ბრძანება N 16970
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 16970
18 ივლისი 2024
ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა
შპს „---ს“ (ს/ნ ---)
(ფაქტ. მის.:---) 2024 წლის 12 იანვრის და პირველი თებერვლის საჩივრების
დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე
შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 11 ივლისს გამართულ სხდომაზე (ოქმი №75) განიხილა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 27 ივნისის №22520/2/2024 გადაწყვეტილებით ხელახლა განსახილველად დაბრუნებული შპს „---ს“ (ს/ნ ----) №86711/1/2024 და №16532/21 საჩივრები, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2023 წლის 12 დეკემბრის №006-627 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.
გადასახადის გადამხდელის პოზიცია:
გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება საგადასახადო შემოწმებით განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს. აცხადებს, რომ შემოწმების მიერ არასწორად იქნა გაგებული განხორციელებული ოპერაცია, რადგან საწარმოს დამფუძნებელი ფიზიკური პირები ფაქტობრივად შეთანხმდნენ საწარმოს რეორგანიზაციის შედეგად მის გაყოფაზე და ქონებაც დამფუძნებელი ფიზიკური პირების ნაცვლად უნდა დარეგისტრირებულიყო გაყოფის შედეგად წარმოქმნილ საწარმოებზე. ითხოვს საგადასახადო მოთხოვნის ბათილობას. ასევე, ითხოვს ვალის მართვის დეპარტამენტის დასკვნის გაუქმებას ქონების საბაზრო ფასის განსაზღვრასთან დაკავშირებით. საჩივარს თან ურთავს უძრავი ქონებების შეფასების დასკვნებს.
ფაქტობრივი გარემოებები:
საქმის მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2023 წლის 20 ივნისის №14058 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა შპს „----ს“ (ს/ნ ---) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება 2020 წლის 1 იანვრიდან 2023 წლის 1 ივნისამდე საანგარიშო პერიოდებში იურიდიული პირის საწესდებო კაპიტალში შენატანის დაბრუნების საფუძველზე წარმოშობილი საგადასახადო ვალდებულებების დეკლარირების სისწორის დადგენის მიზნით.
საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2023 წლის 22 ნოემბერს შედგა საგადასახადო შემოწმების აქტი, რაზეც გამოიცა გადასახადების/გადასახდელების და საგადასახადო სანქციების თანხების 18 ივლისი 2024 N 16970 დარიცხვის/შემცირების შესახებ 2023 წლის 12 დეკემბრის №31169 ბრძანება და ამავე თარიღის №006-627 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადასახადის გადამხდელს ბიუჯეტში დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 506 536 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 274 332 ლარი, ჯარიმა 137 166 ლარი, საურავი 95 038 ლარი.
ზემოაღნიშნული საგადასახადო მოთხოვნა გასაჩივრდა შემოსავლების სამსახურში, რომლის 2024 წლის 20 თებერვალს №3494 ბრძანებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. აღნიშნული ბრძანება გასაჩივრდა საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოში, რომლის 2024 წლის 27 ივნისის №22520/2/2024 გადაწყვეტილებით საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ნაწილობრივ გაუქმდა შემოსავლების სამსახურის 2024 წლის 20 თებერვალს №3494 ბრძანება და საჩივარი მომჩივნის მონაწილეობით ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა შემოსავლების სამსახურს.
საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებული დავების განხილვის საბჭოს 2024 წლის 27 ივნისის №22520/2/2024 გადაწყვეტილებაში აღნიშნულია შემდეგი:
„საქართველოს მთავრობის 14.12.2011 წლის №473 დადგენილებით დამტკიცებული „დავის განმხილველი ორგანოების რეგლამენტის“ 33-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დავების განხილვის საბჭო უფლებამოსილია გააუქმოს შემოსავლების სამსახურის მიერ დავის განხილვისას მიღებული გადაწყვეტილება და საქმე დაუბრუნოს შემოსავლების სამსახურს ხელახლა განსახილველად, თუ შემოსავლების სამსახურს სათანადოდ არ გამოუკვლევია საქმისათვის არსებითად მნიშვნელოვანი სამართლებრივი ან/და ფაქტობრივი გარემოებები.
საბჭო მიუთითებს საქმის გარემოებებზე, მხარეთა არგუმენტაციაზე და იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ საქმისათვის არსებითად მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები სადავოა, კერძოდ, კომპანიის დამფუძნებელი ფიზიკური პირების მიერ საწესდებო კაპიტალიდან წილის სანაცვლოდ გატანილი ქონების საბაზრო ღირებულება და აღნიშნულ ნაწილში საქმეში წარმოდგენილია ექსპერტიზის ორი დასკვნა ქონების საბაზრო ღირებულებასთან დაკავშირებით, მიიჩნევს, რომ სადავო საკითხი, მომჩივნის მიერ წარმოდგენილი უძრავი ქონების შეფასების დასკვნის გაუთვალისწინებლობის საფუძვლები, საჭიროებს დამატებით შესწავლას, რისთვისაც საჩივარი ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს შემოსავლების სამსახურს.“
სადავო საკითხთან დაკავშირებით საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით დარიცხვა განპირობებულია შემდეგი გარემოებების მიხედვით:
გადასახადის გადამხდელის საქმიანობაა კომერციული ფართის გაქირავება. შემოწმების მიერ შესწავლილი იქნა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემები, ასევე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია. აღნიშნულის ანალიზით დგინდება, რომ 2021 წლის 10 დეკემბერს პარტნიორთა გადაწყვეტილების მიხედვით დამფუძნებელ ფიზიკურ პირებს (----) კუთვნილი წილების პროპორციულად საწარმოს კაპიტალიდან გატანილი აქვთ ბალანსზე არსებული უძრავი ქონება, კერძოდ, ქ.--- - ში განთავსებული 333 კვ.მ. არასაცხოვრებელი ფართი, რომელიც კაპიტალში შეტანილი იყო 1999 წლის 20 აგვისტოს 20 200 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარში ღირებულებით.
შემოსავლების სამსახურის ვალის მართვის დეპარტამენტის ექსპერტიზის სამმართველოს 2023 წლის 27 ოქტომბრის N58347/07/23 დასკვნის საფუძველზე, განისაზღვრა აღნიშნული ქონების ღირებულება. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე და 160-ე მუხლების თანახმად, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.
ამასთან, შემოწმების მიერ გაანგარიშებულ იქნა სხვაობა საწესდებო კაპიტალიდან წილის სანაცვლოდ გაცემული ქონების საბაზრო ღირებულებასა და დამფუძნებლების მიერ კაპიტალში შეტანილი ქონების ღირებულებას შორის. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 97-ე, 981 , 130-ე და 154-ე მუხლების თანახმად, კაპიტალიდან გატანილი ქონების ნამეტი ღირებულება დაექვემდებარა მოგებისა და საშემოსავლო გადასახადებით დაბეგვრას. პირს დაერიცხა გადასახადები და ჯარიმა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად.
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივრები და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 306-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველი ორგანოს ძალაში შესული გადაწყვეტილების შესრულება სავალდებულოა.
სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მიხედვით, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველის ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდებად ასევე განიხილება საწარმოს ან ამხანაგობის მიერ, შესაბამისად, პარტნიორისთვის ან ამხანაგობის წევრისთვის, წილის სანაცვლოდ საქონლის საკუთრებაში გადაცემა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ვ“ და „თ“ ქვეპუნქტებით გათვალისწინებულ შემთხვევებში, დღგით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის საბაზრო ფასი, დღგ-ის გარეშე.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-12 ნაწილის თანახმად, დივიდენდი არის აქციონერის/მოწილის მიერ აქციებიდან ან უფლებებიდან (წილებიდან) მიღებული (მათ შორის, პრივილეგირებული აქციებიდან პროცენტის სახით მიღებული) ნებისმიერი შემოსავალი, რომელიც მიიღება მოგების განაწილების შედეგად და რომელსაც იურიდიული პირი უნაწილებს აქციონერებს/მოწილეებს, კაპიტალში მათი კუთვნილი აქციების/უფლებების პროპორციულად ან პროპორციის დაცვის გარეშე; რეპო შეთანხმების, ფასიანი ქაღალდების გასესხებისა და ფინანსური გირავნობის შემთხვევაში გამყიდველის/გამსესხებლის მიერ მყიდველისგან/მსესხებლისგან მიღებული საკომპენსაციო თანხა, რომელიც არის ასეთი გარიგების მოქმედების პერიოდში ფასიანი ქაღალდებიდან რეალურად მიღებული დივიდენდი.
ამასთანავე, დივიდენდს არ მიეკუთვნება:
ა) იურიდიული პირის ლიკვიდაციისას ან აქციის/წილის გამოსყიდვისას ფულადი ან ნატურალური ფორმით განხორციელებული გადახდა/განაცემი, რომელიც კაპიტალში (განთავსებულსა და საემისიოში) აქციონერის/პარტნიორის მიერ განხორციელებული შენატანის ოდენობას არ აღემატება;
ბ) იურიდიული პირის აქციონერზე/მოწილეზე განხორციელებული გადახდა ამავე იურიდიული პირის აქციის/წილის საკუთრებაში გადაცემით, გარდა რეზიდენტი იურიდიული პირის მიერ საქართველოში საჯარო შეთავაზების გზით გამოშვებული და საქართველოს ეროვნული ბანკის მიერ აღიარებულ ორგანიზებულ ბაზარზე სავაჭროდ დაშვებული წილობრივი ფასიანი ქაღალდის გადაცემისა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 97-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს (გარდა ამ მუხლის მე-2 და მე-8−91 ნაწილებით გათვალისწინებული შემთხვევებისა) მოგების გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია განაწილებული მოგება.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 981 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, განაწილებული მოგება არის მოგება, რომელიც საწარმოს მიერ მის პარტნიორზე დივიდენდის სახით, ფულადი ან არაფულადი ფორმით ნაწილდება.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 130-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი საწარმოს მიერ ფიზიკური პირისთვის, არასამეწარმეო (არაკომერციული) იურიდიული პირისთვის ან არარეზიდენტი საწარმოსთვის გადახდილი დივიდენდები იბეგრება გადახდის წყაროსთან გადასახდელი თანხის 5-პროცენტიანი განაკვეთით.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველის ნაწილის „ზ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, კერძოდ რეზიდენტი საწარმო, რომელიც პირს უხდის დივიდენდს. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ წარმოდგენილ ინფორმაციაზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელის საქმიანობას წარმოადგენს საკუთრებაში არსებული კომერციული ფართის გაქირავება.
შემოწმების მიერ შესწავლილი იქნა შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემები, ასევე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს და გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული ინფორმაცია, რომლის ანალიზით დგინდება, რომ 2021 წლის 10 დეკემბერს პარტნიორთა გადაწყვეტილების მიხედვით დამფუძნებელ ფიზიკურ პირებს კუთვნილი წილების პროპორციულად საწარმოს კაპიტალიდან გატანილი აქვთ ბალანსზე არსებული უძრავი ქონება, რომელიც კაპიტალში შეტანილი იყო 1999 წლის 20 აგვისტოს 20 200 აშშ დოლარის ეკვივალენტით ლარში.
შემოწმების პროცესში ჩატარდა ქონების შეფასება შემოსავლების სამსახურის ვალის მართვის დეპარტამენტის ექსპერტიზის სამმართველოს მიერ. შედეგად, გაიზარდა საწარმოს დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა. ამასთან, საწესდებო კაპიტალიდან წილის სანაცვლოდ გაცემული ქონების საბაზრო ღირებულებასა და დამფუძნებლების მიერ კაპიტალში შეტანილი ქონების ღირებულებას შორის სხვაობა დაიბეგრა მოგებისა და საშემოსავლო გადასახადებით.
გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილ ქონების შეფასების დასკვნებთან მიმართებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს ვალის მართვის დეპარტამენტის ექსპერტის განმარტებაზე, რომლის თანახმად, საბაზრო ღირებულის დადგენის მიზნით შეფასდა ექსპერტიზაზე წარმოდგენილი ქონების საბაზრო ღირებულება 2021 წლის 10 დეკემბრის მდგომარეობით.
ექსპერტის მიერ შესწავლილ იქნა მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული ყიდვა-გაყიდვის მონაცემები, საჯარო რეესტრის ბაზაში არსებული ინფორმაციის და საინფორმაციო წყაროებში დაფიქსირებული რეალიზაციის განცხადებების შესაბამისად.
მოპოვებულ ინფორმაციებზე დაყრდნობით, შეირჩა ანალოგები და სათანადო კორექტირებების გათვალისწინებით მიღებულ იქნა აქტივის საბაზრო ღირებულება. ამასთან, შემოსავლების სამსახურის ვალის მართვის დეპარტამენტის ექსპერტიზის სამმართველოს ექსპერტის განმარტებით, დასკვნაში მის მიერ აღებული უძრავი ქონების ანალოგები, ძირითადი პარამეტრის გათვალისწინებით, საუკეთესოა შესადარის ობიექტებად და აღნიშნულზე გადასახადის გადამხდელის მხრიდან ვერ იქნა დაპირისპირებული და დასაბუთებული საწინააღმდეგო არგუმენტები დავის განხილვის დროს.
ამდენად, შემოსავლების სამსახური მიიჩნევს, რომ ვალის მართვის დეპარტამენტის მიერ უძრავ ქონებაზე საბაზრო ფასი განსაზღვრულია მართლზომიერად და არ არსებობს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი უძრავი ქონების შეფასების დასკვნების გათვალისწინების საფუძვლები.
ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ საწარმოს კაპიტალიდან დამფუძნებლებზე გადაცემული უძრავი ქონების საბაზრო ფასის განსაზღვრა და დღგ-ით დაბეგვრა განხორციელდა მართლზომიერად, ხოლო შემოწმებით გაანგარიშებულ საწესდებო კაპიტალიდან წილის სანაცვლოდ გაცემული ქონების საბაზრო ღირებულებასა და დამფუძნებლების მიერ კაპიტალში შეტანილი ქონების ღირებულებას შორის სხვაობის მოგების და საშემოსავლო გადასახადებით დაბეგვრა შეესაბამება კანონმდებლობის მოთხოვნებს.
ამდენად, წარმოდგენილი საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:
1. შპს „---ს“ (ს/ნ ---) საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;
2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხები:
გადასახადის გადამხდელი აცხადებს, რომ შემოწმების მიერ არასწორად იქნა გაგებული განხორციელებული ოპერაცია, რადგან საწარმოს დამფუძნებელი ფიზიკური პირები ფაქტობრივად შეთანხმდნენ საწარმოს რეორგანიზაციის შედეგად მის გაყოფაზე და ქონებაც დამფუძნებელი ფიზიკური პირების ნაცვლად უნდა დარეგისტრირებულიყო გაყოფის შედეგად წარმოქმნილ საწარმოებზე.
ასევე, ითხოვს ვალის მართვის დეპარტამენტის დასკვნის გაუქმებას ქონების საბაზრო ფასის განსაზღვრასთან დაკავშირებით.
ფაქტობრივი გარემოებები
შემოწმების ფარგლებში შესწავლილი იქნა დამფუძნებელი ფიზიკურ პირების მიერ საწარმოს კაპიტალიდან გატანილი უძრავი ქონების ოპერაცია. შემოსავლების სამსახურის ვალის მართვის დეპარტამენტის ექსპერტიზის სამმართველოს დასკვნის საფუძველზე, განისაზღვრა აღნიშნული ქონების ღირებულება. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე და 160-ე მუხლების თანახმად, პირს დაერიცხა დღგ. ასევე კაპიტალიდან გატანილი ქონების ნამეტი ღირებულება დაექვემდებარა მოგებისა და საშემოსავლო გადასახადებით დაბეგვრას.
გადაწყვეტილება
საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ საწარმოს კაპიტალიდან დამფუძნებლებზე გადაცემული უძრავი ქონების საბაზრო ფასის განსაზღვრა და დღგ-ით დაბეგვრა განხორციელდა მართლზომიერად, ხოლო შემოწმებით გაანგარიშებულ საწესდებო კაპიტალიდან წილის სანაცვლოდ გაცემული ქონების საბაზრო ღირებულებასა და დამფუძნებლების მიერ კაპიტალში შეტანილი ქონების ღირებულებას შორის სხვაობის მოგების და საშემოსავლო გადასახადებით დაბეგვრა შეესაბამება კანონმდებლობის მოთხოვნებს.
დასაბუთება
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 159; 160; 163; 164; 8 (12); 981; 130; 154.