ბრძანება N 27641
📜 საკანონმდებლო ნორმები
📄 სრული ტექსტი
N 27641
16 დეკემბერი 2025
ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა
შპს „--------“-ის (ს/ნ -------------)
(მის.: -------------------------------)
2025 წლის 17 ნოემბრის საჩივრის
დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე
შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2025 წლის 5 დეკემბრის სხდომაზე (ოქმი №---) განიხილა შპს „--------“-ის (ს/ნ -------------) №---/1/2025 საჩივარი, რომელიც ეხება საბაჟო დეპარტამენტის 2025 წლის 9 ოქტომბრის № --- საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლის შემოწმების აქტს, 16 ოქტომბრის №21930 გადასახდელის დარიცხვის შესახებ ბრძანებას და №081-269 საგადასახადო მოთოხვნას.
მომჩივნის არგუმენტაცია:
საჩივრის ავტორი განმარტავს, რომ კომპანია მართლაც აწარმოებდა --- კომპანია ,,---”-თან მოლაპარაკებას სხვადასხვა სახის პროდუქციის შეძენასთან დაკავშირებით და რაღაც ეტაპზე შეთანხმებასაც მიაღწია, მაგრამ მოვლენები განვითარდა ისე, რომ წარმოიქმნა ფორს-მაჟორული გარემოებები, რამაც განაპირობა, რომ კომპანიამ დათქმულ ვადებში ვერ მოახერხა ფინანსური ვალდებულებების იმ დროში შესრულება, რაც გახლდათ შეთანხმების აპრიორი პირობა. გამომდინარე აქედან --- კომპანიამ გადაწყვიტა, რომ პირდაპირ არ ეთანამშრომლა მასთან, რადგან მათთვის ვალდებულების დროულად ვერ შესრულებამ გამოიწვია უნდობლობის ფაქტორის გააქტიურება და შესაბამისად, --- კომპანიამ გადაწყვიტა მოლაპარაკების ფარგლებში კომპანიაზე გადმოსაცემი პროდუქცია გადაეცათ --- კომპანიებისთვის, რომლებთანაც მათ ხშირად ჰქონდათ საქმიანი ურთიერთობები და 4 ---ი კომპანიის მხრიდან მომხდარიყო შემდეგში უშუალოდ შპს „----“- თან საქმიანი ურთიერთობის გაგრძელება, ხოლო მათ თავის მხრივ აირიდეს რისკი და გადაწყვიტეს, რომ შპს „----“-თან პირდაპირი თანამშრომლობა მათთვის არ იყო მისაღები. ----ა ,,------” და ----მა კომპანიებმა ,,------”, ,,-----”, ,,-------”, ,,------ ამ თემასთან დაკავშირებით შიდა შეთანხმებებიც გააკეთეს. რაც შეეხება შპს „-----“-ის მხრიდან გადადგმულ ნაბიჯებს, ფაქტობრივად სხვა ალტერნატივა არ ჰქონდა და გადავწყვიტა, რომ თანამშრომლობა გაეგრძელებინა --- კომპანიებთან და იმპორტიც მათი მხრიდან მომხდარიყო, რადგანაც ეს რეალურად მისთვის არაფერს არ ცვლიდა და პირიქით კომფორტულიც იყო, რადგან საკმაოდ დიდ თანხებთან და დიდი ოდენობით პროდუქციასთან ჰქონდა საქმე. შესაბამისად, კომპანია ყველა მხრივ შეეცდებოდა, რომ ასეთი მაშსტაბების ბიზნესურთიერთობების გარძელებისთვის არ შეეშალა ხელი და გამოეყენებინა ყველა არსებული ლეგალური გზა მისი განხორციელებისთვის.
ამასთან მიუთითებს, რომ თუ კი დეტალურად არ იქნება შესწავლილი კომპანიის მდგომარეობა ან/და ის მიზეზები, რის გამოც იმპორტი განხორციელდა არა ----ი, არამედ ----ი კომპანიებისაგან, ისე დასკვნის გამოტანა და არაკეთილსინდისიერად მისი ჩათვლა, რა თქმა უნდა არ იქნება სწორი და მართებული.
საჩივრის ავტორი ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზეც, რომ მის მიერ სამეწარმეო საქმიანობაში არ დაფიქსირებულა არაკეთილსინდისიერი ან/და არამართლზომიერი ქმედება. არის ყოველთვის კარგი საგადასახადო პოლიტიკის ირგვლივ და შესაბამისად ზემოთხსენებული ფაქტორები არ შეიძლება პირდაპირ ჩაითვალოს იმ კონტექსტად, რომ თითქოს კომპანია შეეცადა რაიმე ვალდებულების შესრულებისგან თავის არიდებას და ამისთვის შეიმუშავა სტრატეგია. ეს გამოიწვია, მხოლოდ და მხოლოდ კომპანიის რაღაც პერიოდში არსებულმა ფინანსურმა არამდგრადობამ, რაც მალე გამოსწორდა და სამეწარმეო საქმიანობაც სტაბილურად გაგრძელდა.
აღნიშნულიდან გამომდინარე ითხოვს საბაჟო დეპარტამენტის სადავო აქტების გაუქმებას.
ფაქტობრივი გარემოებები:
საქმის მასალებითა და საბაჟო დეპარტამენტიდან წარმოდგენილი ინფორმაციით ირკვევა, რომ ----ის საბაჟო უწყებიდან მიღებულია მასალები (№--21-10, 14.03.25), რომელიც შეეხება შპს „----“-ის (ს/ნ ----) მიერ ----დან №--- (29.01.24), №---- (08.02.24), №--- (17.02.24), №--- (19.03.24), №--- (18.03.24) №---- (30.05.24), №---- (22.08.24), №---- (13.12.24) და №---- (30.09.24) საბაჟო დეკლარაციებით იმპორტირებულ საქონელს.
აღნიშნული სსდ-ებით ქვეყანაში ჯამურად შემოტანილია - 597,578.06 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 491.961 ტონა ლითონის კონსტრუქცია. აქედან, სეს ესნ-ის:
- 4010 ჯგუფის - 0.426 ტ. რეზინის ღვედი - საბაჟო ღირებულებით - 372.97 აშშ დოლარი;
- 7208 ჯგუფის - 155.476 ტ. ლითონის ფურცლები და ბრტყელი ნაგლინი - საბ.ღირებ. - 188,227.30 აშშ დოლარი;
- 7216 ჯგუფის - 118.330 ტ. ლითონის პოროფილი - საბაჟო ღირებულება - 141,993.24 აშშ დოლარი;
- 7306 ჯგუფის - 30.308 ტ. ლითონის პროფილი - საბაჟო ღირებულება - 36,233.99 აშშ დოლარი;
- 7308 ჯგუფის - 184.336 ტ. ლითონის სხვადასხვა კონსტრუქცია - საბაჟო ღირებულება - 227,226.82 აშშ დოლარი;
- 7318 ჯგუფის - 3.085 ტ. ჭანჭიკი, ქანჩი, საყელური - საბაჟო ღირებულება - 3,523.74 - აშშ დოლარი.
ხსენებული 7308 და 7318 სასაქონლო ჯგუფის - 230,750.56 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 187.421 ტონა საქონელზე გადამხდელმა წარმოადგინა ----ის უფლებამოსილი სამსახურების მიერ გაცემული საქონლის გადაადგილების (წარმოშობის) სერტფიკატები (EUR.1) №№ ---, ---, --- (16.02.24), ---, ---, ---, --- (20.08.24), ---, --- და ისარგებლა საგადასახადო შეღავათით იმპორტის 12%-იანი გადასახადის ნაწილში.
სსდ-ებში გადამხდელს ჯამურად დაეკისრა იმპორტის გადასახდელი - დღგ - 293,618.22 ლარის ოდენობით.
სსდ-ებისა და თანმხლები დოკუმენტაციის თანახმად, საქონელი შეძენილია ოთხი -----ი კომპანიისაგან („-------“, „-------“, „------“, „-------“) №---- (25.01.24), №---- (06.02.24), №---- (16.02.24), №----- (18.03.24), №---- (16.03.24), №---- (28.05.24), №----- (20.08.24), №------ (11.12.24) და №------ (26.09.24) ინვოისებით, ხოლო ----ის საბაჟო უწყებიდან, ზემოთ მითითებული საბაჟო დოკუმენტაციის გადამოწმების საპასუხოდ გადმოგზავნილი მასალების ანალიზის შედეგად გაირკვა, რომ საქონელი სრული მოცულობით შეძენილია ----ში, კომპანია - „----“-ისაგან №-- (24.01.24), №-- (24.01.24), №-- (24.01.24), №-- (31.01.24), №-- (31.01.24), №-- (01.02.24), №-- (28.02.24), №-- (28.02.24), №-- (28.02.24), №-- (11.05.24), №-- (19.05.24), №-- (17.08.24), №-- (09.12.24), №-- (09.12.24) და №-- (09.12.24) №-- (23.09.24), №-- (23.09.24), №-- (23.09.24), №-- (23.09.24), №-- (23.09.24), №-- (23.09.24), ინვოისებით.
----ი და ---ი დოკუმენტაციის ურთიერთშედარებისას გაირკვა, რომ საქონლის ჯამური ოდენობა ორივე ქვეყნის ინვოისებში იდენტურია და შეადგენს - 491.961 ტონას. ასევე იდენტურია საქონლის დასახელებები ან/და შინაარსი საქონლის პოზიციების მიხედვით, მხოლოდ უმნიშვნელო განსხვავებით (ლითონის პროფილებისა და ფურცლების ზომები ზოგიერთ ინვოისში მითითებული არაა).
--- ინვოისებში საქონლის ჯამური ღირებულება შეადგენს - 558,658.45 აშშ დოლარს, ხოლო ----ში - 555,168.45 აშშ დოლარს. ღირებულებებს შორის - 3,490.0 აშშ დოლარიანი სხვაობა განაპირობა მხოლოდ ერთი ----ი ინვოისისა და მისი შესაბამისი ----ი ინვოისის (№-----, 26.09.24 და №31, 23.09.24) ერთი კონკრეტული სასაქონლო პოზიციის („---“ - „---“) ღირებულებებს შორის არსებულმა სხვაობამ (სსდ №-----). სხვა სასაქონლო პოზიციებს შორის ფასთა სხვაობა არ გამოვლენილა.
შემოწმებით ასევე დადგინდა, რომ --- ინვოისებში საქონლის ტრანსპორტირების ჯამური ღირებულება შეადგენს - 38,200.0 აშშ დოლარს, ხოლო ---ი - 25,700.0 აშშ დოლარს. ამ კუთხით, საქონლის საბაჟო ღირებულება ----თან შედარებით გაზრდილია - 12,500.0 აშშ დოლარით.
საგულისხმოა ასევე, რომ ოცდაერთი -----ი ინვოისიდან ცხრამეტ ინვოისში საქონლის მიმღებად მითითებულია - შპს „----“ (ს/ნ -----). მხოლოდ სამ ინვოისში (№--, №--, №--) ფიგურირებს შპს „-----“ საქონლის მიმღებ მხარედ (სსდ-ები - №---- და №---).
ზემოხსენებულ საკითხში სრული სიცხადის შეტანის მიზნით, საბაჟო დეპარტამენტის მოთხოვნით, გადამხდელმა წარმოადგინა საქონლის საბაჟო ღირებულების ანაზღაურების დამადასტურებელი დოკუმენტაცია (სალაროს გასავლის ცხრა ორდერი), საიდანაც ირკვევა, რომ ანაზღაურება წარმოებდა უნაღდო ანგარიშსწორებით, სადაც გადახდილი თანხის ჯამური მოცულობა (ტრანსპორტირების ღირებულების ჩათვლით) შეადგენს - 603,162.45 აშშ დოლარს. შესაბამისად, ანაზღაურებულ და საინვოისო ჯამურ საბაჟო ღირებულებებს შორის სხვაობამ შეადგინა - 5,584.39 აშშ დოლარი, რომლის ძირითადი ნაწილის (5,580.39 აშშ დოლარი) მეტობით გადახდა თარიღის მიხედვით, იდენტიფიცირებულია ერთ-ერთ სსდ-ში (№-----) გაცხადებული საბაჟო ღირებულების დაფარვასთან. შესაბამისად, ხსენებული თანხა დამატებული უნდა იყოს სსდ-ს საბაჟო ღირებულებაში.
ამასთან, ანაზღაურების დამადასტურებელი დოკუმენტაციის ანალიზის შედეგად გაირკვა, რომ თანხები გაიცემოდა არარეზიდენტ პირებზე (სატვირთო მანქანების მძღოლებზე), თუმცა ერთ-ერთი სალაროს ორდერის (№2, 09.02.24) მონაცემით - 58,705.28 აშშ დოლარის ექვივალენტი თანხა (156,109.0ლ) ლარებში გაცემულია პიროვნებაზე (----, პ/ნ -----), რომელიც შემოსავლების სამსახურის ერთიანი საინფორმაციო ბაზის მონაცემების თანახმად, ორდერის გაცემის თარიღისთვის არ იმყოფებოდა საქართველოს ტერიტორიაზე.
დამატებით, შესაბამისი ახსნა-განმარტება ჩამოერთვა შპს „----“-ის დირექტორს, რომელმაც უარყო 2024 წლის განმავლობაში ----ი კომპანია „----“-ისაგან ხსენებული ცხრამეტი ინვოისით საქონლის შეძენის ფაქტი. ამდენად, შემოწმების ეტაპზე გაურკვეველი დარჩა ---- ექსპორტიორსა და --- იმპორტიორს შორის რეალურად შესრულებული სავაჭრო ოპერაციების დეტალები და მათში მონაწილე სუბიექტების ვინაობა.
ზემოთ აღწერილ გარემოებათა გათვალისწინებით ცხადი ხდება, რომ სსდ-ებით დეკლარირებული საქონლის ექსპორტიორ ქვეყანას ----ის ნაცვლად წარმოადგენს ---ი, ხოლო ექსპორტიორ კომპანიას ----ში რეგისტრირებული იურიდიული პირი. შესაბამისად, აღნიშნული პროდუქცია არ წარმოადგენს ---ი წარმოშობის საქონელს და მასზე არ უნდა გაცემულიყო ---ი წარმოშობის დამადასტურებელი საქონლის გადაადგილების (წარმოშობის) სერტიფიკატები.
უნდა ითქვას, რომ ზემოაღნიშნული საკითხების გარდა, შესწავლილი იქნა გადამხდელის მიერ სსდებით მიღებული საქონლის რეალიზაციასთან დაკავშირებული, შემოსავლების სამსახურის ერთიან საინფორმაციო ბაზაში არსებული ინფორმაცია. როგორც ირკვევა, იმპორტირებული საქონელი გადამხდელს იმავე სატრანსპორტო საშუალებებით, სრული მოცულობით (491.961 ტონა) მიწოდებული აქვს სამი რეზიდენტი კომპანიისთვის: შპს „----“ (ს/ნ -----); შპს „----ი“ (ს/ნ-----) და შპს „---“ (ს/ნ -----). აქედან, საყურადღებოა ორი კომპანიისათვის მიწოდებული რამდენიმე სასაქონლო პოზიციის (----) სარეალიზაციო დასახელება და მიზნობრივი გამოყენების შინაარსი, რითაც ეჭვის ქვეშ დადგა ხსენებულ საქონელზე სსდ-ებში გაცხადებული სეს ესნ-ის კოდების მინიჭების სისწორე.
შპს „-----“-სათვის მიწოდებულია:
- 7208 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული: - 137.778 ტ. ლითონის ფურცელი (სატრ/ზედ: №№ ---, --, --, --, --, --, -- და --);
- 7216 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული: - 2.465 ტ. ლითონის ფურცელი (სატრ/ზედ №--); - 67.999 ტ. ლითონის პროფილი (სატრ/ზედ: №--, №--, №--, №--, №--, №--), სარეალიზაციო დასახელებით - „ლითონის პროფილი 100*200“ და „ზღუდარის ბოძი ლითონის პროფილისაგან 100*200“.
შპს „--ი“-სათვის მიწოდებულია:
- 4010 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული - 0.426 ტ. რეზინის ღვედი (სატრ/ზედ: №--, №--);
- 7208 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული - 17.698 ტ. ლითონის ფურცელი და ჭანჭიკი (სატრ/ზედ: №-- და №--), სადაც - 17.600 ტ. ფურცლის სარეალიზაციო დასახელებად მითითებულია - „ბრტყელი ნაგლინი შავი ლითონის საგზაო ზღუდარი 350*250“.
- 7216 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული - 47.866 ტ. ლითონის პროფილი (სატრ/ზედ: №-- და №--), სარეალიზაციო დასახელება - „მეტალოკონსტრუქცია შავი ლითონისგან პროფილი საგზაო ზღუდარი 100*200“;
- 7306 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული - 30.308 ტ. ლითონის პროფილი (სატრ/ზედ: №-- და №--), სარეალიზაციო დასახელება - „მეტალოკონსტრუქცია შავი ლითონისგან პროფილი საგზაო ზღუდარი 100*200“.
დეკლარირებული და რეალიზებული საქონლის დასახელებებს შორის არსებული შეუსაბამობის მიზეზის გასარკვევად, შესაბამისი ახსნა-განმარტება ჩამოერთვა შპს „--“-ისა და შპს „--ის“ უფლებამოსილ წარმომადგენელს, რომელმაც განმარტა, რომ გადამხდელისაგან შესყიდული, ზემოთ ხსენებული საქონელი წარმოადგენს საგზაო ზღუდარის შემადგენელ ელემენტებს და გამოყენებული იქნა საგზაო ზღუდარების მოსაწყობად სხვადასხვა ობიექტებზე. ამასთან, - 4010 სასაქონლო ჯგუფში გაფორმებული საქონელი - „BELT“ – „წარმოადგენს საყელურს, ნაცვლად მითითებული - „რეზინის ღვედისა“.
წამოდგენილი მასალების გაანალიზების შედეგად გაირკვა, რომ სსდ-ებში - 7208, 7216, 7306 სასაქონლო პოზიციებზე გაფორმებული და ორივე კომპანიისათვის ჯამურად მიწოდებული - 304.114 ტონა საქონელი წარმოადგენს საგზაო ზღუდარის შემადგენელ ელემენტებს, რომელიც სეს ესნ-ის ძირითადი წესების შესაბამისად, კლასიფიცირდება - 7308 9098000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში, ხოლო - 4010 სასაქონლო პოზიციაში დეკლარირებული - 0.426 ტონა საქონელი (საყელური) - 7318 2200000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში.
საბოლოოდ შემოწმების შედეგებიდან გამომდინარე - 7308 და 7318 სასაქონლო ჯგუფში დეკლარირებული და საგადასახადო შეღავათის გამოყენებით გაფორმებული - 230,750.56 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 187.421 ტონა მეტალის პროდუქცია, ასევე - 4010, 7208, 7216, 7306 სასაქონლო ჯგუფებში დეკლარირებული და შემოწმების მიერ სხვა სასაქონლო ჯგუფებში (7308; 7318) იდენტიფიცირებული - 366,827.50 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 304.540 ტონა ლითონის კონსტრუქცია არ წარმოადგენს ---ი წარმოშობის საქონელს და იბეგრება იმპორტის გადასახდის - 12%-იანი განაკვეთით.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, 2025 წლის 9 ოქტომბერს საბაჟო დეპარტამენტში შედგენილი იქნა საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლის შემოწმების აქტი №--21-10, რომლითაც გადამხდელს ---დან იმპორტირებულ ლითონის პროდუქციაზე - ცხრა სსდ-ში დამატებით დაერიცხა ძირითადი იმპორტის გადასახდელი - 235,828.38 ლარის ოდენობით. აქედან იმპორტის გადასახადი - 197,554.71 ლარი და დღგ - 38,273.67 ლარი. ამასთან, გამოიცა ბრძანება №21930 (16.10.25) შპს „---“- სათვის (ს/კ ---) გადასახდელის დარიცხვის შესახებ და საგადასახადო მოთხოვნა №081-269 (16.10.25).
სადავო აქტებს გადამხდელი გაეცნო 2025 წლის 17 ოქტომბერს.
შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ მომჩივნის მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქართველოს საბაჟო კოდექსის მე-13 მუხლის მე-2 ნაწილი ადგენს, რომ პირის მიერ საბაჟო დეკლარაციის, დროებით შენახვის დეკლარაციის, საქონლის შემოტანის ზოგადი დეკლარაციის, საქონლის გატანის ზოგადი დეკლარაციის, რეექსპორტის დეკლარაციის ან რეექსპორტის შეტყობინების წარდგენა, აგრეთვე ავტორიზაციის ან საბაჟო ორგანოს სხვა გადაწყვეტილების მისაღებად განაცხადის წარდგენა წარმოშობს აღნიშნული პირის ვალდებულებას:
ა) დეკლარაციაში, შეტყობინებაში ან განაცხადში ინფორმაცია ასახოს სწორად და სრულად;
ბ) უზრუნველყოს, რომ დეკლარაციისთვის, შეტყობინებისთვის ან განაცხადისთვის დართული დოკუმენტი იყოს ნამდვილი, სწორი და ძალაში მყოფი;
გ) შეასრულოს საქონლის საბაჟო პროცედურაში მოქცევასთან ან ნებადართული საქმიანობის განხორციელებასთან დაკავშირებული მოთხოვნები.
ამავე კოდექსის 27-ე მუხლის პირველი ნაწილის „თ“ ქვეპუნქტით დადგენილია, რომ საბაჟო ორგანო უფლებამოსილია განახორციელოს საბაჟო კონტროლი ნებისმიერი ფორმით, მათ შორის განახორციელოს საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლი.
საქართველოს საბაჟო კოდექსის 30-ე მუხლის მე-2 ნაწილით დადგენილია, რომ საბაჟო ორგანოს შეუძლია საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლის განხორციელებისას შეამოწმოს:
ა) საბაჟო დეკლარაციით, დროებით შენახვის დეკლარაციით, საქონლის შემოტანის ზოგადი დეკლარაციით, საქონლის გატანის ზოგადი დეკლარაციით, რეექსპორტის დეკლარაციით ან რეექსპორტის შეტყობინებით დეკლარირებული მონაცემების სისწორე, აგრეთვე მისი თანმხლები დოკუმენტების არსებობა, სისწორე, ნამდვილობა და ძალაში ყოფნა;
ბ) დეკლარანტის საბუღალტრო და სხვა ჩანაწერები, რომლებიც დაკავშირებულია შესამოწმებელ საქონელთან ან მასთან დაკავშირებულ ოპერაციებთან ამ საქონლის გაშვებამდე ან გაშვების შემდეგ.
დასახელებული მუხლის მე-6 ნაწილი ადგენს, რომ საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლის განხორციელებისას საბაჟო ორგანო უფლებამოსილია იმპორტის გადასახდელის/საბაჟო სანქციის ოდენობა განსაზღვროს ამ ორგანოში არსებული ინფორმაციის საფუძველზე, თუ პირი მას არ წარუდგენს მოთხოვნილ ინფორმაციას.
ამავე მუხლის მე-9 და მე-10 ნაწილებით დადგენილია:
9. თუ საქონლის გაშვების შემდგომი კონტროლის შედეგად გამოვლინდა პირისთვის იმპორტის გადასახდელის დარიცხვის ან/და საბაჟო სანქციის შეფარდების აუცილებლობა, საბაჟო ორგანო იღებს გადაწყვეტილებას პირისთვის იმპორტის გადასახდელის დარიცხვის ან/და საბაჟო სანქციის შეფარდების შესახებ.
10. ამ მუხლის მე-9 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევაში შემოწმების აქტი და მის საფუძველზე მიღებული გადაწყვეტილება პირს წარედგინება საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 64-ე მუხლით გათვალისწინებულ საგადასახადო მოთხოვნასთან ერთად.
საქართველოს საბაჟო კოდექსის 34-ე მუხლი ადგენს, რომ ვაჭრობაში დამცავი ღონისძიება გულისხმობს ვაჭრობის მსოფლიო ორგანიზაციის პრინციპებისა და ნორმების და საქართველოს კანონმდებლობის შესაბამისად შემოღებულ ღონისძიებას.
ამავე კოდექსის 35-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საქონლის იდენტიფიკაცია და კლასიფიკაცია ხორციელდება სეს ესნ-ის საფუძველზე, რომელიც დგინდება საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ბრძანებით. მე-2 ნაწილში კი მითითებულია, რომ სეს ესნ არის სასაქონლო კლასიფიკაციის კოდების სისტემა, რომელიც შეესაბამება „საქონლის აღწერისა და კოდირების ჰარმონიზებული სისტემის შესახებ“ საერთაშორისო კონვენციის ნომენკლატურას და დეტალიზებულია თერთმეტი ნიშნით, ეროვნული ეკონომიკის სპეციფიკის გათვალისწინებით.
ამავე მუხლის მე-3 და მე-4 ნაწილები ადგენს, რომ საქონლის დეკლარირებისას სასაქონლო კოდს სეს ესნ-ის შესაბამისად განსაზღვრავს დეკლარანტი. ამასთან, საბაჟო ორგანო აკონტროლებს დეკლარანტის მიერ განსაზღვრული სასაქონლო კოდის სისწორეს.
“საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურის (სეს ესნ) დამტკიცების თაობაზე” საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2024 წლის 26 იანვრის №21 ბრძანებით დამტკიცებული „საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურა (სეს ესნ)“ პირველი მუხლის მიხედვით, საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნული სასაქონლო ნომენკლატურა (სეს ესნ) გამოიყენება საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის სატარიფო და არასატარიფო რეგულირების ღონისძიებათა განსახორციელებლად, სტატისტიკური აღრიცხვის წარმართვის და სტატისტიკური ინფორმაციის გაცვლის სრულყოფისათვის.
სეს ესნ-ის მე-3 მუხლით დადგენილია, რომ საგარეო-ეკონომიკური საქმიანობის ეროვნულ სასაქონლო ნომენკლატურაში (სეს ესნ) საქონლის კლასიფიკაცია ხორციელდება ამ მუხლით გათვალისწინებული წესების შესაბამისად.
წესი I:
კარების, ჯგუფებისა და ქვეჯგუფების სახელწოდებები მოცემულია მხოლოდ ინფორმაციის ძიების გასაადვილებლად. იურიდიული მიზნებისთვის, საქონლის კლასიფიკაცია სეს ესნ-ში ხორციელდება სასაქონლო პოზიციების ტექსტების, აგრეთვე კარებისა და ჯგუფების შესაბამისი შენიშვნების მიხედვით და, თუ ასეთი ტექსტებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული, მომდევნო წესების დებულებების შესაბამისად.
წესი II:
ა) სასაქონლო პოზიციის დასახელებაში ნებისმიერი მითითება რაიმე საქონელზე უნდა განიხილებოდეს, მათ შორის, როგორც მითითება ასეთ საქონელზე დაუკომპლექტებელი ან დაუმთავრებელი სახით, იმ პირობით, რომ დაუკომპლექტებელი ან დაუმთავრებელი სახით წარმოდგენილი ეს საგანი დაკომპლექტებული ან დამთავრებული საგნის ძირითადი თვისების მატარებელია. ასევე, იგი უნდა განიხილებოდეს როგორც მითითება დაკომპლექტებულ ან დამთავრებულ საქონელზე (ან განსახილველ სასაქონლო პოზიციაში ამ წესის ძალით კლასიფიცირებულზე, როგორც დაკომპლექტებული ან დამთავრებული საქონელი), რომელიც წარმოდგენილია აუწყობელ ან დაშლილ მდგომარეობაში;
წესი VI:
იურიდიული მიზნებისთვის, საქონლის კლასიფიკაცია სასაქონლო პოზიციის სუბპოზიციებში ხორციელდება ასეთი სუბპოზიციების დასახელებების და სუბპოზიციებთან დაკავშირებული შენიშვნების, ასევე, ზემოთ მოყვანილი წესების დებულებათა შესაბამისად, იმ პირობით, რომ მხოლოდ ერთი და იმავე დონის სუბპოზიციებია შესადარისი. მოცემული წესის მიზნებისთვის შეიძლება გამოყენებულ იქნეს აგრეთვე კარებისა და ჯგუფების შესაბამისი შენიშვნები, თუ კონტექსტი სხვაგვარად არ მოითხოვს.
საქართველოს საბაჟო კოდექსის 36-ე მუხლის პირველი ნაწილი მიუთითებს, რომ საქონლის წარმოშობა განისაზღვრება საქონლის საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე შემოტანისას ან/და საქონლის საქართველოს საბაჟო ტერიტორიიდან გატანისას ვაჭრობაში დამცავი ღონისძიებების განხორციელების მიზნით.
ამავე მუხლის მე-5 და მე-6 ნაწილებით დადგენილია:
5. საქონლის პრეფერენციული წარმოშობის განსაზღვრის კრიტერიუმები და წესი, აგრეთვე საქონლის პრეფერენციული წარმოშობის დამადასტურებელი დოკუმენტის ფორმა და მისი შევსების წესი განისაზღვრება საქართველოს შესაბამისი საერთაშორისო ხელშეკრულებით.
6. თუ საბაჟო დეკლარაციაში/რეექსპორტის დეკლარაციაში მითითებულია ინფორმაცია საქონლის წარმოშობის ქვეყნის შესახებ, საბაჟო ორგანომ დეკლარანტს შეიძლება საქონლის წარმოშობის დადასტურება მოსთხოვოს.
საქართველოს საბაჟო კოდექსის 49-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, იმპორტის გადასახადით დასაბეგრ საქონელზე საბაჟო ვალდებულება წარმოიშობა, თუ დაირღვა უცხოური საქონლის საქართველოს საბაჟო ტერიტორიაზე შემოტანასთან, საბაჟო ზედამხედველობიდან გატანასთან, გადაადგილებასთან, გადამუშავებასთან, საბაჟო საწყობში ან თავისუფალ ზონაში შენახვასთან, დროებით შენახვასთან ან განკარგვასთან დაკავშირებული საქართველოს საბაჟო კანონმდებლობა.
ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საბაჟო ვალდებულების წარმოშობის დრო არის: ა) იმ ვალდებულების შეუსრულებლობის ან შესრულების შეწყვეტის მომენტი, რომლის შეუსრულებლობა იწვევს საბაჟო ვალდებულების წარმოშობას;
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 64-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ორგანო ვალდებულია პირს წარუდგინოს საგადასახადო მოთხოვნა, თუ არსებობს მისი წარდგენის ერთერთი შემდეგი საფუძველი:
ბ) გადასახადის დარიცხვის ან/და სანქციის დაკისრების შესახებ საგადასახადო ორგანოს გადაწყვეტილება ან საგადასახადო სამართალდარღვევის ოქმი;
დ) პირისათვის იმპორტის გადასახდელის დარიცხვის შესახებ ან/და საბაჟო სანქციის შეფარდების შესახებ საბაჟო ორგანოს გადაწყვეტილება ან საბაჟო სამართალდარღვევის ოქმი.
ამავე კოდექსის 272–ე მუხლის შესაბამისად საურავი არის საგადასახადო სანქცია, რომელიც პირს ეკისრება საგადასახადო კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისათვის.
საქმის მასალებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე ნათელია, რომ სსდებით დეკლარირებული საქონლის ექსპორტიორ ქვეყანას ---ის ნაცვლად წარმოადგენს --ი, ხოლო ექსპორტიორ კომპანიას - ---ში რეგისტრირებული იურიდიული პირი. გამომდინარე აქედან, იმპორტირებული პროდუქცია არ წარმოადგენს --ი წარმოშობის საქონელს და მასზე გაცემულიყო --ი წარმოშობის დამადასტურებელი საქონლის გადაადგილების (წარმოშობის) სერტიფიკატების გამოყენება და იმპორტის გდასახდელების შემცირება არამართლზომიერია.
დადგენილია ასევე, რომ სსდ-ებში - 7208, 7216, 7306 სასაქონლო პოზიციებზე გაფორმებული და კომპანიიებისთვის ჯამურად მიწოდებული - 304.114 ტონა საქონელი წარმოადგენს საგზაო ზღუდარის შემადგენელ ელემენტებს, რომელიც კლასიფიცირდება - 7308 9098000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში, ხოლო - 4010 სასაქონლო პოზიციაში დეკლარირებული - 0.426 ტონა საქონელი (საყელური) - 7318 2200000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში.
შემოწმების შედეგებიდან გამომდინარე - 7308 და 7318 სასაქონლო ჯგუფში დეკლარირებული და საგადასახადო შეღავათის გამოყენებით გაფორმებული - 230,750.56 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 187.421 ტონა მეტალის პროდუქცია, ასევე - 4010, 7208, 7216, 7306 სასაქონლო ჯგუფებში დეკლარირებული და შემოწმების მიერ სხვა სასაქონლო ჯგუფებში (7308; 7318) იდენტიფიცირებული - 366,827.50 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 304.540 ტონა ლითონის კონსტრუქცია არ წარმოადგენს ---ი წარმოშობის საქონელს და იბეგრება იმპორტის გადასახდის - 12%-იანი განაკვეთით. შესაბამისად, მომჩივანს არამართლზომიერად აქვს გამოყენებული საგადასახადო შეღავათი, რომლის საფუძველზე საქონელი გათავისუფლებული იქნა იმპორტის გადასახადისგან.
ყოველივე აღნიშნული საბაჟო დეკლარაციაზე დამატებით გადასახდელად იმპორტის გადასახდელის დარიცხვის საფუძველია და ვინაიდან კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ვადაში საბაჟო დეკლარაციის წარდგენის დროს არ განხორციელებულა გადასახდელი თანხის დარიცხვა და გადახდა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის შესაბამისად კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისთვის საურავის დარიცხვაც მართლზომიერად უნდა ჩაითვალოს.
შემოსავლების სამსახური მიუთითებს, რომ საჩივარში წარმოდგენილი არგუმეტაცია ძირითადად ეხება ---ა და ---ის არარეზიდენტ პარტნიორებთან გადამხდელის მიერ შეთანხმებული კომერციული ოპერაციის სქემას და შინაარს, რომლის შესაბამისადაც განხორციელდა ---ი პროდუქციის მიწოდება საქართველოში ---ი შუამავლის მეშვეობით, თუმცა საგულისხმოა, რომ საქონლის წარმოშობის ქვეყნის სტატუსს განაპირობებს მხოლოდ „---ის რესპუბლიკასა და საქართველოს შორის თავისუფალი ვაჭრობის შესახებ შეთანხმებით“ განსაზღვრული მოთხოვნები, რომელიც არ არის დამოკიდებული მოვაჭრე სუბიექტებს შორის შეთანხმებული კომერციული ოპერაციების ფორმასა და შინაარსზე. ამასთან, შემოწმების აქტში მოყვანილი დასკვნები ეფუძნება მხოლოდ შემოწმების პროცესში მოპოვებულ ფაქტებსა და მტკიცებულებებს.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ სადავო აქტები და მათ საფუძველზე დარიცხული თანხები შეესაბამება საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.
საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:
1. შპს „--------“-ის (ს/ნ -------------) საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;
2. ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან ქუთაისის საქალაქო სასამართლოში (მის. ქ. ქუთაისი, ვიქტორ კუპრაძის ქ. №11), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესით, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.
სადავო საკითხი
გადამხდელი ითხოვს საბაჟო დეპარტამენტის სადავო აქტების გაუქმებას.
ფაქტობრივი გარემოებები
საბაჟო უწყებიდან მიღებულია მასალები , რომელიც შეეხება მომჩივანის მიერ საბაჟო დეკლარაციებით იმპორტირებულ საქონელს. სსდ-ებით ქვეყანაში ჯამურად შემოტანილია - 597,578.06 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 491.961 ტონა ლითონის კონსტრუქცია. აქედან, სეს ესნ-ის:- 4010 ჯგუფის - 0.426 ტ. რეზინის ღვედი - საბაჟო ღირებულებით - 372.97 აშშ დოლარი;- 7208 ჯგუფის - 155.476 ტ. ლითონის ფურცლები და ბრტყელი ნაგლინი - საბ.ღირებ. - 188,227.30 აშშ დოლარი;- 7216 ჯგუფის - 118.330 ტ. ლითონის პოროფილი - საბაჟო ღირებულება - 141,993.24 აშშ დოლარი;- 7306 ჯგუფის - 30.308 ტ. ლითონის პროფილი - საბაჟო ღირებულება - 36,233.99 აშშ დოლარი;- 7308 ჯგუფის - 184.336 ტ. ლითონის სხვადასხვა კონსტრუქცია - საბაჟო ღირებულება - 227,226.82 აშშ დოლარი;- 7318 ჯგუფის - 3.085 ტ. ჭანჭიკი, ქანჩი, საყელური - საბაჟო ღირებულება - 3,523.74 - აშშ დოლარი.
ხსენებული 7308 და 7318 სასაქონლო ჯგუფის - 230,750.56 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 187.421 ტონა საქონელზე გადამხდელმა წარმოადგინა უფლებამოსილი სამსახურების მიერ გაცემული საქონლის გადაადგილების (წარმოშობის) სერტფიკატები და ისარგებლა საგადასახადო შეღავათით იმპორტის 12%-იანი გადასახადის ნაწილში.სსდ-ებში გადამხდელს ჯამურად დაეკისრა იმპორტის გადასახდელი - დღგ - 293,618.22 ლარის ოდენობით.
საქმის მასალებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე ნათელია, რომ მომჩივანის მიერ იმპორტირებულ პროდუქციაზე წარმოდგენილი დოკუმენტაცია არ წარმოადგენს იმპორტის გდასახდელების შემცირების საფუძველს .
დადგენილია ასევე, რომ სსდ-ებში - 7208, 7216, 7306 სასაქონლო პოზიციებზე გაფორმებული და კომპანიიებისთვის ჯამურად მიწოდებული - 304.114 ტონა საქონელი წარმოადგენს საგზაო ზღუდარის შემადგენელ ელემენტებს, რომელიც კლასიფიცირდება - 7308 9098000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში, ხოლო - 4010 სასაქონლო პოზიციაში დეკლარირებული - 0.426 ტონა საქონელი (საყელური) - 7318 2200000 სასაქონლო ქვესუბპოზიციაში.
შემოწმების შედეგებიდან გამომდინარე - 7308 და 7318 სასაქონლო ჯგუფში დეკლარირებული და საგადასახადო შეღავათის გამოყენებით გაფორმებული - 230,750.56 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 187.421 ტონა მეტალის პროდუქცია, ასევე - 4010, 7208, 7216, 7306 სასაქონლო ჯგუფებში დეკლარირებული და შემოწმების მიერ სხვა სასაქონლო ჯგუფებში (7308; 7318) იდენტიფიცირებული - 366,827.50 აშშ დოლარის საბაჟო ღირებულების - 304.540 ტონა ლითონის კონსტრუქცია იბეგრება იმპორტის გადასახდის - 12%-იანი განაკვეთით. შესაბამისად, მომჩივანს არამართლზომიერად აქვს გამოყენებული საგადასახადო შეღავათი, რომლის საფუძველზე საქონელი გათავისუფლებული იქნა იმპორტის გადასახადისგან.
ყოველივე აღნიშნული საბაჟო დეკლარაციაზე დამატებით გადასახდელად იმპორტის გადასახდელის დარიცხვის საფუძველია და ვინაიდან კანონმდებლობით გათვალისწინებულ ვადაში საბაჟო დეკლარაციის წარდგენის დროს არ განხორციელებულა გადასახდელი თანხის დარიცხვა და გადახდა, საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 272-ე მუხლის შესაბამისად კანონმდებლობით დადგენილ ვადაში გადასახადის გადასახდელი თანხის გადაუხდელობისთვის საურავის დარიცხვაც მართლზომიერად უნდა ჩაითვალოს.
გადაწყვეტილება
სამართლებრივი ნორმებისა და დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით შემოსავლების სამსახურმა მიიჩნია, რომ სადავო აქტები და მათ საფუძველზე დარიცხული თანხები შეესაბამება საქართველოს კანონმდებლობით გათვალისწინებულ მოთხოვნებს და არ არსებობს საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.
დასაბუთება
შემოსავლების მამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 64(2); 272;
ასევე საქართველოს საბაჟო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 13(2); 27(1 „თ“); 30(2.6.9.10); 34; 49(1 „ა“ .2); 167;