ბრძანება N 3925

N 3925

20 თებერვალი 2026

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

ი/მ ----------ის (ს/ნ --------------)

(მის.: ------------------------------)

2026 წლის 22 და 23 იანვრის საჩივრების

დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 12 თებერვლის სხდომაზე (ოქმი №13) განიხილა ი/მ ----------ის (ს/ნ --------------) 2026 წლის 22 იანვრის №----/1/2026 და 23 იანვრის №----/1/2026 საჩივრები, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 24 დეკემბრის №068-21 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.

 

სადავო საკითხი:

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების მიერ განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს და განმარტავს, რომ მისთვის მინიჭებული მცირე ბიზნესის სტატუსის სერთიფიკატში არ იყო მითითებული საქმიანობის სფერო, აღნიშნულის გამო შემოწმებამ დეკლარირებული მცირე მეწარმის გადასახადი გადააკვალიფიცირა და დაბეგრა საშემოსავლო გადასახადით. ამასთან, აცხადებს, რომ შემოწმების მიერ დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში ჩართულია ისეთი თანხები, რომლებიც არ უკავშირდებოდა მეწარმის ეკონომიკურ საქმიანობას და წარმოადგენს პირად გადარიცხვას. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, ითხოვს საგადასახადო მოთხოვნის გაუქმებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმის მასალებით დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 7 მაისის №8977 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა ი/მ ----------ის (ს/ნ --------------) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ აპრილამდე საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 23 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა 2025 წლის 24 დეკემბრის №28233 ბრძანება და ამავე თარიღის №068–21 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 110 251 ლარი, მათ შორის გადასახადი 65 091 ლარი, ჯარიმა 25 705 ლარი და საურავი 19 455 ლარი.

 

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით, საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია შემდეგი გარემოებით:

. ი/მ ------ის საქმიანობის საგანს წარმოადგენს ავტომობილების ტექნიკური მომსახურება და რემონტი, ასევე, დარბაზის გაქირავება და სოფლის მეურნეობა. კერძოდ, გადასახადის გადამხდელს ---- რაიონში სოფელ ---- აქვს პროფილაქტიკა, დარბაზი და სასოფლო-სამეურნეო მიწები, სადაც მოყავს სოფლის მეურნეობის პროდუქცია. მეწარმეს შესამოწმებელ პერიოდში არ აქვს ნაწარმოები ბუღალტრული აღრიცხვა. 2022 წლის პირველ აგვისტომდე იყო დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებული, ხოლო აღნიშნული პერიოდის შემდეგ გაიუქმა დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაცია, რომელიც აღიდგინა 2025 წლის 14 იანვრიდან. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების და ასევე, გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის (საბანკო ამონაწერები) ანალიზის შედეგად, პირის დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის თარიღად განისაზღვრა 2023 წლის 26 ივლისი. ვინაიდან, მეწარმე არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას გადასახადის გადამხდელის შემოსავლები გაანგარიშდა შემდეგნაირად: ტენდერებში მონაწილეობით მიღებულ შემოსავლებს, დამატებული იქნა გადასახადის გადამხდელის საბანკო ანგარიშებზე ფიზიკური და იურიდიული პირებისაგან ჩარიცხული ტენდერში მონაწილეობის გარეშე გაწეული მომსახურების თანხები, ასევე არაპირდაპირი მეთოდით დათვლილი დარბაზის გაქირავებიდან მიღებული შემოსავლები და იმ სასაქონლო ზედნადებებისა და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების ბრუნვები, რომლებიც დაკავშირებული არ იყო ზემოთ ჩამოთვლილ შემოსავლებთან. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე, 73-ე, 165-ე და 159-ე მუხლების გათვალისწინებით, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა ამავე კოდექსის 282-ე მუხლის მიხედვით.

. დგინდება, რომ ი/მ -----ს მცირე ბიზნესის სტატუსი მინიჭებული აქვს 2015 წლის 12 იანვრიდან სასოფლო-მეურნეობის საქმიანობასა და დარბაზის სარიტუალო მომსახურების ნაწილში. მეწარმე არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას, ყველა სახის შემოსავალს ბეგრავს მცირე ბიზნესისთვის განკუთვნილი საშემოსავლო გადასახადის 1%-იანი განაკვეთით. ამასთან, არ აფიქსირებს დაქირავებულ პირებზე გაცემულ ხელფასს. ავტომობილების ტექნიკური მომსახურება და რემონტი „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილებით შეტანილია ფიქსირებული გადასახადით დასაბეგრი საქმიანობების ჩამონათვალში, ხოლო ამავე დადგენილების პირველი პრიმა მუხლით დადგენილია, რომ ფიქსირებული გადასახადით დასაბეგრ საქმიანობებზე არ ვრცელდება მიკრო ან მცირე ბიზნესის სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმები. შესაბამისად, შემოწმება დაეყრდნო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლს და მის მიერ მოხდა მეწარმის შემოსავლების გამიჯვნა სახეობების მიხედვით, კერძოდ, ავტომობილების ტექნიკური მომსახურება და რემონტიდან მიღებული შემოსავლები, სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლები და დარბაზის გაქირავებით მიღებული შემოსავლები. შემოწმების მიერ მცირე ბიზნესის სტატუსით დაბეგვრას არ დაექვემდებარა არცერთი ზემოთ ჩამოთვლილი შემოსავალი. ავტომობილების ტექნიკური მომსახურება და რემონტიდან მიღებული შემოსავლები გაიყო ორ ნაწილად (მიღება-ჩაბარების აქტებში დაფიქსირებული ჩანაწერების მიხედვით), საქონლის მიწოდებით და მომსახურების გაწევით მიღებულ შემოსავლებად. მეწარმე წერილობით განმარტავს, რომ ავტომობილების ტექნიკური მომსახურების დროს იყენებს დაქირავებულ შრომას, აქედან გამომდინარე ავტო.ტექ. მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავლები გაიმიჯნა საქონლის მიწოდებით და მომსახურების გაწევის თანხებად. მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავლები, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის საფუძველზე, ჩაითვალა დამხმარე პერსონალზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან. შედეგად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ლ“ ქვეპუნქტის, 101-ე და 154-ე მუხლების გათვალისწინებით, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

. ვინაიდან გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას, რომელშიც იქნებოდა აღრიცხული წლიური ერთობლივი შემოსავალი და ასევე ხარჯები, შესაბამისად შემმოწმებლის მიერ მოხდა ი/მ ----ის შემოსავლების გამიჯვნა სახეობების მიხედვით, კერძოდ, ავტომობილების ტექნიკური მომსახურება და რემონტიდან მიღებული შემოსავლები, სასოფლო სამეურნეო საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლები და დარბაზის გაქირავებით მიღებული შემოსავლები, ხოლო ერთობლივი შემოსავალი გაანგარიშდა ეკონომიკური საქმიანობის ნაწილში ტენდერიდან მიღებული შემოსავლებით, დარბაზის გაქირავებით მიღებული შემოსავლებით, საბანკო ჩარიცხვების, ანგარიშ-ფაქტურების და ზედნადებების ანალიზის შედეგად, ხოლო ხარჯების ნაწილში გამოქვითული იქნა ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული დოკუმენტურად დადასტურებული სმფ-ებისა და მომსახურების შეძენის ხარჯი. შემოწმების პროცესში ჩატარებული დათვალიერების პროცედურის, დამატებით მესამე პირებისგან გამოთხოვილი ინფორმაციის, გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული და გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, გადასახადის გადამხდელს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე, მე-100, 102-ე, 105-ე, 136-ე და 73-ე მუხლების, ასევე, „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების გათვალისწინებით, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

. იქიდან გამომდინარე, რომ ი/მ -----ს შესამოწმებელი პერიოდის განმავლობაში მიღებული შემოსავლების სრულად დაბეგრილი აქვს მცირე ბიზნესისთვის განკუთვნილი 1%-იანი განაკვეთით, შესაბამისად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლისა და „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების გათვალისწინებით, შემოწმების მიერ შემცირდა გადასახადის გადამხდელის მიერ დეკლარირებული მცირე ბიზნესის სპეციალური რეჟიმის ფარგლებში დარიცხული გადასახადი.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივრები და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში. ამავე მუხლის მე-6 ნაწილის თანახმად, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.

 

სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 88-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, მცირე ბიზნესის სტატუსი შეიძლება მიენიჭოს მეწარმე ფიზიკურ პირს. ხოლო, მე-3 ნაწილის თანახმად, საქართველოს პარლამენტის საფინანსო-საბიუჯეტო კომიტეტთან შეთანხმებით, საქართველოს მთავრობას უფლება აქვს, განსაზღვროს შემოსავლის სახეები, რომლებიც არ დაიბეგრება სპეციალური რეჟიმით და არ გაითვალისწინება ერთობლივ შემოსავალში მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირისთვის დადგენილი კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული ერთობლივი შემოსავლის 500 000-ლარიანი ზღვრის, ხოლო ღვინის ტურიზმის საქმიანობის სუბიექტისა და აგროტურისტული საქმიანობის სუბიექტის შემთხვევაში − 700 000-ლარიანი ზღვრის გაანგარიშებისას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 952 მუხლის თანახმად, ფიქსირებული გადასახადით დასაბეგრი საქმიანობის სახეებს და ამ კოდექსის 953 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული განაკვეთით დასაბეგრი საქმიანობის შემთხვევაში ფიქსირებული გადასახადით დაბეგვრის ობიექტს საქმიანობის სახეების მიხედვით განსაზღვრავს საქართველოს მთავრობა.

,,სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების პირველი მუხლის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 84-ე მუხლის მე-2, მე-3 და მე-4 ნაწილების, 88-ე მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების, 952 მუხლის, 953 მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის და მე‑2 ნაწილისა და 955 მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე დამტკიცებულია:

5. შემოსავლის სახეები, რომლებიც არ დაიბეგრება სპეციალური რეჟიმით და არ გაითვალისწინება ერთობლივ შემოსავალში მცირე ბიზნესის სტატუსის მქონე ფიზიკური პირისთვის დადგენილი კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებული ერთობლივი შემოსავლის 500 000-ლარიანი ზღვრის, ხოლო ღვინის ტურიზმის საქმიანობის სუბიექტისა და აგროტურისტული საქმიანობის სუბიექტის შემთხვევაში − 700 000-ლარიანი ზღვრის გაანგარიშებისას (დანართი №5).

6. ფიქსირებული გადასახადით დასაბეგრი საქმიანობის ის სახე, დაბეგვრის ობიექტი და გადასახადის განაკვეთი, რომელიც იბეგრება 1 ლარიდან 2000 ლარამდე ოდენობის ფარგლებში (დანართი №6).

ამავე დადგენილების დანართი 5-ის თანახმად, განსაზღვრულია შემოსავლის სახეები, რომლებიც არ დაიბეგრება სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმით და არ ითვლება მცირე ბიზნესის განხორციელების ფარგლებში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალში-ქონების იჯარით/უძრავი ქონების ქირით გაცემა.

ხოლო, დანართი 6-ის მიხედვით, განსაზღვრულია ფიქსირებული გადასახადით დასაბეგრი საქმიანობის ის სახე, დაბეგვრის ობიექტი და გადასახადის განაკვეთი, რომელიც იბეგრება 1 ლარიდან 2 000 ლარამდე ოდენობის ფარგლებში-ავტომობილების ტექნიკური მომსახურება და რემონტი, მათ შორის, სალტეების, საბურავების აღდგენა და რეგენერაცია, აღნიშნული მომსახურებისათვის განკუთვნილ ფართობზე გაწეული სხვა მომსახურება (ხალიჩების რეცხვა).

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე, რომლის მიხედვით, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით - სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე) თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ფიზიკური პირის დასაბეგრი შემოსავალი იბეგრება 20 პროცენტით, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ლ“ ქვეპუნქტის მიხედვით, 2028 წლის 1 იანვრამდე სასოფლო-სამეურნეო წარმოებაში დასაქმებული პირის მიერ საქართველოში წარმოებული სოფლის მეურნეობის პროდუქციის პირველადი მიწოდებით მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი, თუ კალენდარული წლის განმავლობაში ასეთი მიწოდებით მიღებული ერთობლივი შემოსავალი 200 000 ლარს არ აღემატება. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად:

1. ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება.

2. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას. საქონლის/მომსახურების გაცვლის (ბარტერულ) ოპერაციაზე გამოწერილ პირველად საგადასახადო დოკუმენტში საქონლის ღირებულების (მათ შორის, საქონლის ერთეულის ფასის) მითითება სავალდებულო არ არის.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-9 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ვალდებულების განსაზღვრის მიზნით საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს სამეურნეო ოპერაციის ფორმისა და შინაარსის გათვალისწინებით შეცვალოს მისი კვალიფიკაცია, თუ ოპერაციის ფორმა არ შეესაბამება მის შინაარსს. ხოლო ამ მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ რაიმე თანხა გამოიყენება კონკრეტული პირის ინტერესებისათვის, ჩაითვლება, რომ ეს თანხა მიღებული აქვს ამ პირს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 101-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ხელფასის სახით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება ფიზიკური პირის მიერ დაქირავებით მუშაობის შედეგად მიღებული ნებისმიერი საზღაური ან სარგებელი, მათ შორის, წინა სამუშაო ადგილიდან პენსიის ან სხვა სახით მიღებული შემოსავალი, ან შემოსავალი მომავალი სამუშაო ადგილიდან.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის პირველი ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დაქირავებით მუშაობად ითვლება ფიზიკური პირის მიერ საწარმოს ან ორგანიზაციის ხელმძღვანელად (დირექტორად) ყოფნა ან ხელმძღვანელის (დირექტორის) მოვალეობის შესრულება.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 154-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადახდის წყაროსთან გადასახადის დაკავება ევალება საგადასახადო აგენტს, რომელიც არის იურიდიული პირი, საწარმო/ორგანიზაცია ან მეწარმე ფიზიკური პირი, რომელიც დაქირავებულს უხდის ხელფასს.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად:

ა) გადასახადის დაკავებისა და ბიუჯეტში მისი გადარიცხვისათვის პასუხისმგებლობა ეკისრება შემოსავლის გადამხდელს;

ბ) გადასახადის თანხის დაუკავებლობის შემთხვევაში შემოსავლის გადამხდელი ვალდებულია ბიუჯეტში შეიტანოს დაუკავებელი გადასახადის თანხა ფაქტობრივად გადახდილი ანაზღაურების შესაბამისად და მასთან დაკავშირებული სანქციები.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანხმად, დღგ-ით დასაბეგრ პირად (შემდგომ − დასაბეგრი პირი) განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 165-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების მიხედვით:

1. დასაბეგრი პირი, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ვალდებულია მის მიერ ნებისმიერი უწყვეტი 12 კალენდარული თვის განმავლობაში განხორციელებული დღგ-ით დასაბეგრი საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის ოპერაციების ჯამური თანხის 100 000 ლარისთვის გადაჭარბების დღიდან, არაუგვიანეს 2 სამუშაო დღეში დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციის მიზნით, მიმართოს საგადასახადო ორგანოს.

2. დასაბეგრ პირს დღგ-ის გამოანგარიშების და გადახდის ვალდებულება წარმოეშობა ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების მომენტიდან (ამ ოპერაციის ჩათვლით), რომლის მიხედვითაც დასაბეგრი ოპერაციების ჯამურმა თანხამ 100 000 ლარს გადააჭარბა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და ,,ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციაა დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურება გაწევა. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის) შემთხვევაშიც.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ გადასახადის გადამხდელის საქმიანობის საგანს წარმოადგენს ავტომობილების ტექნიკური მომსახურება და რემონტი, ასევე, დარბაზის გაქირავება და სოფლის მეურნეობა. პირს მცირე ბიზნესის სტატუსი მინიჭებული აქვს 2015 წლის 12 იანვრიდან სასოფლო-მეურნეობის საქმიანობასა და დარბაზის სარიტუალო მომსახურების ნაწილში. მეწარმე არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას, ამასთან, ყველა სახის შემოსავალი დაბეგრილი აქვს მცირე ბიზნესისთვის განკუთვნილი საშემოსავლო გადასახადის 1%-იანი განაკვეთით. ვინაიდან, მეწარმე არ აწარმოებდა ბუღალტრულ აღრიცხვას გადასახადის გადამხდელის შემოსავლები გაანგარიშდა შემდეგნაირად: ტენდერებში მონაწილეობით მიღებულ შემოსავლებს, დაემატა გადასახადის გადამხდელის საბანკო ანგარიშებზე ფიზიკური და იურიდიული პირებისაგან ჩარიცხული ტენდერში მონაწილეობის გარეშე გაწეული მომსახურების თანხები, ასევე არაპირდაპირი მეთოდით დათვლილი დარბაზის გაქირავებიდან მიღებული შემოსავლები და იმ სასაქონლო ზედნადებებისა და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების ბრუნვები, რომლებიც დაკავშირებული არ იყო ზემოთ ჩამოთვლილ შემოსავლებთან. ასევე, გადამხდელის განმარტებით, ვინაიდან ავტომობილების ტექნიკური მომსახურების დროს იყენებს დაქირავებულ შრომას, შემოწმებით, ავტო.ტექ. მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავლები გაიმიჯნა საქონლის მიწოდებით და მომსახურების გაწევის თანხებად და მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავლები, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის საფუძველზე, ჩაითვალა დამხმარე პერსონალზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან. ხოლო, ხარჯების ნაწილში გამოქვითული იქნა ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული დოკუმენტურად დადასტურებული სმფ-ებისა და მომსახურების შეძენის ხარჯი. შემოწმების მიერ, ასევე, შემცირდა გადასახადის გადამხდელის მიერ დეკლარირებული მცირე ბიზნესის სპეციალური რეჟიმის ფარგლებში დარიცხული გადასახადი.

გადასახადის გადამხდელის მიერ საჩივარში დაფიქსირებულ პოზიციასთან, შემოწმების მიერ დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვაში არაეკონომიკური საქმიანობით მიღებული თანხების ჩართვასთან მიმართებით, შემოსავლების სამსახური ყურადღებას ამახვილებს აუდიტის დეპარტამენტის მიერ მოწოდებულ ინფორმაციაზე, რომლის მიხედვითაც გაანგარიშების ცხრილები და საბანკო ანგარიშების ამონაწერები სრულად გაეგზავნა გადასახადის გადამხდელს და შინაარსობრივად იქნა გავლილი თითოეული ჩარიცხვა, ასევე, ჩამრიცხველის ვინაობა. შემოწმების მიერ გათვალისწინებულ იქნა გადასახადის გადამხდელის პოზიცია, ოჯახის წევრებისა და ნათესავების მიერ ჩარიცხული თანხები, რომელიც წარმოადგენდა სოლიდურ თანხას, არ იქნა ჩართული საგადასახადო ვალდებულებების გაანგარიშებისას.

ამასთან, შემოსავლების სამსახური განმარტავს, რომ მომჩივანი წარმოდგენილ საჩივრებში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე თუ რა ნაწილში იქნა საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრული არამართლზომიერად და დავის წარმოების პროცესშიც არ აქვს წარმოდგენილი სათანადო არგუმენტები/მტკიცებულებები, რომლებიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმების აქტით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს.

ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმების, საქმეში არსებული მასალებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ საგადასახადო შემოწმებით გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართლზომიერად, ხოლო წარმოდგენილი საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:

 

1. ი/მ ----------ის (ს/ნ --------------) საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;

2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის ხეივანი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება შემოწმების მიერ განსაზღვრულ საგადასახადო ვალდებულებებს.ითხოვს საგადასახადო მოთხოვნის გაუქმებას.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის №8977 ბრძანების საფუძველზე ჩატარდა მომჩივანის საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ აპრილამდე საანგარიშო პერიოდები. საგადასახადო შემოწმების შედეგებზე შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი, გამოიცა №28233 ბრძანება და №068–21 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის საფუძველზე გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 110 251 ლარი, მათ შორის გადასახადი 65 091 ლარი, ჯარიმა 25 705 ლარი და საურავი 19 455 ლარი.

საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების და ასევე, გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის (საბანკო ამონაწერები) ანალიზის შედეგად, პირის დღგ-ის გადამხდელად სავალდებულო რეგისტრაციის თარიღად განისაზღვრა 2023 წლის 26 ივლისი. ვინაიდან, მეწარმე არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას გადასახადის გადამხდელის შემოსავლები გაანგარიშდა შემდეგნაირად: ტენდერებში მონაწილეობით მიღებულ შემოსავლებს, დამატებული იქნა გადასახადის გადამხდელის საბანკო ანგარიშებზე ფიზიკური და იურიდიული პირებისაგან ჩარიცხული ტენდერში მონაწილეობის გარეშე გაწეული მომსახურების თანხები, ასევე არაპირდაპირი მეთოდით დათვლილი დარბაზის გაქირავებიდან მიღებული შემოსავლები და იმ სასაქონლო ზედნადებებისა და საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურების ბრუნვები, რომლებიც დაკავშირებული არ იყო ზემოთ ჩამოთვლილ შემოსავლებთან. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე, 73-ე, 165-ე და 159-ე მუხლების გათვალისწინებით, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა ამავე კოდექსის 282-ე მუხლის მიხედვით.

ამასთან,დგინდება რომ მომჩივანი ყველა სახის შემოსავალს ბეგრავს მცირე ბიზნესისთვის განკუთვნილი საშემოსავლო გადასახადის 1%-იანი განაკვეთით. ამასთან, არ აფიქსირებს დაქირავებულ პირებზე გაცემულ ხელფასს. შემოწმება დაეყრდნო საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლს და მის მიერ მოხდა მეწარმის შემოსავლების გამიჯვნა სახეობების მიხედვით, კერძოდ, ავტომობილების ტექნიკური მომსახურება და რემონტიდან მიღებული შემოსავლები, სასოფლო-სამეურნეო საქმიანობიდან მიღებული შემოსავლები და დარბაზის გაქირავებით მიღებული შემოსავლები. შემოწმების მიერ მცირე ბიზნესის სტატუსით დაბეგვრას არ დაექვემდებარა არცერთი ზემოთ ჩამოთვლილი შემოსავალი. ავტომობილების ტექნიკური მომსახურება და რემონტიდან მიღებული შემოსავლები გაიყო ორ ნაწილად (მიღება-ჩაბარების აქტებში დაფიქსირებული ჩანაწერების მიხედვით), საქონლის მიწოდებით და მომსახურების გაწევით მიღებულ შემოსავლებად. მეწარმე წერილობით განმარტავს, რომ ავტომობილების ტექნიკური მომსახურების დროს იყენებს დაქირავებულ შრომას, აქედან გამომდინარე ავტო.ტექ. მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავლები გაიმიჯნა საქონლის მიწოდებით და მომსახურების გაწევის თანხებად. მომსახურების გაწევით მიღებული შემოსავლები, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის საფუძველზე, ჩაითვალა დამხმარე პერსონალზე გაცემულ ხელფასად და დაიბეგრა გადახდის წყაროსთან. შედეგად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ლ“ ქვეპუნქტის, 101-ე და 154-ე მუხლების გათვალისწინებით, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.

ხოლო, ვინაიდან ვერ დგინდება მომჩივანის წლიური ერთობლივი შემოსავალი და ასევე ხარჯები, შესაბამისად შემმოწმებლის მიერ მოხდა შემოსავლების გამიჯვნა სახეობების მიხედვით, ერთობლივი შემოსავალი გაანგარიშდა ეკონომიკური საქმიანობის ნაწილში ტენდერიდან მიღებული შემოსავლებით, დარბაზის გაქირავებით მიღებული შემოსავლებით, საბანკო ჩარიცხვების, ანგარიშ-ფაქტურების და ზედნადებების ანალიზის შედეგად, ხოლო ხარჯების ნაწილში გამოქვითული იქნა ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული დოკუმენტურად დადასტურებული სმფ-ებისა და მომსახურების შეძენის ხარჯი. შემოწმების პროცესში ჩატარებული დათვალიერების პროცედურის, დამატებით მესამე პირებისგან გამოთხოვილი ინფორმაციის, გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული და გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემაში არსებული ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, გადასახადის გადამხდელს, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე, მე-100, 102-ე, 105-ე, 136-ე და 73-ე მუხლების, ასევე, „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების გათვალისწინებით, პირს დაერიცხა გადასახადი და ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის მიხედვით.ასევე იქიდან გამომდინარე, რომ მომჩივანს შესამოწმებელი პერიოდის განმავლობაში მიღებული შემოსავლების სრულად დაბეგრილი აქვს მცირე ბიზნესისთვის განკუთვნილი 1%-იანი განაკვეთით, შესაბამისად, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 82-ე მუხლისა და „სპეციალური დაბეგვრის რეჟიმების შესახებ“ საქართველოს მთავრობის 2010 წლის 29 დეკემბრის №415 დადგენილების გათვალისწინებით, შემოწმების მიერ შემცირდა გადასახადის გადამხდელის მიერ დეკლარირებული მცირე ბიზნესის სპეციალური რეჟიმის ფარგლებში დარიცხული გადასახადი.

 

გადაწყვეტილება

შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ შემოწმებით გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია მართლზომიერად, ხოლო წარმოდგენილი საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ არსებობს მისი დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი.

 

დასაბუთება

შემოსავლების მამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73(5„ა“.9 „ბ“); 79( „ა“); 80(1); 82(1 „ლ“); 100(1); 102(1 „ა“); 101(1); 105(1.2); 154(1 „ა“.2 „ა“ და „ბ“); 158(1); 159(1„ა“ და ,,ბ“); 163(1); 164(1); 165(1.2);