ბრძანება N 28883

N 28883

30 დეკემბერი 2025

ბ რ ძ ა ნ ე ბ ა

 

შპს „---ს“ (ს/ნ --)

(ფაქტ. მის.: ---) 2025 წლის 24 დეკემბრის საჩივრის

ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე

 

შემოსავლების სამსახურმა დავების განხილვის საბჭოს 2025 წლის 25 დეკემბრის სხდომაზე (ოქმი №108) განიხილა შპს „---ის“ (ს/ნ ---) 2025 წლის 24 დეკემბრის №99589/1/2025 საჩივარი, აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 27 ნოემბრის №26102 ბრძანებასთან დაკავშირებით.

 

გადასახადის გადამხდელის პოზიცია:

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება აუდიტის დეპარტამენტის ბრძანებას, რომლის მიხედვითაც უარი ეთქვა ელექტრონული ფორმით წარმოდგენილი 2022 წლის მარტის თვის დღგ-ის ყოველთვიური (დაზუსტებული) (დეკ. ---) დეკლარაციის გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახვაზე. აღნიშნავს, რომ შემოსავლების სამსახურისთვის შემოწმებულ პერიოდზე დაზუსტებული დეკლარაციის გატარების ან არ გატარების უფლება არ წარმოადგენს მის აბსოლუტურ, შეუზღუდავ უფლებას. ამდენად, დისკრეციული უფლებამოსილების განხორციელებისას შემოსავლების სამსახური ვერ მოქმედებს მისი ნება-სურვილის შესაბამისად, არამედ, ის ვალდებულია, რომ დისკრეციული უფლებამოსილება განახორციელოს კანონის შესაბამისად და პირის უფლებების დაუსაბუთებელი და უკანონოდ შეზღუდვის გარეშე. გადამხდელი მიუთითებს ზოგადი ადმინისტრაციულ კოდექსსა და უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკაზე და აღნიშნავს, რომ მიუხედავად შემოწმებული პერიოდისა, საგადასახადო ორგანო ვალდებულია დეტალურად იმსჯელოს გადასახადის გადამხდელის მიერ წარმოდგენილ დაზუსტებულ დეკლარაციაზე და თუკი მიიჩნევს, რომ დაზუსტებულ დეკლარაციაში მოცემული გაანგარიშება უფრო სწორია, გამოიყენოს აღნიშნული დეკლარაცია.

 

ფაქტობრივი გარემოებები:

საქმეზე არსებული მასალებიდან დგინდება, რომ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2023 წლის 2 ნოემბრის №27130 ბრძანების საფუძველზე განხორციელდა შპს „---ის“ (ს/ნ ---) საქმიანობის კამერალური საგადასახადო შემოწმება. შესამოწმებელ პერიოდად განისაზღვრა 2020 წლის პირველი იანვრიდან 2023 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდები. შემოწმების შედეგებზე 2023 წლის 18 დეკემბერს შედგენილ იქნა საგადასახადო შემოწმების 30 დეკემბერი 2025 N 28883 აქტი, გამოიცა 2023 წლის 22 დეკემბრის №32477 ბრძანება და ამავე თარიღის №005-220 საგადასახადო მოთხოვნა, რომლის მიხედვით გადამხდელს საგადასახადო ვალდებულება განესაზღვრა სულ 3 964 817 ლარის ოდენობით, მათ შორის, გადასახადი 2 052 049 ლარი, ჯარიმა 1 026 025 ლარი და საურავი 886 743 ლარი. გადასახადის გადამხდელს შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2025 წლის 27 ნოემბრის №26102 ბრძანებით უარი ეთქვა 2023 წლის 2 ნოემბრის №27130 ბრძანების საფუძველზე ჩატარებული საგადასახადო შემოწმებით მოცულ 2020 წლის პირველი იანვრიდან 2023 წლის პირველ სექტემბრამდე საანგარიშო პერიოდებზე დამატებით, ელექტრონული ფორმით წარმოდგენილი 2022 წლის მარტის თვის დღგ-ის ყოველთვიური (დაზუსტებული) (დეკ. №---) დეკლარაციის გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახვაზე.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 69-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად გამოცემული დასკვნის მიხედვით დგინდება შემდეგი:

შპს „---ის“ მიერ საგადასახადო შემოწმების აქტის შედგენის შემდგომ, ელექტრონულად გადმოგზავნილია 2022 წლის მარტის თვის დღგ-ის ყოველთვიური გადასახადის (დაზუსტებული) დეკლარაცია (დეკ. № ---). წარმოდგენილი დაზუსტებული დეკლარაციით გადამხდელს დღგ-ის ჩასათვლელ თანხაში დაფიქსირებული აქვს 593 289 ლარი. გადამხდელს პირველად საგადასახადო დეკლარაციაში დღგ-ის ჩასათვლელ თანხაში დაფიქსირებული ჰქონდა 0 ლარი, რომელიც საგადასახადო შემოწმების ფარგლებში არ დაკორექტირებულა. დღგ-ის ჩასათვლელი თანხის გაზრდა განპირობებულია შპს „---გან“ მიღებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურით (ეა----). შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის ინფორმაციის/მონაცემების შესწავლით დგინდება, რომ 2022 წლის მარტის თვის დღგ-ის ყოველთვიური გადასახადის (დაზუსტებული) დეკლარაცია (დეკ. № ---) არ ექვემდებარება გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახვას.

 

შემოსავლების სამსახურმა განიხილა წარმოდგენილი საჩივარი და მიიჩნია, რომ გადასახადის გადამხდელის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 302-ე მუხლის მე-6 ნაწილის მიხედვით, დავის განმხილველ ორგანოებს უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ დისტანციურად, ტექნიკურ საშუალებათა გამოყენებით. მათ ასევე უფლება აქვთ, საჩივარი განიხილონ მომჩივნის დაუსწრებლად, თუ საქმეში არსებული მასალებიდან სრულად დგინდება დავის საგანთან დაკავშირებული ფაქტობრივი გარემოებები.

 

სადავო საკითხთან დაკავშირებით, შემოსავლების სამსახური მიუთითებს საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 69-ე მუხლზე, რომლის მიხედვით:

1. თუ პირი წარდგენილ საგადასახადო დეკლარაციაში აღმოაჩენს შეცდომას, რომელიც იწვევს საგადასახადო ვალდებულების ცვლილებას, იგი ვალდებულია საგადასახადო დეკლარაციაში შეიტანოს შესაბამისი ცვლილება ან/და დამატება.

2. შესწორებული საგადასახადო დეკლარაცია ჩაითვლება თავდაპირველად წარდგენილად, თუ იგი საგადასახადო ორგანოში წარდგენილია ამ საგადასახადო დეკლარაციის წარდგენის ვადის გასვლამდე.

3. იმ პერიოდზე ან საკითხზე, რომელზედაც საგადასახადო ორგანომ უკვე განახორციელა საგადასახადო შემოწმება ან დარიცხვა, პირის მიერ საგადასახადო დეკლარაციის (მათ შორის, შესწორებული საგადასახადო დეკლარაციის) წარდგენის შემთხვევაში საგადასახადო ორგანოს უფლება აქვს, აღრიცხვა განახორციელოს ამ საგადასახადო დეკლარაციის (მათ შორის, შესწორებული საგადასახადო დეკლარაციის) მიხედვით. აღნიშნულის შესახებ საგადასახადო ორგანოს უფლებამოსილი პირი გამოსცემს მოტივირებულ ბრძანებას.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 174-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლა არის დასაბეგრი პირის უფლება, შეიმციროს გადასახდელი დღგ-ის თანხა საქონლის მიწოდებასთან/მომსახურების გაწევასთან დაკავშირებული ხარჯის სხვადასხვა კომპონენტის ღირებულებაზე პირდაპირ მიკუთვნებული დღგ-ის თანხით. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის უფლება წარმოიშობა ჩასათვლელი დღგის თანხის დარიცხვის ვალდებულების წარმოშობის (შესაბამისი ოპერაციის დღგ-ით დაბეგვრის) მომენტიდან. ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლის უფლება აქვს მხოლოდ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრირებულ დასაბეგრ პირს.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, თუ საქონელი/მომსახურება გამიზნულია ან გამოიყენება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებისთვის, დასაბეგრ პირს უფლება აქვს ჩაითვალოს:

ა) საქართველოს ტერიტორიაზე სხვა დასაბეგრი პირისგან ამ საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი/გადასახდელი დღგ;

ბ) ამ კარის შესაბამისად საქონლის მიწოდებად ან მომსახურების გაწევად განხილულ ოპერაციებთან დაკავშირებით გადასახდელი დღგ.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 176-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, დღგ-ის ჩათვლის მიღების საფუძველია ამ კოდექსის 175-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებითა და მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ შემთხვევებში – საქონლის/მომსახურების შეძენასთან დაკავშირებით ამ კოდექსით დადგენილი წესით გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშფაქტურა.

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 178-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დღგ-ის ჩათვლა არ ხორციელდება იმ საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურით, რომელშიც ასახული დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელების კალენდარული წლის დასრულებიდან 3 წელია გასული. თუ დღგ-ის ჩათვლა დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებიდან მე-3 წელს განხორციელდა, დასაბეგრ ოპერაციაში მონაწილე მხარეების მიმართ (ამ ოპერაციის ფარგლებში) ამ კოდექსის მე-4 მუხლის პირველი, მე-3 და მე-5 ნაწილებით განსაზღვრული ხანდაზმულობის ვადა 1 წლით გრძელდება.

ამასთანავე, დღგ-ის ჩათვლა ხორციელდება არაუგვიანეს ამ უფლების წარმოშობის წლის ბოლო საანგარიშო პერიოდის შესაბამისი დეკლარაციით (მათ შორის, შესწორებული დეკლარაციით).

,,გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ“ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის №996 ბრძანებით დამტკიცებული ინსტრუქციის 72-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ საქონელი/მომსახურება გამიზნულია ან გამოიყენება დღგ-ით დასაბეგრი ოპერაციის განხორციელებისთვის, გარდა ჩათვლის უფლების გარეშე გათავისუფლებული დასაბეგრი ოპერაციებისა, დასაბეგრ პირს უფლება აქვს ჩაითვალოს:

ა) საქართველოს ტერიტორიაზე სხვა დასაბეგრი პირისგან ამ საქონლის/მომსახურების შეძენისთვის გადახდილი/გადასახდელი დღგ;

ბ) ანაზღაურების სანაცვლოდ საქონლის მიწოდებად ან მომსახურების გაწევად, განხილულ ოპერაციებთან დაკავშირებით გადასახდელი დღგ;

გ) საქონლის იმპორტისას გადახდილი/გადასახდელი დღგ; ხოლო, მე-3 ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტების თანახმად, დასაბეგრ პირს უფლება არ აქვს ჩაითვალოს:

ა) დღგ, თუ იგი არ არის რეგისტრირებული დღგ-ის გადამხდელად;

ბ) იმ საქონელზე/მომსახურებაზე (გარდა ძირითადი საშუალებებისა) გაწეული ხარჯის ღირებულებაზე მიკუთვნებული დღგ-ის თანხა, რომელიც დასაბეგრი პირის მიერ დღგ-ის გადამხდელად რეგისტრაციამდე პერიოდში გამოყენებულია დასაბეგრ ოპერაციებში.

„გადასახადების ადმინისტრირების შესახებ” საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბერის №996 ბრძანების 54-ე მუხლის მე-2 პუნქტის თანახმად, საფ-ის მონაცემები შეიტანება საგადასახადო ორგანოში წარსადგენ დღგ-ის დეკლარაციაში.

საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, ადმინისტრაციული ორგანო ვალდებულია ადმინისტრაციული წარმოებისას გამოიკვლიოს საქმისათვის ყველა მნიშვნელოვანი გარემოება და გადაწყვეტილება მიიღოს ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე.

შემოსავლების სამსახური მიუთითებს გადასახადის გადამხდელის პოზიციაზე, რომლის თანახმად, გადამხდელი ითხოვს ელექტრონული ფორმით წარმოდგენილი 2022 წლის მარტის თვის დღგის ყოველთვიური (დაზუსტებული) დეკლარაციის გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახვას. მისი განმარტებით, საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის გამოწერა მომწოდებელი მხარის მიერ მოხდა 2025 წლის სექტემბრის თვეში და აღნიშნული ფაქტურა არ ყოფილა გამოწერილი 2022 წლის მარტის თვეში (შესამოწმებელ პერიოდში). ამდენად, ფაქტურის გარეშე გადასახადის გადამხდელი ვერ მოახერხებდა დღგ-ს თავად ჩათვლას და ასევე ვერ მოითხოვდა დღგ-ის ჩათვლას საგადასახადო შემოწმების დროს.

ყოველივე ზემოაღნიშნულ სამართლებრივ ნორმებზე და საქმეში არსებულ მასალებზე დაყრდნობით შემოსავლების სამსახური აღნიშნავს, რომ აუდიტის დეპარტამენტის უარი დაზუსტებული დეკლარაციის გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახვაზე დაუსაბუთებელია, ვინაიდან არ არის შესწავლილი, რიგი ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, დღგ-ის ჩათვლის მიზნით გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურის დაბეგვრის საკითხი, ასევე, 2025 წლის სექტემბრის თვეში 2022 წლის მარტის საანგარიშო პერიოდზე გამოწერილი საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურით შემოწმების პერიოდში დღგ-ის ჩათვლის მიღების საკითხი, შესაბამისად, შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს შეისწავლოს გადასახადის გადამდელის მიერ შესამოწმებელ პერიოდზე წარდგენილი დღგ-ის დაზუსტებული დეკლარაციით დღგ-ის ჩათვლის საკითხი და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, (დაზუსტებული) დეკლარაცია ასახოს გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე.

 

საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 304-ე მუხლის საფუძველზე,ვ ბ რ ძ ა ნ ე ბ:

 

1. შპს „---ის“ (ს/ნ ---) საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს შეისწავლოს გადასახადის გადამდელის მიერ შესამოწმებელ პერიოდზე წარდგენილი დღგ-ის დაზუსტებული დეკლარაციით დღგ-ის ჩათვლის საკითხი და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, (დაზუსტებული) დეკლარაცია ასახოს გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე;

3. დანარჩენ ნაწილში საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

4. აღნიშნული ბრძანება შეიძლება გასაჩივრდეს საქართველოს ფინანსთა სამინისტროსთან არსებულ დავების განხილვის საბჭოში (მის.: ქ. თბილისი, ვახტანგ გორგასლის ქ. №16) ან სასამართლოში (მის.: ქ. თბილისი, დავით აღმაშენებლის გამზირი №64), საქართველოს საგადასახადო კოდექსის XIV კარით დადგენილი წესის შესაბამისად, ამ ბრძანების ჩაბარებიდან 20 კალენდარული დღის ვადაში.

 

სადავო საკითხი

გადასახადის გადამხდელი არ ეთანხმება აუდიტის დეპარტამენტის ბრძანებას, რომლის მიხედვითაც უარი ეთქვა ელექტრონული ფორმით წარმოდგენილი 2022 წლის მარტის თვის დღგ-ის ყოველთვიური (დაზუსტებული) დეკლარაციის გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახვაზე.

 

ფაქტობრივი გარემოებები

მეწარმის საქმიანობის საგანს წარმოადგენს საბითუმო ვაჭრობა სამშენებლო მასალით და საცალო ვაჭრობა ტელესაკომუნიკაციო მოწყობილობებით. გადამხდელს უფიქსირდება პროდუქციის დოკუმენტური შეძენა, თუმცა აღნიშნული სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობების დოკუმენტური რეალიზაცია არ დგინდება.

ინვენტარიზაციით გამოვლინდა 576 693,4 ლარის საბაზრო ღირებულების სასაქონლო-მატერიალური ფასეულობის დანაკლისი. გადამხდელს სსკ-ის 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილით შეეფარდა ჯარიმა გამოვლენილი დანაკლისის საბაზრო ღირებულების 10 პროცენტის ოდენობით. სსკ-ის მე-100, 102- ე, 159-ე და 160-ე მუხლის მე-3 ნაწილის და 286-ე მუხლის მე-9 ნაწილის გათვალისწინებით, გადამხდელს დაერიცხა დღგ და საშემოსავლო გადასახადი, ასევე ჯარიმა ამავე კოდექსის 275-ე მუხლის შესაბამისად. საწარმოს მიერ საგადასახადო შემოწმების აქტის შედგენის შემდგომ, ელექტრონულად გადმოგზავნილია 2022 წლის მარტის თვის დღგ-ის ყოველთვიური გადასახადის (დაზუსტებული) დეკლარაცია. წარმოდგენილი დაზუსტებული დეკლარაციით გადამხდელს დღგ-ის ჩასათვლელ თანხაში დაფიქსირებული აქვს 593 289 ლარი. გადამხდელს პირველად საგადასახადო დეკლარაციაში დღგ-ის ჩასათვლელ თანხაში დაფიქსირებული ჰქონდა 0 ლარი, რომელიც საგადასახადო შემოწმების ფარგლებში არ დაკორექტირებულა. დღგ-ის ჩასათვლელი თანხის გაზრდა განპირობებულია მიღებული საგადასახადო ანგარიშ-ფაქტურით. შემოსავლების სამსახურის გადასახადების ადმინისტრირების საინფორმაციო სისტემის ინფორმაციის/მონაცემების შესწავლით დგინდება, რომ 2022 წლის მარტის თვის დღგ-ის ყოველთვიური გადასახადის (დაზუსტებული) დეკლარაცია არ ექვემდებარება გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე ასახვას.

 

გადაწყვეტილება

შემოსავლების სამსახურს მიაჩნია, რომ უნდა დაევალოს აუდიტის დეპარტამენტს შეისწავლოს გადასახადის გადამდელის მიერ შესამოწმებელ პერიოდზე წარდგენილი დღგ-ის დაზუსტებული დეკლარაციით დღგ-ის ჩათვლის საკითხი და შესწავლის შედეგების გათვალისწინებით, სათანადო საფუძვლების არსებობის შემთხვევაში, (დაზუსტებული) დეკლარაცია ასახოს გადასახადის გადამხდელის პირადი აღრიცხვის ბარათზე.

 

დასაბუთება

შემოსავლების სამსახურის დავების განხილვის საბჭო გადაწყვეტილების დასაბუთებისას ეყრდნობა საქართველოს საგადასახადო კოდექსის შემდეგ ნორმებს: 69; 174; 178.