ბრძანება N 5887
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 5887
18 მარტი 2026
ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა
ი/მ ----- ----- (ს/ნ ----- ) (მის: ----- )
2026 წლის 14 და 16 თებერვლის საჩივრების
დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე.
შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2026 წლის 12 მარტს გამართულ სხდომაზე (ოქმი N 22) განიხილა ი/მ ----- (ს/ნ ----- ) N 100774/1/2026 და N 100807/1/2026 საჩივრები, შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 29 დეკემბრის N 007 - 418 საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.
სადავო საკითხი:
გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებას, დღგ-ით დასაბეგრ ბრუნვასა და ავტომანქანების რეალიზაციით მიღებული ნამეტი შემოსავლის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრას. განმარტავს, რომ მისი ბუღალტრული აღრიცხვა სრულად აღწერს საქონლის შეძენას და რეალიზაციას, მოცემულია ყველა მონაცემი, თითოეული საქონელი ინდივიდუალურად, ვისგან იყიდა, რა ფასად, ვის რა ფასად მიყიდა და შეესაბამება დეკლარირებულ მონაცემებს. შემოწმებამ დღგ-ით დასაბეგრ შემოსავალში აიღო სალარო აპარატის ფისკალური მონაცემები და აბსოლუტურად ყველა საბანკო ჩარიცხვა: საქონლის რეალიზაციის შემოსავალი, მანქანების რეალიზაციის შემოსავალი (რომელიც ცალკეც არის დაბეგრილი შესაბამისი გადასახადით როგორც აქტივების რეალიზაცია მოგებით), ტერმინალზე გადახდები, სწრაფი ჩარიცხვის აპარატზე შეტანილი თანხა, პირადი ჩარიცხვები, ოჯახის წევრების და ახლობლების ჩარიცხვები. შემოწმებამ ყურადღება არ მიაქცია მის მიერ შეძენილი და რეალიზებული საქონლის მოცულობას. უბრალოდ და მარტივად დააჯამა ანგარიშებზე ჩარიცხული თანხები და განსაზღვრა დასაბეგრი შემოსავალი. დღემდე შემოსავალშია ჩართული და დღგ-ით დაბეგრილია ბანკის მიერ ზედმეტად/არასწორად გადახდილი პროცენტის უკან დაბრუნება და უცხოეთიდან მიღებული გზავნილის (200 ლარი) განაღდება. მიაჩნია, რომ შემოსავლები უნდა განისაზღვროს მისი სამეწარმეო საქმიანობიდან, სამეურნეო ოპერაციებიდან და არა მხოლოდ საბანკო ანგარიშებზე ჩარიცხვებიდან, სადაც რთულია პირადი და სამეწარმეო ოპერაციების გამიჯვნა. ამასთან, შემოწმებამ თითოეული მანქანის რეალიზაციაზე მიიჩნია რომ სახეზეა 700-800$-იანი მოგება. ეს ციფრი არ შეესაბამება საწარმოს მიერ მიღებულ შემოსავლებს და მინიმუმ ორჯერ აღემატება შედეგებს. იყო შემთხვევებიც როცა რეალიზაციას საერთოდ არ მოუტანია მოგება. აღნიშნულიდან გამომდინარე ითხოვს დარიცხული თანხების კორექტირებას.
ფაქტობრივი გარემოებები:
საქმეში არსებული მასალებით ირკვევა, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 18 ივნისის N 12931 და 8 დეკემბრის N 26915 ბრძანებების საფუძველზე ჩატარდა ი/მ ----- (ს/ნ -----) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2022 წლის პირველი იანვრიდან 2025 წლის პირველ ივნისამდე საანგარიშო პერიოდები, ხოლო სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის მიზნებისათვის 2025 წლის 7 ივლისის ჩათვლით პერიოდი. შემოწმების შედეგებზე 2025 წლის 26 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების აქტი. შემოწმების აქტის საფუძველზე, აუდიტის დეპარტამენტმა 2025 წლის 29 დეკემბერს გამოსცა N 28799 ბრძანება და N 007-418 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლითაც გადასახადის გადამხდელს დამატებით გადასახდელად განესაზღვრა სულ 334 698 ლარი, მათ შორის, გადასახადი 185 995 ლარი, ჯარიმა 92 979 ლარი და საურავი 55 724 ლარი.
საგადასახადო შემოწმების აქტის მიხედვით სადავო საკითხებთან დაკავშირებით დარიცხვა გამოწვეულია შემდეგი გარემოებებით:
. ი/მ ----- (ს/ნ ----- ) საქმიანობის საგანს წარმოადგენს საცალო ვაჭრობა ავტომობილების ნაწილებით და აქსესუარებით. კერძოდ, გადასახადის გადამხდელი ----- ვაჭრობს ავტომობილის დისკებით და საბურავებით, რომლის ძირითადი ნაწილი იმპორტირებული აქვს ევროპიდან, თუმცა ასევე უფიქსირდება ადგილობრივი შეძენებიც. გადამხდელს შესამოწმებელ პერიოდში უფიქსირდება ავტომობილების შემოყვანა - რეალიზაციაც. მეწარმეს შესამოწმებელ პერიოდში არ აქვს ნაწარმოები ბუღალტრული აღრიცხვა - ანგარიშგება. ი/მ ----- (ს/ნ ----- ) დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულია 2021 წლის 31 აგვისტოს. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის მონაცემების მიხედვით ი/მ ----- (ს/ნ ----- ) დოკუმენტური ფასნამატი განისაზღვრა 113%-ით, მაშინ როდესაც გადამხდელი ბრუნვებს ადეკლარირებდა გაცილებით დაბალი და ხშირად მინუსიანი ფასნამატით. ასევე, სარეალიზაციო საქონლის ძირითადი ნაწილის (ავტომანქანის დისკები) დოკუმენტური ფასნამატი ხშირ შემთხვევებში აღემატებოდა 150%-ს. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე გადასახადის გადამხდელის დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვები გაანგარიშებულ იქნა არაპირდაპირი მეთოდით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე და 73-ე მუხლების შესაბამისად. კერძოდ, სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების საწყის ნაშთს თვითღირებულებით (საწყისი ნაშთი აღებულია გადამხდელის მიერ წარდგენილი დეკლარაციიდან) დაემატა შესამოწმებელი პერიოდის განმავლობაში შეძენილი სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების ჯამი თვითღირებულებით (საბაჟო და ადგილობრივი), გამოაკლდა სასაქონლო - მატერიალური ფასეულობების ინვენტარიზაციის შედეგად მიღებული საბოლოო ნაშთი თვითღირებულებით და დასაბეგრი ბრუნვა განისაზღვრა 113 პროცენტიანი საშუალო დოკუმენტური ფასნამატის მიხედვით.
აღნიშნული ფასნამატის სისწორეს ადასტურებს გადამხდელის მიერ წარმოდგენილი საბანკო ანგარიშების ამონაწერები. შემოწმების მიერ დამუშავდა მეწარმის საბანკო ანგარიშებზე ჩარიცხული თანხების ოდენობა და მიზნობრიობაც. მ.შ. გათვალისწინებულ იქნა პირადი დანიშნულების და არა ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული ჩარიცხვები. ეკონომიკურ საქმიანობასთან დაკავშირებული საბანკო ჩარიცხვებით მიღებული შემოსავლები არაარსებითად განსხვავდება არაპირდაპირი მეთოდით დათვლილი დასაბეგრი შემოსავლებისგან, რაც დამატებით ადასტურებს შემოწმებით დადგენილი ფასნამატის სისწორეს. შედეგად, გაიზარდა დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვა.
გადასახადის გადამხდელს დაერიცხა დღგ და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა.
. ასევე, გადასახადის გადამხდელის მიერ მოწოდებული ინფორმაციის ანალიზით, გამოვლინდა სხვაობები საშემოსავლო გადასახადის ნაწილში, შემოწმებით დადგენილ მონაცემსა და დეკლარირებულს შორის. შედეგად, გადამხდელს დაერიცხა საშემოსავლო გადასახადი და საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 275-ე მუხლით გათვალისწინებული ჯარიმა.
შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივრები და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველი ორგანო საჩივარს განიხილავს მხოლოდ მომჩივნის მოთხოვნის ფარგლებში.
სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 136-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სწორად და დროულად აღრიცხოს შემოსავლები და ხარჯები დოკუმენტურად დადასტურებულ მონაცემთა საფუძველზე, ამ თავით გათვალისწინებული მეთოდების გამოყენებით და მიაკუთვნოს იმ საანგარიშო პერიოდს, რომელშიც მოხდა მათი მიღება და გაწევა. ხოლო მე-3 ნაწილის თანახმად, გადასახადის გადამხდელი ვალდებულია სრულად აღრიცხოს თავის საქმიანობასთან დაკავშირებული ყველა ოპერაცია, რათა გარანტირებული იყოს კონტროლი მათ დაწყებაზე, მიმდინარეობასა და დასრულებაზე.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტის თანახმად, ამ კოდექსის დებულებათა გათვალისწინებით საგადასახადო ორგანოებს თავიანთი კომპეტენციის ფარგლებში და საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით უფლება აქვთ დამოუკიდებლად განსაზღვრონ გადასახადის გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულების მოცულობა საგადასახადო ორგანოში არსებული ინფორმაციით (მათ შორის, გადასახადის გადამხდელის დანახარჯების შესახებ) ან შედარების მეთოდით – სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელების შესახებ ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე, თუ გადასახადის გადამხდელი არ წარადგენს საგადასახადო კონტროლის განსახორციელებლად საჭირო სააღრიცხვო დოკუმენტაციას ან დადგენილი წესის დარღვევით აწარმოებს ბუღალტერიას, აგრეთვე ამ კოდექსით გათვალისწინებულ სხვა შემთხვევებში.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-8 მუხლის 22-ე ნაწილის თანახმად, სააღრიცხვო დოკუმენტაციაა პირველადი დოკუმენტები (მათ შორის, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტები), ბუღალტრული აღრიცხვის რეგისტრები და სხვა დოკუმენტები, რომელთა საფუძველზედაც განისაზღვრება გადასახადებით დაბეგვრის ობიექტები, დაბეგვრასთან დაკავშირებული ობიექტები და დგინდება საგადასახადო ვალდებულებები.
ამავე კოდექსის 61-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილია პირს დაარიცხოს გადასახადი თავის ხელთ არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს გადასახადის დასარიცხად საჭირო ინფორმაციას.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 73-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, პირის საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვროს არაპირდაპირი მეთოდების გამოყენებით (აქტივების სიდიდის, საოპერაციო შემოსავლებისა და ხარჯების, პირის შესახებ ინფორმაციის მისი საქმიანობის სხვა საგადასახადო პერიოდთან ან სხვა ამგვარი გადასახადის გადამხდელის შესახებ მონაცემების შედარების, აგრეთვე სხვა მსგავსი ინფორმაციის ანალიზის საფუძველზე), თუ პირს არ აქვს სააღრიცხვო დოკუმენტაცია ან სააღრიცხვო დოკუმენტაციით შეუძლებელია დაბეგვრის ობიექტის დადგენა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, დღგ-ით დასაბეგრ პირად განიხილება ნებისმიერი პირი, რომელიც ნებისმიერ ადგილზე დამოუკიდებლად ახორციელებს ნებისმიერი სახის ეკონომიკურ საქმიანობას, მიუხედავად ამ საქმიანობის მიზნისა და შედეგისა.
ამავე კოდექსის 159-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციებია დასაბეგრი პირის მიერ საქართველოს ტერიტორიაზე ეკონომიკური საქმიანობის ფარგლებში ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდება/მომსახურების გაწევა.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 163-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის დღგ-ით დაბეგვრა ხორციელდება საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის მომენტში, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.
ხოლო ამ კოდექსის 164-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ ამ მუხლით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, დღგ-ით დასაბეგრი თანხა არის საქონლის მიწოდების/მომსახურების გაწევის სანაცვლოდ მიღებული/მისაღები ანაზღაურება დღგ-ის გარეშე, საქონლის/მომსახურების ფასთან პირდაპირ დაკავშირებული სუბსიდიის ჩათვლით. აღნიშნული დებულება გამოიყენება საქონლის/მომსახურების გაცვლის ოპერაციის (ბარტერული ოპერაციის)შემთხვევაშიც.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 79-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, საშემოსავლო გადასახადის გადამხდელია რეზიდენტი ფიზიკური პირი.
ამავე კოდექსის მე-80 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, რეზიდენტი ფიზიკური პირის საშემოსავლო გადასახადით დაბეგვრის ობიექტია დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც განისაზღვრება, როგორც სხვაობა კალენდარული წლის განმავლობაში მიღებულ ერთობლივ შემოსავალსა და ამ პერიოდისათვის ამ კოდექსით გათვალისწინებული გამოქვითვების თანხებს შორის.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის მე-100 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, რეზიდენტის ერთობლივი შემოსავალი შედგება საქართველოში არსებული წყაროდან და საქართველოს ფარგლების გარეთ მიღებული შემოსავლებისაგან.
ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ერთობლივ შემოსავალს განეკუთვნება ნებისმიერი ფორმით ან/და საქმიანობით მიღებული შემოსავალი, კერძოდ, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებული შემოსავლები, რომლებიც დაკავშირებული არ არის დაქირავებით მუშაობასთან.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ეკონომიკური საქმიანობით მიღებულ შემოსავლებს განეკუთვნება საქონლის/მომსახურების მიწოდებით მიღებული შემოსავლები.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების მიხედვით:
1. ერთობლივი შემოსავლიდან გამოიქვითება ყველა ხარჯი, რომელიც დაკავშირებულია მის მიღებასთან, გარდა იმ ხარჯებისა, რომლებიც ამ კოდექსის თანახმად გამოქვითვას არ ექვემდებარება.
2. თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, ყველა ხარჯი დოკუმენტურად უნდა იყოს დადასტურებული. საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, პირველადი საგადასახადო დოკუმენტი არის წერილობითი დოკუმენტი, რომლითაც შესაძლებელია სამეურნეო ოპერაციის მონაწილე მხარეთა იდენტიფიცირება, აქვს თარიღი და მოიცავს მიწოდებული საქონლის/გაწეული მომსახურების ჩამონათვალსა და ღირებულებას.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, საქართველოს საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვალდებულებათა შეუსრულებლობის ან არაჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში გადასახადის გადამხდელს ეკისრება ამ კოდექსით ან/და საქართველოს სხვა საკანონმდებლო აქტებით გათვალისწინებული პასუხისმგებლობა.
შემოსავლების სამსახური შემოწმებით დადგენილ გარემოებაზე მითითებით აღნიშნავს, ვინაიდან, გადასახადის გადამხდელი არ აწარმოებს ბუღალტრულ აღრიცხვას, შემოწმების მიერ გადამხდელის საგადასახადო ვალდებულებების განსაზღვრა არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით განხორციელდა მართლზომიერად. კერძოდ, არაპირდაპირი მეთოდის გამოყენებით დასაბეგრი ბრუნვა განისაზღვრა 113 პროცენტიანი საშუალო დოკუმენტური ფასნამატის მიხედვით, რამაც თავის მხრივ გამოიწვია დღგ-ით დასაბეგრი ბრუნვის გზარდა. ასევე, გადასახადის გადამხდელის მიერ რეალიზებულ ავტომანქანებით გაანგარიშდა მიღებული დასაბეგრი შემოსავალი, რომელიც დაიბეგრა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 81-ე მუხლის მე-3 ნაწილით განსაზღვრული 5%-იანი განაკვეთით.
ამასთან, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს, რომ მომჩივანი საჩივრებში ვერ უთითებს ფაქტობრივ და სამართლებრივ გარემოებებზე, თუ რა ნაწილში იქნა განსაზღვრული საგადასახადო ვალდებულებები არამართლზომიერად. ხოლო, დავის წარმოების პროცესში არ ყოფილა წარმოდგენილი რაიმე დოკუმენტაცია/მტკიცებულება, რომელიც შეცვლიდა საგადასახადო შემოწმებით დადგენილ გარემოებებს.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ სადავო საკითხთან დაკავშირებით შემოწმების მიერ საგადასახადო ვალდებულებები განსაზღვრულია საგადასახადო კანონმდებლობის მოთხოვნათა დაცვით, წარმოდგენილი საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ :
1. ი/მ ----- (ს/ნ ----- ) საჩივრები არ დაკმაყოფილდეს;
2. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. N 16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი დავით აღმაშენებლის ხეივანი N 64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, მისი ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხი:
გადასახადის გადამხდელი ითხოვს, დარიცხული თანხების კორექტირებას.
ფაქტობრივი გარემოებები:
ადიტის დეპარტამენტის ბრზანების საფუძველზე ჩატარდა მომჩივანის საქმიანობის საგადასახადო შემოწმება და ინვენტარიზაცია. შედეგებზე შედგა შემოწმების აქტი, რის საფუძველზეც მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება და პირს დაეკისრა დამატებითი გადასახადი, ჯარიმა და საურავი.
გადაწყვეტილება:
შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ წარმოდგენილი საჩივრები დაუსაბუთებელია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
დასაბუთება:
შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 73 (5 ,,ა"); 275;.