 წელს 48,12%.

• 2024 წლის 30 ოქტომბრის დასკვნაში მე-7 და მე-8 გვერდზე წარმოდგენილი იყო მეწარმის წლიური საშემოსავლო გადასახადის გაანგარიშებები, სადაც მითითებულია მეწარმის პერიოდის საწყისი ნაშთი, საანგარიშო პერიოდში განხორციელებული საქონლის შეძენა და საბოლოო ნაშთები, რომელიც აძლევთ თითოეული საანგარიშო პერიოდის რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულების დადგენის შესაძლებლობას.

• ზემოაღნიშნული ფაქტების გათვალისწინებით, 2020 წლის რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულება შეადგენს - 2 463 477 ლარს, რომელზეც დასკვნის ეტაპზე 2020 წლის საანგარიშო პერიოდში დადგენილი ფასნამატის - 33,07%-ის გავრცელების შემთხვევაში ერთობლივი შემოსავალი და შესაბამისად დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვას უნდა შეედგინა - 3 278 148.84 ლარი. აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მომზადებულ დასკვნაში მითითებული ციფრი - 3 514 820 ლარი მნიშვნელოვნად განსხვავდება ზემოაღნიშნული შედეგისგან. 2021 წლის რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულება შეადგენს - 3 302 588 ლარს, რომელზეც დასკვნის ეტაპზე 2021 წლის საანგარიშო პერიოდში დადგენილი ფასნამატის - 48,12%-ის გავრცელების შემთხვევაში ერთობლივმა შემოსავალმა და შესაბამისად დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვამ უნდა შეადგინოს - 4 891 793.34 ლარი. აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მომზადებულ დასკვნაში მითითებული ციფრი - 5 244 749 ლარი მნიშვნელოვნად განსხვავდება რპთ-ზე ფასნამატის გავრცელებლით მიღებული ციფრისაგან, რაც უპირობოდ საჭიროებს დაზუსტებას.

• ყოველივე ზემოაღნიშნული ფაქტებისა და არგუმენტაციის გათვალისწინებით ითხოვდნენ, შესწავლას დაქვემდებარებოდა დოკუმენტური ფასნამატისა და ამ ფასნამატის 2020 წლისა და 2021 წლის რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე გავრცელების საკითხი და სწორად დადგენილი ფასნამატის შემდგომ მომხდარიყო მიღებული ფასნამატის 2023 წლის 27 სექტემბერსა და 2024 წლის 30 ოქტომბრის დასკვნით დადგენილ რეალიზებული პროდუქციის თვითღირებულებაზე გავრცელება (2020 წლის დადგენილი „რპთ“ - 2 463 477ლარი, 2021 წლის დადგენილი „რპთ“ – 3 302 588 ლარი) და ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით მომხდარიყო გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე 2020 და 2021 წლის საანგარიშო პერიოდებზე დამატებული ღირებულების გადასახადისა და საშემოსავლო გადასახადში შესრულებული დარიცხვის კორექტირება შემცირების გზით.

• შემოსავლების სამსახურის 2025 წლის 2 აპრილის №6286 ბრძანებით გადამხდელის საჩივარი დაკმაყოფილდა და აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა გადამხდელის არგუმენტების გათვალისწინებით მომხდარიყო საკითხის შესწავლა და შესაბამისი გაანგარიშების შესრულება.

• ხაზგასმით აფიქსირებენ 2024 წლის 27 ნოემბრის საჩივარში მითითებულ პოზიციას: 2024 წლის 30 ოქტომბრის დასკვნაში მე-7 და მე-8 გვერდზე წარმოდგენილ წლიური საშემოსავლო გადასახადის გაანგარიშებებში დაფიქსირებულია საწყისი ნაშთი, შეძენა და საბოლოო ნაშთი, რომლითაც განისაზღვრება „რპთ“, ხოლო ზემოაღნიშნულ „რპთ“-ზე ფასნამატის გავრცელებით მიიღება ერთობლივი შემოსავალი, რომელმაც 2020 წელს უნდა შეადგინოს 3 278 148.84 ლარი, ხოლო 2021 წელს - 4 891 793.34 ლარი გადაანგარიშების შედეგად დადგენილი ფასნამატის „რპთ“-ზე გავრცელების შედეგად.

• ამის ნაცვლად აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შესრულებულ გადაანგარიშებაში ერთობლივი შემოსავალი დარჩა უცვლელი, მაგრამ შემცირდა საბოლოო ნაშთი, რომლითაც მოხდა „რპთ“-ს დაკომპენსირება, რათა გაზრდილ „რპთ“-ზე ფასნამატის გავრცელების შედეგად ერთობლივი შემოსავალი გატოლებოდა 2024 წლის 30 ოქტომბრის დასკვნით დადგენილს.

• ზემოაღნიშნული ოპერაცია რადიკალურად განსხვავდება გადამხდელის პოზიციაში დაფიქსირებული პოზიციისგან და წარმოადგენს ოპერაციის შინაარსის სრულ ცვლილებას, კერძოდ არც ერთ საჩივარში არათუ არ ჰქონიათ დაფიქსირებული მოთხოვნა საწყისი და საბოლოო ნაშთების ცვლილებაზე, პირიქით ითხოვდნენ ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი სხვაობა ფაქტიურსა და საბუღალტრო ნაშთს შორის განხილულიყო მიწოდებად ინვენტარიზაციის ჩატარების საანგარიშო პერიოდში, რაზეც არსებობს არაერთი პრეცედენტული გადაწყვეტილება როგორც შემოსავლების სამსახურის, ასევე ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოსი.

• ითხოვს, მოხდეს 2025 წლის 2 აპრილის №6286 ბრძანების აღსრულება, კერძოდ გადამხდელის პოზიციის გათვალისწინებით მოხდეს გადაანგარიშების შესრულება, რაც მდგომარეობს:

1). საწყისი და საბოლოო ნაშთების უცვლელად დატოვებაში;

2). ახალი ფასნამატით ერთობლივი შემოსავლის განსაზღვრაში;

3). ინვენტარიზაციის შედეგად გამოვლენილი ფაქტიურსა და საბუღალტრო ნაშთს შორის სხვაობის მიწოდებად ინვენტარიზაციის ჩატარების საანგარიშო პერიოდში განსაზღვრაში.

• ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ითხოვენ საკითხის ხელახალ შესწავლას მათი მონაწილეობით, მათი მოთხოვნის გათვალისწინებით საკითხის დაკმაყოფილებას და შესაბამისი გადაანგარიშების შესრულებას გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათის კორექტირებას დამატებული ღირებულების გადასახადისა და საშემოსავლო გადასახადის შემცირების გზით.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53-ე მუხლის მე-5 ნაწილით, ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილი არ არის, თავისი გადაწყვეტილება დააფუძნოს იმ გარემოებებზე, ფაქტებზე, მტკიცებულებებზე ან არგუმენტებზე, რომლებიც არ იქნა გამოკვლეული და შესწავლილი ადმინისტრაციული წარმოების დროს. ამავე კოდექსის 96-ე მუხლი ადგენს ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ საქმის გამოკვლევის წესს, რომლის პირველი ნაწილის მიხედვით, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, რომელიც გამოცემულია წერილობითი სახით, აუცილებელია, შეიცავდეს დასაბუთებას, კერძოდ, მასში მითითებული უნდა იყოს ის სამართლებრივი და ფაქტობრივი წანამძღვრები, რომელთა საფუძველზეც გამოიცა იგი. იმ შემთხვევაშიც კი, თუ ადმინისტრაციული ორგანო მოქმედებს დისკრეციული უფლებამოსილების ფარგლებში, იგი ვალდებულია, აქტის დასაბუთებაში მიუთითოს იმ გარემოებებზე, რომლებიც საფუძვლად დაედო მის მიერ მიღებულ გადაწყვეტილებას.

მითითებული ფაქტობრივი გარემოებებისა და სამართლებრივი საფუძვლების გათვალისწინებით, ითხოვენ, საგადასახადო კოდექსის მე-300 მუხლის საფუძველზე, წარმოებაში მიღებულ იქნას საჩივარი, 302-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად გადამხდელის მონაწილეობით განხილულ იქნას საჩივარი, 304-ე მუხლის საფუძველზე, დაკმაყოფილდეს იგი, გაუქმდეს შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 17 ივლისის №249-21 საგადასახადო მოთხოვნა თანმდევი ნორმატიული აქტებით და შესაბამის სტრუქტურულ ქვედანაყოფს დაევალოს მოჩივანის (ს/ნ "-------") პირადი აღრიცხვის ბარათზე შესაბამისი კორექტირების განხორციელება ძირითადი გადასახადისა და სანქციის (ჯარიმა-საურავი) სახით დარიცხული თანხების შემცირებით.

 

დავების განხილვის საბჭო

მხარეთა არგუმენტაციისა და წარმოდგენილი დოკუმენტაციის განხილვის შემდეგ საბჭომ მიიჩნია, რომ საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

შემოსავლების სამსახურის 2.04.2025 წლის №6286 ბრძანებით საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა. შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინებით სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთების დაზუსტების საკითხი საჭიროებს დამატებით შესწავლას. აუდიტის დეპარტამენტს დაევალა შეესწავლა სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთების კორექტირების საკითხი გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის შესაბამისად და აღნიშნულის საფუძველზე, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში განახორციელოს შესაბამისი საგადასახადო ვალდებულებების კორექტირება.

აღნიშნული გადაწყვეტილების აღსრულების შედეგად აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შედგენილი 9.07.2025 წლის დასკვნის მიხედვით, გადაანგარიშების ეტაპზე, გადასახადის გადამხდელის არგუმენტაციის და საკითხის ხელახალი შესწავლის შედეგად, დაკორექტირდა 2020 და 2021 წლებში დეკლარირებული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების საწყისი და საბოლოო ნაშთები, რაც გავლენას ახდენს დასაბეგრ მოგებაზე. ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საგადასახადო შემოწმებით დარიცხული თანხები წლიური საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში დაექვემდებარა შემცირებას. მომჩივანს შეუმცირდა დარიცხული თანხები, სულ 124 830 ლარით, მათ შორის, გადასახადი 83 220 ლარი, ჯარიმა 41 610 ლარი. აღნიშნულზე, გადასახადის გადამხდელს წარედგინა 17.07.2025 წლის №249-21 კორექტირებული საგადასახადო მოთხოვნა.

საბჭო გადაწყვეტილების მიღებისას ყურადღებას ამახვილებს ზემოაღნიშნულ ინფორმაციაზე და იმ გარემოებაზე, რომ მომჩივანმა ვერ შეძლო მოპასუხე ორგანოს საპირწონე, არგუმენტების ან/და დოკუმენტურად დადასტურებული შესაბამისი მტკიცებულებების წარმოდგენა, რაც მისი არგუმენტების გათვალისწინების, შემოწმებით დადგენილი გარემოებების შეცვლის და შემოწმების აქტით დარიცხული თანხების კორექტირების საფუძველი გახდებოდა.

მხარეთა არგუმენტების, სადავო საქმეზე არსებული მასალების შესწავლის/შეფასების და ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, საბჭოს მიაჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შემოსავლების სამსახურის 2.04.2025 წლის №6286 ბრძანება აღსრულებულია ამავე ბრძანებით მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად, არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

საბჭომ იხელმძღვანელა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით და გადაწყვიტა:

 

1. საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს თბილისის საქალაქო სასამართლოში (თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64) ამ გადაწყვეტილების მომჩივნისთვის ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

გადამხდელი არ ეთანხმება საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრას არაპირდაპირი მეთოდით.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

მეწარმის საგადასახადო ვალდებულებები განისაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდით.ინვენტარიზაციის ფასნამატის გამოყენებით განისაზღვრა დოკუმენტურად რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება, რათა დადგენილიყო საცალოდ რეალიზებული საქონლის თვითღირებულება, რაზეც გავრცელდა ინვენტარიზაციის მასალებით გაანგარიშებული ფასნამატი 55.78%, რამაც გაზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვები სრულ შესამოწმებელ პერიოდზე. არაპირდაპირი მეთოდით დადგენილმა შემოსავალმა გამოიწვია წლიური საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაციებში ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის 20%-იანი განაკვეთით დასაბეგრი შემოსავლის გაზრდა. გადამხდელს დაერიცხა დღგ და საშემოსავლო გადასახადი, ასევე დაეკისრა ჯარიმა.

შემოწმებით დადგენილმა ბუღალტრულმა ნაშთმა ინვენტარიზაციის მომენტისთვის შეადგინა 2 505 732 ლარი. შესაბამისად გადამხდელის სააღრიცხვო დოკუმენტაციასა და ფაქტობრივად დადგენილ სმფ-ს ნაშთებს შორის სხვაობამ შეადგინა 611 715 ლარი. გადამხდელის სააღრიცხვო დოკუმენტაციასა და ფაქტობრივად დადგენილ სმფ-ს ნაშთებს შორის სხვაობა განხილულ იქნა შესამოწმებელ პერიოდებში რეალიზებულად, აღნიშნულ რეალიზებულ საქონელზე გავრცელდა შემოწმებით დადგენილი ინვენტარიზაციის ფასნამატი 55,78%, შედეგად გაიზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვები სრულ შესამოწმებელ პერიოდზე დამატებით 952 927 ლარით. ამასთან, შემოწმების მიერ არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით დადგენილმა შემოსავალმა გამოიწვია ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადის 20%-იანი განაკვეთით დასაბეგრი შემოსავლის გაზრდა. პირს დაერიცხა დღგ და საშემოსავლო გადასახადი, ასევე ჯარიმა.

ანალიზის შედეგად გამოვლინდა სხვაობები გადამხდელის მიერ დეკლარირებულ შეძენილ სმფ-ებსა და შემოწმებით დადგენილ შეძენილ სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობებს შორის. შესამოწმებელ პერიოდში გადამხდელს მიღებული და ჩათვლილი აქვს დღგ როგორც ავანსის, ისე საქონლისა/მომსახურების მიღების საფუძველზე გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურებით.შემოწმების შედეგად დაკორექტირდა გადამხდელის დეკლარირებული ჩათვლილი დღგ-ის თანხა,შედეგად, გადამხდელს დაერიცხა დღგ და ჯარიმა.

 

გადაწყვეტილება

საბჭოს მიაჩნია, რომ აუდიტის დეპარტამენტის მიერ შემოსავლების სამსახურის 2.04.2025 წლის №6286 ბრძანება აღსრულებულია ამავე ბრძანებით მიღებული გადაწყვეტილების შესაბამისად, არ არსებობს მომჩივნის არგუმენტების გათვალისწინების და საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

 

დასაბუთება

საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულმა დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს :

304(21)